Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 63:8

Και προς αυτούς μεν που υποκρίνονται και καυχώνται για τα εξωτερικά φαινόμενα, να λες για την εντροπή τους τον νζ΄ ψαλμό. Σε όσους δε ορμούν άγρια εναντίον σου και θέλουν να σου αφαιρέσουν τη ζωή, εσύ αντέταξε την υποταγή σου στον Θεό σου, και έχε θάρρος. Διότι, όσο εκείνοι μαίνονται, τόσο περισσότερο υποτάξου εσύ στον Κύριο, και λέγε τα λόγια του ξα΄ ψαλμού. Και εάν, επειδή διώκεσαι, καταφύγεις στην έρημο, μη φοβηθείς θεωρώντας ότι είσαι μόνος εκεί, αλλά έχοντας εκεί μαζί σου τον Θεό και προσευχόμενος σε Αυτόν από τα χαράματα, ψάλλε τον ξβ΄ ψαλμό. Όταν δε οι εχθροί σε εκφοβίζουν και δεν σταματούν να στήνουν ενέδρες, αλλά ερευνούν τα πάντα εναντίον σου, ακόμη και αν είναι πλήθος, μην ενδώσεις· διότι τα χτυπήματά τους θα αποδειχθούν σαν βέλη νηπίων, εφόσον εσύ θα ψάλλεις τον ξγ΄, τον ξδ΄, τον ξθ΄ και τον ο΄ ψαλμό.

«Θα προσέλθει άνθρωπος και καρδιά βαθιά». Οι μεν παράνομοι, λέγει, δεν σταμάτησαν να σχεδιάζουν πονηρά εναντίον του Κυρίου· διότι αυτό σημαίνει το: «Εξερεύνησαν ανομία». Ο άνθρωπος όμως του Θεού, ο οποίος σκέπτεται συνετά (διότι αυτό υποδηλώνει η βαθιά καρδιά), εφόσον κατανόησε με ακρίβεια το μυστήριο, χρησιμοποιώντας τους προσήκοντες ύμνους, θα υψώσει τον Θεό, σύμφωνα με αυτό που έχει ειπωθεί αλλού: «Θα σε υψώσω, Κύριε ο Θεός μου, ο βασιλιάς μου». «Βέλος νηπίων έγιναν οι πληγές τους». Αφού ανέφερε την έπαρσή τους εναντίον των αγίων κηρύκων, περιγράφει στη συνέχεια και την πτώση τους.

Αλλά, όπως λέει ο μακάριος Ψαλμωδός, "Βέλη νηπίων έγιναν οι πληγές τους, και εξασθένησαν εναντίον τους οι γλώσσες τους." Διότι δεν εφησύχασε το άγιο πλήθος των πανταχόθεν σεπτών ορέων του Θεού, αλλά, αφού συγκεντρώθηκαν όλοι σε έναν χορό και πήραν τον θυρεό της πίστεως, όπως έχει γραφτεί, "έχοντας υποδεθεί τα πόδια με την ετοιμασία του Ευαγγελίου της ειρήνης", δηλαδή του Χριστού, και υψώνοντας "τη μάχαιρα του πνεύματος, που είναι ο λόγος του Θεού", κατατρόπωναν το στίφος των ανόσιων, φωνάζοντας εκείνο το ψαλμικό: "Οι εχθροί του Κυρίου του είπαν ψέματα· και ο καιρός τους θα παραμείνει στον αιώνα." 2. Κάτι τέτοιο λέμε ότι συνέβη και στα παλαιά χρόνια, όταν ο Μωυσής παιδαγωγούσε ακόμη τον κατά σάρκα Ισραήλ. Εξήλθαν μεν από την Αίγυπτο, αποτινάσσοντας τον ζυγό της ωμότητας των καταπιεστών τους· όταν όμως στρατοπέδευσαν κάπου στην έρημο, δεν έμειναν στο απυρόβλητο του φθόνου, ούτε βέβαια προχώρησαν προς τη γη που τους είχε υποσχεθεί χωρίς ιδρώτα και κόπους.

