Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 60:3

Εισάκουσε, Θεέ, τη δέησή μου. Επειδή, αποβλέποντας στην καταδυναστεία και στην τυραννία των δαιμόνων, έχω κυριευθεί από ακηδία· για τον λόγο αυτό ικετεύω, ώστε, αφού φανερωθείς, να μας λυτρώσεις από τα χέρια εκείνων που μας καταπονούν. Το δε «Από τα πέρατα της γης», σημαίνει ότι αυτός αναπέμπει τις ικεσίες του υπέρ όλης της οικουμένης. «Από τα πέρατα της γης έκκραξα προς εσένα». Διότι, επειδή η Βαβυλώνα απέχει πολλούς σταθμούς από την Παλαιστίνη, όσοι είχαν εξανδραποδιστεί και είχαν διαταχθεί να κατοικούν σε εκείνη τη γη, θεωρούσαν ότι κατοικούν στις εσχατιές της οικουμένης. «Πάνω σε πέτρα με ύψωσες». Αποδεικνύει ότι εισακούστηκε αμέσως, σύμφωνα με το χωρίο: «Ενώ εσύ ακόμη θα μιλάς, θα πω: Ιδού, είμαι παρών». Και κηρύττει με σαφήνεια μέσω ποιου έρχεται η σωτηρία· διότι αναφέρει ότι υψώθηκε πάνω σε πέτρα. Επειδή έχουμε γίνει ισχυρότεροι και ανώτεροι από τους δαίμονες που μας πολεμούν, μέσω του Χριστού, ο οποίος ονομάστηκε πέτρα από τον μακάριο Παύλο.

Με οδήγησες, διότι έγινες η ελπίδα μου. Διότι, εάν ο Ίδιος είναι η οδός και ο Ίδιος είναι η θύρα, είναι προφανές ότι θα μας διδάξει να βαδίζουμε την αγαθή οδό, προετοιμάζοντάς μας να ελπίζουμε σε Αυτόν. «Πύργος ισχύος από το πρόσωπο του εχθρού». Είναι σαν να έλεγε: Έγινες τείχος και ασφάλεια, ώστε να μην πάθουμε τίποτα όταν μας επιβουλεύονται οι εχθροί.

Των Αθανασίου και Ευσεβίου. Αληθινά, κάθε θεοφιλής άνθρωπος πέφτει σε ακηδία και αδημονεί όσο διατρίβει στον θνητό βίο· αδημονεί, μάλιστα, και από φιλανθρωπία, βλέποντας το πλήθος εκείνων που χάνονται. Επειδή, λοιπόν, και ο Δαβίδ, βλέποντας την καταδυνάστευση και την τυραννία των δαιμόνων, είχε γεμίσει από ακηδία, για τον λόγο αυτό ικετεύει, ώστε, όταν εμφανιστεί ο Κύριος, να μας ελευθερώσει από τα χέρια εκείνων που μας ασκούν βία. Η δε φράση «από των περάτων της γης» σημαίνει ότι εκείνος αναπέμπει τις ικεσίες του υπέρ όλης της οικουμένης. Και όχι μόνο αυτό, αλλά και ότι παρουσιάζει ως πολύ μεγάλη την απόσταση ανάμεσα στην ουσία του Θεού και των ανθρώπων, σύμφωνα με τα λόγια του Εκκλησιαστή: «Ο Θεός βρίσκεται επάνω στον ουρανό, ενώ εσύ κάτω στη γη». Αν και ο Σύμμαχος αποδίδει το νόημα σαφέστερα λέγοντας «όταν αδημονεί», οι Εβδομήκοντα το εξέφρασαν πιο παραστατικά και εμφατικά με το «όταν πέφτει σε ακηδία». Διότι ο όρος «αδημονείν» χρησιμοποιείται και για τα μικρά πράγματα, ενώ το «ακηδιάν» αναφέρεται οπωσδήποτε στα μεγάλα, όταν πλέον κάποιος περικυκλώνεται από το πλήθος των κακών που υπάρχουν γύρω του, εξαντλείται απέναντί τους και τρόπον τινά απελπίζεται, απορρίπτοντας τα βουλεύματα του νου του, επειδή δεν είναι πλέον ικανός να τα υπομείνει.

