Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 63:6

Ξαφνικά θα τον κατατοξεύσουν και δεν θα φοβηθούν. Ενεδρεύοντας, λέει, επιτίθενται ξαφνικά, χωρίς να φοβούνται τον Θεό που επιβλέπει τα πάντα. Στερέωσαν στους εαυτούς τους πονηρό λόγο: το να διαβεβαιώνουν ότι «Δεν αναστήθηκε ο Κύριος από τους νεκρούς». Συζήτησαν για το πώς να κρύψουν παγίδα.

Αδιακόπως, λέγει, βουλεύονταν να θανατώσουν κρυφά τους κήρυκες των ευαγγελικών δογμάτων. Ποιος, είπαν, θα τους δει; Αυτά τα έπρατταν, λέγει, νομίζοντας ότι ο Θεός δεν πρόκειται να τους ζητήσει ευθύνες και να τους τιμωρήσει για μια τέτοια ασέβεια.

Διότι δεν μάχονται με ορατά βέλη όσοι φρονούν τα επίγεια, ούτε βέβαια με αυτά που είναι κατασκευασμένα από καλάμι και ξύλο, αλλά τεντώνοντας ως ένα είδος τόξου τη δική τους δυστροπία, με βέλη πικρά και κατασκευασμένα με κακοβουλία πληγώνουν τις ψυχές των οσίων. <Και δεν θα φοβηθούν.> (E f. 116.) Ποιον θα φοβηθούν; Διότι δεν φοβούνται, λέει, τον Θεό που προΐσταται των αγίων· και ίσως μάλιστα νομίζουν ότι τον διαφεύγουν, λέγοντας: «Δεν θα δει ο Κύριος, ούτε θα κατανοήσει ο Θεός του Ιακώβ.» <Στερέωσαν για τους εαυτούς τους λόγο πονηρό.> (B f. 260 b, E f. 116 b.) Διότι πονηρά, όπως ήδη ανέφερα πολλές φορές, είναι τα βουλεύματα των ανοσίων· και αναζητώντας κάθε τρόπο σκαιότητας προσκρούουν στον φιλάρετο Θεό.

Και θα υψωθεί η βασιλεία του. 〈ιη〉 Ότι τα βρέφη θα θανατωθούν — Ο Ιερεμίας θρηνεί με αυτόν τον τρόπο λέγοντας: «Έτσι λέει ο Κύριος: Φωνή ακούστηκε στη Ραμά, θρήνος και συμφορά και κλαυθμός και οδυρμός· η Ραχήλ έκλαιγε γοερά και δεν ήθελε να παρηγορηθεί για τους γιους της, διότι δεν υπάρχουν πια. Έτσι λέει ο Κύριος: Ας πάψει η φωνή σου από τον κλαυθμό και τα μάτια σου από τα δάκρυα, διότι υπάρχει ανταμοιβή για τα έργα σου, και θα επιστρέψουν από τη γη των εχθρών, με μονιμότητα για τα τέκνα σου». 〈ιθ〉 Ότι θα ταραχθεί ο Ηρώδης και όλοι όσοι είναι μαζί του — Ο Ιερεμίας λέει: «Κατά την ημέρα εκείνη, λέει ο Κύριος, θα χαθεί το θάρρος της καρδιάς του βασιλιά και της καρδιάς των αρχόντων, και οι ιερείς θα εκσταθούν, και οι προφήτες θα απορήσουν». 〈κ〉 Ότι με υποκρισία θα ζητήσει να προσκυνήσει — Ο Δαβίδ λέει στον 〈ξε〉 ψαλμό: «Εξαιτίας του πλήθους της δυνάμεώς σου θα υποκριθούν απέναντί σου οι εχθροί σου». 〈κα〉 Ότι θα θυμώσει επειδή εξαπατήθηκε — Ο Δαβίδ στον 〈ρια〉 ψαλμό λέει: «Ο αμαρτωλός θα δει και θα οργιστεί, θα τρίξει τα δόντια του και θα λιώσει». 〈κβ〉 Ότι θα ερευνήσει και θα αναζητήσει — Ο Δαβίδ λέει στον 〈ξγ〉 ψαλμό: «Είπαν: "Ποιος θα τους δει;" ή "Ποιος θα διηγηθεί ότι έκρυψαν παγίδες;" Εξαντλήθηκαν κάνοντας επισταμένες έρευνες». 〈κγ〉 Ότι θα θανατώσει τα βρέφη — Ειπώθηκε στο 〈ιη〉 κεφάλαιο. 〈κδ〉 Ότι δεν θα θανατώσει τον Χριστό — Ο Δαβίδ λέει στον 〈λστ〉 ψαλμό: «Παρατηρεί ο αμαρτωλός τον δίκαιο για να τον εξολοθρεύσει, ο Κύριος όμως δεν πρόκειται να τον εγκαταλείψει στα χέρια του».