Διότι τα πλήγματά τους έγιναν σαν βέλη νηπίων και οι γλώσσες τους εξασθένησαν εναντίον τους. Όταν λοιπόν περιπέσεις σε ποικίλες θλίψεις, μην ολιγωρείς, καθώς λέει ο Προφήτης: Κύριε, μέσα στη θλίψη σε θυμηθήκαμε. Και, πολλές είναι οι θλίψεις των δικαίων, και από όλες αυτές θα τους ελευθερώσει ο Κύριος. Γι' αυτό και σε άλλο σημείο λέει: κοιτάξτε τις αρχαίες γενιές και δείτε, ποιος πίστεψε στον Κύριο και ντροπιάστηκε; Ή ποιος παρέμεινε στον φόβο Του και εγκαταλείφθηκε;

Και μπορέσαμε να μιλήσουμε με σαφήνεια για αυτήν, έχοντας αποκτήσει ακριβή γνώση, όχι επειδή τα πράξαμε εμείς (μη γένοιτο), αλλά επειδή τα μάθαμε από εκείνους που προσπαθούσαν να μας παρασύρουν σε αυτό, οι οποίοι όμως δεν υπερίσχυσαν, αλλά έχασαν την ελπίδα τους ότι θα μας οδηγήσουν στην απώλεια και απέτυχαν στον σκοπό της σκευωρίας που επιχείρησαν ενάντια στην ταλαίπωρη ψυχή μας, τόσο οι ίδιοι όσο και ο διάβολος που ενεργούσε μέσα τους. Έτσι, μπορούμε και εμείς να επαναλάβουμε τα λόγια του αγιότατου Δαβίδ ότι «τα χτυπήματά τους έγιναν σαν βέλη νηπίων» και τα εξής, και ότι «ο πόνος τους θα επιστρέψει στο δικό τους κεφάλι, και η αδικία τους θα κατεβεί στη δική τους κορυφή». Όπως λοιπόν εμείς, αφού τα συναντήσαμε και ξεφύγαμε, και αφού τα διαβάσαμε, τα κατανοήσαμε και τα καταδικάσαμε, διασωθήκαμε και τα ξεπεράσαμε, έτσι παρακαλούμε και εσένα τον αναγνώστη, αφού τα διαβάσεις και τα καταδικάσεις, να τα ξεπεράσεις, ώστε να μην πέσεις στο δηλητήριο της μοχθηρίας αυτών των ερπετών. Αλλά αν ποτέ συναντήσεις κάποιους από αυτήν την οφιώδη σχολή, να πάρεις αμέσως το ξύλο που ετοιμάστηκε για εμάς από τον Κύριο, στο οποίο προσηλώθηκε ο Κύριός μας Χριστός, και χτυπώντας αμέσως το κεφάλι του φιδιού, να πεις ότι «ο Χριστός σταυρώθηκε για εμάς, αφήνοντας σε εμάς υπόδειγμα» σωτηρίας· διότι δεν θα σταυρωνόταν, εάν δεν είχε σάρκα. Έχοντας όμως σάρκα και υφιστάμενος τη σταύρωση, σταύρωσε τις δικές μας αμαρτίες.

Επιπλέον δε, αναγκάζομαι να μιλήσω εδώ και για το Άγιο Πνεύμα, ώστε παραλείποντας κάτι να μην δώσω αφορμή στους εχθρούς που θέλουν να αντιλέγουν να βρουν πρόφαση. Διότι έτσι και το Άγιο Πνεύμα, όπως ο ίδιος ο Κύριος μαρτυρεί λέγοντας «το πνεύμα της αληθείας», «το πνεύμα του Πατρός», και ο απόστολος «πνεύμα Χριστού». Άρα λοιπόν, το Άγιο Πνεύμα είναι πνεύμα αληθείας, πνεύμα Θεού, ως Θεός αληθινός, ως φως αληθινό, ως πνεύμα Πατρός, ως πνεύμα Υιού. Διότι μία είναι η Τριάδα, μία η δοξολογία, μία η θεότητα, μία η κυριότητα. Ο Πατέρας είναι Πατέρας, ο Υιός είναι Υιός, το Άγιο Πνεύμα είναι Άγιο Πνεύμα. Η Τριάδα δεν αποτελεί συναλοιφή, δεν αποχωρίζεται από την ίδια της τη μονάδα, δεν υπολείπεται σε τελειότητα, δεν αλλοιώνεται ως προς την ίδια της την ιδιότητα, αλλά τα πάντα είναι τελειότητα: τρία τέλεια, μία θεότητα. Και έχει πέσει η μάχαιρα των αντιπάλων. Διότι έτσι έχει γραφτεί, ότι «ως βέλος νηπίων έγιναν οι πληγές τους». Επειδή και τα νήπια, ακόμη κι αν θελήσουν να πάρουν βέλη, αποδεικνύονται ανίσχυρα, μη μπορώντας να καταφέρουν τίποτα με τα χέρια τους. Εάν μάλιστα τα νήπια ταραχθούν, μάλλον σφάζουν και βλάπτουν τον ίδιο τους τον εαυτό, μη δυνάμενα να επιχειρήσουν τη χρήση του βέλους εναντίον άλλων, όπως ακριβώς και αυτοί επιστράτευσαν την πλάνη εναντίον του εαυτού τους, χωρίς όμως να επιφέρουν κανένα πλήγμα στους υιούς της αληθείας. 34. Θα προχωρήσω δε και σε άλλες εκφράσεις που πάλι έχουν επινοηθεί από αυτούς.

