Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 59:8

Και θα διαμετρήσω την κοιλάδα των σκηνών. Κοιλάδα η θεία Γραφή ονομάζει το οικητήριο όλων των ανθρώπων. Αυτήν λοιπόν την κοιλάδα, λέει, θα τη διαμετρήσω ολόκληρη σε σκηνές για τον εαυτό μου· δηλαδή, θα την καταστήσω κατάμεστη από εκκλησίες.

Ένας αδελφός ρώτησε τον άλλο Γέροντα, λέγοντας: Πες μου, Πάτερ, ποιον πρέπει να ρωτάμε για τους λογισμούς, και αν πρέπει για τους ίδιους λογισμούς να απευθύνουμε την ερώτηση και σε άλλον; Απάντηση του Ιωάννη: Πρέπει να ρωτάς εκείνον στον οποίο έχεις εμπιστοσύνη και έχεις μάθει ότι μπορεί να βαστάξει λογισμούς, και να τον πιστεύεις όπως τον ίδιο τον Θεό. Το να ρωτήσεις όμως και άλλον για τον ίδιο λογισμό, είναι έργο απιστίας και πειρασμού. Διότι, εάν έχεις την πεποίθηση ότι ο Θεός μίλησε μέσω του αγίου του, ποια ανάγκη υπάρχει να θέσεις σε δοκιμασία τον Θεό, ρωτώντας άλλον για το ίδιο θέμα;

Απόκριση του Ιωάννη: Εάν αυτός που ρώτησε είναι αγωνιστής, ανακαλεί την απιστία του, πιστεύοντας ότι δεν ψεύδεται το Άγιο Πνεύμα, το οποίο μιλάει μέσα από το στόμα των αγίων του όπως θέλει, διότι λέει: «Ο Θεός μίλησε στο άγιό του». Διότι, εάν δεν πιστεύει ότι ο Θεός είναι αυτός που μιλάει μέσα από το στόμα εκείνου που ερωτήθηκε, ο άνθρωπος αυτός είναι άπιστος και έχει κατακριθεί εξ αρχής. Εάν όμως πιστεύει αλλά διστάζει, είναι δυνατόν να διορθωθεί, ακούγοντας τον Εκκλησιαστή να λέει: «Επτά φορές την ημέρα πέφτει ο δίκαιος και σηκώνεται». Και πάλι πρέπει να προσέχει ότι πολλές φορές ο Θεός μίλησε μέσω των θείων Γραφών για τους δούλους του και, φαινομενικά, τους συνέβησαν τα αντίθετα. Για παράδειγμα, είπε ο Θεός: «Εκείνους που με δοξάζουν θα τους δοξάσω», και όμως βρίσκουμε κάποιους από τους αγίους να περνούν τη ζωή τους μέχρι την τελευτή τους μέσα σε ατιμώσεις και πολλές θλίψεις.

Κρασί ονομάζει τον λόγο που οδηγεί την πωρωμένη καρδιά σε συναίσθηση. Έδωσες σε εκείνους που σε φοβούνται σημείο, για να διαφύγουν από το τόξο. Ο Μωυσής βέβαια σημάδεψε τους παραστάτες των θυρών των Ισραηλιτών με το αίμα του προβάτου· εσύ όμως μας έδωσες ως σημείο το ίδιο το αίμα του άμωμου αμνού, ο οποίος σφαγιάστηκε για την αμαρτία του κόσμου. Και ο Ιεζεκιήλ αναφέρει ότι το σημείο δίνεται στα μέτωπα των προσώπων. Διότι λέει: Πηγαίνετε πίσω του και χτυπάτε· μη λυπηθείτε και μην ελεήσετε. Γέροντα και νέο, και νήπιο και παρθένο και γυναίκες, σκοτώστε τους μέχρι εξαλείψεως· σε όσους όμως υπάρχει το σημείο, μην πλησιάσετε. Ο Θεός μίλησε στο άγιό του: Θα αγαλλιάσω και θα διαμοιράσω τα Σίκιμα. Τα Σίκιμα είναι το ξεχωριστό κτήμα που δόθηκε στον Ιωσήφ από τον Ιακώβ, το οποίο αποτελεί τύπο της διαθήκης η οποία φαινόταν ότι είχε δωρηθεί αποκλειστικά στον Ισραήλ.