Αθανάσιος. Κατά την πνευματική διάνοια, έχουμε γίνει ανώτεροι από τους δαίμονες που μας επιβουλεύονται, μέσω του Χριστού, ο οποίος έχει ονομαστεί πέτρα από τον μακάριο Παύλο. Και για να αποδώσω όλο το νόημα της ψαλμωδίας, τα λόγια αυτά περιέχουν ευχαριστία. Διότι, λέει, όλα όσα προανέφερα μου δόθηκαν, επειδή εσύ ο ίδιος, ο Θεός, με σήκωσες και με ανύψωσες επάνω στην πέτρα που προέρχεται από εσένα, η οποία είναι ο Λόγος σου· διότι η πέτρα ήταν ο Χριστός. Επειδή, λοιπόν, με τον Λόγο σου με ύψωσες και με έκανες να βρεθώ ψηλά, ώστε να μην κατοικώ πλέον στα ενδότερα της γης, αλλά να βρεθώ στα άκρα της· και αφού ήδη με οδήγησες ώστε να φτάσω κοντά σου, και έγινες η ελπίδα μου, χάρη στην οποία ελπίδα δεν θα καταισχυνθώ· αλλά και ενώ μου επιτίθονταν πολλοί νοητοί εχθροί, οι οποίοι ζητούσαν την ψυχή μου, εσύ μόνος ήσουν αρκετός απέναντι σε όλους, γινόμενος πύργος ισχύος για εμένα. Εύλογα, λοιπόν, αφού έλαβα όλα αυτά, σε εσένα αναπέμπω τους ύμνους, εφόσον εσύ έγινες ο αίτιος όλων των αγαθών για εμένα.

Συγκέντρωσε τα όσα αναφέρονται περί πέτρας στην Αγία Γραφή, ώστε να σου αποσαφηνιστεί το χωρίο: «Σε πέτρα με ύψωσες». Και από πέτρα ήπιε ο λαός, αλλά είχε και μέλι από πέτρα. Και ο Ψαλμωδός λέει: «Η πέτρα είναι καταφύγιο στους λαγούς». Ακόμη και καθαρό [μέλι] μέχρι χορτασμού, αλλά και το λάδι με το οποίο χρίονταν, η στερεή πέτρα τα παρείχε, σύμφωνα με την ωδή του Μωυσή. —Εάν, λοιπόν, εισέλθετε μέσα στην πέτρα, θα μπορέσετε να ξεφύγετε από τον φόβο του Κυρίου, όταν εγερθεί για να συντρίψει τη γη, όταν πρόκειται να αφανίσει τα γήινα, και να αφανίσει τον χοϊκό άνθρωπο, προκειμένου να παράσχει ανεμπόδιστα τη ζωή στον πνευματικό. Πρέπει, επομένως, να προφθάσουμε την μετά δόξης και ισχύος ανάστασή Του, έχοντας φροντίσει τον εαυτό μας με αυτόν τον τρόπο.

