Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 59:2

Εις το τέλος. Για όσους πρόκειται να αλλοιωθούν, ως στηλογραφία του Δαβίδ, για διδαχή, όταν πυρπόλησε τη Μεσοποταμία της Συρίας και τη Συρία Σοβάλ, και επέστρεψε ο Ιωάβ και πάταξε στη φάραγγα των Αλών δώδεκα χιλιάδες. ΨΑΛΜΟΣ ΝΘ΄. Υπόθεση. Δεδομένου ότι η ιστορία είναι σαφής, επειδή έχει καταγραφεί με ακρίβεια στο δεύτερο βιβλίο των Βασιλειών, θα αναφέρουμε την ωφέλεια που προκύπτει από αυτήν, καθώς το μεν πρόσωπο του Δαβίδ ανάγεται στο πρόσωπο του Κυρίου, ο οποίος παρέσχε και την αλλοίωση και την καινότητα των πραγμάτων κατά τους έσχατους καιρούς, και πάταξε τα αλλόφυλα έθνη, δηλαδή τα νοητά.

Ο νεʹ, Όταν τον συνέλαβαν οι αλλόφυλοι στη Γεθ· ο νστʹ, Όταν αυτός διέφευγε από το πρόσωπο του Σαούλ στο σπήλαιο· ο νηʹ, Όταν έστειλε ο Σαούλ και φύλαξε τον οίκο του, για να τον θανατώσει· ο νθʹ, Όταν πυρπόλησε τη Μεσοποταμία της Συρίας, και τη Συρία Σωβάλ, και επέστρεψε ο Ιωάβ, και πάταξε στην κοιλάδα των Αλών δώδεκα χιλιάδες· ο ξβʹ, Όταν αυτός βρισκόταν στην έρημο της Ιδουμαίας· ο ξεʹ, Της Αναστάσεως· ο ξθʹ, Εις ανάμνηση, για να με σώσει ο Κύριος· ο οʹ, Των υιών του Αδάμ [του Ιωναδάβ] των πρώτων που αιχμαλωτίστηκαν· ο οαʹ, Εις τον Σολομώντα· ο οεʹ, Προς τον Ασσύριο· ο πζʹ, Υπέρ Μαελέθ του αποκριθήναι· ο ϟαʹ, Για την ημέρα του Σαββάτου· ο κγʹ, Της μιας των Σαββάτων· ο ϟβʹ, Για την ημέρα του προσαββάτου, όταν κατοικήθηκε η γη· ϟγʹ, Τετράδι Σαββάτων· ο ϟεʹ, Όταν οικοδομείτο ο οίκος πριν από την αιχμαλωσία· ο ϟστʹ, Όταν η γη του αποκαθίστατο· ο ϟθʹ, Προς εξομολόγηση· ο ραʹ, Προσευχή για τον πτωχό, όταν κυριευθεί από ακηδία, και εκχύσει τη δέησή του ενώπιον του Κυρίου· ο ρμαʹ, Προσευχή, όταν αυτός βρισκόταν στο σπήλαιο· ο ρμγʹ, Προς τον Γολιάθ· ο ρναʹ, Αυτός ο ψαλμός είναι ιδιόγραφος του Δαβίδ, και βρίσκεται εκτός της αρίθμησης, όταν μονομάχησε με τον Γολιάθ.»

Ο δε πεντηκοστός ένατος, αν και ελέχθη μετά τον θάνατο του Σαούλ, ενώ ήδη βασίλευε ο Δαβίδ, εντούτοις και αυτός προηγείται της πράξεως με τον Ουρία· πράγμα που άλλωστε υποδηλώνεται από την επιγραφή, η οποία φανερώνει τον χρόνο λέγοντας: «Όταν πυρπόλησε τη Μεσοποταμία της Συρίας και τη Συρία Σωβά, και επέστρεψε ο Ιωάβ και πάταξε στη φάραγγα των Αλών δώδεκα χιλιάδες».

