Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 55:12

Ο πατριάρχης Ιακώβ, λοιπόν, φεύγοντας αξιώθηκε περισσότερων οραμάτων, και μάλιστα θεϊκών· και παραμένοντας ο ίδιος ήσυχος, είχε τον Κύριο υπέρ αυτού, ο οποίος αφενός απέτρεπε τον Λάβαν και αφετέρου εμπόδιζε τον Ησαύ. Και μετά από αυτά, έγινε πατέρας του Ιούδα, από τον οποίο ανέτειλε κατά σάρκα ο Κύριος, και μετέδωσε τις ευλογίες στους πατριάρχες. Και ο θεοφιλής Μωυσής, όταν έφευγε, τότε είδε το μεγάλο όραμα, και αφού διασώθηκε από τους διώκτες του, αποστάλθηκε ως προφήτης στην Αίγυπτο, και, γενόμενος διάκονος τόσων πολλών σημείων και του νόμου, καθοδήγησε τόσο μεγάλο λαό μέσα στην έρημο. Και ο μεν Δαβίδ καταδιωκόμενος δίδασκε: «ανέβλυσε η καρδιά μου λόγο αγαθό» και «ο Θεός μας θα έλθει φανερά· ο Θεός μας, και δεν θα σιωπήσει»· και μάλιστα ενδυναμωνόταν λέγοντας: «το μάτι μου επέβλεψε πάνω στους εχθρούς μου», και πάλι «στον Θεό έλπισα, δεν θα φοβηθώ τι θα μου κάνει ο άνθρωπος». Ενώ, όταν έφευγε και δραπέτευε στο σπήλαιο από το πρόσωπο του Σαούλ, έλεγε: «Εξαπέστειλε βοήθεια από τον ουρανό και με έσωσε, παρέδωσε σε ονειδισμό αυτούς που με καταπατούν· εξαπέστειλε ο Θεός το έλεός Του και την αλήθειά Του, και λύτρωσε την ψυχή μου ανάμεσα από λιοντάρια». Έτσι, αφού σώθηκε κατ' οικονομίαν, έγινε και αυτός μετέπειτα βασιλιάς, και έλαβε την υπόσχεση ότι από το σπέρμα του επρόκειτο να ανατείλει ο Κύριός μας.

Ιδού, γνώρισα ότι ο Θεός είναι μαζί μου. Εν τω Θεώ θα αινέσω τον λόγο, εν τω Κυρίω θα αινέσω τον λόγο· στον Κύριο ήλπισα, δεν θα φοβηθώ τι θα μου κάνει ο άνθρωπος. Σύμφωνα δε με τον Σύμμαχο λέει το εξής: Γνωρίζω ότι υπάρχει Θεός για εμένα. Τον Θεό θα υμνήσω, δια του Θεού θα συνθέσω λόγο υμνωδίας· στον Θεό έχω στηρίξει την πεποίθησή μου, δεν θα φοβηθώ τι θα μου κάνει ο άνθρωπος.

Με τα ίδια τα έργα, λέει, το διαπίστωσα και γνώρισα αληθινά ότι δεν ήλπισα μάταια, αλλά απέκτησα τον Θεό βοηθό. Απόδειξη αυτού είναι ότι έθεσες τα δάκρυά μου ενώπιόν σου. Έπειτα, εμένα με εισάκουσες, ενώ οι εχθροί μου υποχώρησαν προς τα πίσω· γι' αυτό, μέσω του Θεού θα αινέσω τον λόγο· ή, κατά τον Ακύλα: Στον Θεό θα καυχηθώ για τον λόγο· κατά δε τον Σύμμαχο: Τον Θεό θα υμνολογήσω· αλλά και μέσω του Κυρίου θα αινέσω τον λόγο· ή, κατά τον Ακύλα, στον Κύριο θα υμνήσω τον λόγο· ή, κατά τον Σύμμαχο, μέσω του Κυρίου θα συνθέσω ύμνο· και πάλι, όπως ανέφερα και πρωτύτερα: Στον Θεό ήλπισα, δεν θα φοβηθώ τι θα μου κάνει η σάρκα· και τώρα λέω: Στον Θεό ήλπισα, δεν θα φοβηθώ τι θα μου κάνει ο άνθρωπος.

Διότι σάρκα και άνθρωπος είναι ένα και το αυτό, επειδή έχει λεχθεί: «Εσείς όμως ως άνθρωποι πεθαίνετε»· και, «Διότι, όταν υπάρχει μεταξύ σας ζήλος και έριδα, δεν είστε σαρκικοί και δεν πορεύεσθε κατά άνθρωπον;» «Σε εμένα εναπόκεινται, Θεέ, οι ευχές, τις οποίες θα σου αποδώσω ως αίνο. Διότι λύτρωσες την ψυχή μου από τον θάνατο, και τα πόδια μου από το ολίσθημα, ώστε να ευαρεστήσω ενώπιον του Θεού στο φως των ζώντων». Αντί του, «Σε εμένα εναπόκεινται, Θεέ, οι ευχές, τις οποίες θα σου αποδώσω ως αίνο», ο Σύμμαχος ερμήνευσε σαφέστερα λέγοντας: «Αναλαμβάνω, Θεέ, όσα ευχήθηκα· θα σου αποδώσω αίνους». Διότι δεν έχω λησμονήσει, λέει, όσα ευχήθηκα· αλλά βρίσκονται μέσα μου, και διατηρώ στη μνήμη μου όλα όσα υποσχέθηκα κάνοντας τις ευχές μου· τα οποία και θα αποδώσω σαν ένα είδος χρέους, προσφέροντας θυσίες δια του αίνου, και σύμφωνα με το λόγιο που αναφέρει: «Πρόσφερε στον Θεό θυσία αίνου, και απόδωσε στον Κύριο τις ευχές σου». Θα σου αποδώσω λοιπόν τον αίνο· επειδή έχω πλήρη επίγνωση μέσα μου ότι οφείλω πολλά για την ίδια μου τη σωτηρία. Αυτήν ακριβώς την ψυχή μου τη λύτρωσες από τον θάνατο. Διότι οι εχθροί μου, όσο εξαρτιόταν από αυτούς, την καταδίωκαν, και την εξανάγκαζαν να εκπέσει στον θάνατο.

