Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 6:10

Διότι είναι άριστο, κυρίως στην ησυχία και στη μοναξιά, να συνομιλεί κανείς σχεδόν απευθείας με τον Θεό μέσω συχνής προσευχής, και να ζητά συγχώρεση για όσα έχουμε ήδη κατακριθεί· να ζητά από Αυτόν τα ψυχωφελή, και να τον κάνει ωδή και μέλος του. <Εταράχθη εν θυμώ [στο περιθώριο: από θυμού] ο οφθαλμός μου.> (A f. 37 b) Ίσως δε ο Προφήτης ανατρέχει στην ανάμνηση όσων συνέβησαν στην ανθρώπινη φύση, επειδή η αρχή του γένους, δηλαδή ο Αδάμ, προσέκρουσε στον Θεό. Διότι, πριν αμελήσει τη θεία εντολή, είχε τον οφθαλμό καθαρό, γεμάτο από θεοπτία και αγαθές έννοιες, και ήταν αθόλωτος, καθώς καταυγαζόταν ακόμη από το θείο φως. <Εισήκουσε Κύριος της δεήσεώς μου.> (A f. 38) Εξηγεί δε με ποιον τρόπο έφτασαν σε αίσιο πέρας γι' αυτόν τα της ευθυμίας· διότι λέει ότι εισακούστηκε η φωνή του κλαυθμού του, και έγινε δεκτή η προσευχή του. Και λέγοντας φωνή, δεν εννοεί πάντως εκείνη διά των χειλέων, αλλά μάλλον εκείνη που σχεδόν εκπέμπεται στον Θεό μέσα από τα ίδια τα έργα. Διότι, όπως ακριβώς υπάρχει φωνή της αμαρτίας, σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν στον Κάιν, «Φωνή αίματος του αδελφού σου βοά προς εμένα», έτσι υπάρχει και φωνή της μετάνοιας, την οποία ακούει ο Θεός. Και βέβαια δεν θα έλεγε κανείς ότι απαιτεί μια δυνατή φωνή, διότι δεν έχουμε λάβει την εντολή να προσευχόμαστε με αυτόν τον τρόπο.

Απομακρυνθείτε από εμένα, όλοι εσείς που εργάζεστε την ανομία, διότι ο Κύριος εισάκουσε τη φωνή του κλάματός μου. Εισάκουσε ο Κύριος τη δέησή μου, ο Κύριος αποδέχθηκε την προσευχή μου. Ας ντροπιαστούν και ας ταραχθούν όλοι οι εχθροί μου, ας στραφούν προς τα πίσω και ας ντροπιαστούν σφόδρα και τάχιστα. Εφόσον εισακούστηκε από τον Θεό, απευθύνει πάλι προς Αυτόν την προσευχή του, και παρακαλεί να αποχωρήσουν και να ντροπιαστούν οι εχθροί του, καθώς απέτυχαν σε όσα επιβουλεύτηκαν, αφού ο Θεός τού προσέφερε τη σωτηρία. Αξιώνει δε να ταραχθούν πάρα πολύ· πράγμα το οποίο οπωσδήποτε τους αναμένει κατά τον καιρό της δικαιοκρισίας του Θεού.

Διότι, αμέσως μόλις προσέφερε στον Θεό τους λόγους υπέρ της μετάνοιας, και αφού απέκτησε συναίσθηση της ευμένειας του Θεού προς αυτόν, δημοσιοποιεί τη χάρη και αγάλλεται για τη δωρεά, λέγοντας: «Εισάκουσε ο Κύριος τη φωνή της δέησής μου· ο Κύριος αποδέχθηκε την προσευχή μου». Προκειμένου, λοιπόν, να του παραμείνει διαρκώς το αγαθό που απέκτησε από τη μετάνοια και για να μην έχει η ζωή του ανάγκη από μια δεύτερη πάλι μετάνοια, παρακαλεί να τραπούν σε φυγή οι εχθροί του, μαστιζόμενοι από την αισχύνη. Διότι εκείνος που αισθάνθηκε ντροπή για την επιχείρηση του κακού, χρησιμοποιώντας την αισχύνη ως παιδαγωγό ώστε να μην εμπλακεί ξανά στα ίδια σφάλματα, θα απέχει στο μέλλον από την πείρα παρόμοιων πράξεων. Αυτή, επομένως, είναι η ακολουθία της αγαθής αναβάσεως: ο τέταρτος ψαλμός διέκρινε το άυλο αγαθό από το σωματικό και πιο σαρκικό· ο πέμπτος ευχήθηκε την κληρονομία αυτού του αγαθού· ο έκτος υπέδειξε τον καιρό της κληρονομίας, κάνοντας μνεία της ογδόης· η ογδόη φανέρωσε τον φόβο της κρίσεως· η κρίση συμβούλεψε τους αμαρτωλούς σαν και εμάς να προλάβουν με τη μετάνοια τα φοβερά γεγονότα· έπειτα, η μετάνοια, η οποία προσφέρθηκε στον Θεό με τον πρέποντα τρόπο, ευαγγελίστηκε το κέρδος που προκύπτει από αυτήν για εμάς, λέγοντας ότι: «Εισάκουσε ο Κύριος τη φωνή εκείνου που επιστρέφει προς Αυτόν με δάκρυα».