Είναι δε συνολικά πέντε όλοι όσοι επιγράφονται «Εν ύμνοις»: δύο μεν στο πρώτο μέρος του βιβλίου, ο 4ος και ο 6ος. Αλλά αυτοί μεν ονομάζονται «Ψαλμοί εν ύμνοις», ενώ οι τρεις στο δεύτερο μέρος του βιβλίου επιγράφονται μόνο «Εν ύμνοις», δηλαδή ο 53ος, ο 54ος και ο προκείμενος. Οι μεν λοιπόν «Ψαλμοί εν ύμνοις» φαίνεται ότι ψάλλονταν με το μουσικό όργανο που ονομάζεται ψαλτήριο, επειδή ο ψάλτης είχε ανάγκη από την πρακτική ενέργεια μέσω του σώματος, το οποίο είναι όργανο της ψυχής. Οι δε απλώς ύμνοι ειπώθηκαν μόνο με τη φωνή εκείνου που ανέπεμπε τον ύμνο, χωρίς να προστεθεί η κρούση του ψαλτηρίου, διότι τα λόγια τους είχαν ανάγκη μόνο από την κατά διάνοια θεωρία. Αυτό ακριβώς φανερώνει ο προκείμενος ύμνος λέγοντας: «ἀπὸ τῶν περάτων τῆς γῆς πρὸς σὲ ἐκέκραξα»· με το οποίο υποδηλώνει ότι ο Προφήτης, ευρισκόμενος σε θεοληψία, βρέθηκε τρόπον τινά έξω από τη σωματική κατάσταση. Δεν αγνοώ βέβαια ότι και οι υπόλοιποι ερμηνευτές δεν έχουν παραδώσει διαφορετική απόδοση. Παρακαλεί λοιπόν ο Δαβίδ μέσω του προκείμενου ψαλμού λέγοντας: «Εἰσάκουσον, ὁ Θεός, τῆς δεήσεώς μου». Επειδή, δηλαδή, έχει ανάγκη από κάποια μεγάλα και θεία αγαθά, παρακαλεί να τα επιτύχει.

Έπειτα, αφού παρουσίασε τον εαυτό του ως άξιο να εισακουστεί, προσθέτει: «Πρόσεξε την προσευχή μου». Διότι, έχοντας την πεποίθηση ότι η προσευχή του ήταν γεμάτη από πολύ και βαθύ νόημα, αξίωνε από τον Θεό να επιβλέψει, να ατενίσει τα λόγια της και να δοκιμάσει τα λεγόμενα, ως άξια της δικής Του ακοής. Στη συνέχεια, φανερώνει και το έργο για χάρη του οποίου επικαλείτο τον Θεό ως θεατή της προσευχής του· γι' αυτό προσθέτει: «Από τα πέρατα της γης προς εσένα έκραξα». Και επειδή με σύμφωνο τρόπο έχουν αποδώσει το χωρίο και οι λοιποί ερμηνευτές, ο μεν Ακύλας λέγοντας, «Από την άκρη της γης προς εσένα θα επικαλεστώ»· ο δε Σύμμαχος, «Από τα πέρατα της γης σε επικαλούμαι»· η δε πέμπτη έκδοση, «Από τα πέρατα της γης προς εσένα θα κράξω»· ποιος δεν θα αναζητούσε ευλόγως το βαθύτερο νόημα της φράσεως;

Διότι πώς θα μπορούσε κάποιος, αφού υπερβεί ολόκληρη την οικουμένη και φθάσει πέρα από τον ίδιο τον Ωκεανό, να αναφωνεί: «Από τα πέρατα της γης έκραξα προς εσένα»; Αλλά πρόσεξε μήπως κάθε φίλος του Θεού θα μπορούσε ευλόγως να ονομασθεί «πέρατα της γης».