Και ο Σειράχ λέει: Με χτυπούσαν, και δεν πόνεσα. Και ο Δαβίδ στον 〈63ο〉 ψαλμό λέει: Βέλος νηπίων έγιναν οι πληγές τους. 〈59〉 Ότι τη νύχτα, ενώ είχε ψύχος και υπήρχε αναμμένη ανθρακιά, θα έπασχε ο Χριστός— ο Ζαχαρίας λέει: Και εκείνη την ημέρα θα υπάρχει ψύχος, και παγωνιά θα υπάρξει για μία ημέρα. 〈60〉 Ότι θα δύσει ο ήλιος— ο Ζαχαρίας πρώτος λέει: Και εκείνη την ημέρα δεν θα υπάρχει φως· και η ημέρα εκείνη είναι γνωστή στον Κύριο, και δεν θα είναι ούτε ημέρα ούτε νύχτα, και προς το βράδυ θα υπάρξει φως.

Κατά δε τον Σύμμαχο, «εξερεύνησαν ανομίες όλοι τους»· και ενώ για τα θέματα αυτά ερεύνησαν πολλά και άπειρα επινόησαν από μόνοι τους, μη βρίσκοντας στο τέλος τίποτα το αληθινό, εξέλιπαν, μην έχοντας αποκομίσει τίποτα περισσότερο από την πολλή τους έρευνα. Γι' αυτό έχει λεχθεί: «Εξέλιπαν να εξερευνούν κάνοντας έρευνες». Τέτοιου είδους ανθρώπους περιέγραψε ο Δαβίδ ως εχθρούς και πολεμίους, από τους οποίους προσευχόταν να λυτρωθεί η ψυχή του, ανθρώπους δηλαδή εξερευνητικούς και αναζητητές της ανομίας. Διότι τέτοιοι άνθρωποι θα ήταν πραγματικά φονιάδες της ψυχής· γι' αυτό ακριβώς, προπάντων, επικαλούνταν τον Θεό ως βοηθό εναντίον τέτοιων ανθρώπων, θεωρώντας εντελώς ασήμαντους τους αισθητούς εχθρούς και εκείνους που παρατάσσονται εναντίον των σωμάτων. «Θα προσέλθει άνθρωπος με βαθιά καρδιά, και θα υψωθεί ο Θεός. Βέλος νηπίων», και τα εξής.