Παρατήρησε δε πώς κατά την εποχή εκείνη ο Ισραήλ, υπό τη βασιλεία του Δαβίδ, κυριαρχούσε μέχρι τη Μεσοποταμία και λάμβανε φόρους από τα γύρω έθνη, καθώς η επαγγελία του Θεού προς τον Αβραάμ γινόταν πράξη· μέσω αυτής του είχε υποσχεθεί να δώσει στους απογόνους του όλη τη γη από τον ποταμό της Αιγύπτου μέχρι τον ποταμό Ευφράτη· πράγματα τα οποία, κατά τη βασιλεία του Δαβίδ, εκπληρώνονταν εμπράκτως. Αυτό, άλλωστε, μαρτυρούσε και η παρατεθείσα ιστορία από το βιβλίο των Βασιλειών. Όμως, ο προφήτης, έχοντας φωτιστεί από το Άγιο Πνεύμα, προφητεύει όσα πρόκειται να συμβούν στους μελλοντικούς χρόνους. Το ποια ήταν αυτά, το διδάσκει λέγοντας: «Εις το τέλος, για εκείνους που πρόκειται να αλλοιωθούν». Έπειτα, προχωρώντας παρακάτω, προσθέτει: «Θεέ, μας απώθησες και μας κατέστρεψες», και τα εξής· στα οποία, μετά από άλλα, λέγει: «Ο Θεός μίλησε στο άγιό Του· θα αγαλλιάσω και θα διαμοιράσω τα Σίκιμα, και θα καταμετρήσω την κοιλάδα των σκηνών», και τα εξής. Με αυτά υποδηλώνει τη συνδιαλλαγή του Θεού με τους αλλοφύλους.

Διότι ο Θεός, λέγει, μίλησε, και αφού μίλησε στο άγιό του στον Γαλαάδ και στον Μανασσή, και στον Εφραίμ και στον Ιούδα, συμπεριλαμβάνει τον Μωάβ και την Ιδουμαία και όλους τους υπόλοιπους αλλοφύλους. «Διότι ο Μωάβ», λέγει, «είναι ο λέβητας της ελπίδας μου»· αντί του οποίου ο Σύμμαχος απέδωσε, «Ο Μωάβ είναι ο λέβητας της αμεριμνησίας μου»· ενώ ο Ακύλας, «Ο Μωάβ είναι ο λέβητας του λουτρού μου». Έπειτα, σχετικά με την Ιδουμαία ο ίδιος εξαγγέλλει λέγοντας: «Πάνω στην Ιδουμαία θα εκτείνω το υπόδημά μου»· ή, σύμφωνα με τον Σύμμαχο, «Πάνω στην Ιδουμαία θα πατήσω με το υπόδημά μου». Και τέτοια μεν εξαγγέλλει για τον Μωάβ και την Ιδουμαία.