Διότι ο μεν φαύλος άνθρωπος, που περιτρέχει τις αγορές και τους δήμους, τα βουλευτήρια και τα δικαστήρια, και είναι εντελώς καταχωσμένος στις ηδυπάθειες του σώματος, δικαιολογημένα θα μπορούσε να λεχθεί ότι κατοικεί στον βυθό της γης. Εκείνοι όμως που «περιπλανήθηκαν με προβιές και με δέρματα κατσικιών, υστερούμενοι, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι», και οι οποίοι αποφεύγουν τα κέντρα των πόλεων και διαμένουν στις ερήμους, στα όρη, στα σπήλαια και στις οπές της γης, ευλόγως θα μπορούσε να λεχθεί ότι βρίσκονται έξω από τη γη. Και αν δεν ήταν παντελώς απαλλαγμένοι από το σώμα, θα βρίσκονταν σχεδόν εκτός αυτού. Τώρα όμως, επειδή, παρότι ζούσαν μέσα σε αυτό και το χρησιμοποιούσαν ως όργανο, δεν καταβυθίζονταν στα κακά του βίου, αλλά μετείχαν μόνο ακροθιγώς στην αναγκαία τροφή και στις λοιπές ανάγκες, δικαιολογημένα έδιναν την εντύπωση ότι βρίσκονται στα άκρα και στα πέρατα του σώματος. Τέτοιος ήταν ο Παύλος όταν έλεγε: «Διότι, ενώ ζούμε στη σάρκα, δεν στρατευόμαστε κατά σάρκα» και, «Έχω συσταυρωθεί με τον Χριστό· δεν ζω πλέον εγώ, αλλά ζει μέσα μου ο Χριστός». Εκείνος, λοιπόν, που βρίσκεται σε αυτή την πνευματική κατάσταση, ευλόγως θα μπορούσε να πει στον Θεό: «Πρόσεξε την προσευχή μου», έχοντας πολλή παρρησία εξαιτίας αυτού του τρόπου ζωής. Και δεν θα έλεγε ψέματα αναφωνώντας: «Από τα πέρατα της γης έκραξα προς εσένα». Προσθέτει δε και την αιτία, λέγοντας: «Όταν ακηδίασε η καρδιά μου» ή «Όταν αδημονεί η καρδιά μου», σύμφωνα με τον Σύμμαχο.

Διότι διακατέχεται από ακηδία και αδημονεί κάθε θεοφιλής ψυχή που διατρίβει στον θνητό βίο· γι' αυτό και θα έλεγε, νομίζω: «Παρατάθηκε η παροικία μου». Και εμείς που βρισκόμαστε σε τούτο το σκήνωμα στενάζουμε βαρυφορτωμένοι. Στέναζε λοιπόν και ο Παύλος, διακατεχόμενος από ακηδία για την παράταση του θνητού βίου· γι' αυτό και θρηνούσε λέγοντας: «Ταλαίπωρος άνθρωπος εγώ, ποιος θα με ελευθερώσει από το σώμα του θανάτου αυτού;» Διακατέχεται δε από ακηδία και αδημονεί και από φιλανθρωπία, βλέποντας το πλήθος εκείνων που οδηγούνται στην απώλεια· επειδή «πλατιά και ευρύχωρη είναι η οδός που οδηγεί στην απώλεια»· έτσι πάλι ο ίδιος πενθεί πολλούς, για τους οποίους έλεγε: «Θα πενθήσω για πολλούς από εκείνους που έχουν αμαρτήσει στο παρελθόν και δεν μετανόησαν για την αμαρτία και την ανομία και την ασέβεια που έπραξαν». Ο ίδιος πάλι, πονώντας βαθύτατα και συμπάσχοντας για τους άλλους, αναφωνούσε: «Ποιος ασθενεί, και δεν ασθενώ κι εγώ; Ποιος σκανδαλίζεται, και εγώ δεν πυρώνομαι;» Παρομοίως και οι προφήτες θρηνούσαν για τον παλαιό λαό, όπως ακριβώς και ο Δαβίδ. Γι' αυτό ο ίδιος απέφευγε τα μέσα της γης, και ευρισκόμενος στα άκρα της έκραζε προς τον Θεό· ενώ, πονώντας στην ψυχή του για την απώλεια των πολλών αλλά και του ίδιου του Σαούλ, θρηνούσε. «Πάνω σε πέτρα με ύψωσες, διότι έγινες η ελπίδα μου, πύργος ισχύος από προσώπου του εχθρού»· και τα εξής. Σύμφωνα με τους Εβδομήκοντα, ο λόγος αυτός περιέχει ευχαριστία.

