Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 50:9

Το να γρηγορεί κανείς και να φυλάει τα ενδύματά του, φανερώνει την επαγρύπνηση στις αγαθές πράξεις. Διότι αυτές αποτελούν τα ενδύματα των αγίων, και εκείνος που τα στερείται είναι αναπόφευκτο να ντροπιαστεί, ως γυμνός και γεμάτος ασχημοσύνη. Το δε Αρμαγεδών ερμηνεύεται ως «διακοπή» ή «διακοπτόμενη». Διότι είναι λογικό να κατανοήσουμε ότι εκεί τα έθνη που συγκεντρώνονται θα κατακοπούν, καθώς θα στρατηγούνται από τον διάβολο, ο οποίος χαίρεται με τα ανθρώπινα αίματα. Επειδή λοιπόν και από αυτό μάθαμε ότι η γύμνωση από τα ενδύματα της αρετής είναι απευκταία, όπως και από την ευαγγελική παραβολή του νυμφώνα μάθαμε ότι αποβάλλεται εκείνος που τα στερείται, αλλά και από την αποστολική ρήση που λέει περί της αφθαρσίας: «εφόσον την ενδυθούμε, δεν θα βρεθούμε γυμνοί», δηλαδή γυμνοί από τις αγαθές πράξεις, ας ικετεύσουμε θερμά τον Κύριο να «ξεπλύνει» εδώ τις στολές της ψυχής μας, ώστε να «λευκανθούν περισσότερο και από το χιόνι» σύμφωνα με το ψαλμικό λόγιο, ώστε να μην ακούσουμε ποτέ: «φίλε, πώς μπήκες εδώ χωρίς να έχεις ένδυμα γάμου;» και, με δεμένα τα χέρια και τα πόδια, ριχτούμε στο εξώτερο σκότος. Αντίθετα, σύμφωνα με τον σοφό Σολομώντα, «έχοντας σε κάθε καιρό λευκά τα ενδύματά μας» και φέρνοντας λαμπρές τις λαμπάδες της ενάρετης πολιτείας, στολισμένες με ευσπλαχνία, ας εισέλθουμε μαζί στον νυμφώνα με τον καθαρό και άμωμο Νυμφίο των αγίων ψυχών, τον Χριστό και Θεό μας, μαζί με τον Οποίο αρμόζει στον Πατέρα, συνάμα και στο Άγιο Πνεύμα, η δόξα, το κράτος και η τιμή, νυν και αεί και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Εις το τέλος· Ψαλμός ωδής του Δαβίδ, 50ός. Όταν ήλθε προς αυτόν ο προφήτης Νάθαν, αφού εκείνος είχε συνευρεθεί με τη Βηρσαβεέ. Υπόθεση. Ψάλλει αυτόν τον ψαλμό, ο οποίος περιέχει την εξομολόγηση δύο εγκλημάτων, της δολοφονίας του Ουρία και της μοιχείας με τη Βηρσαβεέ. [Υποδεικνύει επίσης σε όλους τους ανθρώπους τη μετάνοια ως οδό σωτηρίας, σαν ένα είδος τέχνης για τη διαρκή νίκη κατά του εχθρού. Διότι όποιος την εξασκεί πάντοτε και την κατορθώνει, γίνεται παντοτινός νικητής εναντίον εκείνου που διαρκώς παλεύει εναντίον του. Εισάγει δε και την απολύτρωση μέσω του βαπτίσματος, λέγοντας: «Θα με ραντίσεις». Επιπλέον, διδάσκει ότι του έχει διαφυλαχθεί το χάρισμα της προφητείας. Διότι δεν το ζητά ως στερημένος από αυτό, αλλά ικετεύει να μην του αφαιρεθεί, λέγοντας: «Μην αφαιρέσεις».] Εισάγει επίσης την προφητεία για την καθολική λύτρωση από τα αμαρτήματα που πρόκειται να πραγματοποιηθεί μέσω του αγίου βαπτίσματος, καθώς και τη διδασκαλία της εν Πνεύματι λατρείας.

