Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 58:8

«Ιδού, αυτοί θα μιλήσουν με το στόμα τους». Αντί να πει: «θα βλασφημήσουν». «Και ρομφαία στα χείλη τους». Δηλαδή το: «Αίρε, αίρε, σταύρωσον αυτόν» (πάρε, πάρε, σταύρωσέ τον). «Και εσύ, Κύριε, θα τους περιγελάσεις». Εβλασφημούσαν, λέει, και μάλιστα εξύφαναν επιβουλές μέχρι και τον σταυρό, λέγοντας ότι ο Θεός δεν πρόκειται να δει τα λόγια και τις πράξεις τους. Αλλά κι αν αυτά διανοήθηκαν, εσύ, Κύριε, λέει, θα τους καταστήσεις καταγέλαστους. Εκείνοι, λοιπόν, τέτοια τολμούν, εσύ όμως και ακούς, και βλέπεις, και περιγελάς τη μάταιη μανία τους. «Θα εξουδενώσεις όλα τα έθνη». Προφανώς εννοεί τα νοητά (τους δαίμονες), τα οποία παρακίνησαν και αυτούς στον πόλεμο εναντίον του Κυρίου. Πιο πάνω είπε: «Πρόσεξε, για να επιβλέψεις όλα τα έθνη»· ενώ εδώ λέει: «Θα εξουδενώσεις όλα τα έθνη», τηρώντας με μεγάλη συνέπεια την τάξη του λόγου σε όλη του την έκταση και μέσα από τα όσα αναφέρθηκαν ενδιάμεσα.

Αλλά εκεί μεν φανερώνονταν τα όσα αποτολμήθηκαν από τον Ισραήλ μέσα στην ίδια την Ιερουσαλήμ εναντίον του Σωτήρα· εδώ όμως η Γραφή, μέσω της προγνώσεως του Αγίου Πνεύματος, στηλιτεύει αυτό που τους συνέβη έπειτα από αυτά· γι' αυτό άλλωστε έχει ονομαστεί στηλογραφία. Το αποτέλεσμα δε του λόγου το επιβεβαιώνει η έκβαση των πραγμάτων. Ύστερα, λοιπόν, από την επιβουλή τους εναντίον του Σωτήρα μας, οι Ρωμαίοι που επήλθαν εκπλήρωσαν τους προφητικούς λόγους. Με νόμους, λοιπόν, των αρχόντων από τότε έχει απαγορευτεί σε ολόκληρο το έθνος των Ιουδαίων να εισέρχεται σε εκείνους τους τόπους, με την απειλή αμείλικτης τιμωρίας να επικρέμαται στους παραβάτες του νόμου. Γι' αυτό έως και σήμερα περιφέρονται γύρω από τα όρια της περιοχής και στέκονται από μακριά, χωρίς να αξιώνονται ούτε καν από απόσταση να αντικρίσουν το ιερό έδαφος που άλλοτε θεωρούσαν δικό τους. Αλλά περικυκλώνοντάς την απ' έξω, προσδίδουν αξιοπιστία στην ανά χείρας Γραφή που λέει: «Θα επιστρέψουν το βράδυ, και θα πεινάσουν σαν τον σκύλο, και θα περικυκλώσουν την πόλη». Και αμέσως μετά από αυτά προστίθεται η αιτία για την οποία θα τα υποστούν αυτά: «Διότι ιδού», λέει, «θα μιλήσουν με το στόμα τους, και ρομφαία υπάρχει στα χείλη τους· διότι ποιος άκουσε;» Επειδή όλα αυτά τα έπαθαν εξαιτίας των άθεων και ασεβών φωνών τους, τις οποίες εξαπέλυσαν εναντίον του Σωτήρα μας, όταν κραύγαζαν ενώπιον του Πιλάτου: «Πάρε τον, πάρε τον, σταύρωσέ τον».

«Το αίμα του πάνω μας και πάνω στα παιδιά μας»· το οποίο ακριβώς εννοεί ο λόγος λέγοντας: «Ιδού, θα κραυγάσουν με το στόμα τους και ρομφαία βρίσκεται στα χείλη τους». Αντί δε της φράσεως «Διότι, ποιος άκουσε;», σαφέστερα το ερμήνευσε ο Σύμμαχος λέγοντας: «Κραύγαζαν ωσάν να μην τους άκουγε κανείς». Διότι τέτοια λόγια αλυχτούσαν εναντίον του Σωτήρος, ωσάν να μην τους παρατηρούσε κανείς, και ωσάν να μην άκουγε ο Θεός τη φωνή τους. Αλλά εκείνοι μεν κραύγαζαν ωσάν να μην τους άκουγε κανείς· εσύ όμως ο ίδιος, ο Κριτής που επιβλέπει τα πάντα, όχι μόνο τους άκουγες να αλυχτούν τέτοια, αλλά και τους καθιστούσες καταγέλαστους.