«Εκοπίασα»: Στενάζοντας τότε μάταια και ανώφελα. «Λούσω» (Θα λούσω): Κλίνη και στρωμνή είναι το ίδιο πράγμα, όμως κλίνη λέγεται όταν είναι χωρίς σκεπάσματα (γυμνή), ενώ στρωμνή όταν έχει στρωθεί. Αυτήν, λέει, θα λούσω και θα βρέξω με τα δάκρυα της μετανοίας και της εξομολογήσεως. «Εταράχθη» (Ταράχθηκε): Ο νοητός οφθαλμός της διανοίας έχει θολώσει, εξογκούμενος από την αμαρτία, σαν από τον θυμό. «Επαλαιώθην» (Πάλιωσα): Δηλαδή έζησα για πολύ καιρό μαζί με τα πάθη, διότι τα πάθη είναι σκληροί εχθροί για τον άνθρωπο. «Απόστητε» (Απομακρυνθείτε): Προς τους δαίμονες ομιλεί ο Αδάμ, δηλαδή ο άνθρωπος: Απομακρυνθείτε από εμένα, μην με πλανάτε πλέον, διότι είναι κοντά αυτός που με δικαιώνει. Υπονοεί δε και την ενανθρώπηση. «Ότι εισήκουσεν—ήκουσεν» (Διότι εισάκουσε—άκουσε): Τη φωνή του κλαυθμού μου και τη δέησή μου και την προσευχή μου εισάκουσε ο Θεός, και ως αγαθός δεν με παραμέλησε, αλλά εκένωσε τον εαυτό του για τη δική μου σωτηρία, γι' αυτό στο εξής απομακρυνθείτε από εμένα. «Αισχυνθείησαν» (Ας ντροπιαστούν): Βλέποντας τη δική μου σωτηρία, λέει ο Αδάμ, διότι ευλόγως ταράσσονται οι δαίμονες ντροπιαζόμενοι. «Επιστραφείησαν» (Ας στραφούν προς τα πίσω): Μη βρίσκοντας πλέον τόπο μέσα στον άνθρωπο, οι δαίμονες αποστρέφονται ταχέως, ντρεπόμενοι πλέον τον άνθρωπο ως έχοντα λάβει τη σφραγίδα του Θεού.

Όταν, λοιπόν, παλαιωθείς από την αμαρτία, ανακαίνισε τον εαυτό σου διά της μετανοίας. Απομακρυνθείτε από εμένα όλοι όσοι εργάζεστε την ανομία, διότι ο Κύριος εισάκουσε τη φωνή του κλαυθμού μου. Άκουσε ο Κύριος τη δέησή μου, ο Κύριος αποδέχθηκε την προσευχή μου. Δεν είναι μικρή και αυτή η οδός που οδηγεί στην αρετή, το να αποφεύγει κανείς τους πονηρούς. Πράγμα το οποίο με τόση έμφαση απαιτεί και ο Χριστός από εμάς, ώστε να προστάζει να αποκόπτουμε ακόμη και τους φίλους που έχουν για εμάς τη θέση των πλέον αναγκαίων μελών, όταν μας σκανδαλίζουν και η συναναστροφή μαζί τους μας προξενεί κάποια βλάβη.

Το δε «επαλαιώθην», σημαίνει ότι το μάτι μου χρόνισε βλέποντας τις ανόσιες πράξεις των εχθρών. Και τώρα «απομακρυνθείτε από εμένα όλοι όσοι εργάζεστε την ανομία, διότι ο Κύριος εισάκουσε τη φωνή του κλαυθμού μου· εισάκουσε ο Κύριος τη δέησή μου». Επειδή δηλαδή ο Κύριος εισάκουσε τον κλαυθμό και την προσευχή μου, πρέπει και εσείς οι εχθροί μου να απομακρυνθείτε από εμένα, πράγμα που και έγινε. «Ας ντροπιαστούν», λέγει, «και ας ταραχθούν όλοι οι εχθροί μου, ας στραφούν προς τα πίσω και ας καταντροπιαστούν σφόδρα και τάχιστα». Αντιλαμβανόμενοι, λέγει, τη θεία επίσκεψη που μου συνέβη, δεν το υπέφεραν, αλλά τράπηκαν πάρα πολύ γρήγορα σε φυγή.

Εξαιτίας αυτού, λοιπόν, ο δίκαιος Ιωακείμ, νιώθοντας βαθύτατη θλίψη και έχοντας αποχωριστεί από κάθε ανθρώπινη συναναστροφή, αναχωρεί προς την έρημο, όπου, αφού νήστεψε για σαράντα ημέρες, με κλαυθμό και νηστεία ικέτευε τον Κύριο και έλεγε: «Αφαίρεσε από εμένα, Κύριε, αφαίρεσε από εμένα το όνειδος και την εξουθένωση της ατεκνίας· και ευδόκησε, Κύριε, να δοθεί απόγονος και σε εμένα, και εγώ θα τον ανταποδώσω πάλι, Δέσποτα, στην αγαθότητά σου». Έτσι, λοιπόν, ο δίκαιος, αφού καθικέτευσε τη θεία ευμένεια, επιτυγχάνει το ποθούμενο· διότι λέει [η Γραφή]: «Κραύγασαν οι δίκαιοι και ο Κύριος τους εισάκουσε». Γι' αυτό και ο πανελεήμων Κύριος εισάκουσε και τον ίδιο ταχύτατα, ώστε μέσω του σπέρματός του να εκπληρωθεί το προ των αιώνων προορισμένο και κεκρυμμένο μυστήριο· για τον λόγο αυτό, στάλθηκε άγγελος Θεού στον Ιωακείμ και του λέει ότι «ο Κύριος εισάκουσε τη δέησή σου, και η γυναίκα σου η Άννα θα συλλάβει, και σε ολόκληρη την οικουμένη θα γίνει ονομαστό το σπέρμα σου».