ΕΙΣ ΤΟ ΤΕΛΟΣ, ΓΙΑ ΕΚΕΙΝΟΥΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΝΑ ΑΛΛΟΙΩΘΟΥΝ, ΣΕ ΣΤΗΛΟΓΡΑΦΙΑ, ΣΤΟΝ ΔΑΒΙΔ ΓΙΑ ΔΙΔΑΧΗ, ΟΤΑΝ ΠΥΡΠΟΛΗΣΕ ΤΗ ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑ ΤΗΣ ΣΥΡΙΑΣ, ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΡΙΑ ΣΩΒΑΛ, ΚΑΙ ΕΠΕΣΤΡΕΨΕ Ο ΙΩΑΒ ΚΑΙ ΠΑΤΑΞΕ ΣΤΗ ΦΑΡΑΓΓΑ ΤΩΝ ΑΛΩΝ ΔΩΔΕΚΑ ΧΙΛΙΑΔΕΣ, ΝΘʹ. «Θεέ, μας απώθησες και μας κατέβαλες, οργίστηκες και μας σπλαχνίστηκες.» Και ο παρών λόγος βέβαια αποτελεί στηλογραφία, όμως δεν έχει ειπωθεί κατά τους ίδιους χρόνους με τις προηγούμενες. Διότι εκείνες ελέχθησαν ενώ ζούσε ακόμη ο Σαούλ και πριν βασιλεύσει ο Δαβίδ· η μεν πρώτη, «όταν τον συνέλαβαν οι Αλλόφυλοι στη Γεθ»· η δε δεύτερη, «όταν δραπέτευε από το πρόσωπο του Σαούλ στο σπήλαιο»· και η τελευταία, «όταν έστειλε ανθρώπους ο Σαούλ και φρουρούσε τον οίκο του, για να τον θανατώσει». Την προκείμενη όμως την συντάσσει ο Δαβίδ μετά τον θάνατο του Σαούλ, ενώ ήδη ασκούσε τη βασιλική εξουσία και έχοντας διανύσει πολύ χρόνο σε αυτήν.

Αυτό επισημαίνει η επιγραφή, λέγοντας: «Όταν πυρπόλησε τη Μεσοποταμία της Συρίας και τη Συρία Σωβά, και επέστρεψε ο Ιωάβ και πάταξε στη Φάραγγα των Αλών δώδεκα χιλιάδες». Την ιστορία αυτή μπορείς να τη βρεις στο δεύτερο βιβλίο των Βασιλειών, όπου είναι γραμμένο: «Και πάταξε ο Δαβίδ τον Αδραζάρ, γιο του Ιαάβ, βασιλιά της Σωβά, καθώς εκείνος πορευόταν για να εδραιώσει την εξουσία του στον ποταμό Ευφράτη. Και κατέλαβε ο Δαβίδ από αυτόν χίλια άρματα, επτά χιλιάδες ιππείς και είκοσι χιλιάδες πεζούς. Και αχρήστευσε ο Δαβίδ όλα τα άρματα, και του απέμειναν από αυτά εκατό άρματα».

«Και το άκουσε ο Δαβίδ, και απέστειλε τον στρατό, τους δυνατούς πολεμιστές. Και εξήλθαν οι υιοί Αμμών και παρατάχθηκαν για πόλεμο παρά τη θύρα της πύλης της Συρίας Σωβά και του Ροώβ και του Ειστώβ. Και είδε ο Ιωάβ ότι το μέτωπο του πολέμου ήταν στραμμένο εναντίον του κατά πρόσωπο· και επέλεξε από όλους τους νέους του Ισραήλ, και παρατάχθηκαν απέναντι από τη Συρία», και τα εξής. Μετά από αυτά προστίθεται: «Και είδαν οι δούλοι του Αδραζάρ ότι ηττήθηκαν ενώπιον του Ισραήλ, και συνθηκολόγησαν με τον Ισραήλ και έγιναν δούλοι τους.» Μέσω αυτών η ιστορία μνημόνευσε και τον Ευφράτη και τη Σωβάλ και τη Συρία και τον Ιωάβ, καθώς και τις δώδεκα χιλιάδες, και το πώς ο Δαβίδ έγινε κυρίαρχος όλων των εχθρών· και το πώς ο αρχιστράτηγός του, ο Ιωάβ, αφού παρατάχθηκε εναντίον των αλλοφύλων, τους υπέταξε. Αυτούς ακριβώς τους καιρούς, κατά τους οποίους συνέβαιναν αυτά, υποδηλώνει η προκείμενη στηλογραφία. Κατά δε τον Σύμμαχο, το περιεχόμενο της επιγραφής έχει ως εξής: «Επινίκιον υπέρ των ανθών του ταπεινόφρονος και αμώμου του Δαβίδ, για διαδοχή, όταν, αφού πυρπόλησε τη Συρία της Μεσοποταμίας και τη Συρία Σωβάλ, επέστρεψε ο Ιωάβ και επάταξε τον Εδώμ στην κοιλάδα του Άλατος, δώδεκα χιλιάδες».