Αυτός λοιπόν εκείνος, ο Θεός που αποκαλύφθηκε στον Ιακώβ, θα κυβερνήσει τα πέρατα της γης, αναγνωριζόμενος κυριολεκτικά από όλα τα έθνη, και ονομαζόμενος δεσπότης και Κύριος. Για να τα διαπιστώσουν αυτά με τα μάτια τους όσοι τον αρνήθηκαν, έχει αναγκαίως προλεχθεί: «Μην τους θανατώσεις, μήπως και ξεχάσουν τον λαό μου»· και στο σημείο αυτό (αναφέρει): «Και θα γνωρίσουν ότι ο Θεός του Ιακώβ δεσπόζει στα πέρατα της γης». «Θα επιστρέψουν το βράδυ και θα πεινάσουν σαν τον σκύλο, και θα περικυκλώσουν την πόλη». Προς επιβεβαίωση των όσων προλέχθηκαν, επαναλαμβάνει τον λόγο και, αναλαμβάνοντας την ίδια προφητεία, προφητεύει ότι δεν θα αφανιστούν από τους ανθρώπους ούτε θα θανατωθούν, αλλά θα επιστρέψουν, δηλαδή θα έλθουν σε επίγνωση κάποτε αργά και το βράδυ· και «θα πεινάσουν σαν τον σκύλο»· ή, κατά τον Ακύλα, «θα γίνουν οχληροί σαν τον σκύλο»· ή, κατά τον Σύμμαχο, «θα θορυβηθούν σαν τους σκύλους, και θα περικυκλώσουν την πόλη». Αυτά βέβαια προφητεύονταν και στα προηγούμενα· αλλά εκεί μεν αναφερόταν στη συνέχεια η αιτία στο εξής: «Ιδού, θα αποφανθούν με το στόμα τους, και ρομφαία υπάρχει στα χείλη τους, και εξαιτίας της αμαρτίας του στόματός τους, και του λόγου των χειλέων τους»· ενώ εδώ, μετά το: «Θα επιστρέψουν το βράδυ, και θα πεινάσουν σαν τον σκύλο, και θα περικυκλώσουν την πόλη», προστίθεται: «Αυτοί θα διασκορπιστούν για να φάνε· και εάν δεν χορτάσουν, θα γογγύσουν».

Και στα προηγούμενα λεγόταν: «Υιοί ανθρώπων, τα δόντια τους είναι όπλο και βέλη, και η γλώσσα τους μάχαιρα οξεία». Αυτά δε έχει καταγραφεί ότι τα είπε «όταν διέφευγε από το πρόσωπο του Σαούλ στο σπήλαιο». Από τα παρόμοια λοιπόν λόγια φαίνεται ότι είναι η ίδια εποχή, κατά την οποία λέχθηκαν και τα προκείμενα για αυτούς τους ίδιους και για τους παρόμοιούς τους. Αλλά και «όταν απέστειλε ο Σαούλ, και φρουρούσε τον οίκο του για να τον θανατώσει», για τους ίδιους πάλι εξέφερε παρόμοιες φωνές λέγοντας: «Ιδού, θα αποφθεγχθούν με το στόμα τους, και ρομφαία υπάρχει στα στόματά τους». Αλλά σε εκείνα μεν αυτά λέγονταν· στα προκείμενα όμως αναφέρει ότι οι εχθροί του, από τον φόβο των οποίων προσευχόταν να λυτρωθεί, είχαν ακονίσει τις γλώσσες τους σαν ρομφαία· ή, κατά τους υπόλοιπους ερμηνευτές, «ως μάχαιρα»· αλλά και τέντωσαν το τόξο τους, κατά μεν τους Εβδομήκοντα ερμηνευτές, «σε πράγμα πικρό»· διότι μέσω πικρού πράγματος προσπαθούσαν να κατατοξεύσουν τον δίκαιο· κατά δε τον Σύμμαχο, «Γέμισαν», λέει, «το τόξο τους με πικρό λόγο». Διότι ήταν αληθινά πικροί, μην έχοντας μέσα τους τίποτα γλυκό, εκείνοι που διέβαλλαν τον Δαβίδ στον Σαούλ· όπως ήταν ο Δωήκ, και οι Ζιφαίοι, και οι παρόμοιοί τους. Αλλά και κάθε άθεος λόγος θα ήταν πικρός, όπως ακριβώς ο θείος είναι αγαθός και γλυκύς. Γι' αυτό έχει λεχθεί: «Γευθείτε, και δείτε, ότι αγαθός είναι ο Κύριος».