Το κορύφωμα αυτής της νίκης κατά του αντιπάλου είναι ανεξάλειπτο, σαν μια στήλη υπενθύμισης της φιλανθρωπίας του Θεού, η οποία προβάλλεται σε ολόκληρη την κτίση ως αφορμή για δοξολογία. Γι' αυτό, στα τελευταία λόγια του ψαλμού, βλέποντας προς αυτήν τη στήλη, λέει: «Στον Θεό θα αινέσω το ρήμα, στον Κύριο θα αινέσω τον λόγο, στον Θεό έλπισα». Εξαιτίας Του δεν φοβάμαι πλέον τον φόβο της σάρκας. Και λέει: «Μέσα μου υπάρχουν οι ευχές, τις οποίες θα αποδώσω με αίνεση, διότι ελύτρωσες την ψυχή μου από τον θάνατο και τα πόδια μου από το ολίσθημα». Ως ολίσθημα εννοεί την εκτροπή από την πορεία της τήρησης των εντολών, από την οποία προήλθε η πτώση. Αφού, λοιπόν, ελευθερώθηκε από τον θάνατο και ανορθώθηκε από την πτώση, βρίσκεται ενώπιον του προσώπου του Θεού, από τον Οποίο αρχικά είχε απομακρυνθεί όταν έφαγε από όσα απαγόρευε η εντολή, κρύβοντας τον εαυτό του από την ντροπή στη σκιά της συκιάς. Έχοντας, λοιπόν, ανακτήσει και πάλι την παρρησία, αποκαθίσταται στο ζωντανό φως. Διότι λέει: «Θα ευαρεστήσω τον Κύριο μέσα στο φως των ζώντων», από όπου αρχικά είχε αποξενωθεί εξαιτίας της αμαρτίας. Και σχετικά με αυτά, τόσα είναι αρκετά. Διότι δεν νομίζω ότι πρέπει να παρατείνω τον λόγο υπέρμετρα, εξετάζοντας την κάθε λεπτομέρεια με μεγαλύτερη σχολαστικότητα.

Του Δαβίδ. Στον Θεό θα αινέσω τον λόγο, στον Κύριο θα αινέσω τον λόγο. Στον Θεό έλπισα, δεν θα φοβηθώ· τι θα μου κάνει ο άνθρωπος; Και πάλι: Πρόσφερε στον Θεό θυσία αινέσεως, και απόδωσε στον Ύψιστο τις ευχές σου, και επικαλέσου με την ημέρα της θλίψης σου.

«Ο Θεός τη ζωή»: Ο πιστός άνθρωπος εμπιστεύεται τα πάντα στον Θεό. «Έθεσες τα δάκρυα»: Διότι ο Θεός ζήτησε τα δάκρυα της μετανοίας από τον λαό, τέτοια που είχαν όταν τους έδινε υποσχέσεις πριν αυτοί παρανομήσουν. «Θα επιστρέψουν»: Τα τέκνα των Ιουδαίων, έχοντας ντροπιαστεί μετά την ανάσταση του Κυρίου. «Σε όποια ημέρα»: Διότι, όταν, έχοντας μετανοήσει, επικαλέστηκαν τον Θεό, τον βρήκαν να τους εισακούει. «Στον Θεό»: Διότι οι δίκαιοι δεν ομιλούν χωρίς τον Θεό. «Θα αινέσω τον λόγο»: Οι πιστοί αναθέτουν και τους λόγους και τα έργα τους στον Κύριο, διότι τα πάντα τα εμπιστεύονται σε Αυτόν. «Ήλπισα»: Διότι οι άγιοι δεν φοβούνται τον φόβο των ανθρώπων, ενδυναμούμενοι από τον φόβο του Θεού. «Μέσα μου, ω Θεέ»: Διότι στον άνθρωπο που ζει σύμφωνα με τον Θεό, η προσευχή αποτελεί διηνεκή θυσία προς τον Θεό. «Διότι έσωσες»: Ο Χριστός, αφού ανέλαβε την ψυχή του Αδάμ. «Τους οφθαλμούς μου»: Εννοεί τον δόλο των ειδώλων. «Για να ευαρεστήσω»: Στο φως των αγγέλων, διότι αυτοί ζουν πάντοτε ως ασώματοι.

«Στον Θεό θα αινέσω ρήμα και λόγο» σύντομο και εκτενή, και έχοντας εμπιστοσύνη σε Αυτόν «δεν θα φοβηθώ τι θα μου κάνει ο άνθρωπος», διότι «σε εμένα, ω Θεέ, βρίσκονται οι ευχές» που μου δόθηκαν από εσένα, «τις οποίες οφειλετικώς θα ανταποδώσω προς αίνο σου», «Διότι λύτρωσες την ψυχή μου από τον θάνατο», τους οφθαλμούς μου από τα δάκρυα, «και τα πόδια μου από το ολίσθημα». Αυτό το ρητό εκπληρώθηκε κάποτε και σε μένα τον ανάξιο, όταν έμελλε να καταστραφώ από γκρεμό και βράχο.