Μετά δε τον θάνατο του Σαούλ, πρώτα ψάλλει τον νθ', όταν ο Ιωάβ έπληξε την κοιλάδα των Αλών και καθυπέταξε δώδεκα χιλιάδες Μωαβίτες. Τον δε ν', μετά από αυτά, όταν ήλθε σε αυτόν ο προφήτης Νάθαν, αφού είχε εισέλθει προς τη Βηθσαβεέ. Έπειτα συντάσσει τον τρίτο, όταν διέφευγε από το πρόσωπο του γιου του, Αβεσσαλώμ· και μετά από αυτά τον ζ' σχετικά με τα λόγια του Χουσί, γιου του Ιεμινεί. Ποιος λοιπόν δεν θα αναζητούσε την αιτία όλων αυτών; Διότι δεν ευσταθεί λογικά το να έχουν διαταχθεί με αυτόν τον τρόπο χωρίς κάποιες αναγκαίες αιτίες. Κάποιος άλλος βέβαια θα θεωρήσει ότι οι ίδιοι οι αριθμοί κατέχουν κάποια δύναμη· γι' αυτό και το νόημα των περιεχόμενων λόγων έχει προσαρμοστεί καταλλήλως σε κάθε αριθμό· όπως, για παράδειγμα, ο αριθμός ν' περιέχει τον λόγο περί αφέσεως αμαρτημάτων εξαιτίας της πεντηκονταετηρίδας που αναφέρεται στον Νόμο, την οποία οι Εβραίοι ονόμαζαν Ιωβηλαίο, κατά το οποίο παρέχονταν αφέσεις και συγχωρήσεις στους χρεοφειλέτες, ελευθερία στους δούλους, και είχε νομοθετηθεί να πράττονται και άλλα παρόμοια. Για τον λόγο αυτόν, προσάρμοσε την εξομολόγηση του παραπτώματος για τη συγχώρηση και την άφεση των αμαρτιών στον ν' ψαλμό. Έτσι λοιπόν θα μπορούσε να πει κανείς ότι και σε κάθε ψαλμό τα οικεία νοήματα έχουν προσαρμοστεί, για κάποιους λόγους, στη δύναμη των αριθμών.

Πάλι, σε άλλους ψαλμούς, μαζί με αυτά συνεπιγράφονται και κάποια άλλα, έχοντας ως επί το πλείστον τοποθετηθεί στην αρχή το «εις το τέλος», ενώ μαζί με αυτή τη φράση συντάσσονται ποικίλα και διάφορα. Διότι προσγράφει είτε «υπέρ των αλλοιωθησομένων», είτε «υπέρ των κρυφίων», είτε «υπέρ της κληρονομούσης», είτε «υπέρ της ογδόης», είτε «υπέρ των ληνών», είτε «υπέρ της αντιλήψεως της εωθινής», είτε «υπέρ Μαελέθ», είτε «υπέρ του λαού του από των αγίων μεμακρυμμένου», είτε «μη διαφθείρης», είτε «εις στηλογραφίαν», είτε και τα δύο αυτά, είτε «εις Σολομώντα», είτε «ωδή υπέρ του αγαπητού», είτε «υπέρ των κρυφίων του υιού», είτε «εις εξομολόγησιν», είτε κάποια ιστορική περίσταση· όπως όταν βρισκόταν στο σπήλαιο, ή όταν ήταν στην έρημο, ή όταν ο Σαούλ έστειλε ανθρώπους για να τον θανατώσουν, ή υπέρ των λόγων του Χουσί, ή όταν αλλοίωσε το πρόσωπό του ενώπιον του Αβιμέλεχ, ή κατά την έλευση των Ζιφαίων, ή κατά την έλευση του Δωήκ του Ιδουμαίου και την αναγγελία του στον Σαούλ, ή κατά τις ημέρες που ο Κύριος τον διέσωσε από το χέρι όλων των εχθρών του και από το χέρι του Σαούλ, ή όταν επέστρεψε ο Ιωάβ και πάταξε δώδεκα χιλιάδες άνδρες στη φάραγγα των αλών, ή όταν προσήλθε σε αυτόν ο Νάθαν ο προφήτης, αφότου εκείνος είχε εισέλθει προς τη Βηρσαβεέ. Σε ορισμένους ψαλμούς υπάρχει ως επιγραφή το εβραϊκό «αλληλούια», αναγραφόμενο είτε δύο φορές το ίδιο είτε μία φορά, ενώ σε άλλους αναγράφονται στην ίδια επιγραφή κατά συζυγίαν και τα ονόματα κάποιων προφητών, όπως «αλληλούια Αγγαίου και Ζαχαρίου», και «αλληλούια Ιερεμίου και Ιεζεκιήλ».

