Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 62:8

«Εάν σε θυμόμουν στην κλίνη μου». Το «Εάν σε θυμόμουν» έχει τεθεί αντί του «ενθυμούμενος»· ώστε να σημαίνει, λέει: «ενθυμούμενος εσένα, έμεινα άγρυπνος προσηλωμένος στις αινέσεις σου και στις φωτεινές σου δωρεές, τις οποίες παρέχεις σε όσους σε επικαλούνται». «Διότι έγινες βοηθός μου, και υπό τη σκέπη των πτερύγων σου θα αγαλλιάσω». Επειδή εσύ ο ίδιος με βοηθάς με την προστασία της δικής σου βοήθειας, δέχομαι την ευφροσύνη.

Διότι «σκέπη πτερύγων» ονομάζει την προστασία που προέρχεται από τη βοήθεια. Σκεπαζόμενος από εσένα, λέγει, θα χαρώ με μεγάλη χαρά. Η ψυχή μου προσκολλήθηκε οπίσω σου. Ούτε για μια στιγμή, λέγει, δεν μπορώ να απομακρύνω τον λογισμό μου από τη μνήμη σου. Αλλά φλεγόμενος από θερμή αγάπη, σαν με κάποια κόλλα μέσω της μνήμης, έχω προσδεθεί στον πόθο για εσένα.

Ή ονομάζει «έλεος» τη σωτηρία εν Χριστώ, και «ζωές» τον νόμο, δηλαδή την οδό της κατά νόμον πολιτείας. Ανώτερο λοιπόν, λέει, από τις ζωές είναι το έλεός σου. <Τα χείλη μου θα σε επαινέσουν, έτσι θα σε ευλογήσω στη ζωή μου. (A f. 321.) Υπόσχεται την υμνωδία ως καρπό των χειλέων, και συμφωνεί να ευλογεί τον Θεό όχι μόνο με το στόμα, αλλά να το πράττει αυτό και μέσω της ζωής του, δηλαδή να τον δοξάζει μέσω της ενάρετης πολιτείας του· και λέει: Δεν θα εκτείνω τα χέρια μου προς ξένο θεό, παρά μόνο σε εσένα, και επικαλούμενος το δικό σου όνομα στις προσευχές, δεν θα ζητήσω κανένα αίτημα από κανέναν από τους ψευδώνυμους θεούς· σε εσένα δε, που είσαι ο κατά φύσιν Θεός, θα προσφέρω τις ικεσίες μου. Και αυτό αποτελεί αξιοπρεπές και εξαίρετο καύχημα, το να γνωρίζει κανείς μόνο τον Θεό των όλων, και σε αυτόν να προσφέρει τις προσευχές. <Όπως με πάχος και πιότητα ας χορτάσει η ψυχή μου.> (A f. 321). Δείχνει πόσο μεγάλο είναι το κέρδος εκείνων που εναποθέτουν τις ελπίδες τους μόνο σε αυτόν. Διότι, όπως ακριβώς το σώμα τρέφεται περισσότερο με τα παχιά, δηλαδή τα λιπαρά, εδέσματα, έτσι και η ψυχή με την άφθονη χορηγία του Πνεύματος και με την ευφροσύνη, με την οποία εύχεται ο προφήτης να χορτάσει, ώστε με χείλη αγαλλιάσεως να αινέσει τον Κύριο, έχοντας κορεστεί από την πνευματική τροφή. Διότι όταν, λέει, φέρω στη μνήμη μου το όνομά σου, τότε ακριβώς, τότε το στόμα μου γεμίζει με χαρά. <Κάτω από τη σκέπη των πτερύγων σου θα αγαλλιάσω.> (D f. 159, G f. 32 b.)

Και αλλού δε ο ίδιος λέει: «Να αγρυπνείτε, διότι δεν γνωρίζετε σε ποια νυχτερινή σκοπιά έρχεται ο Κύριός σας»· και πάλι: «Εκείνο δε να γνωρίζετε, ότι, εάν γνώριζε ο οικοδεσπότης σε ποια νυχτερινή σκοπιά έρχεται ο κλέφτης...». Ο δε θεοφιλής και αφιερωμένος στον Θεό, ενθυμούμενος τον Θεό πάνω στην κλίνη του, την οποία διαφυλάσσει άσπιλη, αγνή και αμίαντη, σηκωνόταν σε κάθε σκοπιά της νύχτας, προσηλωνόταν στις προσευχές και ασκούνταν στα θεία διδάγματα. Διδάσκοντας, λοιπόν, αυτό, σύμφωνα με τον Σύμμαχο έλεγε: «Ενθυμούμενός σε πάνω στην κλίνη μου, σε κάθε σκοπιά της νύχτας μελετούσα». Διότι εσένα τον ίδιο τον Θεό μελετούσα αντί για κάθε βιβλίο και γραφή, έχοντας τον νου στραμμένο ψηλά προς εσένα, στοχαζόμενος και αναλογιζόμενος πόσων ευεργεσιών αξιώθηκα από εσένα, και πώς στάθηκες πάντοτε βοηθός μου και με διέσωσες από μύριους πειρασμούς, και πώς με ανέσυρες με τις πτέρυγές σου, δηλαδή με τις δυνάμεις της πρόνοιάς σου. Αναπολώντας τα αυτά στη μνήμη μου, γέμιζα από χαρά και εξυμνούσα εσένα τον Θεό, σύμφωνα με τον Σύμμαχο που λέει: «και σκεπόμενος κάτω από τις πτέρυγές σου σε εξυμνούσα».