Θα με ραντίσεις με ύσσωπο και θα καθαριστώ. Αφού ανέφερε ότι έδωσες θείους νόμους και διατάξεις, λέγει το σπουδαιότερο, ότι δηλαδή χάρισες κάποιους καθαρμούς στον νόμο και μέσω του ραντίσματος με ύσσωπο· με αυτόν τον σκοπό, λοιπόν, παράσχε και σε εμάς τώρα τα όμοια, αφού είσαι ο ίδιος Θεός. Ή φαίνεται να αινίσσεται κάποιο μυστήριο. Διότι, όπως ο Μωυσής στην Αίγυπτο πρόσταξε να ραντιστεί το αίμα του προβάτου με ύσσωπο στους παραστάτες των θυρών, έτσι και εμείς εξαγοραστήκαμε με πολυτιμότερο αίμα. Επειδή, λοιπόν, εκείνο έγινε φυλακτήριο ώστε να μην πάθουν τίποτα οι ένοικοι από τον ολοθρευτή, εύλογα ο Δαβίδ, κάνοντας μυστικά μνεία εκείνου του αίματος, λέγει: «Θα με ραντίσεις με ύσσωπο» και τα εξής· αινισσόμενος την αποκάθαρση που πρόκειται να γίνει σε όλους μέσω του αίματος του αληθινού Αμνού, του Χριστού, και επιθυμώντας διακαώς, τρόπον τινά, να τύχει αυτής, η οποία μόνη μπορεί να ξεπλύνει τέλεια τον ρύπο και να καταστήσει τον άνθρωπο λευκότερο από το χιόνι.

Αφού συνταφήκαμε μαζί Του δια του βαπτίσματος. Ποιος είναι λοιπόν ο τρόπος της ταφής; Και ποια είναι η ωφέλεια από τη μίμηση αυτή; Πρώτον μεν, είναι αναγκαίο να διακοπεί η συνέχεια του προηγούμενου βίου. Αυτό όμως είναι αδύνατο, αν κάποιος δεν «γεννηθεί άνωθεν», σύμφωνα με τα λόγια του Κυρίου. Διότι η παλιγγενεσία, όπως ακριβώς δηλώνει και το ίδιο το όνομα, είναι η αρχή ενός δεύτερου βίου. Και για να αρχίσει ο δεύτερος, πρέπει να δοθεί ένα τέλος στον προηγούμενο. Διότι, όπως συμβαίνει με όσους διατρέχουν τον δίαυλο και επιστρέφουν, μια κάποια στάση και ηρεμία παρεμβάλλεται ανάμεσα στις αντίθετες κινήσεις· έτσι και κατά τη μεταβολή των βίων, φάνηκε αναγκαίο να μεσολαβήσει ο θάνατος ανάμεσα στους δύο αυτούς βίους, ώστε να θέσει τέρμα στα προηγούμενα και να δώσει αρχή στα επόμενα. Πώς λοιπόν κατορθώνουμε την κάθοδο στον άδη; Μιμούμενοι την ταφή του Χριστού δια του βαπτίσματος. Διότι τα σώματα αυτών που βαπτίζονται, τρόπον τινά, θάβονται μέσα στο νερό. Επομένως, το βάπτισμα υποδηλώνει συμβολικά την αποβολή των έργων της σάρκας, σύμφωνα με τον απόστολο που λέει ότι: «Περιτμηθήκατε με περιτομή αχειροποίητη, με την απέκδυση του σώματος της σάρκας, με την περιτομή του Χριστού, αφού συνταφήκατε μαζί Του στο βάπτισμα». Και είναι, κατά κάποιον τρόπο, ένας καθαρμός της ψυχής από τον ρύπο που προστέθηκε σε αυτήν εξαιτίας του σαρκικού φρονήματος, σύμφωνα με το γεγραμμένο: «Θα με πλύνεις, και θα γίνω λευκότερος από το χιόνι».

Ιδού, μέσα σε ανομίες συνελήφθην και μέσα σε αμαρτίες με κυοφόρησε η μητέρα μου. Διότι ιδού, αγάπησες την αλήθεια· τα άδηλα και τα κρύφια της σοφίας σου μου φανέρωσας. Θα με ραντίσεις με ύσσωπο και θα καθαριστώ· θα με πλύνεις και θα γίνω λευκότερος από το χιόνι.

Εσύ λοιπόν, λέει, Κύριε, που είσαι η αλήθεια και αγαπάς την αλήθεια, επειδή θέλεις να ζούμε μέσα στην αλήθεια, θα μας καθαρίσεις από την αρχαία αμαρτία για να λευκανθούμε σαν το χιόνι. Το δε, «Τα κρυφά μού φανέρωσες», σημαίνει πώς όλα όσα επρόκειτο να γίνουν, τα οποία ο Θεός έθεσε με τη δική του σοφία, του τα αποκάλυψε μέσω του Αγίου Πνεύματος. Ίσως όμως και να μεγεθύνει τη δική του αμαρτία προς ντροπή του, δείχνοντας ότι δεν αμάρτησε από άγνοια, αλλά ενώ είχε τη γνώση από τον νόμο και, μαζί με τη βασιλεία, είχε τιμηθεί και με το προφητικό χάρισμα. Αφού, λοιπόν, έδειξε από αυτά την ισχύ της αμαρτίας, ζητά τη λύτρωση στα επόμενα, λέγοντας: «Θα με ραντίσεις με ύσσωπο, και θα καθαριστώ». (A f. 289 b, F f. 77 b, K f. 99 b.) Με τον ύσσωπο παρομοιάζει την ενέργεια του Αγίου Πνεύματος, επειδή αυτή θερμαίνει και αποκαθαίρει κάθε ρύπο που υπάρχει μέσα μας.

