Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 57:12

Θα ευφρανθεί ο δίκαιος, όταν δει την εκδίκηση. Οι δίκαιοι, λέγει, βλέποντας τους αλιτήριους δαίμονες να εξολοθρεύονται κατά τον καιρό της δικαιοκρισίας, θα ευφρανθούν για τη δίκαιη κρίση του Θεού, επειδή ακριβώς οι ίδιοι βρέθηκαν αθώοι και απαλλάχθηκαν από την τιμωρία του θανάτου. Διότι το «θα νίψει» πρέπει να εκληφθεί ότι αναφέρεται στον αθώο, σύμφωνα με το: «Θα νίψω τα χέρια μου μαζί με τους αθώους». Άρα υπάρχει Θεός που τους κρίνει πάνω στη γη.

Το «άρα» έχει τεθεί αντί του «όντως». «Άρα υπάρχει Θεός που τους κρίνει». Ομολογούν, λέγει, ότι η κρίση του Θεού που εκδόθηκε εναντίον τους είναι όντως δίκαιη.

Διότι αυτό σημαίνει το: «Και δεν είδαν τον ήλιο.» <Και θα πει ο άνθρωπος: Αν άρα υπάρχει καρπός για τον δίκαιο, κ.λπ.> (E f 106.) Το «άρα» σε αυτά τα λόγια δεν εκφράζει κάποιον που αμφιβάλλει, αλλά μάλλον κάποιον που έχει απόλυτη βεβαιότητα και πίστη και, τρόπον τινά, ήδη συγκατανεύει ότι λαμβάνει τον καρπό της αγάπης προς τον Θεό, καθώς και την προστασία και τη βοήθεια από Αυτόν.

Θα ευφρανθεί ο δίκαιος, όταν δει την εκδίκηση, τα χέρια του θα νίψει στο αίμα του αμαρτωλού. Και θα πει ο άνθρωπος: Αν λοιπόν υπάρχει καρπός για τον δίκαιο, άρα υπάρχει Θεός που τους κρίνει στη γη. Ο Σύμμαχος: Θα χαρεί ο δίκαιος βλέποντας την εκδίκηση, τα πόδια του θα νίψει στο αίμα του ασεβούς.

Όταν δε δει το τέλος των ασεβών και την εναντίον τους εκδίκηση, τότε θα χαρεί και θα ευφρανθεί, όχι επιχαίροντας για την απώλεια των ασεβών, αλλά ευφραινόμενος για τη δικαιοκρισία του Θεού. Και θα νίψει τα πόδια του στο αίμα του ασεβούς· όχι επειδή είναι αιμοδιψής και φιλοπόλεμος, αλλά επειδή καθαίρεται δια της τιμωρίας εκείνων, και βελτιώνεται δια της επιστροφής των άλλων. Ή διαφορετικά: Θα νίψει τα χέρια του στο αίμα του αμαρτωλού, δεικνύοντας τον εαυτό του αθώο, αναίτιο και καθαρό από την απώλειά του. Όταν λοιπόν οι μεν ασεβείς υποστούν την αρμόζουσα τιμωρία, ο δε δίκαιος, αφού δικαιωθεί, γεμίσει από ευφροσύνη και χαρά, και νίψει τα χέρια και τα πόδια του στο αίμα του αμαρτωλού, σύμφωνα με τους λοιπούς ερμηνευτές και κατά την προαναφερθείσα έννοια, τότε εύλογα κάθε άνθρωπος, και κάθε φωνή και γλώσσα θα αποφανθεί ότι: Αν πράγματι υπάρχει καρπός για τον δίκαιο, άρα υπάρχει Θεός που τους κρίνει πάνω στη γη. Διότι, αν υπάρχει καρπός για τον δίκαιο, περί αυτού του καρπού έχει λεχθεί στον πρώτο ψαλμό: Και θα είναι σαν το δέντρο που είναι φυτεμένο κοντά στις διεξόδους των υδάτων, το οποίο θα δώσει τον καρπό του στον καιρό του. Και το φύλλωμά του δεν θα μαραθεί, και όλα όσα πράττει θα κατευοδωθούν.

Διότι, εάν επρόκειτο οι δίκαιοι να καταστραφούν μαζί με τους αδίκους και δεν υπήρχε κανένας καρπός για τον δίκαιο, θα μπορούσε κανείς να πει ότι ο Θεός δεν επιβλέπει τα ανθρώπινα· επειδή όμως θα έλθει καιρός κατά τον οποίο ο μεν δίκαιος θα χαρεί, οι δε αμαρτωλοί θα έχουν το τέλος που έχει προλεχθεί γι' αυτούς, εύλογα δεν αρμόζει να αμφιβάλλει κανείς, αλλά πρέπει κάθε άνθρωπος να ομολογεί και να αποφαίνεται ότι υπάρχει Θεός έφορος και επίσκοπος αυτών που πράττονται από τους ανθρώπους, ο οποίος κρίνει άπαντες όσους πολιτεύθηκαν πάνω στη γη.