Τα λόγια της επιγραφής έχουν ως εξής: «Εἰς τὸ τέλος ὑπὲρ τῶν ἀλλοιωθησομένων εἰς στηλογραφίαν τῷ Δαβὶδ εἰς διδαχήν, ὁπότε ἐνεπύρισε τὴν Μεσοποταμίαν Συρίας καὶ τὴν Συρίαν Σωβὰ καὶ ἐπέστρεψεν Ἰωὰβ καὶ ἐπάταξε τὴν φάραγγα τῶν ἁλῶν δώδεκα χιλιάδας». Είναι προφανές από τα προειρημένα ότι ο λόγος περιέχει κάποια διδασκαλία και συμβουλή, λέγοντας ότι «εἰς στηλογραφίαν τῷ Δαβὶδ εἰς διδαχήν». Διότι δεν θα προστίθετο η διδαχή, εάν ο λόγος δεν απέβλεπε σε διδασκαλία. Η δε φράση «εἰς στηλογραφίαν» υποδεικνύει την ανάγκη να διατηρείται ο λόγος ανεξάλειπτος και αποτυπωμένος στη μνήμη, ούτως ώστε η μεν στήλη να είναι το μνημονικό της ψυχής, τα δε χαράγματα επί της στήλης να είναι τα υποδείγματα των αγαθών. Αυτό δε ήταν το ανδραγάθημα του αρχιστρατήγου της δυνάμεως του Δαβίδ, μέσω του οποίου γίνεται διπλή η συμφορά εναντίον των εχθρών, καθώς άλλοι μεν καταναλώθηκαν από το πυρ, άλλοι δε αφανίστηκαν από χτύπημα. Διότι η μεν Συρία που βρίσκεται ανάμεσα στους ποταμούς καταστρέφεται από το πυρ, όπως και η όμορη προς αυτούς περιοχή των Σύρων· ομοίως δε και στη φάραγγα των Αλών κατασφάζονται πολλές χιλιάδες. Αλλά το να εκθέσει κανείς με ακρίβεια την ιστορική αλληλουχία θα ήταν μακροσκελές και ταυτοχρόνως περιττό. Διότι, τι περισσότερο θα αποκομίζαμε εμείς εάν μαθαίναμε τη σειρά την έκθεσης των γεγονότων;

Αλλά το πού αποσκοπεί το αίνιγμα της ιστορικής μνήμης, θεωρώ ότι είναι προτιμότερο να το εκθέσουμε με λίγα λόγια, ώστε η στηλογραφία αυτή να αποτελέσει για εμάς διδαχή για τη ζωή μας. Τι είναι, λοιπόν, αυτό που λέω; Ονόμασε ολόκληρο το έθνος Συρία, αλλά το χωρίζει σε δύο τμήματα, επισημαίνοντας το καθένα από αυτά με τα δικά του γνωρίσματα· διότι το μεν ένα από αυτά λέγεται Μεσοποταμία της Συρίας, ενώ το άλλο κατονομάζεται Συρία του Σωβά· και κατακαίγεται και η μία και η άλλη. Και μετά από αυτό, κατά την επιστροφή του αρχιστρατήγου, η φάραγγα των αλών καταδικάζεται στον θάνατο με δώδεκα χιλιάδες νεκρούς· ας κατανοήσουμε, λοιπόν, ότι η μορφή της Συρίας είναι διπλή. Διότι κάποιοι μεν από αυτούς είναι κυκλωμένοι ολόγυρα από ποτάμια ρεύματα· και αυτοί θα πρέπει να είναι εκείνοι που κατακλύζονται πανταχόθεν από τα πάθη.