Ευλόγως δε μετά το, «Θα με ραντίσεις», πρόσθεσε αυτά· διότι τη χάρη του αγίου βαπτίσματος ακολουθεί η ελπίδα της αναστάσεως, η οποία ανάγει όσους πιστεύουν στον Χριστό στις απαρχές μιας ατελεύτητης και τρισμακάριας ζωής. Διότι τότε οι δίκαιοι θα εκλάμψουν σαν τον ήλιο, και εντρυφώντας στα αγαθά που υπερβαίνουν τον νου, θα έχουν ακατάπαυστη την ευφροσύνη. Επομένως, η κάθαρση μέσω του αγίου βαπτίσματος συντελείται αμέσως· διότι η χάρη δίνεται εν Χριστώ, καθώς το άγιο Πνεύμα αγιάζει και αποκαθαίρει τις καρδιές των πιστών. Ακούγεται δε, και στο μεταξύ αποτελεί αψευδή ελπίδα, η αγαλλίαση και η ευφροσύνη για τα μελλοντικά αγαθά. Φαίνεται δε σε ορισμένους από τους εξηγητές ότι η αγαλλίαση και η ευφροσύνη, η οποία αντηχεί στις θείες ακοές, δεν είναι τίποτε άλλο παρά ο ίδιος ο χορηγός της, εννοώ δηλαδή τον Χριστό, ο οποίος θα ανανεώσει και θα ανορθώσει τις δυνάμεις της ψυχής του καθενός που υπέστησαν συντριβή. Διότι ως «οστά» πρέπει να νοηθεί εδώ το σθένος του νου. Πιο απλά δε αναφέρω: Είθε να ακούσω, λέει, τη φωνή της αγαλλιάσεως, ότι μου έχει αφεθεί και συγχωρεθεί η διπλή αμαρτία. <Απόστρεψε το πρόσωπό σου από τις αμαρτίες μου, κ.τ.λ.> (A f. 290, L f. 135.)

Διότι αυτό μας υπέδειξε ο Θεός των όλων μιλώντας προς τον ιεροφάντη Μωυσή: «Φτιάξε χάλκινο λουτήρα και χάλκινη βάση σε αυτόν για να νίβονται, και θα τον τοποθετήσεις ανάμεσα στη σκηνή του μαρτυρίου και το θυσιαστήριο. Και θα χύσεις σε αυτόν νερό, και θα νίψουν ο Ααρών και οι γιοι του από αυτό τα χέρια και τα πόδια τους με νερό, όταν εισέρχονται στη σκηνή του μαρτυρίου, θα νίβονται με νερό, για να μην πεθάνουν». 2. Αλλά εκείνα βέβαια προτύπωναν τα κάλλη της αλήθειας, εμάς όμως μας απαλλάσσει από κάθε ρύπο ο Χριστός, ο οποίος είναι η αλήθεια. Το πώς και με ποιον τρόπο, θα το διδάξει λέγοντας μέσω της φωνής του Ησαΐα: «Λουστείτε, και γίνετε καθαροί, αφαιρέστε τις πονηρίες από τις ψυχές σας ενώπιον των οφθαλμών μου. Σταματήστε τις πονηρίες σας, μάθετε να κάνετε το καλό, αναζητήστε το δίκαιο, γλιτώστε τον αδικούμενο, αποδώστε δικαιοσύνη στο ορφανό και δικαιώστε τη χήρα, ελάτε και ας διαλεχθούμε, λέει ο Κύριος. Και εάν οι αμαρτίες σας είναι σαν το κατακόκκινο, θα τις λευκάνω σαν το χιόνι· και αν είναι σαν το κόκκινο χρώμα, θα τις λευκάνω σαν το μαλλί». Αυτήν την τόσο λαμπρή και αξιαγάπητη χάρη υπενθυμίζει και ο θεσπέσιος Μελωδός, λέγοντας προς τον Σωτήρα των όλων Χριστό: «Θα με ραντίσεις με ύσσωπο, και θα καθαριστώ· θα με πλύνεις, και θα λευκανθώ περισσότερο από το χιόνι».