Οι μεν εχθροί της ψυχής, αφού οχυρώθηκαν με πονηρά λόγια, απέκρυψαν τις παγίδες τους, και ερευνώντας ανομίες ακόνισαν μέσω αυτών τις ρομφαίες τους και τέντωσαν σαν τόξα τις γλώσσες τους, περιφέρονταν αναζητώντας τον άμεμπτο, ή τον απλό και ακέραιο, για να θανατώσουν την ψυχή του· εκείνον όμως θα τον διασώσει ο Θεός. Διότι οι άγγελοι των μικρών μέσα στην Εκκλησία βλέπουν ακατάπαυστα το πρόσωπο του Πατέρα που βρίσκεται στους ουρανούς. Θα τους αντιμετωπίσει όμως κάποιος άνθρωπος, αληθινά τέλειος άνδρας που φέρει τον πλασμένο κατ' εικόνα Θεού άνθρωπο, ο οποίος, οχυρωμένος με βαθιά καρδιά, θα παραταχθεί απέναντί τους ατρόμητος, και θα τους κατατροπώσει όλους, ώστε να υψωθεί και να δοξαστεί μέσω αυτού ο Θεός, και τα βέλη όλων εκείνων να αποδειχθούν άτονα και αδύναμα, ώστε τα πλήγματά τους να λογαριαστούν ως βέλη νηπίων, και οι γλώσσες τους να χάσουν τη δύναμή τους. Τέτοιος είναι πράγματι ο άνθρωπος του Θεού, ο οποίος παρατάσσεται εναντίον των προαναφερθέντων έχοντας βαθιά καρδιά: δέχεται μεν τα πλήγματα και τα βέλη των σοφισμάτων, αλλά τα περιγελά και τα θεωρεί ένα τίποτα, σαν να εκτοξεύονται εναντίον του από αδύναμα νήπια. Έπειτα, ανασκευάζοντας τα σοφίσματά τους, θα ελέγξει την αδυναμία των γλωσσών και των λόγων τους.

«Ενέτειναν»: Αφού όπλισαν τη γλώσσα τους, μέσω της οποίας οι λόγοι εκτοξεύονται ως πικραμένα βέλη. «Του κατατοξεύσαι»: Για να κατατοξεύσουν τον Χριστό που είναι πραγματικά άμωμος· διότι στα κρυφά πάντοτε βουλεύονταν εναντίον του για να τον θανατώσουν. «Εξάπινα»: Διότι, όπως νόμιζαν οι Ιουδαίοι, συνέλαβαν αιφνιδίως τον Χριστό, αυτός όμως ήταν χωρίς φόβο, ως Θεός. «Εκραταίωσαν»: Λέγοντας: ας δέσουμε τον δίκαιο (ή τον ισχυρό), διότι μας είναι δύσχρηστος. «Διηγήσαντο»: Διότι οι Ιουδαίοι συζητούσαν μεταξύ τους για τον Χριστό, δηλαδή δίδασκαν ο ένας τον άλλον πώς να τον παγιδεύσουν. «Είπαν»: Διότι ούτε καν σκέφτηκαν ότι υπάρχει Θεός που τους επιβλέπει. «Εξηρεύνησαν»: Διότι, ενώ ερευνούσαν τι να πράξουν εναντίον του Χριστού, εξέλιπαν οι σκέψεις τους, έχοντας ματαιωθεί. «Προσελεύσεται»: Ο άνθρωπος Χριστός, για τον οποίο έχει γραφεί: και είναι βαθιά η καρδιά του· διότι είναι αδύνατον να κατανοήσει κανείς τον Θεό. «Και υψωθήσεται»: Επάνω στον σταυρό, αφού υψώθηκε ο Χριστός. «Βέλος νηπίων»: Εντελώς άγονες και ανίσχυρες είναι οι πληγές των Ιουδαίων· διότι το να αποτολμά κανείς εναντίον του Θεού είναι ανέφικτο και παντελώς αδύνατον. «Και εξουθένησαν»: Διότι ούτε μπόρεσαν να πουν κάτι αληθινό εναντίον του Χριστού· επειδή ματαιώθηκαν οι λογισμοί τους. «Εταράχθησαν»: Όλα τα έθνη, βλέποντας το θράσος των Ιουδαίων, κυριεύθηκαν από φόβο. «Και εφοβήθη»: Θαυμάζοντας τη μακροθυμία του Θεού, για τα όσα μακροθύμησε απέναντι στους Ιουδαίους, οι οποίοι αποτόλμησαν τέτοια πράγματα εναντίον του Χριστού.