Και ποιον θα μπορούσε να ονομάσει κάποιος «δεξιά του Θεού» παρά τον Χριστό Του, ο οποίος ονομάζεται έτσι μεταφορικά; Διότι, όπως αλλού έχει ονομαστεί δύναμη και σοφία, δικαιοσύνη, αγιασμός και απολύτρωση, έτσι και τώρα θα μπορούσε να ονομαστεί «δεξιά»· επειδή επρόκειτο να χορηγήσει σε όλους τους ανθρώπους τα δεξιά και τα σωτήρια. «Ο Θεός ελάλησεν εν τω αγίω αυτού», και τα εξής. Όταν το Άγιο Πνεύμα προσευχήθηκε να ελευθερωθούν οι αγαπημένοι του Θεού, ο Θεός, χωρίς να αναβάλει καθόλου, αποκρίνεται λέγοντας: «Θα υψωθώ και θα διαμερίσω τα Σίκιμα». Και επειδή ο Θεός μίλησε αυτά μέσω του Λόγου Του, σαν μέσω ερμηνευτή, το Άγιο Πνεύμα, αφού τα άκουσε, διδάσκει και εμάς να τα γνωρίζουμε· γι' αυτό λέει: «Ο Θεός ελάλησεν εν τω αγίω αυτού». Οι δαίμονες, εξάλλου, ποτέ δεν αγνόησαν τον Άγιο του Θεού όταν έλαβε μορφή δούλου· γι' αυτό φώναζαν λέγοντας: «Γνωρίζουμε ποιος είσαι, ο Άγιος του Θεού». Αλλά και στον ογδοηκοστό όγδοο ψαλμό αναφέρεται: «Μία φορά ορκίστηκα στον άγιό μου, ότι δεν θα διαψεύσω τον Δαβίδ». Διότι, όπως ένας πατέρας ορκίζεται στο αγαπημένο του παιδί, έτσι και ο Θεός των όλων ορκίζεται στον Υιό. Έτσι, λοιπόν, και εδώ «ο Θεός ελάλησεν εν τω αγίω αυτού»· ή, σύμφωνα με τον Ακύλα, «Ο Θεός ελάλησεν εν τω ηγιασμένω αυτού». Και πότε εκπληρώθηκε αυτό, παρά όταν στις έσχατες ημέρες μίλησε σε εμάς μέσω του Υιού; Και τι ελάλησε παρά τα όσα ακολουθούν λέγοντας: «Θα αγαλλιάσω και θα διαμερίσω τα Σίκιμα»;

Στον εκατοστό έβδομο ψαλμό, λοιπόν, έχει ειπωθεί: «Θα υψωθώ και θα διαμοιράσω τη Σίκιμα», πολύ ταιριαστά· επειδή σε εκείνον τον ψαλμό, στους προηγούμενους στίχους, ελέγετο: «Υψώσου πάνω από τους ουρανούς, Θεέ, και σε όλη τη γη η δόξα σου». Διότι σε σχέση με το «υψώσου», έχει ακολουθήσει το «θα υψωθώ»· εδώ όμως, σε σχέση με το «σώσε με τη δεξιά σου» και με το «για να λυτρωθούν οι αγαπητοί σου», χαίροντας για τη σωτηρία των αγαπητών του, δίνει την απάντηση λέγοντας: «Θα αγαλλιάσω»· ή, κατά τον Ακύλα: «Θα καυχηθώ»· ή, κατά τον Σύμμαχο: «Θα καυχηθώ και θα διανείμω τη Σίκιμα». Αυτή δε ήταν η μερίδα που από παλαιά είχε οριστεί κατ' εξαίρεση για τον Ιωσήφ, για την οποία υπερηφανεύονταν παλαιότερα μεν οι απόγονοι των Ιουδαίων, τώρα δε το φύλο των Σαμαρειτών. Η ίδια αυτή Σίκιμα ταυτίζεται με τη Συχέμ, την οποία έδωσε ο Ιακώβ στον Ιωσήφ· εκεί βρίσκεται το φρέαρ και η πηγή του Ιακώβ, τα οποία μνημονεύει το Ευαγγέλιο, αναφέροντας ότι ο Σωτήρας επισκέφθηκε τον τόπο, και ότι πολλοί από αυτούς πίστεψαν σε αυτόν.