Ράντισέ με με τον ύσσωπο του ελέους σου και καθάρισέ με· πλύνε με με τη χάρη σου μέσα από τα δάκρυά μου, και θα γίνω λευκότερος από το χιόνι. Ναι, Μητέρα του Κυρίου μου Ιησού Χριστού, δέξου αυτήν την οικτρή εξομολόγηση και δέησή μου, και γίνε προστάτιδα της διανοίας μου, και διατήρησε το υπόλοιπο της ζωής μου ασκανδάλιστο εν μετανοία· και κατά τον καιρό της εξόδου της ταπεινής μου ψυχής από το σώμα, όταν πρόκειται, αλίμονο, να μιλήσω με τους εχθρούς στην πύλη, τότε φανερώσου σε μένα, Δέσποινα, με το σπλαχνικό σου βλέμμα, και ελευθέρωσέ με από τους πικρούς ελεγκτές και τους φοβερούς φορολόγους του άρχοντα αυτού του αιώνα. Γίνε συνήγορός μου, και αφάνισε τότε όλα τα χειρόγραφα των αμαρτιών μου, και οδήγησέ με ακαταίσχυντο και σωσμένο στο βήμα του Υιού σου και του άναρχου Πατέρα Του και του Παναγίου Πνεύματος, της μίας, αρχιφώτου και ομοουσίου Τριάδος.

Εάν όμως από φθόνο ή πονηρό ζήλο αποκαλέσει κάποιος το καθαρό ρυπαρό, δεν θα γίνει πιστευτός. Διότι η όψη του ενδύματος θα τον διαψεύσει. Διότι λέγει, θα με πλύνεις και θα γίνω λευκότερος από το χιόνι. Προς δε εκείνους που σου εναντιώνονται και θέλουν να στρέψουν τον λογισμό σου πάλι στα παλαιά κακά, λέγει η Γραφή: Αλίμονο σε εκείνον που ποτίζει τον πλησίον του με θολερή ανατροπή. Ω, εσείς που εγκαταλείπετε τις ευθείες οδούς για να πορευτείτε σε οδούς σκότους, εσείς που ευφραίνεστε με τα κακά και χαίρεστε με την κακή διαστροφή, των οποίων τα μονοπάτια είναι σκολιά και οι τροχιές τους στρεβλές, για να σε απομακρύνουν από την ευθεία οδό και να σε κάνουν ξένο προς τη δίκαιη σκέψη. Γι' αυτό λέγει: διότι δεν καταλαμβάνονται από έτη ζωής. Διότι αν πορεύονταν σε καλά μονοπάτια, θα έβρισκαν ομαλά τα μονοπάτια της δικαιοσύνης. Οι αγαθοί θα γίνουν κάτοικοι της γης και οι άκακοι θα παραμείνουν σε αυτήν. Οι ασεβείς θα εξολοθρευτούν από τη γη και οι παράνομοι θα εκδιωχθούν από αυτήν. Γιε μου, μην ξεχνάς τους νόμους μου, και η καρδιά σου ας φυλάττει τα λόγια μου. Διότι στον Θεό ανήκει η δόξα στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Ποια είναι λοιπόν η ανάγκη των δακρύων; Για να ξεπλύνουμε τον ρύπο, ψάλλοντας μαζί με τον άγιο Δαβίδ: «Θα με πλύνεις και θα γίνω λευκότερος από το χιόνι». Και πάλι: «Κάθε νύχτα θα λούζω το κρεβάτι μου, με τα δάκρυά μου θα βρέχω το στρώμα μου». Εκείνος αμάρτησε μία νύχτα, και δάκρυζε κάθε νύχτα· γι' αυτό αναδείχθηκε μακάριος.

Θα με ραντίσεις με ύσσωπο και θα καθαριστώ, θα με πλύνεις και θα γίνω λευκότερος από το χιόνι. Ο ύσσωπος είναι σύμβολο της απαθείας και η πλύση σημαίνει τη γνώση· και μέσω μεν της απαθείας καθαριζόμαστε, μέσω δε της γνώσης λευκαινόμαστε.

