Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 58:17

Ακόμη και αν κάποτε, έχοντας δεχθεί κάποιον λόγο της θείας Γραφής, φανούν ότι τον απολαμβάνουν μέχρι κορεσμού, και πάλι με τον ίδιο τρόπο θα γογγύσουν, καθώς είναι πάντοτε γογγυστές και καταλαλούν τον Θεό. «Εγώ όμως θα ψάλω τη δύναμή σου». Εκείνοι μεν συμπεριφέρονται έτσι, λέγει· εγώ όμως, δηλαδή προφανώς ο λαός που προέρχεται από τα έθνη, έχοντας επιγνώσει τη δύναμή σου, θα χαρώ για το έλεός σου που φανερώθηκε στο φως, και κατά την αναστάσιμη ημέρα σου. Διότι μέσω αυτού μας συνέτρεξες και έγινες καταφύγιο σε καιρό θλίψεως. Γι' αυτό και αναπέμπω ψαλμούς σε εσένα, τον Θεό που με ελέησε. «Διότι έγινες αντιλήπτοράς μου και καταφύγιό μου». Διότι πάντοτε απολάμβανα τη δική σου αρωγή, και δια της πρόνοιάς σου απέφυγα τις συμφορές που με έπληξαν. Γι' αυτόν τον λόγο, εσένα μόνο αναγνωρίζω ως Θεό, και εσένα αποκαλώ πηγή ελέους και φιλανθρωπίας. Αυτά ο μακάριος Δαβίδ, βλέποντάς τα από μακριά με τα προφητικά του μάτια, και τις συμφορές των Ιουδαίων προείπε, και ο ίδιος υποσχέθηκε να υμνεί πάντοτε τον Δεσπότη· και πράγματι εκπληρώνει τις υποσχέσεις του, προσφέροντας την υμνωδία μέσω των ευσεβών.

Εγώ όμως θα ψάλω για τη δύναμή σου, και με αγαλλίαση θα υμνήσω το πρωί το έλεός σου· διότι έγινες προστάτης μου και καταφύγιό μου την ημέρα της θλίψης μου. Βοηθέ μου, σε εσένα θα ψάλω, διότι ο Θεός είναι ο προστάτης μου, ο Θεός μου είναι το έλεός μου.

Αυτά, λοιπόν, θα υποστούν όσοι επαναστάτησαν εναντίον μου· εγώ όμως θα υμνήσω τη δύναμή σου, του δικού μου Πατέρα. Αυτά δε λέγονται εκ προσώπου του Σωτήρος με προφητικό πνεύμα, όπως και σε άλλα χωρία λέγονταν από αυτόν: «Θα αναγγείλω το όνομά σου στους αδελφούς μου, εν μέσω της Εκκλησίας θα σε υμνήσω». Και λέει, «θα αγαλλιάσω το πρωί για το έλεός σου»· πράγμα που ο Σύμμαχος μετέφρασε: «Και θα υμνήσω κατά τον όρθρο το έλεός σου». Με αυτό υποδηλώνει προφητικώς τη λατρεία που τελείται κατά τον όρθρο και κάθε πρωί της αναστάσιμης ημέρας σε όλη την οικουμένη μέσα στην Εκκλησία του. Διότι με τη φράση «Εν μέσω της Εκκλησίας θα σε υμνήσω» δηλωνόταν ο τόπος, στον οποίο ο Χριστός υποσχόταν να υμνήσει τον Πατέρα· ενώ με τη φράση «Και θα υμνήσω κατά τον όρθρο το έλεός σου» παρίσταται ο χρόνος, κατά τον οποίο το πατρικό έλεος, που ξεχύθηκε σε όλα τα έθνη, ο Μονογενής του το υμνεί μέσω του δικού του λαού, χαίροντας και αγαλλιώντας γι' αυτό. Και όλα αυτά θα σου τα ανταποδώσω, λέει· διότι έγινες αντιλήπτοράς μου και καταφυγή μου κατά την ημέρα της θλίψης μου. Επειδή, λοιπόν, έλαβα όλα αυτά από τον Πατέρα, ευλόγως κατά τον όρθρο θα υμνήσω το έλεός σου και θα σου ψάλω εγώ ο ίδιος· διότι έγινες αντιλήπτοράς μου, και Θεός μου και έλεός μου. Διότι κανείς από τους κατώτερους δεν ήταν ικανός να μου απλώσει χέρι βοηθείας, παρά μόνο συ, ο Πατέρας, που είσαι ανώτερός μου.