Αυτά, λέγει, μου συνέβησαν, όσα έχω προαναφέρει· επειδή Εσύ ο ίδιος ο Θεός με ανύψωσες και με ύψωσες, στήνοντάς με στην πέτρα που βρίσκεται κοντά Σου, η οποία είναι ο Λόγος που προέρχεται από Εσένα· διότι η πέτρα ήταν ο Χριστός. Επειδή, λοιπόν, με ύψωσες διά του Λόγου Σου και με σήκωσες ψηλά, ώστε να μην κατοικώ πλέον στα μέσα της γης, αλλά να βρεθώ στα άκρα της, και ήδη με οδήγησες ώστε να φτάσω κοντά Σου· και έγινες η ελπίδα μου, χάρη στην οποία δεν θα καταισχυνθώ· αλλά και ενώ μου επιτίθονταν πολλοί νοητοί εχθροί και πολέμιοι που ζητούσαν την ψυχή μου, αντί για όλους στάθηκες αρκετός Εσύ μόνος, αφού έγινες για εμένα πύργος οχυρός, και με περιέφραξες με την ασφάλεια της σωτηρίας που προέρχεται από Εσένα, ώστε κανείς από τους εχθρούς μου να μην μπορεί να στραφεί εναντίον μου. Εύλογα, αφού αξιώθηκα όλα αυτά, αναπέμπω σε Εσένα τους ύμνους, διότι έγινες για μένα η αιτία όλων των αγαθών. Αντί δε του, «Σε πέτρα με ύψωσες», και των ακολούθων, ο Σύμμαχος απέδωσε διαφορετικό νόημα λέγοντας: «Όταν ο ισχυρός επαίρεται εναντίον μου, θα με οδηγήσεις. Διότι έγινες η αφοβία μου, πύργος υψηλός απέναντι στον εχθρό»· και ο Ακύλας ομοίως απέδωσε το ίδιο νόημα λέγοντας: «Σε στερεό τόπο που υψώθηκε πιο πάνω από εμένα, θα με καθοδηγήσεις», και τα εξής. Μας διδάσκει δε μέσω αυτών ο λόγος να μη στρέφουμε την προσοχή μας σε κανέναν από όσους επαίρονται εναντίον μας, αλλά να δοθούμε ολοκληρωτικά στον Θεό, έχοντας θάρρος μόνο σε Αυτόν.

Εις το τέλος εν ύμνοις τω Δαβίδ. Η προφητεία δηλώνει περί του νέου ύμνου, ο οποίος ψάλλεται στον Χριστό στο τέλος των αιώνων. «Εισάκουσον»: Ο προφήτης (η προφητεία) κραυγάζει προς τον Θεό εκ προσώπου του Αδάμ. «Από των περάτων»: Διότι ο Αδάμ ήταν ριγμένος στη γη εξαιτίας της παράβασης, έχοντας ξεπέσει στο γήινο φρόνημα και κραυγάζοντας. «Εν τω ακηδιάσαι»: Διότι, όταν ο άνθρωπος έφτασε σε απόγνωση, ο Σωτήρας τον ανέλαβε και τον ύψωσε στον βράχο του Γολγοθά πάνω στον σταυρό. «Ωδήγησάς με»: Έχοντας καθοδηγήσει τον άνθρωπο στην οδό του Ευαγγελίου. «Πύργος ισχύος»: Διότι έδωσε στον άνθρωπο την Εκκλησία ως πύργο σωτηρίας, μέσα στον οποίο ο εχθρός δεν μπορεί να αντισταθεί. «Παροικήσω»: Ο άνθρωπος κατοικεί στην Εκκλησία και στο δεσποτικό σώμα μέσω της πίστης. «Σκεπασθήσομαι»: Φτερούγες του Θεού είναι η δικαιοσύνη και η αλήθεια, και με αυτές σκεπάζεται ο πιστός άνθρωπος.

