Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 55:8

Διότι, για όσο διάστημα ο λαός των ανθρώπων ήταν απομακρυσμένος από τους αγίους αγγέλους, καταπατούνταν από τα πάθη της φύσεως, απελπιζόμενος κατά τη διάρκεια του συνεχούς πολέμου, συνθλιβόμενος, βαλλόμενος από τις υπερκείμενες δυνάμεις και διακατεχόμενος από φόβο μέσα στη νύχτα. Όταν όμως έθεσε την ελπίδα του στον Θεό, αποτινάσσοντας σαν κάποιο βάρος την πλανημένη ελπίδα προς τα μάταια, τότε επαίνεσε τους λόγους του, οι οποίοι συνιστούν την ομολογία της πίστεως. Διότι «στον Θεό», αναφέρει, «θα επαινέσω τους λόγους μου». Αλλά αυτούς, συνεχίζει, τους αξιέπαινους λόγους οι εχθροί μου τους βδελύσσονται, επινοώντας εναντίον μου κακούς λογισμούς και εξυφαίνοντας την επιβουλή λαθραία και κρυφά κατά την παροικία μου. Αυτοί, πράττοντας το δικό τους σύνηθες έργο, δεν παύουν να παραφυλάνε πάντοτε τη φτέρνα μου. Διότι αυτό είναι το έργο του απ' αρχής ανθρωποκτόνου: το να παραμονεύει τη φτέρνα του ανθρώπου. Αλλά, αν και είναι βαριά η επίθεση των πολεμίων, θα απωθηθούν με τη δική Σου συμμαχία, καθώς η σωτηρία χορηγείται από Εσένα δωρεάν στους ανθρώπους, όχι εξαιτίας έργων δικαιοσύνης, αλλά αποκλειστικά από τη δική Σου χάρη. Διότι χωρίς κανένα αντάλλαγμα θα τους σώσεις. Και όλη η μετέπειτα συνέχεια της ψαλμωδίας ερμηνεύει την ανάκληση της ανθρώπινης φύσεως.

«Ελέησόν με» Ο Χριστός βοά ως άνθρωπος για τον Ιούδα. «Όλη την ημέρα» Διότι δεν σταμάτησε ο Ιούδας την ημέρα της προδοσίας να τρέχει εδώ και εκεί. «Με καταπάτησαν» Οι Ιουδαίοι όλη εκείνη την ημέρα του πάθους δεν σταμάτησαν να εμπαίζουν τον Σωτήρα. «Ότι πολλοί» Οι δαίμονες από τον αέρα παρακινούσαν τους Ιουδαίους κατά του Χριστού. «Δεν θα φοβηθώ» Διότι ούτε την ημέρα του πάθους φώναζε επειδή φοβόταν, αλλά για να δείξει ότι αληθινά ενανθρώπησε. «Στον Θεό» Διότι οι λόγοι του Σωτήρα είναι στον Πατέρα και οι λόγοι του Πατέρα στον Υιό. «Στον Θεό ήλπισα» Πότε άραγε η ανθρώπινη σάρκα είχε τη δύναμη να εκστρατεύσει κατά του Θεού (του Χριστού); «Όλη την ημέρα» Όταν δηλαδή δίδασκε ο Χριστός, οι Ιουδαίοι τον περιγελούσαν λέγοντας: από πού ξέρει αυτός γράμματα, χωρίς να έχει μαθητεύσει; «Εναντίον μου όλοι» Επειδή άπαντες σκέφτονταν με ποιον τρόπο θα τον θανατώσουν. «Θα παροικήσουν» Διότι τον περικύκλωναν και παρέμεναν κοντά, για να βρουν κάτι και να μηχανευτούν κάποιον δόλο κατά του Χριστού. «Αυτοί την πτέρνα» Διότι, λέει, παρακολουθούσαν κρυφά τον Κύριο, αν θεραπεύει το Σάββατο, ώστε να τον κατηγορήσουν. «Υπέρ του μηδενός» Επειδή ο Κύριος ήθελε να θεωρήσει ως μη γενόμενα τα όσα συνέβησαν και να τους συγχωρήσει, ώστε αφού μετανοήσουν να σωθούν· αυτοί όμως δεν το κατενόησαν. «Με οργή» Αναφέρεται στα πλήθη των Ιουδαίων, οι οποίοι εξέπεσαν από την αξία τους.

