Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 53:9

Ο πατριάρχης Ιακώβ, λοιπόν, φεύγοντας αξιώθηκε περισσότερων οραμάτων, και μάλιστα θεϊκών· και παραμένοντας ο ίδιος ήσυχος, είχε τον Κύριο υπέρ αυτού, ο οποίος αφενός απέτρεπε τον Λάβαν και αφετέρου εμπόδιζε τον Ησαύ. Και μετά από αυτά, έγινε πατέρας του Ιούδα, από τον οποίο ανέτειλε κατά σάρκα ο Κύριος, και μετέδωσε τις ευλογίες στους πατριάρχες. Και ο θεοφιλής Μωυσής, όταν έφευγε, τότε είδε το μεγάλο όραμα, και αφού διασώθηκε από τους διώκτες του, αποστάλθηκε ως προφήτης στην Αίγυπτο, και, γενόμενος διάκονος τόσων πολλών σημείων και του νόμου, καθοδήγησε τόσο μεγάλο λαό μέσα στην έρημο. Και ο μεν Δαβίδ καταδιωκόμενος δίδασκε: «ανέβλυσε η καρδιά μου λόγο αγαθό» και «ο Θεός μας θα έλθει φανερά· ο Θεός μας, και δεν θα σιωπήσει»· και μάλιστα ενδυναμωνόταν λέγοντας: «το μάτι μου επέβλεψε πάνω στους εχθρούς μου», και πάλι «στον Θεό έλπισα, δεν θα φοβηθώ τι θα μου κάνει ο άνθρωπος». Ενώ, όταν έφευγε και δραπέτευε στο σπήλαιο από το πρόσωπο του Σαούλ, έλεγε: «Εξαπέστειλε βοήθεια από τον ουρανό και με έσωσε, παρέδωσε σε ονειδισμό αυτούς που με καταπατούν· εξαπέστειλε ο Θεός το έλεός Του και την αλήθειά Του, και λύτρωσε την ψυχή μου ανάμεσα από λιοντάρια». Έτσι, αφού σώθηκε κατ' οικονομίαν, έγινε και αυτός μετέπειτα βασιλιάς, και έλαβε την υπόσχεση ότι από το σπέρμα του επρόκειτο να ανατείλει ο Κύριός μας.

Εκουσίως θα σου προσφέρω θυσία, θα δοξολογήσω το όνομά σου, Κύριε, διότι είναι αγαθό. Αφού μέσω των πρώτων λόγων ανέπεμψε δέηση και ικεσία προς τον Θεό, και εξέθεσε τη δικαιολογία του, στα επόμενα, πλήρης του Πνεύματος, προφητεύει όσα πρόκειται να συμβούν στον ίδιο και όσα πρόκειται να συμβούν στους εχθρούς του. Έπειτα, στη συνέχεια και ακολούθως, στο τρίτο μέρος υπόσχεται να προσφέρει θυσίες και ευχαριστίες στον Θεό για τις ευεργεσίες που έλαβε. Διότι, έχοντας διασωθεί και ελευθερωθεί από την επιβουλή των εχθρών, και όχι μόνο αυτό, αλλά βλέποντας και τον όλεθρο των εχθρών, υπόσχεται να προσφέρει θυσία και να δοξολογήσει το όνομα του Κυρίου· και αυτά τα προλέγει προφητεύοντας πριν από την έκβαση των γεγονότων. Όταν δηλαδή οι Ζιφαίοι ήλθαν προς τον Σαούλ και είπαν: «Ιδού, ο Δαβίδ κρύβεται σε εμάς», ενώ η ιστορία τους βρισκόταν ακόμη στην αρχή και οι Ζιφαίοι μόλις τον είχαν διαβάλει, τότε ακριβώς εκείνος προφητεύει την τελική έκβαση των γεγονότων, προλαμβάνοντας όσα επρόκειτο να γίνουν αργότερα σαν να είχαν ήδη συμβεί. Γι' αυτό λέει: «Διότι από κάθε θλίψη με ελευθέρωσες, και το μάτι μου αντίκρισε τους εχθρούς μου». Διότι αυτά συνέβησαν βέβαια κάποτε αργότερα· όμως με την πρόγνωση του Αγίου Πνεύματος τα εξαγγέλλει σαν να έχουν ήδη γίνει, και για αυτά ευχαριστεί, και υπόσχεται να προσφέρει θυσία, και να δοξολογήσει τον Κύριο, λέγοντας: Εκουσίως θα σου προσφέρω θυσία. Ο δε Ακύλας λέει: Με προθυμία θα σου προσφέρω θυσία.

Διότι για το γεγονός ότι λυτρώθηκε από κάθε θλίψη και το μάτι του αντίκρισε την πτώση των εχθρών του, για όλα αυτά αναπέμπει ευχαριστίες και υπόσχεται να αποδώσει στον Θεό τις εκούσιες θυσίες.