Κάποιος άλλος θα μπορούσε να πει ότι, επειδή παλαιά μεν ο τόπος ανήκε στους Ιουδαίους, τώρα όμως, μετά την ανάληψη του Σωτήρος ημών, έχει παραδοθεί στους Έλληνες και στους Σαμαρείτες, γι' αυτόν τον λόγο έχει ειπωθεί το: «Θα υψωθώ και θα διαμοιράσω τα Σίκιμα»· αλλά και «την κοιλάδα των σκηνών θα καταμετρήσω». Κοιλάδα δε συνηθίζει να ονομάζει ο προφητικός λόγος το οικητήριο όλων των ανθρώπων· γι' αυτό έχει λεχθεί αλλού: «Το έθεσε στην κοιλάδα του κλαυθμώνος». Αυτό λοιπόν το οικητήριο όλων των ανθρώπων, και αυτήν την κοιλάδα, λέει, θα τη γεμίσω με δικές μου εκκλησίες· πράγμα που ακριβώς υπονοεί λέγοντας: «Θα καταμετρήσω σκηνές». Και ο Ακύλας κατά τον εξής τρόπο το ερμήνευσε: «Κοιλάδα συσκιασμών θα καταμετρήσω». Έπειτα, όπως, λέει, δικός μου έγινε ο Γαλαάδ, και δικός μου έγινε κάποτε ο Μανασσής, και ο Εφραίμ ήταν κάποτε, όταν υπήρχε, «κραταίωση της κεφαλής μου», ή, κατά τον Σύμμαχο, «ισχύς της αρχής μου»· και ομοίως, όπως ακριβώς ήταν κάποτε «ο Ιούδας ο βασιλιάς μου», ή, κατά τον Ακύλα, «Ιούδας ο ακριβαστής μου»· με τον ίδιο τρόπο θα είναι και η χώρα των αλλοφύλων και η πόλη που ονομάζεται Μωάβ· διότι θα γίνει «λέβητας της ελπίδας μου», ή, κατά τον Ακύλα: «λέβητας του λουτρού μου»· ή «λέβητας της αμεριμνίας μου», κατά τον Σύμμαχο. Τον δε Εφραίμ τον ονόμασε κραταίωση της κεφαλής του, ή ισχύ της αρχής του· επειδή ακριβώς εκείνοι από τη φυλή του Εφραίμ που βασίλευσαν, κυβέρνησαν κάποτε στη Σαμάρεια τις εννιάμισι φυλές του Ισραήλ.

Και αυτά, τα οποία έχουν πραγματοποιηθεί εμπράκτως, μπορεί κανείς να τα διαπιστώσει ιδίοις όμμασι, εάν επισκεφθεί τη χώρα των Αράβων και δει τα πληθυσμιακά τους πλήθη, δηλαδή τους Μωαβίτες και τους Αμμανίτες, να γεμίζουν τις Εκκλησίες του Θεού. Ομοίως δε λέγει και, «Στην Ιδουμαία θα πατήσω με το υπόδημά μου», σύμφωνα με τον Σύμμαχο. Και αυτήν την προφητεία δεν θα ήταν καθόλου δύσκολο να τη διαπιστώσει κανείς, εάν επισκεφθεί τη χώρα των Ιδουμαίων και αντικρίσει με τα μάτια του τα πλήθη των εκεί Εκκλησιών του Θεού· έτσι ώστε να μη διστάσει κάποιος να ομολογήσει ότι πράγματι πραγματοποιήθηκε επίβαση στους τόπους εκείνους. Για τους λόγους αυτούς, ελέχθη προηγουμένως: «Ο Θεός ελάλησε εν τω αγίω αυτού· θα αγαλλιάσω». Διότι, επειδή επρόκειτο να ανακληθεί προς σωτηρία ολόκληρο το ανθρώπινο γένος, ταιριαστά προς τη φιλανθρωπία του, συγχαιρόταν για τη σωτηρία των σωζομένων. Εξάλλου, ως «υπόδημά» του δεν θα έσφαλλες αν ονόμαζες τους αποστόλους, ή εκείνους που μέχρι και σήμερα διακονούν το κήρυγμα γι' αυτόν. Όλα αυτά λοιπόν τα ενήργησε ο Θεός, όταν κατά τις έσχατες ημέρες ελάλησε σε εμάς εν τω αγίω αυτού.

