Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 58:5

Το ότι δεν αδίκησε σε τίποτα τον Σαούλ, αλλά καταδιωκόταν άδικα από αυτόν, το αποδεικνύει αφενός η ιστορία, και το φανερώνει αφετέρου και ο ίδιος λέγοντας στη συνέχεια: «Ούτε η ανομία μου, ούτε η αμαρτία μου· χωρίς ανομία έτρεξα και κατεύθυνα». Αντί δε της φράσης, «χωρίς ανομία έτρεξα και κατεύθυνα», ο Σύμμαχος λέει: «χωρίς να υπάρχει αμαρτία, επιτίθενται, για να με σύρουν». Διότι, χωρίς να συντρέχει καμία απολύτως αφορμή, τόσα πολλά επιχειρούσαν εναντίον του οι προαναφερθέντες. Και δες με ποιον τρόπο, από τη μια στα προκείμενα λόγια ο Δαβίδ φαίνεται να έχει παρρησία, ενώ στο πρώτο μέρος των Ψαλμών έλεγε: «Διότι οι ανομίες μου ξεπέρασαν το κεφάλι μου, σαν βαρύ φορτίο με βάρυναν. Εξέπεμψαν δυσωδία και σάπισαν οι μώλωπές μου εξαιτίας της αφροσύνης μου». Αυτά και άλλα παρόμοια εξομολογούνταν στα προηγούμενα· αλλά στο παρόν λέει: «Ούτε η ανομία μου, ούτε η αμαρτία μου, Κύριε, χωρίς ανομία έτρεξα και κατεύθυνα». Θα κατανοήσεις δε τον δρόμο που έτρεχε ο Δαβίδ, εάν παραθέσεις την αποστολική ρήση δια της οποίας έλεγε: «Τον αγώνα τον καλό αγωνίστηκα, τον δρόμο τελείωσα, την πίστη τήρησα· στο εξής με περιμένει ο στέφανος της δικαιοσύνης».

«Εξεγέρσου προς συνάντησή μου και δες, και εσύ, Κύριε, ο Θεός των δυνάμεων, ο Θεός του Ισραήλ». Ως καλός δρομέας και άριστος αγωνιστής που αγωνίζεται τον καλό αγώνα, για τον οποίο μίλησε με παρρησία λέγοντας: «Ούτε ανομία μου, ούτε αμαρτία μου υπάρχει· χωρίς ανομία έτρεξα και κατευθύνθηκα σωστά»· παρακινεί τον αγωνοθέτη να αντικρίσει την αρετή του, και ζητά να δει πώς τα έργα του είναι σύμφωνα με τα όσα έχει πει. Αυτό μάλιστα αποδεικνύεται και από την ιστορία, σύμφωνα με την οποία φαίνεται μεν να έχει υποφέρει μύρια δεινά από τον Σαούλ, αλλά ο ίδιος δεν έπραξε τίποτα το επιζήμιο εναντίον του· τουναντίον, πολλές φορές, όταν εκείνος έπεσε στα χέρια του, τον διέσωσε αμέσως.

Και όταν το πονηρό πνεύμα τον έπνιγε, εμφανιζόταν σε αυτόν ως σωτήρας ο Δαβίδ, παίζοντας μεν το μουσικό όργανο, εκδιώκοντας δε την αντίπαλη δύναμη που βρισκόταν στον Σαούλ με τη δύναμη του θείου Πνεύματος που είχε μέσα του. Επιδεικνύοντας, λοιπόν, στον Θεό την ανεξικακία του, καθώς και την πραότητα και την υπομονή του, έλεγε: «Ούτε η ανομία μου», και τα εξής. «Εξεγέρσου προς συνάντησή μου, και δες».