«Σοι μόνω ήμαρτον» Μόνο σε σένα, ως Θεό, έγιναν γνωστά τα έργα μου, και γι' αυτό μόνο εσένα έχω ανάγκη για τη συγχώρεση. «Όπως αν δικαιωθής» Διότι ποιος θα μπορέσει να σου απαντήσει, όταν εσύ ως Θεός κρίνεις δίκαια τον αμαρτωλό; «Και νικήσης» Διότι, όταν κρίνεις τα όσα έχουμε πράξει, τότε εσύ ο ίδιος αναλαμβάνεις το τρόπαιο της νίκης, ως δίκαιος κριτής. «Ιδού γαρ» Όχι μόνο στην κοιλιά, αλλά επειδή με παρέλαβαν τα έργα της ανομίας, του φόνου και της ξένης κλίνης, την οποία παράνομα σύλησα. «Και εν αμαρτίαις» Ο προφήτης υπονοεί τα έργα της ηδονής. «Ιδού γαρ αλήθειαν» Ως αληθινός Θεός αγάπησας την αλήθεια· εγώ όμως, λέει, προσχώρησα στο ψεύδος. «Τα άδηλα» Με την προφητεία, λέει, με στόλισες, μου έδειξες (με δίδαξες) τα όσα δεν έχουν ακόμη συμβεί και, παρ' όλα αυτά, επειδή αμέλησα, ολίσθησα. «Ραντιείς με» Ο προφήτης προαναγγέλλει το βάπτισμα, επειδή στον Νόμο ο ραντισμός γινόταν με ύσσωπο· και ο ύσσωπος είναι το άνθος του καλαμιού. «Πλυνείς με» Διότι ο Θεός (ο Χριστός), όπου (όποτε) συγκατανεύσει να δώσει συγχώρεση, επιτελείται ο μέγιστος καθαρμός, και η ψυχή γίνεται πιο λευκή και από το χιόνι. Να εννοείς εδώ το βάπτισμα. «Ακουτιείς» [Αφού μου προανήγγειλες τα μυστήρια της παρουσίας σου, κατά την οποία επρόκειτο να αγαλλιάσουν οι πιστοί.]

Η επιθυμία, αφού συλλάβει, γεννά την αμαρτία, και η αμαρτία, όταν ολοκληρωθεί, γεννά τον θάνατο. Ώστε, όταν αμαρτάνουμε, μέσα σε αμαρτίες συλλαμβανόμαστε. «Θα με ραντίσεις με ύσσωπο.» Όπως ακριβώς και εμείς, με τη δωρεά του βαπτίσματος, με το νερό πλενόμαστε, ενώ με το Πνεύμα λαμπρυνόμαστε. «Θα με κάνεις να ακούσω αγαλλίαση.» Ταπεινώνονται βέβαια τα οστά της ψυχής, δηλαδή οι δυνάμεις της, από την αμαρτία, και συντρίβονται· αλλά, όταν σωθούν με τη μετάνοια, αναθάλλουν και επανέρχονται στην αρχική τους χαρά. «Απόστρεψε το πρόσωπό σου.» Διότι, εάν δεν παραβλέψει τα πταίσματά μας, δεν μπορούμε να σωθούμε. Πώς όμως κατορθώνεται αυτό;

Η΄. Αυτά ας ποθήσουμε και εμείς, και ας δείξουμε προθυμία να μετανοήσουμε, ώστε διά της μετανοίας να γίνουμε και πάλι άσπιλοι, όπως ακριβώς και πριν από την πτώση μας. Διότι τέτοια είναι η φύση και η δύναμη του πολύτιμου αυτού αποκτήματος της μετανοίας: αποκαθιστά και πάλι τον μετανοούντα στην αρχική τιμή που είχε πριν από το σφάλμα του. Τολμώ μάλιστα να πω ότι κάποιοι έγιναν ακόμη πιο ανώτεροι. Κοπιάζοντας πολύ και χύνοντας άφθονα δάκρυα, ξέπλυναν τη δυσωδία της αμαρτίας, σύμφωνα με εκείνον που λέει: «Θα με πλύνεις, και θα γίνω λευκότερος από το χιόνι». Υπάρχει όμως ανάγκη για μεγάλη εγρήγορση, διότι την ώρα που δεν γνωρίζουμε, εκείνος που απαιτεί την ψυχή μας θα την αρπάξει, και δεν θα υπάρχει κανείς να μας σώσει. Γι' αυτό η θεία φωνή βοά ακατάπαυστα: «Να είστε έτοιμοι». Όποιος έχει αναλάβει το έργο να κρίνει, ας αποφεύγει να κρίνει, διότι ο Κύριος λέει: «Μην κρίνετε»· και από την άλλη, ας μην εγκαταλείπει εκείνον που καταδυναστεύεται, αλλά ας θυμάται τον Κύριο που λέει: «Μην κρίνετε σύμφωνα με την εξωτερική όψη, αλλά να κρίνετε με δίκαιη κρίση»· και πάλι: «Μην καταδικάζετε, και δεν θα καταδικαστείτε». Εάν όμως, ενώ κρίνεις τον άλλον, εσύ πράττεις τα ίδια, δεν πρόκειται να ξεφύγεις από την κρίση του Θεού. Άκουσε τον Απόστολο που επιπλήττει τέτοιου είδους ανθρώπους λέγοντας: «Γι' αυτό είσαι αναπολόγητος, ω άνθρωπε, εσύ που κρίνεις αυτούς που πράττουν τέτοια, ενώ πράττεις τα ίδια· διότι, σε ό,τι κρίνεις τον άλλον, καταδικάζεις τον εαυτό σου. Εσύ, λοιπόν, που διδάσκεις τον άλλον, τον εαυτό σου δεν τον διδάσκεις; Εσύ που κηρύττεις να μην κλέβουν, κλέβεις; Εσύ που λες να μη μοιχεύουν, μοιχεύεις;»