Όταν, λοιπόν, διαβούμε ανεμπόδιστα εκείνη τη στενή οδό, οι Ζιφαίοι καταμηνύουν τη σωτηρία μας στον τύραννο. Εμείς, όμως, στο όνομα Εκείνου που μας έσωσε αναθέτουμε την ισχύ της απόφασής μας για το καλό, λέγοντας: «Θεέ, στο όνομά σου σώσε με, και με τη δύναμή σου θα με κρίνεις». Διότι αυτό που έχει ήδη γίνει διατυπώνεται από τον λόγο ως κάτι που αναμένεται, καθώς η Γραφή παραβλέπει με αυτόν τον τρόπο τη χρονική ακρίβεια. Άλλωστε, η προφητεία πολλές φορές διηγήθηκε αυτό που πρόκειται να συμβεί ως παρελθόν, και αυτό που έχει συμβεί ως κάτι που αναμένεται, όπως μπορεί κανείς να διαπιστώσει προς το τέλος και σε αυτή την ψαλμωδία. Διότι δεν είπε ότι «στους εχθρούς μου θα επιβλέψει», αλλά «επέβλεψε ο οφθαλμός μου». Μέσα από αυτά μαθαίνουμε ότι για τον Θεό τίποτε δεν είναι μελλοντικό και τίποτε δεν ανήκει στο παρελθόν, αλλά τα πάντα βρίσκονται στο παρόν. Ώστε, ακόμη κι αν τα λόγια περιέχουν κάποια ένδειξη παρελθόντος ή μέλλοντος σχετικά με τη θεία δύναμη, το νόημά τους δεν εκφεύγει από το παρόν. Λέει, λοιπόν, προς τον Θεό εκείνος που πορεύτηκε στην άνυδρη και στενή οδό και απέφυγε τη συνομοταξία των Ζιφαίων, ότι στο δικό σου όνομα επήλθε σε εμάς η σωτηρία και στη δική σου εξουσία έχει την ισχύ της η δίκαιη κρίση, και αυτά θα γίνονται εις το διηνεκές.

Και επικαλείται γι' αυτά τη θεία ακοή προς ακρόαση της ευχαριστίας του, αναφέροντας την εξέγερση των αλλοτρίων και την επιδίωξη της ψυχής του από τους ισχυρούς στην κακία, των οποίων δεν ηγείται ο Θεός, αλλά εκείνος που νοείται ως ο αντίπαλος. Γι' αυτόν τον λόγο άλλωστε λέει: εκείνοι μεν δεν έθεσαν τον Θεό ενώπιόν τους, εμένα όμως με βοηθά ο Θεός, ο οποίος επιστρέφει τα κακά στους εφευρέτες της κακίας, και μέσω της αλήθειας εξαφανίζει καθετί που είναι εχθρικό και αλλόφυλο προς την αλήθεια. Εγώ δε, λέει, στο όνομα με το οποίο σώθηκα, σε αυτό θα απευθύνω ευχαριστία, διότι είναι καλό πράγμα η ευχαριστία για το γεγονός ότι απελευθερώθηκα από τις θλίψεις και είδα με τα μάτια μου τον αφανισμό των εχθρών. Σε αυτό άλλωστε ευφραίνεται ο προφητικός οφθαλμός, όταν πλέον δεν παρατηρείται τίποτα το αντίθετο προς την αρετή· διότι, όταν εξαλειφθεί η κακία, η οποία παρατάσσεται έναντι της αρετής σε θέση εχθρού, δεν θα απομείνει πλέον ούτε το όνομα των εχθρών. Πώς, άλλωστε, θα ονομαστεί πλέον κάποιος εχθρός, όταν δεν ζει πια η έχθρα, την οποία θανάτωσε η ειρήνη, όπως λέει ο απόστολος;

Διάψαλμα· μετάβαση του λόγου. «Ιδού γαρ ο Θεός»: Στον πιστό και κατά Θεόν άνθρωπο, όπως ο πατέρας προς τον υιό, επιβεβαιώνοντας την ενανθρώπηση. «Και ο Κύριος»: Της (ψυχής) του Αδάμ, την οποία ο ίδιος ανέλαβε. «Αποστρέψει»: Στους δαίμονες, οι οποίοι κατακρήμνισαν τον άνθρωπο· διότι αυτοί είναι οι εχθροί του ανθρώπου. «Εν τη αληθεία»: Καθώς ο Θεός είναι αληθινός, έδιωξε τους δαίμονες από τον άνθρωπο. «Εκουσίως»: Διότι, όταν ο άνθρωπος συνήλθε από την πλάνη, με δικό του θέλημα προσφέρει ως θυσία στον Θεό την αδιάλειπτη προσευχή. «Εξομολογήσομαι»: Διότι με φωνή αίνεσης οι πιστοί δοξάζουν τον Θεό. «Ότι εκ πάσης θλίψεως»: Την οποία επέφεραν οι δαίμονες στον άνθρωπο. «Και εν τοις εχθροίς»: Διότι έστρεψε το βλέμμα του πάνω στους δαίμονες και τους συνέτριψε.

Ο Δαβίδ, σύμφωνα με τη συνήθειά του, αφού ικέτευσε τον Θεό και λυτρώθηκε από τους εχθρούς, λέει και πάλι: «Θα δοξολογήσω το όνομά σου, Κύριε, διότι είναι αγαθό· διότι από κάθε θλίψη με ελευθέρωσες, και το μάτι μου αντίκρισε τους εχθρούς μου», επειδή η εναντίον μου σκευωρία τους δεν πραγματοποιήθηκε. Είναι δυνατόν, λοιπόν, σε όλους εμάς σε κάθε πειρασμό να λέμε: «Θεέ μου, στο όνομά σου σώσε με» και τα εξής.