Οι εχθροί, λοιπόν, δεν τολμούν καν να πλησιάσουν τους σπουδαίους, ούτε τους κατά Θεόν σοφούς· αλλά κυνηγούν κυρίως τους απλούς και τους ακέραιους. Γι' αυτό ο Δαβίδ, κάνοντας μνεία των εχθρών, φανέρωσε και γύρω από ποιους κυρίως συνηθίζουν αυτοί να συστρέφονται. «Στερέωσαν για τους εαυτούς τους πονηρό λόγο· συνεννοήθηκαν να κρύψουν παγίδες.» Αφού προηγουμένως ανέφερε μεταφορικά ότι οι εχθροί της ψυχής ακόνισαν τη ρομφαία τους και τέντωσαν τα τόξα, παρουσιάζει πιο ξεκάθαρα μέσα από τα προκείμενα λόγια ποια ήταν η ρομφαία και τι το τόξο, λέγοντας: «Στερέωσαν για τους εαυτούς τους πονηρό λόγο». Διότι, αφού δεν έλαβαν τον λόγο από τον Θεό, αλλά τον έπλασαν και τον συνέθεσαν μόνοι τους, αυτόν τον λόγο ενίσχυσαν. Τέτοιοι είναι οι συκοφάντες και όσοι προσπαθούν να ισχυροποιήσουν και να επιβεβαιώσουν τις ψευδοδοξίες που οι ίδιοι σχεδίασαν και έπλασαν για τον εαυτό τους. Έπειτα, βλέποντας ότι ο πονηρός λόγος που οι ίδιοι στερέωσαν είναι σαθρός, δεν τον προβάλλουν γυμνό, αλλά τον περιβάλλουν εξωτερικά με παγίδες, αποκρύπτοντας μέσα από κάποια σοφίσματα και παραλογισμούς τη σκευωρία εναντίον εκείνων που επιβουλεύονται· διότι έτσι νομίζουν ότι θα γίνουν ασύλληπτοι και ακαταδίωκτοι. Γι' αυτό «είπαν» μέσα τους: «Ποιος θα τους δει;» και, «εξερεύνησαν ανομίες.» Διότι, αναζητώντας, δεν βρήκαν τίποτα ωφέλιμο από τον θείο νόμο· αντίθετα, επινόησαν για τον εαυτό τους ανομίες.

Οι μεν εχθροί της ψυχής, αφού οχυρώθηκαν με πονηρά λόγια, απέκρυψαν τις παγίδες τους, και ερευνώντας ανομίες ακόνισαν μέσω αυτών τις ρομφαίες τους και τέντωσαν σαν τόξα τις γλώσσες τους, περιφέρονταν αναζητώντας τον άμεμπτο, ή τον απλό και ακέραιο, για να θανατώσουν την ψυχή του· εκείνον όμως θα τον διασώσει ο Θεός. Διότι οι άγγελοι των μικρών μέσα στην Εκκλησία βλέπουν ακατάπαυστα το πρόσωπο του Πατέρα που βρίσκεται στους ουρανούς. Θα τους αντιμετωπίσει όμως κάποιος άνθρωπος, αληθινά τέλειος άνδρας που φέρει τον πλασμένο κατ' εικόνα Θεού άνθρωπο, ο οποίος, οχυρωμένος με βαθιά καρδιά, θα παραταχθεί απέναντί τους ατρόμητος, και θα τους κατατροπώσει όλους, ώστε να υψωθεί και να δοξαστεί μέσω αυτού ο Θεός, και τα βέλη όλων εκείνων να αποδειχθούν άτονα και αδύναμα, ώστε τα πλήγματά τους να λογαριαστούν ως βέλη νηπίων, και οι γλώσσες τους να χάσουν τη δύναμή τους. Τέτοιος είναι πράγματι ο άνθρωπος του Θεού, ο οποίος παρατάσσεται εναντίον των προαναφερθέντων έχοντας βαθιά καρδιά: δέχεται μεν τα πλήγματα και τα βέλη των σοφισμάτων, αλλά τα περιγελά και τα θεωρεί ένα τίποτα, σαν να εκτοξεύονται εναντίον του από αδύναμα νήπια. Έπειτα, ανασκευάζοντας τα σοφίσματά τους, θα ελέγξει την αδυναμία των γλωσσών και των λόγων τους.