Έχοντας προδιδαχθεί όλα αυτά από το Άγιό σου Πνεύμα, ικετεύω να γίνω μέτοχος εκείνης της χάριτος, την οποία προαναγγέλλω στους άλλους. Γι' αυτό ανακράζω: Θα με ραντίσεις με ύσσωπο, και θα καθαριστώ· θα με πλύνεις, και θα γίνω λευκότερος από το χιόνι.

Περί νηστείας, και για τον Δαβίδ, και περί πρεσβυτέρων, και για τον Ιωσήφ, και κατά του Ναυάτου. Υπαγορεύοντάς μας έναν καθολικό και όχι μερικό ύμνο, ο μακάριος Δαβίδ άρχισε να ψάλλει: Θα εξομολογηθώ σε σένα, Κύριε, με όλη μου την καρδιά· θα διηγηθώ όλα τα θαυμάσιά σου. Ώ, τι ευλάβεια του μακάριου Δαβίδ, ο οποίος έσφαλε, αλλά δεν αδιαφόρησε! Διότι, αν και ως άνθρωπος γλίστρησε και έπεσε, ωστόσο ως άνθρωπος εξομολογήθηκε. Θα εξομολογηθώ σε σένα, Κύριε, με όλη μου την καρδιά. Διότι, αν δεν εξομολογηθώ σε σένα, δεν απαλλάσσομαι από τις αμαρτίες μου. Θα εξομολογηθώ σε σένα, Κύριε, με όλη μου την καρδιά. Διότι, αν δεν εξομολογηθώ σε σένα, δεν θα λευκανθώ σαν το χιόνι. Θα εξομολογηθώ σε σένα, Κύριε. Διότι, αν δεν εξομολογηθώ σε σένα, ο διάβολος, περιπαίζοντας με τη φονομοιχεία, δεν απομακρύνεται.

Εγώ όμως που μολύνθηκα από την αμαρτία, «θα με ραντίσεις με καθαρτικό ύσσωπο, και θα καθαριστώ· θα με πλύνεις, και θα γίνω λευκότερος από το χιόνι», για να δεχθώ και πάλι τις ακτίνες του Αγίου Πνεύματος. «Θα με κάνεις να ακούσω αγαλλίαση και ευφροσύνη, θα αγαλλιάσουν τα οστά μου που είναι ταπεινωμένα» από την αμαρτία. «Απόστρεψε το πρόσωπό σου από τις αμαρτίες μου» και μην το στρέψεις επάνω μου με οργή, αλλά «εξάλειψε όλες τις ανομίες μου. Καθαρή καρδιά», άξια της χάρης σου ξανά, «κτίσε μέσα μου, Θεέ, και ανανέωσε πνεύμα ευθές στα σπλάχνα μου, και μην με απορρίψεις από το πρόσωπό σου» επειδή παρανόμησα, «και το Άγιο σου Πνεύμα μην το αποκόψεις από εμένα. Δώσε μου πίσω» μάλλον «την αγαλλίαση του εξιλασμού της αμαρτίας μου και με πνεύμα ηγεμονικό» και απολύτως κυριαρχικό «στήριξέ με» για να μην περιφέρομαι προς τις αμαρτίες κλονιζόμενος. Ώστε, αντλώντας θάρρος από αυτό, με έργα «να διδάξω στους ανόμους τους δρόμους σου και οι ασεβείς να επιστρέψουν σε εσένα», λαμβάνοντας από εμένα αληθινές αποδείξεις της ευσπλαχνίας σου. «Λύτρωσέ με από τα αίματα, Θεέ, ο Θεός της σωτηρίας μου», ώστε ούτε εγώ να χύσω ξένο αίμα ούτε πάλι το δικό μου από κάποιον άλλον. «Η γλώσσα μου θα αγαλλιάσει για τη δικαιοσύνη σου» και πάλι υμνώντας την με μεγαλοπρέπεια όπως πρώτα. «Κύριε, θα ανοίξεις τα χείλη μου και το στόμα μου θα αναγγείλει τον αίνον σου.»