Αυτοί δε εναντιώνονται στον Σωβά, επειδή διά του ονόματος αυτού ο λόγος υποδηλώνει την τυραννία της αντικειμένης δυνάμεως. Επομένως, αυτή θα μπορούσε να γίνει για εμάς η οδός της προς το κρείττον αλλοιώσεως, εάν με το καθάρσιο πυρ εξαφανιστεί αυτό το διπλό έθνος της κακίας. Διότι, όπως η αρετή χαρακτηρίζεται από τον βίο και τη διάνοια, έτσι και η κακία θεωρείται σε αυτά τα δύο: και η μεν αταξία του βίου, μέσω της οποίας τα ρεύματα των παθών κυκλώνουν και καταλαμβάνουν την ψυχή, ονομάζεται «ενδιάμεση των ποταμών» (Μεσοποταμία), εκείνη δε η οποία διά των πονηρών δογμάτων είναι αφιερωμένη στον άρχοντα του κόσμου, ονομάζεται Σωβά της Συρίας. Αφού αυτά καταναλωθούν από τον καυστικό και καθάρσιο λόγο, ακολουθεί το να παταχθεί από το πλήγμα του αρχιστρατήγου η άγονη και αλμυρώδης γη, η οποία αποτελεί στρατόπεδο των αντικειμένων δυνάμεων. Διότι δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί από εμάς η νίκη εναντίον των εχθρών, εάν ο άρχοντας των στρατιών δεν υπερίσχυε με το χέρι του. Στην εξολόθρευση δε των πολεμίων έπεται, κατά φυσική ακολουθία, η ειρήνη. Και αυτό είναι το επακόλουθο της νίκης, προς το οποίο αποβλέποντας η επιγραφή χαράσσει στις μνήμες μας την καθοδήγηση προς την αλλοίωση, υποδεικνύοντας την απαλλαγή από τα πάθη μέσω των ιστορικών υποδειγμάτων. Το δίδαγμα δε σχετικά με την αλλοίωση θα γινόταν σε εμάς περισσότερο φανερό, εάν ακολουθούσαμε τους υπόλοιπους ερμηνευτές, εκ των οποίων ο ένας, αντί της «αλλοιώσεως», προσέγραψε στο κείμενο το «Υπέρ των ανθών» και ο άλλος το «Υπέρ των κρίνων».

Εις το τέλος· για εκείνους που πρόκειται να αλλοιωθούν... όταν... Σχετικά με την έκπτωση του ιουδαϊκού λαού, η προφητεία στο τέλος υποδηλώνει ότι κατακάηκαν, επειδή υπερηφανεύτηκαν εναντίον του Θεού. Ο Θεός, απώθησες. Ο εβραϊκός λαός κραυγάζει, βλέποντας τα έθνη να πιστεύουν και να εισέρχονται, ενώ οι ίδιοι αποβάλλονται. Οργίστηκες. Διότι πολλοί από αυτούς πίστεψαν και σώθηκαν. Συγκλόνισες. Όταν ο Χριστός έπασχε (έπαθε) πάνω στον σταυρό, η γη, μη αντέχοντας [να βλέπει] την αυθάδεια των Ιουδαίων, ταραζόταν και σειόταν από τον φόβο. Θεράπευσε. Διότι η γη, αφού κλονίστηκε, στερεώθηκε και πάλι· παρομοίως και η νοητή γη, που είναι ο άνθρωπος <ο Αδάμ>, αφού συνετρίβη από την αμαρτία, αναπλάστηκε <και πάλι>. Έδειξες. Στον ιουδαϊκό λαό· διότι τους φάνηκε σκληρό που τα έθνη σώζονταν ενώ οι ίδιοι έπεφταν. Πότισες. Τον θυμό, για τον οποίο μιλάει ο Ησαΐας: αλίμονο σε εκείνους που μεθούν χωρίς κρασί. Διότι, όπως ακριβώς από πολύ κρασί, έτσι εξάφθηκαν οι Ιουδαίοι κατά του Σωτήρα. Έδωσες. Στον πιστό λαό το να ονομάζονται χριστιανοί και να φέρουν πάντοτε τον σταυρό στο μέτωπο. Διότι μέσω αυτού ξεφεύγουμε από τα βέλη του πονηρού.

