Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 59:7

ΨΑΛΜΟΣ ΝΘ΄. <Σώσε με τη δεξιά σου.> (E f. 110.) Λέμε ότι δεξιά του Πατρός είναι ο Υιός, μέσω του οποίου δημιουργήθηκαν τα πάντα. <Με τον Θεό θα αποδείξουμε δύναμη, και αυτός θα εξουδενώσει αυτούς που μας θλίβουν.> (A f. 313.) Τέτοιος ήταν ο Παύλος που έλεγε: «Όλα τα μπορώ μέσω του Χριστού που με ενδυναμώνει». Και πάλι: «Όχι όμως εγώ, αλλά η χάρη που είναι μαζί μου».

Όπως, λοιπόν, ξέφυγαν κάποτε τις πληγές στην Αίγυπτο από το πρόσωπο του ολοθρευτή, χρησιμοποιώντας το σημείο του αίματος, με τον ίδιο τρόπο, για την αποτροπή του πολεμίου και εχθρού των ανθρώπινων ψυχών, ο οποίος συνηθίζει να τις τοξεύει και να τις καταρρίπτει στην πλάνη της ειδωλολατρίας, έχει δοθεί το αναφερόμενο εδώ σημείο σε εκείνους που φοβούνται τον Κύριο. «Για να λυτρωθούν οι αγαπητοί σου, σώσε με τη δεξιά σου, και εισάκουσέ με.» Αυτά και τα όσα τα ακολουθούν μέχρι το τέλος τα περιέχει και ο ρζʹ ψαλμός.

Διότι στον πεντηκοστό έκτο ψαλμό ευαγγελιζόταν την εξομολόγηση προς τον Κύριο ανάμεσα στους λαούς και την ψαλμωδία σε Αυτόν ανάμεσα στα έθνη. Στον προκείμενο όμως ψαλμό υποδηλώνει την αποβολή του Ισραήλ, όπως ακριβώς δίδασκαν και τα όσα ελέχθησαν προηγουμένως. Και πράγματι, μετά τα πρώτα, με τα οποία δηλωνόταν η αποβολή του προηγούμενου λαού, καθώς και το σημείο που επρόκειτο να δοθεί σε όσους Τον φοβούνται, στη συνέχεια, αφού παρενεβλήθη ενδιάμεσα ένα διάψαλμα, το Άγιο Πνεύμα αναπέμπει προσευχή στον Θεό λέγοντας: «Για να λυτρωθούν οι αγαπητοί Σου, σώσε με τη δεξιά Σου και εισάκουσέ με». Ικετεύει, λοιπόν, παρακαλώντας για αυτά, ώστε ο Θεός, χρησιμοποιώντας τη δική Του δεξιά, να λυτρώσει και να σώσει τους αγαπητούς Του. Και δεν ικετεύει απλώς λέγοντας «Σώσε», αλλά ζητά «με τη δική Του δεξιά» πρώτα να λυτρώσει και έπειτα να σώσει. Ως αγαπητούς δε του Θεού δεν εννοούσε άλλους παρά τους ανθρώπους που πλάστηκαν κατ' εικόνα Του. Διότι, ακόμη και αν υπέπεσαν τα μέγιστα στην αμαρτία, εντούτοις, λόγω της ουσίας της ψυχής τους, η οποία είναι νοερή και λογική, έχουν ονομαστεί αγαπητοί του Θεού. Εκλιπαρεί, λοιπόν, ο λόγος τον Θεό υπενθυμίζοντάς Του τους αγαπητούς Του, και Τον παρακαλεί να τους λυτρώσει από τους νοητούς εχθρούς και πολεμίους· και αφού τους λυτρώσει, να τους σώσει μέσω της δικής Του δεξιάς.