Και τα επόμενα εδάφια του ψαλμού περιγράφουν τον κυνώδη βίο. Διότι, αντί για γαύγισμα, λέει ότι βγαίνει κάποιος ήχος από το στόμα τους, και αντί για κυνόδοντες λέει ότι υπάρχει κρυμμένη ρομφαία στα χείλη τους, χρησιμοποιώντας τα εξής λόγια: «Ιδού, θα αποφθεγχθούν με το στόμα τους και ρομφαία υπάρχει στα χείλη τους». Αλλά αυτά τα φοβερά προκαλούν γέλιο σε όσους έχουν τον Θεό μέσα τους. Διότι λέει: «Εσύ, Κύριε, θα τους περιγελάσεις· εγώ δε τη δύναμή μου σε Σένα θα φυλάξω». Και λίγο πιο κάτω προαναγγέλλει την ορισμένη από τον Θεό οικονομία για το δικό Του πλάσμα. Διότι λέει: «Μην τους σκοτώσεις, αλλά κατέβασέ τους από το ύψος της κακίας στο επίπεδο και ομαλό της κατά Θεόν πολιτείας». Αυτό ακριβώς έκανε και ο μέγας Παύλος και ο βαπτιστής Ιωάννης. Στον Παύλο μεν με το να καθαιρείται κάθε ύψωμα που επαιρόταν εναντίον της θείας γνώσεως· στον Ιωάννη δε, σύμφωνα με την προφητεία του Ησαΐα, με το να καταβιβάζεται κάθε όρος και βουνό στο ταπεινό. Μέσα από αυτά μαθαίνουμε ότι δεν πρόκειται να υπάρξει αφανισμός των ανθρώπων, για να μην αχρηστευθεί το θείο έργο, αφανιζόμενο στην ανυπαρξία. Αντίθετα, αντί για αυτούς, θα καταστραφεί η αμαρτία και θα καταλήξει στο μη ον. Διότι λέει: «Αμαρτία του στόματός τους και λόγος των χειλέων τους». Και η υπερηφάνεια, η κατάρα και το ψεύδος, «μέσα στην οργή της συντέλειας δεν θα υπάρξουν».

«Θα επιστρέψουν»: Οι Ιουδαίοι· διότι μετά το δείπνο επιχείρησαν να συλλάβουν τον Χριστό, πεινώντας για τον θάνατό του, όπως ο σκύλος όταν πεινά και αναζητά θήραμα· έτσι περιέτρεχαν ολόκληρη την πόλη, υποκινώντας στάση εναντίον του Κυρίου. «Ιδού, θα αποφθεγχθούν»: Δυσπιστώντας (ή δυσφορώντας) και λέγοντας ψέματα. «Και ρομφαία»: Διότι ακόνισαν τα χείλη τους και τις γλώσσες τους εναντίον του, σαν δίκοπα μαχαίρια. «Διότι ποιος άκουσε;»: Διότι ποιος τα άκουσε αυτά; Ποιος είδε πράγματα σαν αυτά που τόλμησαν οι Ιουδαίοι; Το δε «θα περιγελάσεις», σημαίνει ότι ήταν μάταια και ανώφελα τα όσα μηχανεύονταν. «Θα εξουδενώσεις»: Τις φυλές των δαιμόνων. «Το κράτος μου»: Ο Υιός μιλάει προς τον Πατέρα, δηλαδή: «Ακόμη και όταν βρισκόμουν στη γη, δεν χωρίστηκα από τους κόλπους σου ούτε από τη δύναμή σου». «Ότι ο Θεός»: Αυτή είναι η φωνή του Αδάμ και του ανθρώπου που ζει κατά Θεόν. «Ο Θεός μου»: Εννοεί τη δίκαιη τιμωρία των Ιουδαίων· διότι αυτοί είναι αληθινά οι εχθροί του Χριστού. «Μη σκοτώσεις»: Διότι γι' αυτούς είπε ο Κύριος: «Μην τους καταλογίσεις αυτή την αμαρτία· διότι δεν γνωρίζουν τι κάνουν». Επειδή παντού ο Κύριος ανέμενε την επιστροφή τους. «Διασκόρπισε»: Διότι μετά την Ανάσταση, ο Χριστός τους διεσκόρπισε, ως παντοδύναμος Θεός, σε όλο το πρόσωπο της γης. «Και κατάγαγε»: Διότι εξέπεσαν από τον Θεό και από τη συγγένεια με τους πατέρες και τους προφήτες.