Του ιδίου ερμηνεία στον νθ΄ ψαλμό. Εις το τέλος, για εκείνους που πρόκειται να αλλοιωθούν, εις στηλογραφίαν στον Δαβίδ, για διδαχή, όταν πυρπόλησε τη Μεσοποταμία και τη Συρία Σωβά και επέστρεψε ο Ιωάβ και πάταξε στη φάραγγα των αλών δώδεκα χιλιάδες. 〈Εις το τέλος, για εκείνους που πρόκειται να αλλοιωθούν〉 φέρει ως επιγραφή ο παρών ψαλμός, τόσο εξαιτίας της γνωμικής και προαιρετικής μεταβολής και αλλοίωσης των ανθρώπων, η οποία συντελέστηκε στο τέλος των χρόνων μέσω της έλευσης του Χριστού από την απιστία στην πίστη, από την κακία στην αρετή και από την άγνοια στη γνώση του Θεού, όσο και εξαιτίας της μελλοντικής καθολικής αλλοίωσης και ανανέωσης όλου του ανθρώπινου γένους, η οποία πρόκειται να συμβεί στο τέλος των αιώνων μέσω του ίδιου του Σωτήρα μας Θεού, δηλαδή της κατά χάρη φυσικής μετάβασης από τον θάνατο και τη φθορά σε ζωή αθάνατη και αφθαρσία μέσω της προσδοκώμενης ανάστασης. Το 〈εις στηλογραφίαν〉 στον 〈Δαβίδ〉, δηλαδή στον ίδιο τον Χριστό, αναφέρεται τόσο στην αναίρεση της κακίας, δίκην στήλης, που έχει ήδη συντελεστεί κατά τη θεία του σάρκωση —πρώτα στον ίδιο ως αρχηγό και Σωτήρα, και έπειτα από αυτόν σε εκείνους που ζουν ευσεβώς σύμφωνα με το θέλημά του— όσο και στον παντελή αφανισμό του θανάτου και της φθοράς, ο οποίος πρόκειται ακόμη να συντελεστεί μέσω αυτού. Το 〈Εις διδαχήν〉 δε, όταν 〈πυρπόλησε τη Μεσοποταμία και〉 τη 〈Συρία Σωβά〉.

Προς διδαχή σε εμάς, οι οποίοι αλλοιωνόμαστε και πρόκειται να αλλοιωθούμε, εννοώντας φυσικά την επαινετή και θεία αλλοίωση, ο ψαλμός έχει επιγραφεί από τον νοητό Δαβίδ, εννοώ δηλαδή τον Χριστό τον Θεό. Διότι μόνο Αυτός, όντας ο αληθινός βασιλιάς του Ισραήλ και εκείνου που βλέπει τον Θεό, ως αναιρετής κάθε κακίας και αγνωσίας και νικητής κάθε χρόνου και φύσεως, μέσω των οποίων η κακία από τη φύση της συνιστάται μέσα μας, «πυρπόλησε τη Μεσοποταμία», έχοντας συναναστραφεί μαζί μας εν σαρκί, δηλαδή την έξη της κακίας που κατακλύζεται από τα παρά φύση πάθη της σάρκας, και τη «Συρία Σωβά», δηλαδή τη διάθεση που έχει υποδουλωθεί στον χρόνο ή μάλλον που έχει εξαπατηθεί από τούτον τον αιώνα· διότι η λέξη Σωβά ερμηνεύεται ως «επτά», και αυτό δηλώνει σαφώς τη χρονική ιδιότητα· διότι ο χρόνος είναι εβδομαδικός.