«και χείλη». Διότι όταν τα χείλη ανοίγουν με χαρά, δοξάζεται το στόμα του ανθρώπου, το οποίο δέχεται τα μυστήρια του Χριστού. «εάν σε θυμόμουν». Στρωμνή είναι ο τάφος του Χριστού· διότι η ανάσταση έγινε τον όρθρο. Εκείνος που τα θυμάται (τα μελετά) πάντοτε αυτά, έχει αληθινά ελπίδα. «ότι έγινες». Διότι έτσι βοηθούνται οι πιστοί. «και στη σκέπη». Διότι στο κυριακό πρόσωπο οι πιστοί έχουν την αγαλλίαση· διότι πτέρυγες του Χριστού (του Θεού) είναι η δεσποτική σάρκα. «προσκολλήθηκε η ψυχή». Οι ψυχές των αγίων που ακολουθούν τον Χριστό. «εμένα αντιλήφθηκε». Η δεξιά του Χριστού, η οποία έπιασε τον χαμένο (ένδοξο) άνθρωπο. «αυτοί δε εις μάτην». Οι δαίμονες μάταια αναζήτησαν την ψυχή του Αδάμ <αφού την πήραν μάταια, ο Χριστός την έβγαλε πάλι>. «θα εισέλθουν». Οι δαίμονες, που έθλιψαν τον άνθρωπο, στο κατώτατο βάθος της αβύσσου. «θα παραδοθούν». Δηλαδή στα χέρια της γέεννας <η ρομφαία του πυρός ερμηνεύεται ως γέεννα>. «μερίδια». Σε ευτελές και ακάθαρτο ζώο παρομοιάστηκαν οι δαίμονες που φρυάττουν με τέτοια πράγματα. «ο δε βασιλιάς». Ο Υιός στον Πατέρα <ευφράνθηκε>. «θα επαινεθεί». Έπαινο θα έχει από τον Θεό καθένας που θυμάται τον Θεό (τον Χριστό) και σεμνύνεται για αυτόν <Έχοντας έπαινο από τον Θεό και σεμνυνόμενος για αυτόν κάθε άνθρωπος>. «ότι φράχθηκε». Των βλάσφημων, των επίορκων, των γοητών· διότι φράχθηκαν με την ανάσταση (παρουσία) του Χριστού.

Και με αυτούς που ησυχάζουν παλεύει όχι μόνο κατά την προσευχή και την ψαλμωδία, αλλά επιθυμεί να επιτίθεται στον ησυχαστή σε κάθε καιρό και έργο, και επιδιώκει πεισματικά να γίνει αχώριστος σύντροφός του σε όλη τη διάρκεια του χρόνου. Και δεν θα επέτρεπε ποτέ αυτή σε κανέναν να ησυχάσει, εάν ο Κύριος δεν του παρείχε άνωθεν δύναμη και δεν διέκοπτε τις ακάθεκτες ορμές της· διότι ο Δαβίδ ονόμασε τον δαίμονα της ακηδίας σύμπτωμα και δαιμόνιο μεσημβρινό· «Με εκάθισε», λέει, «σε σκοτεινά μέρη σαν τους από αιώνων νεκρούς· και κατελήφθη από ακηδία το πνεύμα μου, μέσα μου ταράχθηκε» πέφτοντας σε αθυμία εξαιτίας της ακηδίας η σάρκα και «η καρδιά μου», αλλά «θυμήθηκα τις αρχαίες ημέρες», τους δικούς Σου οικτιρμούς, και «άπλωσα προς Εσένα τα χέρια μου, και μελέτησα όλα τα έργα Σου» και «όταν η καρδιά μου κατελήφθη από ακηδία, σε πέτρα» δύναμης, καρτερίας και υπομονής «με ύψωσες» και με ελέησες και με οδήγησες προς τη σωτηρία, «διότι έγινες βοηθός μου». Διάδοχοι, συμμέτοχοι και συνήγοροι της ακηδίας είναι η σκληροκαρδία, η μνησικακία, η οργή και η λύπη.