Η ενδυμασία λοιπόν και το να προσέρχεται ο ιεράρχης στην τελετή έτσι προετοιμασμένος, σκιαγραφεί τον τύπο του θυσιαστηρίου που υπάρχει μέσα στον άνθρωπο. Διότι το να αποπλύνει κάθε πονηρία και να λευκανθεί περισσότερο από το χιόνι, όπως είπε ο Δαβίδ, το να συγκεντρώσει και να συμμαζέψει τον εαυτό του ο άνθρωπος και να στραφεί προς τον ίδιο του τον εαυτό, εγκατοικίζει καθαρά τον Θεό στην ψυχή και καθιστά την καρδιά θυσιαστήριο.

Αφού ενεργήσει έτσι, στη συνέχεια καθαρίζει την τράπεζα με ιερά ύδατα. Επειδή, αφού ο κοινός τύραννος υποδούλωσε τον άνθρωπο, τον κύριο των ορατών πραγμάτων, έπειτα εισέβαλε σε όλα τα αισθητά, σαν σε ανάκτορα μετά την πτώση του βασιλιά. Γι' αυτό, για τις ύλες που λαμβάνονται από εδώ για καθένα από τα μυστήρια, υπάρχει ανάγκη κάποιου μέσου καθαρμού που να έχει δύναμη εναντίον του πονηρού. Όπως ακριβώς ο ιερέας, έχοντας καθαρίσει με ευχές από κάθε δαιμονική επήρεια το νερό με το οποίο πρέπει να βαπτίσει αυτόν που τελειούται, εκφωνεί στη συνέχεια την τελεστική φωνή, κατά τον ίδιο λόγο πλένει πρώτα την τράπεζα με ύδατα που απομακρύνουν το κακό. Και συγχρόνως υποδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο πρέπει κανείς να τρέχει προς το αγαθό, που είναι πρώτα η απομάκρυνση από το κακό. Γι' αυτόν τον λόγο ψάλλει κατά την τέλεση αυτών τον ψαλμό που αναφέρεται στα ανθρώπινα κακά, λέγοντας: «Θα με ραντίσεις με ύσσωπο και θα καθαριστώ· θα με πλύνεις και θα γίνω λευκότερος από το χιόνι».

Ωδή ζ'. Ουκ ελάτρευσαν. Με τον ολόφωτο στολισμό της αφθαρσίας καταλάμπρυνέ με, σεμνή, και με τις προσευχές σου ανάδειξέ με άξιο συνδαιτυμόνα στον νυμφώνα του Χριστού, διαρρηγνύοντας από πάνω μου το ρυπαρό ένδυμα των πταισμάτων. Την ταπεινή μου ψυχή, που έχει λερωθεί από τις σαρκικές ηδονές και τα πάθη, με τον καθαρτικό ύσσωπο της φιλανθρωπίας σου καθάρισέ την, λάμπρυνέ την και ανάδειξέ την, Παρθένε παναμώμητε, λευκότερη από το χιόνι.

Και όμως, για τους εμπόρους αυτής της ζωής, αν και αυτά βρίσκονται μπροστά στα μάτια τους, δεν εμποδίζουν την ορμή της θέλησής τους ούτε ανακόπτουν την προθυμία τους, αλλά οι ελπίδες του προσδοκώμενου και μελλοντικού κέρδους τους πείθουν να περιφρονούν και τους προφανείς και παρόντες κινδύνους. Για εμάς, όμως, που επιθυμούμε να επιλέξουμε το πνευματικό εμπόριο, κανένα από αυτά δεν αποτελεί εμπόδιο, τίποτα δεν υπάρχει που να μας εκφοβίζει, τίποτα δεν μας εναντιώνεται. Σε εμάς βρίσκονται τα κέρδη της πραγματείας. Μέσα μας βρίσκεται η πηγή των δακρύων, αυτό το κάλλιστο και χρησιμότατο αγαθό, το οποίο στάζει μεν στα μάγουλα, βαπτίζει όμως λαμπρά την ψυχή. Αναβλύζει από τα μάτια, αλλά καταποντίζει τον εναντίον μας Φαραώ. Και ενώ απορρέει από τα δικά μας βλέφαρα, εισχωρεί στον ουράνιο χώρο και αρδεύει τον παράδεισο για να καρποφορήσει για εμάς. Με αυτό δροσίζεται το πρόσωπο, ενώ η ψυχή ραντίζεται όμοια με τον ύσσωπο και λευκαίνεται περισσότερο από το χιόνι, και προσφέρεται στον Χριστό ως ευπρόσδεκτη προσφορά. Έτσι, μέσω αυτού μπορούμε εύκολα να αποκομίζουμε κάθε είδους ωφέλειες. Η επίγνωση της αμαρτίας και η συντριβή της καρδιάς αναβλύζουν αυτό το χάρισμα. Διότι αυτά, εισδύοντας στην ψυχή και τρόπον τινά λαξεύοντας τους λογισμούς που προκαλούν την πώρωση, διανοίγουν τις φλέβες της υγρασίας που υπάρχει σε αυτήν, χύνουν το ρεύμα των δακρύων και το καθιστούν πρόξενο πολλών χαρίτων.