Σύμφωνα δε με άλλη εκδοχή, ο Θεός, αφού μίλησε στο άγιό του, προσκάλεσε στη δική του χάρη όλους ανεξαιρέτως, Ιουδαίους και Έλληνες, καθώς και τα έθνη όλης της οικουμένης. Γι' αυτό απαρίθμησε τη Σίκιμα και τον Γαλαάδ, τον Μανασσή και τον Εφραίμ, τον Ιούδα και τον Μωάβ, την Ιδουμαία και όλους τους αλλοφύλους, αξιώνοντας ισότιμα με την ίδια κλήση ολόκληρο το γένος των ανθρώπων· ωστόσο, καλεί πρώτους εκείνους από τον Ισραήλ. Διότι έπρεπε τα πρωτεία και οι απαρχές του ευαγγελικού κηρύγματος να απονεμηθούν πρώτα σε αυτούς, εξαιτίας των υποσχέσεων προς τους πατέρες τους, για τις οποίες και ο ίδιος ο Σωτήρας κήρυττε το Ευαγγέλιο πρώτα σε αυτούς, δίνοντας μαρτυρία και λέγοντας: «Δεν ήλθα παρά μόνο για τα χαμένα πρόβατα του οίκου Ισραήλ». Και τους αποστόλους του προέτρεπε να κηρύξουν το Ευαγγέλιο πρώτα σε αυτούς, λέγοντας: «Σε δρόμο εθνών μην πάτε, και σε πόλη Σαμαρειτών μην εισέλθετε· αλλά μάλλον να πορεύεστε προς τα χαμένα πρόβατα του οίκου Ισραήλ». Έπειτα, μετά από αυτούς, πρόσταξε τους μαθητές του να ευαγγελιστούν όλα τα έθνη στο όνομά του.

Διάψαλμα: εναλλαγή της προφητείας (του λόγου). «Όπως αν ρυσθώσιν»: Οι δίκαιοι, έχοντας πάντοτε τη σφραγίδα στο μέτωπό τους, και όλοι οι πιστοί διασώζονται από κάθε κακό. «Σώσον τη δεξιά»: Δεξιά του Πατρός είναι ο Υιός, μέσω του οποίου σώθηκε το ανθρώπινο γένος. «Ο Θεός ελαλήσατο»: Ο Πατέρας εν τω Υιώ, <και ο Υιός εν τω Πατρί>. «Αγαλλιάσομαι»: Τα Σίκιμα ερμηνεύονται ως «ωμίασις» (ανάληψη στους ώμους)· τους δε ώμους των ισχυρών δαιμόνων τους διαμοίρασε ο Κύριος, δηλαδή τους δίχασε, ώστε να μην μπορούν να επιβληθούν κατά του ανθρώπου. «Και την κοιλάδα»: Εννοεί την κοιλάδα του κλαυθμώνος, καθώς σε αυτήν πρόκειται να κατασκηνώσει ο Κύριος όλα τα έθνη. Το δε «διαμετρήσω», σημαίνει ότι σε αυτήν πρόκειται να διαμετρήσει [και να κανονίσει] τα έργα όλων (των ανθρώπων). «Εμός εστιν»: Η Γαλαάδ ερμηνεύεται «μετοικεσία μαρτυρίας», ενώ ο Μανασσής «αυτός που ανθίσταται». Το να λέει «δικός μου είναι», σημαίνει ότι η μετοικεσία του Χριστού, δηλαδή Εκείνου που αναστήθηκε εκ νεκρών, έγινε μαρτυρία για όλη την κτίση. Διότι μετοίκησαν [πάλι] στα πατρικά τους. «Και Εφραίμ»: Ο Εφραίμ ερμηνεύεται «καρποφορία». Διότι ο καρπός του Πνεύματος είναι η κραταίωση του χριστιανισμού, που αποτελεί την κεφαλή του Χριστού.

Ο Προφήτης, λοιπόν, παρακαλεί να σωθούμε και να εισακουστούμε διά του Πνεύματος, ώστε να γίνουμε πνευματικοί και μέτοχοι της χάριτος που κατέρχεται από εκεί. Διότι πρεσβεύει αυτά που ειπώθηκαν εξ ονόματος όλων των ανθρώπων. «Ο Θεός μίλησε μέσω του αγίου του». Είναι ολοφάνερο ότι εννοεί τον Χριστό ανάμεσα στον χορό των αποστόλων.