Αλλά θα ήταν καιρός να διατρέξουμε εν συντομία και το νόημα της ψαλμωδίας, το οποίο έχει ως εξής: η προφητεία χωρίζει τον λόγο σε δύο μέρη. Διότι το ένα μέρος απευθύνεται προς τον Θεό υπέρ ημών, προσαγόμενο από την κοινή μας φύση, ενώ το άλλο απευθύνεται προς εμάς από Εκείνον που καταδέχθηκε το πάθος για χάρη μας. Επομένως, τα όσα λέγονται υπέρ ημών είναι τα εξής: «Ελευθέρωσέ με», λέγει, «από τους εχθρούς μου, Θεέ μου, και λύτρωσέ με από εκείνους που ξεσηκώνονται εναντίον μου, και από αυτούς που εργάζονται την ανομία και από άνδρες αιμάτων, οι οποίοι κυνήγησαν την ψυχή μου και επιτέθηκαν με σφοδρότητα, χωρίς να έχουν υποστεί προηγουμένως κανένα κακό από εμάς». Διότι δεν αμάρτησα σε τίποτα εναντίον τους, ούτε υπάρχει κάποια ανομία που να έχει διαπραχθεί από εμάς προς βλάβη των εχθρών, εξαιτίας της οποίας και εξοργίζονται. Χωρίς ανομία ήταν η αρχική μας πορεία. «Αλλά ιδού», λέγει, «πώς έχουν τα πάντα. Δες και δώσε προσοχή, ώστε να τα επιβλέψεις. Και μην αναβάλλεις, από φιλανθρωπία, την εκδίκηση εναντίον εκείνων που έχουν σφάλει».

«Απάλλαξέ με»: Αυτά τα φωνάζει ο Χριστός εκ μέρους του Αδάμ· διότι εχθροί του ανθρώπου είναι οι πονηροί δαίμονες. Και από τους [Διότι οι Ιουδαίοι ξεσηκώθηκαν εναντίον του Χριστού, όπως οι δαίμονες εναντίον του ανθρώπου.] «λύτρωσέ με»: Από τον λαό των Ιουδαίων, επειδή τολμούν (τόλμησαν) παράνομες και ασεβείς πράξεις. «Και από άνδρες»: Των οποίων τα χέρια είναι γεμάτα [αίμα από] τις ειδωλολατρικές θυσίες, [όπως] και το αίμα του Χριστού χύθηκε από αυτούς στη μέση της Ιερουσαλήμ. «Διότι, ιδού, καταδίωξαν»: Διότι σαν άγρια θηρία οι Ιουδαίοι παραμόνευαν τον Χριστό για να τον θανατώσουν, όπως νόμιζαν. «Επιτέθηκαν»: Οι άρχοντες του λαού και ο Πιλάτος, ως έχοντες την εξουσία, παραμόνευαν και αυτοί τον Χριστό. «Ούτε η ανομία μου»: Διότι ούτε αμάρτησα απέναντί τους, λέει ο Κύριος, ούτε τους ενόχλησα· αντίθετα, δεν έπαψα να τους ευεργετώ. «Χωρίς ανομία»: Ως Θεός, χωρίς καμία λύπη και βλάβη συναναστράφηκα μαζί τους και οι οδοί μου είναι ευθείες, καθώς είναι γεγραμμένο. «Εξεγέρθητι» (σήκω): Αφού αναστήθηκε από τους νεκρούς, κατήργησε τον θάνατο και ελευθέρωσε τον άνθρωπο. «Και εσύ, Κύριε»: Ο προφήτης, προσευχόμενος, φωνάζει προς τον Κύριο. «Πρόσχες» (δώσε προσοχή): Εννοεί τα έθνη· διότι έχουν λάβει ως κληρονομιά τους τα μυστήρια του Θεού. «Μην σπλαχνιστείς»: Τον ιουδαϊκό λαό· διότι αυτοί έχουν γίνει εργάτες της ανομίας. Γι' αυτόν τον λόγο δεν είναι άξιοι σπλαχνισμού.