Μην φοβηθείς, λοιπόν, τα βασανιστήρια των ανόμων, διότι ο Θεός είναι αυτός που ανακουφίζει τους πόνους, αυτός που δέχεται τα χτυπήματα μαζί σου. Σαν βέλη νηπίων έγιναν οι πληγές τους, όπως είναι γραμμένο, στους αδελφούς σου. Μήπως δεν έχουν την ίδια σάρκα και τα ίδια πάθη με εσένα; Αλλά θα πεις ότι εγώ δεν είμαι καθαρός όπως εκείνοι. Όμως γι' αυτό ακριβώς πρέπει να τα υπομείνουμε περισσότερο, ώστε δια του δικού μας αίματος να καθαριστούμε, γινόμενοι λευκοί σαν το χιόνι και σύμμορφοι με τον Χριστό.

Διότι ο Θεός μάς καλλώπισε, στην αρχή βέβαια, στον παράδεισο μέσω του αξιώματος του κατ' εικόνα και καθ' ομοίωσιν. Και αν και σε μεγάλο βαθμό, εξαιτίας της παρακοής, σκοτεινιάσαμε τους εαυτούς μας και τους ταράξαμε, πάλι μας καλλώπισε με τη χάρη μέσω του λουτρού της παλιγγενεσίας και της ανακαίνισης του Αγίου Πνεύματος, το οποίο εξέχεε πάνω μας πλουσιοπάροχα μέσω του Ιησού Χριστού του Σωτήρα μας. Αλλά όμως, επειδή και εκεί αχρειωθήκαμε, για τρίτη φορά μάς καλλώπισε με την υπόσχεση της παρθενίας, χαρίζοντάς μας άφεση για όλα τα παραπτώματα και εξαλείφοντας το εναντίον μας χειρόγραφο με τον σταυροφόρο βίο, εξίσου με το βάπτισμα. Επομένως, ας παραμείνει η ψυχή μας στο δικό της κάλλος, ώστε να αξιωθεί να ακούσει: «Είσαι όλη ωραία, αγαπημένη μου, και δεν υπάρχει κανένα ψεγάδι σε σένα». Εάν όμως συμβεί να αποκτήσει ψεγάδι, επειδή είμαστε υποκείμενοι στην τροπή και κανείς δεν είναι καθαρός από ρύπο, ούτε μπορεί κανείς να καυχηθεί ότι έχει αγνή την καρδιά, ας καθαριζόμαστε με τα δάκρυα. Διότι λέει: «Θα με πλύνεις, και θα γίνω λευκότερος από το χιόνι». Και πάλι:

Αν και βεβαίως εξαιτίας της παρακοής σκοτεινιάσαμε τους εαυτούς μας και τους συγχύσαμε, πάλι μας καλλώπισε με τη χάρη «δια του λουτρού της παλιγγενεσίας και της ανακαινίσεως του Αγίου Πνεύματος, το οποίο εξέχυσε σε εμάς πλουσίως δια του Ιησού Χριστού του Σωτήρος μας»· αλλά όμως και εδώ αχρειωθήκαμε. Για τρίτη φορά μας καλλώπισε με την αφιέρωση της παρθενίας, συγχωρώντας μας όλα τα παραπτώματα, «εξαλείφοντας το εναντίον μας χειρόγραφο», με τη σταυροφόρο ζωή εξίσου με το βάπτισμα. Επομένως, ας παραμείνει η ψυχή μας στο δικό της κάλλος, ώστε να αξιωθεί να ακούσει: «Είσαι όλη ωραία, αγαπημένη μου, και δεν υπάρχει ψεγάδι σε εσένα.» Εάν όμως και φτάνει να αποκτά ψεγάδια, επειδή είμαστε υποκείμενοι σε μεταβολή, και κανένας δεν είναι καθαρός από ρύπο, ούτε μπορεί να καυχηθεί κάποιος ότι έχει αγνή την καρδιά του. Όμως, με τα δάκρυα καθαριζόμαστε· «Θα με πλύνεις, λέγει, και θα λευκανθώ περισσότερο από το χιόνι.» Και πάλι: «Λουστείτε, γίνετε καθαροί, αφαιρέστε τις πονηρίες από τις ψυχές σας.»