Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 55:13

Θα στραφούν οι εχθροί μου προς τα πίσω. Από τα ίδια τα έργα, λέει, το διαπίστωσα και γνώρισα με ακρίβεια ότι η ελπίδα μου δεν είναι μάταιη, αλλά απέκτησα ως βοηθό τον Θεό. Μέσα μου, ω Θεέ, βρίσκονται οι ευχές, τις οποίες θα εκπληρώσω προς αίνον σου. Επειδή, λέει, μας αξίωσες της δικής σου οικονομίας και μας έσωσες, τι άλλο θα σου ανταποδώσουμε, παρά θυσίες αινέσεως;

Γι' αυτό πάλι σε άλλο κεφάλαιο έχουμε τον ψαλμωδό να λέει: Αφού ανέβηκε στα ύψη, αιχμαλώτισε αιχμαλωσία, έδωσε δώρα στους ανθρώπους. Διότι, αφού ο μονογενής Υιός του Θεού έλαβε την ανθρωπότητα από την αιχμαλωσία του θανάτου μέσω της δικής του ανάστασης και ανέβηκε υπεράνω των ουρανών, ετοίμασε όπλα για όσους επιθυμούν τη δικαιοσύνη (διότι αυτός είναι ο βασιλιάς της δόξης), ασφαλίζοντας καθημερινά με λογικούς θώρακες εκείνους που στρατολογούνται από αυτόν με τη σφραγίδα της ταπεινοφροσύνης. Διότι έπρεπε αυτός από στόμα νηπίων και θηλαζόντων να καταρτίσει αίνο, και να αποδοκιμάσει εντελώς εκείνους που νομίζουν ότι τελειοποιούνται μέσω της αλαζονείας. Διότι όντως η σφραγίδα της ευσέβειας είναι η ταπείνωση. Γι' αυτό, εκείνοι που απειθούν στο να κατασκηνώσουν, σύμφωνα με την προφητεία, μέσω της ανάστασης του Χριστού στο φως των ζώντων, θα λάβουν τους καρπούς της δικής τους ανοησίας.

Διότι σάρκα και άνθρωπος είναι ένα και το αυτό, επειδή έχει λεχθεί: «Εσείς όμως ως άνθρωποι πεθαίνετε»· και, «Διότι, όταν υπάρχει μεταξύ σας ζήλος και έριδα, δεν είστε σαρκικοί και δεν πορεύεσθε κατά άνθρωπον;» «Σε εμένα εναπόκεινται, Θεέ, οι ευχές, τις οποίες θα σου αποδώσω ως αίνο. Διότι λύτρωσες την ψυχή μου από τον θάνατο, και τα πόδια μου από το ολίσθημα, ώστε να ευαρεστήσω ενώπιον του Θεού στο φως των ζώντων». Αντί του, «Σε εμένα εναπόκεινται, Θεέ, οι ευχές, τις οποίες θα σου αποδώσω ως αίνο», ο Σύμμαχος ερμήνευσε σαφέστερα λέγοντας: «Αναλαμβάνω, Θεέ, όσα ευχήθηκα· θα σου αποδώσω αίνους». Διότι δεν έχω λησμονήσει, λέει, όσα ευχήθηκα· αλλά βρίσκονται μέσα μου, και διατηρώ στη μνήμη μου όλα όσα υποσχέθηκα κάνοντας τις ευχές μου· τα οποία και θα αποδώσω σαν ένα είδος χρέους, προσφέροντας θυσίες δια του αίνου, και σύμφωνα με το λόγιο που αναφέρει: «Πρόσφερε στον Θεό θυσία αίνου, και απόδωσε στον Κύριο τις ευχές σου». Θα σου αποδώσω λοιπόν τον αίνο· επειδή έχω πλήρη επίγνωση μέσα μου ότι οφείλω πολλά για την ίδια μου τη σωτηρία. Αυτήν ακριβώς την ψυχή μου τη λύτρωσες από τον θάνατο. Διότι οι εχθροί μου, όσο εξαρτιόταν από αυτούς, την καταδίωκαν, και την εξανάγκαζαν να εκπέσει στον θάνατο.

Διότι, καθώς με καταδίωκαν, και με εξανάγκαζαν να κατοικώ ανάμεσα σε αλλόφυλα και αλλογενή έθνη, όσο εξαρτιόταν από αυτούς, θανάτωναν την ψυχή μου· δηλαδή, επρόκειτο να συμπαρασυρθώ στην ειδωλολατρία των αλλοφύλων, κατοικώντας ανάμεσά τους, και κατά τα χρόνια που διέμενα κοντά στον Αχούς και στη Γεθ ανάμεσα στους αλλοφύλους, η ψυχή μου θα είχε προ πολλού πεθάνει, έχοντας εκπέσει από τη ζωή που βρίσκεται κοντά σε Σένα. Αλλά η δική Σου χάρη και το δικό Σου έλεος δεν επέτρεψαν να συμβεί αυτό· επειδή με περιφρουρούσες ακόμη και όταν βρισκόμουν ανάμεσα στους αλλοφύλους, ώστε να μην υποστώ καμία βλάβη από τη συναναστροφή μαζί τους. Γι' αυτό λέω: Έσωσες την ψυχή μου από τον θάνατο· αλλά και τα πόδια μου έσωσες από το γλίστρημα. Διότι, ποιος δεν θα είχε εκτραπεί, σαν να πατούσε σε πηλό και να έπεφτε σε ολισθηρά μέρη, έχοντας εγκαταλειφθεί ανάμεσα σε τόσους άθεους και ειδωλολάτρες άνδρες; Αλλά, όπως φαίνεται, ήταν και σε αυτό παρόν το έλεός Σου, και η χάρη Σου που έσωζε τα πόδια μου από το γλίστρημα· διότι δεν αποδίδω αυτά στη δική μου δύναμη, επειδή δεν ήμουν τόσο σταθερός στην ψυχή ώστε να παραμείνω αμετάτρεπτος, αναστρεφόμενος ανάμεσα σε τόσους πολλούς, εάν δεν ήσουν Εσύ βοηθός. Γι' αυτό, εξομολογούμενος Σε ευχαριστώ, διότι έσωσες τα πόδια μου από το γλίστρημα. Και αυτά μου τα δώριζε το έλεός Σου, για να ευαρεστήσω ενώπιόν Σου στο φως των ζώντων· ή, σύμφωνα με τον Σύμμαχο, για να πορεύομαι ενώπιον του Θεού μέσω του φωτός της ζωής.