Ψαλμός νή'. Εις το τέλος· μη διαφθείρεις· του Δαβίδ για στηλογραφία, όταν ο Σαούλ απέστειλε ανθρώπους και φύλαξε την οικία του για να τον θανατώσει. «Ελευθέρωσέ με από τους εχθρούς μου, Θεέ μου, και λύτρωσέ με από εκείνους που επαναστατούν εναντίον μου· σώσε με από αυτούς που εργάζονται την ανομία και διάσωσέ με από άνδρες αιμάτων· διότι ιδού, κυνήγησαν την ψυχή μου, επιτέθηκαν εναντίον μου ισχυροί». Αυτά έλεγε ο Δαβίδ προς τον Θεό, όταν ο Σαούλ έστειλε ανθρώπους στην οικία του Δαβίδ για να τον συλλάβουν και να τον θανατώσουν. Εκείνος δε, όπως συνήθιζε, κάνοντας καταφύγιό του τον Θεό ως ακαταμάχητο τείχος, δεν απέτυχε του σκοπού του. «Ούτε η ανομία μου φταίει, ούτε η αμαρτία μου, Κύριε· χωρίς να έχω ανομία έτρεξα και κατηύθυνα την πορεία μου». Διότι ενώπιόν σου αμάρτησα και ανόμησα· απέναντι στον Σαούλ, όμως, ούτε αμάρτησα ούτε ανόμησα. Γι' αυτό, «εξεγέρσου σε συνάντησή μου και δες, ο Θεός των δυνάμεων, ο Θεός του Ισραήλ, και μην σπλαχνιστείς κανέναν από αυτούς που εργάζονται την ανομία. Θα επιστρέψουν το βράδυ και θα πεινάσουν σαν σκύλοι και θα περικυκλώσουν την πόλη».

Εάν λοιπόν ομολογούμε ότι αυτή η ενέργεια δεν είναι φυσική, αλλά προέρχεται από τις αντίπαλες δυνάμεις, θα μπορέσουμε, αναλαμβάνοντας εναντίον τους την πανοπλία του Χριστού, να αντισταθούμε στις μεθοδείες τους, εφόσον ο Σωτήρας μάς δωρίζει δύναμη για να πατάμε επάνω σε φίδια και σκορπιούς και επάνω σε όλη τη δύναμη του εχθρού, ώστε να έχουμε το θάρρος να λέμε, ενώ βρισκόμαστε στη σάρκα: «Εάν έβλεπα αδικία στην καρδιά μου, ας μην με εισακούσει ο Κύριος», και: «Χωρίς ανομία έτρεξα και κατεύθυνα την πορεία μου», δηλαδή χωρίς κανένα σαρκικό πάθος (βαδίζω εύκολα προς την ουράνια πολιτεία, επιδιώκοντας τον σκοπό για το βραβείο της άνω κλήσεως). Διότι, αφού απαλλαγούμε από κάθε πάθος, ας τολμήσουμε να πούμε: «Όχι μόνο τηρήσαμε την πίστη, αλλά και τελειώσαμε τον δρόμο». Επειδή δεν πρέπει μόνο να πιστεύουμε στον Χριστό, αλλά και να συμπάσχουμε μαζί Του, σύμφωνα με αυτό που έχει ειπωθεί: «Διότι σε εσάς χαρίστηκε όχι μόνο το να πιστεύετε στον Χριστό, αλλά και το να πάσχετε για Εκείνον». Διότι το να πιστεύει κανείς απλώς στον Θεό είναι ίδιον εκείνων που φρονούν τα επίγεια, για να μην πω ότι είναι γνώρισμα και των ακάθαρτων πνευμάτων που λένε: «Γνωρίζουμε ποιος είσαι, Υιέ του Θεού». Διότι και οι δύο αυτές καταστάσεις είναι εχθρικές προς τον Θεό, ή μάλλον προς τον σταυρό, όπως λέει ο απόστολος: «Οι εχθροί του σταυρού του Χριστού, των οποίων το τέλος είναι η απώλεια, και η δόξα τους βρίσκεται στην αισχύνη τους, οι οποίοι φρονούν τα επίγεια».