Το δηλώνουν δε τα επόμενα, στα οποία παρουσίασε τον Κύριο να αποκρίνεται αμέσως στη δέηση του Προφήτη. Με αυτά τα ονόματα χαρακτηρίζει τη δωρεά του Πνεύματος· αφενός, ως «κοιλάδα των σκηνών», δηλαδή προφανώς των Εκκλησιών· επειδή τη συγκέντρωση των νοητών υδάτων, εννοώ βέβαια του βαπτίσματος, σε αυτή την κοιλάδα την κατέχουν με τη χορηγία του Πνεύματος· για την οποία αλλού λέει ο Δαβίδ: «Και οι κοιλάδες θα πληθύνουν τον σίτο»· επειδή αυτός είναι ο καρπός της δικής μας σωτηρίας. Τα δε Σίκιμα ερμηνεύονται ως «ωμίασις», δηλαδή εξοχή (ύψωμα)· διότι αυτό σημαίνει η λέξη ώμος στη θεία Γραφή· γι' αυτό και για τον Σαούλ αναφέρει: «Ψηλός από τους ώμους και πάνω». Και τι είναι υψηλότερο από το Πνεύμα; Ή ποια υπεροχή υπάρχει ως προς τη δωρεά που προέρχεται από αυτό, την οποία ο Χριστός υψούμενος διαμοιράζει;

Ο Θεός μίλησε στον Άγιό Του: «Θα αγαλλιάσω και θα διαμερίσω τα Σίκιμα, και θα καταμετρήσω την κοιλάδα των σκηνών». Ο Θεός «σώζει με τη δεξιά του», δίνοντας τον Μονογενή του Υιό —διότι δεξιά του Πατρός είναι ο Υιός— ως λύτρο για τη σωτηρία του κόσμου· και «εισακούει», δίνοντας στον δίκαιο, μαζί με την άφεση των αμαρτιών, και πνευματικά χαρίσματα —διότι ο Θεός ακούει μεν εκείνον που τον ικετεύει, δίνοντας πρώτα μέσω της μετάνοιας την άφεση των αμαρτιών, αλλά εισακούει δε, δίνοντας, μαζί με την άφεση των αμαρτιών, και τα ενεργήματα της πνευματικής χάριτος· «λαλεί» δε στον «Άγιό του», δηλαδή στον σαρκωθέντα Λόγο του, τον θείο του σκοπό, ο οποίος ήταν αποκεκρυμμένος από τους αιώνες και από τις γενεές σύμφωνα με την ένσαρκη οικονομία του Χριστού, καθώς μέσα από την ανθρώπινη συναναστροφή του μαζί μας διακηρύσσει τρόπον τινά ξεκάθαρα και προσφέρει στον βίο, ως πρότυπο της αιώνιας ζωής, την εικόνα της επίδειξης των αγαθών έργων, η οποία είναι πιο ηχηρή από κάθε φωνή· «λαλεί» δε και σε κάθε «άγιο» που φυλάσσει τις εντολές του, καθιστώντας τρόπον τινά τους λόγους ζωντανούς μέσω των έργων και πιο ηχηρούς από κάθε φωνή· ο δε δίκαιος «αγαλλιάται», όταν, έχοντας φτάσει στην τελειότητα με τη χάρη του Μονογενούς, γίνει ικανός να «διαμερίσει τα Σίκιμα», δηλαδή να υποδείξει αναλόγως σε άλλους, μέσα από την έμπειρη γνώση, τους ανδρείους τρόπους των αρετών σύμφωνα με την πρακτική φιλοσοφία· διότι η λέξη Σίκιμα ερμηνεύεται ως «ωμίασις» (ανάληψη στον ώμο), η οποία αποτελεί την έξη εκείνη που συγκρατεί μεν όλα τα πάθη, ενώ ενεργοποιεί όλες τις αρετές —διότι λένε ότι ο ώμος είναι το σύμβολο της πράξης· «και καταμετρά την κοιλάδα των σκηνών», απονέμοντας στο καθένα από τα όντα τους κατάλληλους λόγους, σύμφωνα με τη φυσική θεωρία· διότι «κοιλάδα των σκηνών» είναι ο παρών κόσμος, στον οποίο η παρούσα ζωή όλων, σύμφωνα με τη διαφορετική γνώμη και διάθεση του καθενός, είναι ασταθής και πρόσκαιρη, σαν τις σκηνές.