Στον εκατοστό έβδομο ψαλμό, λοιπόν, έχει ειπωθεί: «Θα υψωθώ και θα διαμοιράσω τη Σίκιμα», πολύ ταιριαστά· επειδή σε εκείνον τον ψαλμό, στους προηγούμενους στίχους, ελέγετο: «Υψώσου πάνω από τους ουρανούς, Θεέ, και σε όλη τη γη η δόξα σου». Διότι σε σχέση με το «υψώσου», έχει ακολουθήσει το «θα υψωθώ»· εδώ όμως, σε σχέση με το «σώσε με τη δεξιά σου» και με το «για να λυτρωθούν οι αγαπητοί σου», χαίροντας για τη σωτηρία των αγαπητών του, δίνει την απάντηση λέγοντας: «Θα αγαλλιάσω»· ή, κατά τον Ακύλα: «Θα καυχηθώ»· ή, κατά τον Σύμμαχο: «Θα καυχηθώ και θα διανείμω τη Σίκιμα». Αυτή δε ήταν η μερίδα που από παλαιά είχε οριστεί κατ' εξαίρεση για τον Ιωσήφ, για την οποία υπερηφανεύονταν παλαιότερα μεν οι απόγονοι των Ιουδαίων, τώρα δε το φύλο των Σαμαρειτών. Η ίδια αυτή Σίκιμα ταυτίζεται με τη Συχέμ, την οποία έδωσε ο Ιακώβ στον Ιωσήφ· εκεί βρίσκεται το φρέαρ και η πηγή του Ιακώβ, τα οποία μνημονεύει το Ευαγγέλιο, αναφέροντας ότι ο Σωτήρας επισκέφθηκε τον τόπο, και ότι πολλοί από αυτούς πίστεψαν σε αυτόν.

Διάψαλμα: εναλλαγή της προφητείας (του λόγου). «Όπως αν ρυσθώσιν»: Οι δίκαιοι, έχοντας πάντοτε τη σφραγίδα στο μέτωπό τους, και όλοι οι πιστοί διασώζονται από κάθε κακό. «Σώσον τη δεξιά»: Δεξιά του Πατρός είναι ο Υιός, μέσω του οποίου σώθηκε το ανθρώπινο γένος. «Ο Θεός ελαλήσατο»: Ο Πατέρας εν τω Υιώ, <και ο Υιός εν τω Πατρί>. «Αγαλλιάσομαι»: Τα Σίκιμα ερμηνεύονται ως «ωμίασις» (ανάληψη στους ώμους)· τους δε ώμους των ισχυρών δαιμόνων τους διαμοίρασε ο Κύριος, δηλαδή τους δίχασε, ώστε να μην μπορούν να επιβληθούν κατά του ανθρώπου. «Και την κοιλάδα»: Εννοεί την κοιλάδα του κλαυθμώνος, καθώς σε αυτήν πρόκειται να κατασκηνώσει ο Κύριος όλα τα έθνη. Το δε «διαμετρήσω», σημαίνει ότι σε αυτήν πρόκειται να διαμετρήσει [και να κανονίσει] τα έργα όλων (των ανθρώπων). «Εμός εστιν»: Η Γαλαάδ ερμηνεύεται «μετοικεσία μαρτυρίας», ενώ ο Μανασσής «αυτός που ανθίσταται». Το να λέει «δικός μου είναι», σημαίνει ότι η μετοικεσία του Χριστού, δηλαδή Εκείνου που αναστήθηκε εκ νεκρών, έγινε μαρτυρία για όλη την κτίση. Διότι μετοίκησαν [πάλι] στα πατρικά τους. «Και Εφραίμ»: Ο Εφραίμ ερμηνεύεται «καρποφορία». Διότι ο καρπός του Πνεύματος είναι η κραταίωση του χριστιανισμού, που αποτελεί την κεφαλή του Χριστού.

Γι' αυτόν τον λόγο λέγει η Γραφή ότι «εκείνοι που φοβούνται τον Κύριο θα φύγουν από το πρόσωπο του τόξου», αλλά όχι από το ίδιο το τόξο. Διότι το τόξο της αμαρτίας, χωρίς πρόσωπο, ενδεχομένως δεν θα μπορούσε να δράσει καθόλου εναντίον εκείνων που φοβούνται τον Κύριο, προκειμένου «να διασωθούν οι αγαπητοί» του Θεού. Αγαπητοί δε του Θεού είναι οι λογισμοί που, κατά τη θεωρία, συγκρατούν τη θεία γνώση, τους οποίους διασώζουν οι τρόποι των αρετών, που συγκροτούνται κατά την πρακτική, από κάθε πλάνη και από όλες τις μνήμες που ενοχλούν την ψυχή εξαιτίας της πρόληψης της αμαρτίας.

Σώσε με τη δεξιά σου και εισάκουσέ με.