Ώ, πόσα και πόσο μεγάλα κακά γεννιούνται από την αναρχία! Πείνα, πόλεμος, λεηλασίες χωριών, στέρηση χρημάτων, απαγωγές, οι φόβοι για δουλεία και θάνατο. ΤΙΤΛΟΣ ΚΓ΄. — Περί ακηδίας και αθυμίας. «Γιατί είσαι περίλυπη, ψυχή μου; Και γιατί με ταράζεις;» «Όταν κυριεύτηκε από ακηδία η καρδιά μου, με ύψωσες πάνω σε πέτρα.» «Βυθίστηκα σε σκέψεις και ολιγοψύχησε το πνεύμα μου.» «Νύσταξε η ψυχή μου από την ακηδία· στερέωσέ με με τους λόγους σου. Αθυμία με κατέλαβε εξαιτίας των αμαρτωλών που εγκαταλείπουν τον νόμο σου.» «Δυναμώστε, χέρια χαλαρωμένα και γόνατα παραλυμένα.

ξαʹ. Και βρισκόταν ο άγιος ανάμεσα στις πέτρες συνθλιβόμενος και συμπιεζόμενος, επικαλούμενος τον Χριστό και λέγοντας: «Πάνω σε πέτρα με ύψωσες, με οδήγησες, διότι έγινες η ελπίδα μου· πύργος ισχύος από προσώπου εχθρού· έστησες πάνω σε πέτρα τα πόδια μου, και κατεύθυνες τα διαβήματά μου. Δέξου λοιπόν, Μονογενή, το πνεύμα μου, εσύ που γνωρίζεις τη στενοχώρια μου, και μην με παραδώσεις σε χέρια εχθρών». Διότι όλα τα εσωτερικά του όργανα είχαν διαρραγεί, και όλη η συναρμογή των οστών του είχε συνθλιβεί, και οι βολβοί των ματιών του είχαν πεταχτεί έξω από τις κόγχες τους· αλλά ακόμη και έτσι εγκαρτερούσε ο γενναίος αθλητής του Χριστού, σαν αμόνι αλύγιστο, ή σαν πέτρα σκληρή, και από κάθε αδάμαντα ισχυρότερος. Αφού λοιπόν πέρασε ο άγιος ανάμεσα στις πέτρες ένα ημερονύκτιο, διέταξε ο παράνομος Ιουλιανός να διαχωριστούν οι πέτρες, προσδοκώντας ότι θα τον βρει διαρρηγμένο, συντετριμμένο και νεκρό· όταν όμως ανοίχτηκαν οι πέτρες, βγήκε ο άγιος περπατώντας, έχοντας τα μάτια του πεταγμένα έξω, τα οποία είχαν εγκαταλείψει τη φυσική τους θέση, αποτελώντας θέαμα φρικτό και διήγημα ξένο προς την ανθρώπινη φύση, ένας άνθρωπος γυμνός, με συνθλιμμένα τα οστά του και συντετριμμένες τις αρθρώσεις του, φανερώνοντας ότι η φυσιολογική σύσταση της ανθρώπινης φύσης είχε εξέλθει από το σώμα που την περιέβαλλε, και όμως περπατούσε και συνομιλούσε, και απαντούσε στον τύραννο.