Ή πάλι, σκηνές της παρούσας κοιλάδας είναι οι τρόποι των αρετών, τους οποίους κατανέμει με επίγνωση σε όσους διδάσκονται, παρέχοντας στον καθένα την κατάλληλη αγωγή και διαφύλαξη των τιμίων αγαθών ανάλογα με την έξη του, εκείνος που γνωρίζει να διανέμει στον καθένα, μέσω της καλής διδασκαλίας, την αρμόζουσα οδό προς τη σωτηρία. Ή σκηνές της κοιλάδας είναι οι Εκκλησίες των εθνών που πίστεψαν, οι οποίες στερεώθηκαν σε όλη την οικουμένη διά του Χριστού, του Σωτήρα μας Θεού, ερμηνεία η οποία νομίζω πως είναι προφανέστερη από τις υπόλοιπες. Ή πάλι, 〈διαμετρά την κοιλάδα των σκηνών〉 αυτός που περιλαμβάνει με τη γνώση του τον κόσμο των σωμάτων σαν να είναι κοιλάδα σκηνών· διότι σε πολλά σημεία της Γραφής το σώμα ονομάστηκε σκήνωμα.

Ψαλμός νθ'. Εις το τέλος· για εκείνους που πρόκειται να αλλοιωθούν ακόμη, ως στηλογραφία για τον Δαβίδ, για διδαχή, όταν πυρπόλησε τη Μεσοποταμία της Συρίας και τη Συρία Σωβά, και επέστρεψε ο Ιωάβ και πάταξε τον Εδώμ στην κοιλάδα των αλάτων, δώδεκα χιλιάδες. «Ο Θεός, μας απώθησες και μας κατέβαλες, οργίστηκες και» πάλι «μας σπλαγχνίστηκες. Συντάραξες τη γη και την αναστάτωσες· γιάτρεψε τα συντρίμματά της, διότι κλονίστηκε». Διότι αυτά και τα παρόμοια λέχθηκαν προς τον Δαβίδ για κάποιους εμπρησμούς και άλλα θλιβερά γεγονότα που συνέβησαν τότε. Αρμόζει όμως και σε ολόκληρο τον βίο, επειδή από τη ζωή δεν λείπουν οι εμπρησμοί, οι σεισμοί και οι διάφορες μάστιγες. Έπειτα λέει: «Ο Θεός μίλησε στο άγιό του», δηλαδή ο Πατέρας προς τον Υιό: «Θα αγαλλιάσω και θα διαμερίσω τη Σίκιμα». Σίκιμα ονομάζεται η Ναζαρέτ, η πατρίδα της Παρθένου Μαρίας. Έπειτα πάλι για την Ιδουμαία λέει: «Θα εκτείνω το υπόδημά μου», υπονοώντας με το υπόδημα τη σάρκωση του Λόγου, και με την Ιδουμαία την οικονομία, με την οποία «και συναναστράφηκε με τους ανθρώπους», όπως λέει, «σε εμένα υποτάχθηκαν οι αλλόφυλοι», αινισσόμενος τη σύναξη των εθνών. «Ποιος θα με οδηγήσει σε πόλη οχυρή;» δηλαδή, που πολιορκείται; ή «Ποιος θα με οδηγήσει έως την Ιδουμαία;» Κανείς άλλος, παρά μόνο η ευδοκία του Πατέρα προς εσένα, τον Υιό. «