Το κορύφωμα αυτής της νίκης κατά του αντιπάλου είναι ανεξάλειπτο, σαν μια στήλη υπενθύμισης της φιλανθρωπίας του Θεού, η οποία προβάλλεται σε ολόκληρη την κτίση ως αφορμή για δοξολογία. Γι' αυτό, στα τελευταία λόγια του ψαλμού, βλέποντας προς αυτήν τη στήλη, λέει: «Στον Θεό θα αινέσω το ρήμα, στον Κύριο θα αινέσω τον λόγο, στον Θεό έλπισα». Εξαιτίας Του δεν φοβάμαι πλέον τον φόβο της σάρκας. Και λέει: «Μέσα μου υπάρχουν οι ευχές, τις οποίες θα αποδώσω με αίνεση, διότι ελύτρωσες την ψυχή μου από τον θάνατο και τα πόδια μου από το ολίσθημα». Ως ολίσθημα εννοεί την εκτροπή από την πορεία της τήρησης των εντολών, από την οποία προήλθε η πτώση. Αφού, λοιπόν, ελευθερώθηκε από τον θάνατο και ανορθώθηκε από την πτώση, βρίσκεται ενώπιον του προσώπου του Θεού, από τον Οποίο αρχικά είχε απομακρυνθεί όταν έφαγε από όσα απαγόρευε η εντολή, κρύβοντας τον εαυτό του από την ντροπή στη σκιά της συκιάς. Έχοντας, λοιπόν, ανακτήσει και πάλι την παρρησία, αποκαθίσταται στο ζωντανό φως. Διότι λέει: «Θα ευαρεστήσω τον Κύριο μέσα στο φως των ζώντων», από όπου αρχικά είχε αποξενωθεί εξαιτίας της αμαρτίας. Και σχετικά με αυτά, τόσα είναι αρκετά. Διότι δεν νομίζω ότι πρέπει να παρατείνω τον λόγο υπέρμετρα, εξετάζοντας την κάθε λεπτομέρεια με μεγαλύτερη σχολαστικότητα.

«Ο Θεός τη ζωή»: Ο πιστός άνθρωπος εμπιστεύεται τα πάντα στον Θεό. «Έθεσες τα δάκρυα»: Διότι ο Θεός ζήτησε τα δάκρυα της μετανοίας από τον λαό, τέτοια που είχαν όταν τους έδινε υποσχέσεις πριν αυτοί παρανομήσουν. «Θα επιστρέψουν»: Τα τέκνα των Ιουδαίων, έχοντας ντροπιαστεί μετά την ανάσταση του Κυρίου. «Σε όποια ημέρα»: Διότι, όταν, έχοντας μετανοήσει, επικαλέστηκαν τον Θεό, τον βρήκαν να τους εισακούει. «Στον Θεό»: Διότι οι δίκαιοι δεν ομιλούν χωρίς τον Θεό. «Θα αινέσω τον λόγο»: Οι πιστοί αναθέτουν και τους λόγους και τα έργα τους στον Κύριο, διότι τα πάντα τα εμπιστεύονται σε Αυτόν. «Ήλπισα»: Διότι οι άγιοι δεν φοβούνται τον φόβο των ανθρώπων, ενδυναμούμενοι από τον φόβο του Θεού. «Μέσα μου, ω Θεέ»: Διότι στον άνθρωπο που ζει σύμφωνα με τον Θεό, η προσευχή αποτελεί διηνεκή θυσία προς τον Θεό. «Διότι έσωσες»: Ο Χριστός, αφού ανέλαβε την ψυχή του Αδάμ. «Τους οφθαλμούς μου»: Εννοεί τον δόλο των ειδώλων. «Για να ευαρεστήσω»: Στο φως των αγγέλων, διότι αυτοί ζουν πάντοτε ως ασώματοι.

«Στον Θεό θα αινέσω ρήμα και λόγο» σύντομο και εκτενή, και έχοντας εμπιστοσύνη σε Αυτόν «δεν θα φοβηθώ τι θα μου κάνει ο άνθρωπος», διότι «σε εμένα, ω Θεέ, βρίσκονται οι ευχές» που μου δόθηκαν από εσένα, «τις οποίες οφειλετικώς θα ανταποδώσω προς αίνο σου», «Διότι λύτρωσες την ψυχή μου από τον θάνατο», τους οφθαλμούς μου από τα δάκρυα, «και τα πόδια μου από το ολίσθημα». Αυτό το ρητό εκπληρώθηκε κάποτε και σε μένα τον ανάξιο, όταν έμελλε να καταστραφώ από γκρεμό και βράχο.