«Ο Θεός τη ζωή»: Ο πιστός άνθρωπος εμπιστεύεται τα πάντα στον Θεό. «Έθεσες τα δάκρυα»: Διότι ο Θεός ζήτησε τα δάκρυα της μετανοίας από τον λαό, τέτοια που είχαν όταν τους έδινε υποσχέσεις πριν αυτοί παρανομήσουν. «Θα επιστρέψουν»: Τα τέκνα των Ιουδαίων, έχοντας ντροπιαστεί μετά την ανάσταση του Κυρίου. «Σε όποια ημέρα»: Διότι, όταν, έχοντας μετανοήσει, επικαλέστηκαν τον Θεό, τον βρήκαν να τους εισακούει. «Στον Θεό»: Διότι οι δίκαιοι δεν ομιλούν χωρίς τον Θεό. «Θα αινέσω τον λόγο»: Οι πιστοί αναθέτουν και τους λόγους και τα έργα τους στον Κύριο, διότι τα πάντα τα εμπιστεύονται σε Αυτόν. «Ήλπισα»: Διότι οι άγιοι δεν φοβούνται τον φόβο των ανθρώπων, ενδυναμούμενοι από τον φόβο του Θεού. «Μέσα μου, ω Θεέ»: Διότι στον άνθρωπο που ζει σύμφωνα με τον Θεό, η προσευχή αποτελεί διηνεκή θυσία προς τον Θεό. «Διότι έσωσες»: Ο Χριστός, αφού ανέλαβε την ψυχή του Αδάμ. «Τους οφθαλμούς μου»: Εννοεί τον δόλο των ειδώλων. «Για να ευαρεστήσω»: Στο φως των αγγέλων, διότι αυτοί ζουν πάντοτε ως ασώματοι.

ΚΑΘΙΣΜΑ ΟΓΔΟΟ Ψαλμός 55ος. Στο τέλος, υπέρ του λαού που έχει απομακρυνθεί από τα άγια· για τον Δαβίδ ως στηλογραφία, όταν τον συνέλαβαν οι αλλόφυλοι στη Γεθ. «Ελέησέ με, Θεέ, διότι με καταπάτησε άνθρωπος, πολεμώντας με όλη την ημέρα με έθλιψε. Με καταπάτησαν οι εχθροί μου όλη την ημέρα». Και ο Δαβίδ μεν τα έλεγε αυτά υπέρ του λαού, που είχε αιχμαλωτιστεί από τους αλλοφύλους, ταιριάζουν όμως αυτά και σε εκείνον που κυριεύεται και καταπονείται από τα σαρκικά θελήματα. «Διότι είναι πολλοί αυτοί που με πολεμούν από τα ύψη» και είναι επηρμένοι στο φρόνημα. «Δεν θα φοβηθώ» όμως, έχοντας ταπεινό φρόνημα και «ελπίζοντας σε εσένα. Στον Θεό ψάλλοντας τους λόγους μου και έχοντας την ελπίδα μου, δεν θα φοβηθώ, ακόμη κι αν βδελύσσονται τους λόγους μου. Εναντίον μου όλοι οι διαλογισμοί τους είναι για κακό, εφόσον και θα παροικήσουν και θα κρυφτούν παραφυλάγοντας την πτέρνα μου», δηλαδή τα τελευταία μου. Και «όπως ακριβώς αυτοί καρτέρεσαν» εναντίον μου, έτσι και εσύ, «υπέρ του μηδενός», δηλαδή, εύκολα σαν ένας θα τους ανατρέψεις. «Με οργή θα καταβιβάσεις λαούς» που είναι άξιοι οργής, «ω Θεέ. Τη ζωή μου την ανέθεσα σε εσένα, έθεσες τα δάκρυά μου ενώπιόν σου, όπως και στην υπόσχεσή σου». Πλύνε και αποκάθαρέ με. «Θα στραφούν οι εχθροί μου προς τα πίσω, σε όποια ημέρα σε επικαλεστώ» και «θα γνωρίσουν ότι εσύ είσαι ο Θεός μου».