Όταν αυτά δεν θα υπάρχουν πλέον, «Θα γνωρίσουν», λέει, «ότι ο Θεός δεσπόζει επί του Ιακώβ και έως τα πέρατα της γης». Διότι, εφόσον δεν θα έχει απομείνει πουθενά κακία, ο Κύριος θα είναι οπωσδήποτε δεσπότης των περάτων της γης, καθώς η αμαρτία, που τώρα βασιλεύει στους πολλούς, θα έχει απομακρυνθεί. Έπειτα πάλι επαναλαμβάνει τον ίδιο λόγο για αυτούς που επιστρέφουν το βράδυ και πεινούν σαν τον σκύλο και περιφέρονται γύρω από την πόλη, φανερώνοντας, νομίζω, μέσω της επαναλήψεως του λόγου, ότι και στις δύο περιπτώσεις οι άνθρωποι, είτε ως προς το πονηρό είτε ως προς το αγαθό, σε όποια κατάσταση βρεθούν τώρα, στην ίδια θα βρεθούν και στο μέλλον. Διότι αυτός που τώρα εξαιτίας της ασέβειας περιφέρεται κυκλικά και δεν κατοικεί μέσα στην πόλη, ούτε διαφυλάσσει τον ανθρώπινο χαρακτήρα στη δική του ζωή, αλλά αποθηριώνεται εξαιτίας της προαιρέσεώς του και γίνεται σκύλος, αυτός και τότε, έχοντας εκπέσει από την άνω πόλη, θα κολαστεί με τη στέρηση των αγαθών. Αντίθετα, εκείνος που νικά τους εχθρούς και προχωρεί (όπως λέει κάπου αλλού ο ψαλμωδός) από δύναμη σε δύναμη και ανταλλάσσει νίκη με νίκη, λέει: «Θα ψάλω τη δύναμή σου, και θα αγαλλιάσω το πρωί για το έλεός σου, διότι έγινες αντιλήπτοράς μου και καταφυγή μου, και σε σένα πρέπει η δόξα στους αιώνες των αιώνων. Αμήν».

Διάψαλμα: μεταβολή της προφητείας. «Θα επιστρέψουν»: Διότι οι Ιουδαίοι πείνασαν από το πρωί έως το βράδυ, μη βρίσκοντας ευκαιρία ούτε για να φάνε, σκεπτόμενοι τον θάνατο του Σωτήρος, και κατά τη νύχτα μάλιστα τρέχοντας εδώ και εκεί σε όλη την πόλη και ξεσηκώνοντας τους πάντες εναντίον του Χριστού. «Αυτοί θα διασκορπιστούν»: Διότι ο καθένας απήλθε στον οίκο του για να λάβει τροφή, σαν από πολύ κόπο. «Εάν δε χορτασθούν»: Διότι ούτε κατά κόρον έφαγαν, γογγύζοντας και βιαζόμενοι να συλλάβουν τον Κύριο. «Εγώ δε θα ψάλω»: Ο Χριστός προς τον Πατέρα: «Εδόξασα», λέγει, «και πάλι θα δοξάσω», το οποίο σημαίνει «θα ψάλω». «Και θα αγαλλιάσω»: Ομιλεί περί της αναστάσεως, διότι έγινε τα ξημερώματα. «Διότι έγινες»: Αυτή είναι η φωνή του Αδάμ, ο οποίος σώθηκε από την πλάνη των δαιμόνων. «Και καταφυγή»: Δηλαδή αναφέρεται στον Αδάμ, που είναι ο άνθρωπος, ο οποίος συνήλθε από την πλάνη και κατέφυγε στον Θεό. «Βοηθός μου»: Διότι ο άνθρωπος, έχοντας σωθεί, δεν παύει πλέον να δοξάζει τον Θεό με ψαλμούς και ύμνους. «Διότι είσαι αντιλήπτορας»: Επειδή Αυτός είναι και το έλεος και η ζωή του ανθρώπου.

Διότι αυτά και τα παρεμφερή με αυτά έλεγε εναντίον εκείνων που συνωμοτούσαν για να τον θανατώσουν· και αυτά αποτελούσαν προτυπώσεις του πάθους του Χριστού. «Και θα γνωρίσουν», λέει, «ότι ο Θεός δεσπόζει του Ιακώβ και των περάτων της γης· αυτοί δε θα διασκορπιστούν για να φάνε, και αν δεν χορτάσουν, θα γογγύσουν», ως κοιλιόδουλοι. «Εγώ όμως θα ψάλω τη δύναμή σου, διότι έγινες βοηθός μου και καταφυγή μου· ο Θεός μου, το έλεός μου». Διότι έτσι αρμόζει σε εμάς σε κάθε πειρασμό να καταφεύγουμε στον Θεό· και αφού αξιωθούμε της δικής του βοήθειας, με ευγνωμοσύνη πάλι να τον ευχαριστούμε και να τον δοξάζουμε.