Διότι ο διάβολος συνηθίζει να κινητοποιεί μαζί του τη φύση και τον χρόνο εναντίον της αρετής και της γνώσης, εξυφαίνοντας αόρατους πολέμους, όπως ο Αδρααζάρ ξεσήκωσε τις δύο Συρίες εναντίον του Δαβίδ —διότι το όνομα Αδρααζάρ, μεταφραζόμενο στην ελληνική γλώσσα, ερμηνεύεται ως αυτός που καταλύει την ισχύ ή αυτός που κατασκάπτει τη δύναμη—, ο οποίος είναι ο διάβολος, που εξ αρχής κατέλυσε με την απάτη την πνευματική ισχύ της φύσης μας μέσω της παράβασης της θείας εντολής, και υποδούλωσε τον άνθρωπο στον χρόνο και στη φύση· διότι, χωρίς όσα υπόκεινται στη φύση και τον χρόνο, του είναι εντελώς αδύνατον να πολεμήσει τους ανθρώπους. «Και επέστρεψε ο Ιωάβ και επάταξε στη φάραγγα των αλών, δώδεκα χιλιάδες»· διότι καθένας που είναι στρατηγός του νοητού βασιλιά Δαβίδ, δηλαδή του Κυρίου μας Ιησού, εναντίον των εχθρικών δυνάμεων, «πατάσσει δώδεκα χιλιάδες στη φάραγγα των αλών. Και φάραγξ αλών» είναι η σάρκα, εφόσον έγινε τόπος των παθών της ατιμίας εξαιτίας της παρακοής, στην οποία, σαν σε φάραγγα, μέσω του λόγου και της θεωρίας, κάθε ευσεβής και φιλόθεος πατάσσει τη φύση και τον χρόνο, δηλαδή την παράλογη πρόληψη της ψυχής προς αυτά, χωρίς καθόλου να παραμένει υποταγμένος στους νόμους της φύσης και του χρόνου, χάρη στο ύψος της αρετής και της γνώσης. Διότι ο αριθμός δώδεκα δηλώνει τη φύση και τον χρόνο, εφόσον η φύση είναι πενταδική λόγω των αισθήσεων, και ο χρόνος εβδομαδικός, όπως είναι ολοφάνερο σε όλους, και προσθέτοντας το πέντε στο επτά, προφανώς συμπληρώνει κανείς τον αριθμό δώδεκα.

Ψαλμός νθ'. Εις το τέλος· για εκείνους που πρόκειται να αλλοιωθούν ακόμη, ως στηλογραφία για τον Δαβίδ, για διδαχή, όταν πυρπόλησε τη Μεσοποταμία της Συρίας και τη Συρία Σωβά, και επέστρεψε ο Ιωάβ και πάταξε τον Εδώμ στην κοιλάδα των αλάτων, δώδεκα χιλιάδες. «Ο Θεός, μας απώθησες και μας κατέβαλες, οργίστηκες και» πάλι «μας σπλαγχνίστηκες. Συντάραξες τη γη και την αναστάτωσες· γιάτρεψε τα συντρίμματά της, διότι κλονίστηκε». Διότι αυτά και τα παρόμοια λέχθηκαν προς τον Δαβίδ για κάποιους εμπρησμούς και άλλα θλιβερά γεγονότα που συνέβησαν τότε. Αρμόζει όμως και σε ολόκληρο τον βίο, επειδή από τη ζωή δεν λείπουν οι εμπρησμοί, οι σεισμοί και οι διάφορες μάστιγες. Έπειτα λέει: «Ο Θεός μίλησε στο άγιό του», δηλαδή ο Πατέρας προς τον Υιό: «Θα αγαλλιάσω και θα διαμερίσω τη Σίκιμα». Σίκιμα ονομάζεται η Ναζαρέτ, η πατρίδα της Παρθένου Μαρίας. Έπειτα πάλι για την Ιδουμαία λέει: «Θα εκτείνω το υπόδημά μου», υπονοώντας με το υπόδημα τη σάρκωση του Λόγου, και με την Ιδουμαία την οικονομία, με την οποία «και συναναστράφηκε με τους ανθρώπους», όπως λέει, «σε εμένα υποτάχθηκαν οι αλλόφυλοι», αινισσόμενος τη σύναξη των εθνών. «Ποιος θα με οδηγήσει σε πόλη οχυρή;» δηλαδή, που πολιορκείται; ή «Ποιος θα με οδηγήσει έως την Ιδουμαία;» Κανείς άλλος, παρά μόνο η ευδοκία του Πατέρα προς εσένα, τον Υιό. «