Διότι την καθαρότητα των δικών του χεριών θα την αντιληφθεί καλύτερα μέσω της αντιπαραβολής με το μίασμα των αμαρτωλών. «Τα χέρια του», λέει, «θα τα νίψει στο αίμα του αμαρτωλού». Και γνωρίζουμε ότι δεν νιβόμαστε για κανέναν άλλον λόγο παρά για να αποπλύνουμε με το νερό τον ρύπο· όμως ο μολυσμός του αίματος δεν καθαρίζει τον προϋπάρχοντα ρύπο, αλλά καθίσταται ο ίδιος ρύπος. Επομένως, όπως ακριβώς το λευκό χρώμα γίνεται πιο έκδηλο με την αντιπαράθεση προς το αίμα, έτσι και η καθαρότητα των χεριών του δικαίου καθίσταται λαμπρότερη μέσω της σύγκρισης με το αντίθετό της. Διότι αυτό που τώρα δεν γίνεται πιστευτό, δηλαδή ποια είναι η μετοχή στο ανώτερο αγαθό για όσους εκουσίως κακοπάθησαν μέσω των κόπων της αρετής, τότε θα φανερωθεί μέσα από την εμπειρία. Επειδή όποιος τα βλέπει αυτά θα πει ότι υπήρχε, όπως φαίνεται, καρπός φυλαγμένος για τον δίκαιο κατά τη δίκαιη κρίση του Θεού. Βλέπεις σε ποιες κορυφές έχει ανέλθει ο λόγος; Πόσο υπερβαίνει το μέγεθος όσων έχουν προηγηθεί στους ψαλμούς;

Σαν ζωντανούς: Το πυρ, αυτό του πνεύματος, κατέφλεξε με οργή τους Ιουδαίους ενώ ήταν ακόμη ζωντανοί, σαν αγκάθια σε χέρσο τόπο. Θα ευφρανθεί: Ο Χριστός, ο αληθινά δίκαιος, ας ευφρανθεί υψώνοντας το τρόπαιο της νίκης. Τα χέρια: Ο Πιλάτος, που ένιψε τα χέρια του στο αίμα του αμαρτωλού λαού, ο οποίος είπε: το αίμα του ας πέσει πάνω μας και στα παιδιά μας. Και θα πει ο άνθρωπος: Οι Ιουδαίοι κραυγάζοντας: άφησε να δούμε, αν έρχεται ο Ηλίας να τον σώσει (και τον σώζει). Άραγε είναι ο Θεός: Ο προφήτης λέει υπέρ αυτών που αμάρτησαν στον Κύριο: άραγε πάνω στη γη θα κάνεις την κρίση (εκδίκησή) τους;

Εδώ όμως, δεν γνωρίζουμε αν λέει ότι έχουν συντριβεί τα δόντια των αισθητών ή των νοητών λεόντων. Νοητοί λέοντες είναι οι τύραννοι βασιλείς και η φατρία των δαιμόνων· και στις δύο περιπτώσεις, ο Χριστός ο Κύριος συνέτριψε τα δόντια τους με το ξύλο του σταυρού, «οι οποίοι και εξουθενώθηκαν σαν το νερό που διαρρέει» και εύκολα καταπατείται «μέχρι να εξασθενήσουν» και να γίνουν εντελώς ανίσχυροι. «Σαν το λιωμένο κερί θα αφανιστούν· έπεσε φωτιά» επάνω τους «και δεν είδαν τον ήλιο» της δικαιοσύνης. Αυτό δε το έπαθαν «προτού τα αγκάθια τους αντιληφθούν τη ράμνο». Η ράμνος είναι ακανθώδες φυτό που αποτελεί τύπο του σταυρού, μέσω του οποίου συνετρίβη το αγκάθι της αμαρτίας. «Σαν ζωντανούς, σαν μέσα σε οργή θα τους καταπιεί», δηλαδή τους ασύνετους και αμετανόητους η ακανθώδης αμαρτία τους κατατρώει πολύ εύκολα. «Και θα ευφρανθεί ο δίκαιος, όταν δει εκδίκηση· θα νίψει τα χέρια του στο αίμα του αμαρτωλού», δηλαδή, θα δει τον αφανισμό του μέσα από το αίμα που χύνεται. «Και θα πει ο άνθρωπος· Άρα υπάρχει καρπός για τον δίκαιο, άρα υπάρχει ο Θεός που τους κρίνει στη γη».