Όντας αμνός, αγωνιζόταν υπέρ του ποιμένα ενάντια στους λύκους. Αν και ήταν περιστέρι, υπέτασσε τους δράκοντες στον αετό. Παρουσίαζε μορφή αγγέλου, σιωπώντας απέναντι σε αυτούς που τον δίκαζαν. Γελούσε, βλέποντας τους συκοφάντες να τον περικυκλώνουν· και βλέποντας τους ψευδομάρτυρες να παρίστανται, έλεγε μέσα του αυτά τα λόγια από την ψαλμωδία του Δαβίδ: «Βέλη νηπίων έγιναν τα χτυπήματά τους». Διότι, όσα βέλη κι αν ρίξει ο συκοφάντης, ο εργάτης της αλήθειας δεν πληγώνεται· όσα βέλη κι αν εξαπολύσει ο πονηρός, μάταια κινούνται και εκτοξεύονται· διότι δεν διαπερνούν τον ευθύ, δεν χτυπούν τον άκακο, δεν πληγώνουν τον ακέραιο.

Τέτοια είναι η αλήθεια με την οποία αγωνίστηκες, και υπέρ της οποίας σφαγιάστηκες πολλές φορές· με λίγα λόγια υπερισχύει εκείνων που συκοφαντούν· όπως ακριβώς το ψέμα, ακόμη κι αν περιβληθεί με αμέτρητους διαύλους λόγων, διαλύεται και καταρρέει εύκολα, και είναι πιο αδύναμο και από ιστό αράχνης. Να χαίρεσαι, λοιπόν, και να ευφραίνεσαι (διότι δεν θα παύσω να λέω συνεχώς αυτά τα λόγια), να δείχνεις ανδρεία, να κραταιώνεσαι, και να περιγελάς κάθε επιβουλή που στρέφεται εναντίον σου από αυτούς. Διότι όσο πιο σκληρά αγριεύουν, τόσο πιο βαθιές πληγές επιφέρουν στον ίδιο τους τον εαυτό, εσένα δε, ούτε στο ελάχιστο δεν βλάπτουν, όπως ακριβώς τα κύματα δεν βλάπτουν τον βράχο, ενώ τους εαυτούς τους διαλύουν και τους καθιστούν πιο αδύναμους, σωρεύοντας εναντίον τους υπερβολικές τιμωρίες. Τίποτα, λοιπόν, να μη φοβάσαι από όσα σε απειλούν, ακόμη κι αν τρίζουν τα δόντια τους, ακόμη κι αν μεθούν από πολύ θυμό, ακόμη κι αν το βλέμμα τους είναι φονικό, έχοντας ξεπέσει σε αγριότητα θηρίων εξαιτίας της πονηρίας τους. Διότι Εκείνος που μέχρι σήμερα σε διέσωσε από τις ποικίλες και διάφορες επιβουλές τους, Αυτός και στο μέλλον, εφόσον παραμένεις θαρραλέα, θα σε θέσει σε μεγαλύτερη ασφάλεια· και θα πεις και εσύ: «Σαν βέλη νηπίων έγιναν τα χτυπήματά τους, και εξασθένησαν εναντίον τους οι ίδιες τους οι γλώσσες». Πράγμα που και έγινε και θα γίνει· ώστε και εσύ να καρπωθείς μεγαλύτερο μισθό και να λάβεις λαμπρότερα στεφάνια, και εκείνοι, που νοσούν αμετανόητα, να παραδοθούν σε μεγαλύτερη κόλαση. Διότι, τι είδους επιβουλή παρέλειψαν;

Διότι η δύναμη της αλήθειας δεν έχει ανάγκη από καμία βοήθεια, αλλά, ακόμη κι αν έχει αμέτρητους που προσπαθούν να τη σβήσουν, όχι μόνο δεν εξαφανίζεται, αλλά μέσω αυτών ακριβώς που επιχειρούν να τη βλάψουν ανέρχεται λαμπρότερη και υψηλότερη, περιγελώντας εκείνους που μάταια καταπονούνται και μαίνονται. Διότι τις δικές μας αλήθειες, τις οποίες εσείς ισχυρίζεστε ότι είναι επινοήσεις, έσπευσαν να καταρρίψουν και τύραννοι και βασιλείς και ακαταμάχητοι στους λόγους σοφιστές, αλλά και φιλόσοφοι και αγύρτες και μάγοι και δαίμονες, όμως «εξασθένησε εναντίον τους η γλώσσα τους» (σύμφωνα με τον προφητικό λόγο) και «ως βέλος νηπίων έγιναν τα πλήγματά τους». Οι μεν βασιλείς το μόνο που κέρδισαν από την εναντίον μας επιβουλή, ήταν να αποκτήσουν απέναντι σε όλους τη φήμη της θηριωδίας. Επειδή, εξαιτίας του μένους τους εναντίον των μαρτύρων, παρασύρθηκαν σε τέτοια απανθρωπιά ενάντια στην κοινή ανθρώπινη φύση, που δεν αντιλήφθηκαν ότι περιέβαλαν τον εαυτό τους με αμέτρητα ονείδη. Οι δε φιλόσοφοι και οι δεινοί ρήτορες, οι οποίοι είχαν μεγάλη φήμη στο πλήθος, οι μεν για τη σεμνότητά τους, οι δε για τη δύναμη του λόγου τους, μετά τη μάχη τους εναντίον μας έγιναν καταγέλαστοι και φάνηκε καθαρά ότι δεν διαφέρουν σε τίποτα από παιδιά που φλυαρούν ασυνάρτητα.