Ψαλμός 60ός. Εις το τέλος, με ύμνους· ψαλμός του Δαβίδ. «Εισάκουσε, Θεέ, τη δέησή μου, πρόσεξε την προσευχή μου. Από τα πέρατα της γης προς εσένα έκραξα, όταν η καρδιά μου κυριεύθηκε από ακηδία· πάνω σε πέτρα με ύψωσες, με οδήγησες, διότι έγινες η ελπίδα μου». Ο ψαλμός είναι πολύ γενικός, ώστε να μπορεί να προσοικειωθεί από κάθε πρόσωπο. Διότι αυτό δηλώνει και το «από τα πέρατα της γης προς εσένα έκραξα», δηλαδή από κάθε τόπο στον οποίο παροικεί ο καθένας. Διότι ο Δαβίδ δεν έκραζε αυτά «από τα πέρατα της γης», αλλά από το μέσον της γης, εκτός αν ίσως τα ανέφερε αυτά εκ μέρους του αιχμάλωτου λαού στη Βαβυλώνα. «Έδωσες κληρονομιά σε όσους φοβούνται το όνομά σου», δηλαδή παραμένει το όνομά σου αιώνιο και ανεξάλειπτο. «Θα προσθέσεις ημέρες στις ημέρες του βασιλιά, τα έτη του μέχρι την ημέρα γενεάς και γενεάς. Παραμένει στον αιώνα ενώπιον του Θεού», δηλαδή ο Υιός μαζί με τον Πατέρα. «Το έλεος και την αλήθειά του ποιος θα τα εκζητήσει;» αντί του κανείς δεν θα τα εξιχνιάσει. «Έτσι θα ψάλλω στο όνομά σου στους αιώνες».

Και με αυτούς που ησυχάζουν παλεύει όχι μόνο κατά την προσευχή και την ψαλμωδία, αλλά επιθυμεί να επιτίθεται στον ησυχαστή σε κάθε καιρό και έργο, και επιδιώκει πεισματικά να γίνει αχώριστος σύντροφός του σε όλη τη διάρκεια του χρόνου. Και δεν θα επέτρεπε ποτέ αυτή σε κανέναν να ησυχάσει, εάν ο Κύριος δεν του παρείχε άνωθεν δύναμη και δεν διέκοπτε τις ακάθεκτες ορμές της· διότι ο Δαβίδ ονόμασε τον δαίμονα της ακηδίας σύμπτωμα και δαιμόνιο μεσημβρινό· «Με εκάθισε», λέει, «σε σκοτεινά μέρη σαν τους από αιώνων νεκρούς· και κατελήφθη από ακηδία το πνεύμα μου, μέσα μου ταράχθηκε» πέφτοντας σε αθυμία εξαιτίας της ακηδίας η σάρκα και «η καρδιά μου», αλλά «θυμήθηκα τις αρχαίες ημέρες», τους δικούς Σου οικτιρμούς, και «άπλωσα προς Εσένα τα χέρια μου, και μελέτησα όλα τα έργα Σου» και «όταν η καρδιά μου κατελήφθη από ακηδία, σε πέτρα» δύναμης, καρτερίας και υπομονής «με ύψωσες» και με ελέησες και με οδήγησες προς τη σωτηρία, «διότι έγινες βοηθός μου». Διάδοχοι, συμμέτοχοι και συνήγοροι της ακηδίας είναι η σκληροκαρδία, η μνησικακία, η οργή και η λύπη.

Και μετά την προσευχή, αφού ασπαζόμουν τον τίμιο σταυρό και τις άγιες εικόνες και θωρακιζόμουν με το δεσποτικό σημείο, έβγαινα. Και αφού έκλεινα το παραθυράκι της εγκλείστρας, ανέβαινα γεμάτος πεποίθηση λέγοντας: «Εισάκουσε, Θεέ, τη δέησή μου, πρόσεξε την προσευχή μου από τα πέρατα της γης προς εσένα έκραξα· όταν λιποψυχούσε η καρδιά μου, σε πέτρα με ύψωσες, με οδήγησες, διότι έγινες η ελπίδα μου, πύργος ισχύος απέναντι στον εχθρό. Θα κατοικήσω στο σκήνωμά σου στους αιώνες, θα σκεπαστώ στη σκέπη των πτερύγων σου, διότι εσύ, ο Θεός, εισάκουσες τις ευχές μου, έδωσες κληρονομιά σε αυτούς που φοβούνται το όνομά σου» και τα υπόλοιπα του ψαλμού.