«Ενέτειναν»: Αφού όπλισαν τη γλώσσα τους, μέσω της οποίας οι λόγοι εκτοξεύονται ως πικραμένα βέλη. «Του κατατοξεύσαι»: Για να κατατοξεύσουν τον Χριστό που είναι πραγματικά άμωμος· διότι στα κρυφά πάντοτε βουλεύονταν εναντίον του για να τον θανατώσουν. «Εξάπινα»: Διότι, όπως νόμιζαν οι Ιουδαίοι, συνέλαβαν αιφνιδίως τον Χριστό, αυτός όμως ήταν χωρίς φόβο, ως Θεός. «Εκραταίωσαν»: Λέγοντας: ας δέσουμε τον δίκαιο (ή τον ισχυρό), διότι μας είναι δύσχρηστος. «Διηγήσαντο»: Διότι οι Ιουδαίοι συζητούσαν μεταξύ τους για τον Χριστό, δηλαδή δίδασκαν ο ένας τον άλλον πώς να τον παγιδεύσουν. «Είπαν»: Διότι ούτε καν σκέφτηκαν ότι υπάρχει Θεός που τους επιβλέπει. «Εξηρεύνησαν»: Διότι, ενώ ερευνούσαν τι να πράξουν εναντίον του Χριστού, εξέλιπαν οι σκέψεις τους, έχοντας ματαιωθεί. «Προσελεύσεται»: Ο άνθρωπος Χριστός, για τον οποίο έχει γραφεί: και είναι βαθιά η καρδιά του· διότι είναι αδύνατον να κατανοήσει κανείς τον Θεό. «Και υψωθήσεται»: Επάνω στον σταυρό, αφού υψώθηκε ο Χριστός. «Βέλος νηπίων»: Εντελώς άγονες και ανίσχυρες είναι οι πληγές των Ιουδαίων· διότι το να αποτολμά κανείς εναντίον του Θεού είναι ανέφικτο και παντελώς αδύνατον. «Και εξουθένησαν»: Διότι ούτε μπόρεσαν να πουν κάτι αληθινό εναντίον του Χριστού· επειδή ματαιώθηκαν οι λογισμοί τους. «Εταράχθησαν»: Όλα τα έθνη, βλέποντας το θράσος των Ιουδαίων, κυριεύθηκαν από φόβο. «Και εφοβήθη»: Θαυμάζοντας τη μακροθυμία του Θεού, για τα όσα μακροθύμησε απέναντι στους Ιουδαίους, οι οποίοι αποτόλμησαν τέτοια πράγματα εναντίον του Χριστού.

Και τι δεν θα μπορούσε να καταφέρει ένας πράκτορας που έχει την εξουσία να ταπεινώνει τον έναν και να ανυψώνει τον άλλον, και που έχει τόση επιρροή στην καρδιά του βασιλιά εξαιτίας της ζύμης των Φαρισαίων και της υποκρισίας, με την οποία έχει ζυμώσει ολόκληρο τον εαυτό του, αυτός που δεν έχει τίποτα το άζυμο της ειλικρίνειας και της αλήθειας; Μετά από όλα αυτά δεν απομακρύνθηκε ο θυμός του, όπως λέει ο άγιος Ησαΐας, αλλά το χέρι του παραμένει ψηλά, και αυτός ακόμη και τώρα σκέφτεται να ξαναστείλει τον Λάζαρο μαζί με κάποιους αποστάτες κατοίκους του χωριού, τους οποίους δίδαξε τι πρέπει να πουν, προσπαθώντας να καταστήσει τη διαταγή της χρηστότητας του βασιλιά σχετικά με το χωρίο άχρηστη για την εκκλησία, και τη δική σας υποστήριξη κενή και ανώφελη για εμάς. Μάλλον επιδιώκει να πείσει τον βασιλιά με τα ψέματα που λέει από μόνος του, να απορρίψει τις διαταγές για την ανταλλαγή και να θεωρήσει τον χρυσόβουλλο λόγο που εκδόθηκε για αυτές ως ιστό αράχνης. Και οργανώνει συνωμοσίες, σκάβει λάκκους και συζητά πώς να κρύψει παγίδα, λέγοντας, ποιος θα τον δει; Και γενικώς μας μεταχειρίζεται σαν να είμαστε κάποιοι ετερόδοξοι. Έπειτα, δεν είναι φοβερό εάν αυτός μείνει ακούραστος και αλύγιστος στην κακία, ενώ η δική σας αγαθότητα θα αποκάμει στο να πράττει το καλό, και θα φανεί ότι ο κοσμοκράτορας έχει μεγαλύτερη δύναμη από τον Παντοκράτορα; Εγώ τουλάχιστον έτσι νομίζω.