Σαν βέλος νηπίων έγιναν και θα είναι τα πλήγματά τους. Θα εξασθενήσουν οι γλώσσες τους και θα στραφούν εναντίον τους. Διότι εναντίον του εαυτού του απεργάζεται το κακό εκείνος που αντιτάσσεται στην αλήθεια. Αυτήν, ο Ίδιος την απέκτησε με το δικό Του αίμα, ενώ σε σένα την εμπιστεύεται ως στον πιο πιστό υπηρέτη. Αυτήν διαφύλαξε ακλόνητη και ακύμαντη με τις προσευχές σου· διότι η πεποίθηση είναι ασφαλής ότι ποτέ δεν θα ανατραπεί, δεν θα κλονιστεί και δεν θα εκπορθηθεί. Το είπε ο Χριστός, διά του οποίου έχει στερεωθεί ο ουρανός και έχει θεμελιωθεί η γη, και παραμένει ακράδαντη.

Ψαλμός 63. Εις το τέλος· Ψαλμός του Δαβίδ. «Εισάκουσε, Θεέ, τη φωνή μου όταν προσεύχομαι σε εσένα· από τον φόβο του εχθρού λύτρωσε την ψυχή μου· σκέπασέ με από τη συνωμοσία των πονηρών». Αυτά τα λόγια ταιριάζουν και στον Δαβίδ και σε όλους εμάς, αλλά αναφέρονται και στη διαμάχη μεταξύ της Εκκλησίας του Θεού και των άθεων τυράννων, προς τους οποίους οι Μάρτυρες του Χριστού έλεγαν ότι «ως βέλη νηπίων λογαριάζουμε τις πληγές μας». Εξασθένησαν δε οι γλώσσες των τυράννων, καθώς δεν μπορούσαν να αντιπαλέψουν τους θεόφθογγους λόγους της Εκκλησίας. «Ταράχθηκαν όλοι όσοι έβλεπαν» την ωμότητά τους, «και φοβήθηκε κάθε» συνετός «άνθρωπος». «Και ανήγγειλαν τα έργα του Θεού και κατανόησαν τις πράξεις του. Θα ευφρανθεί ο δίκαιος εν Κυρίω και θα ελπίσει σε Αυτόν, και θα επαινεθούν όλοι οι ευθείς στην καρδιά». Διότι, όσο κακό είναι η δολιότητα, τόσο καλύτερο είναι η ευθύτητα, «επειδή η ευθύτητα», λέει, «σε αγάπησε».

Χαίρε, Πολυχρόνιε, ιερομάρτυρα του Χριστού, διότι για την αγάπη του Χριστού θεωρούσες τον καταιγισμό των κακοδόξων και τις πικρές τιμωρίες ως βέλη νηπίων, μέχρις ότου μέσω της αξιέπαινης καρτερίας και υπομονής στολίστηκες με το στεφάνι του μαρτυρίου από τον αγωνοθέτη Χριστό. Προς Αυτόν, έχοντας παρρησία ως θεράποντάς Του, μην παραλείπεις να πρεσβεύεις, μαζί με τους συμμέτοχούς σου, υπέρ πάντων ημών και υπέρ εκείνων που με πίστη τελούν τη σεβάσμια μνήμη σου, ώστε να βρούμε έλεος από τον Χριστό τον Θεό μας, στον Οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος, μαζί με τον Πατέρα και το άγιο και ζωαρχικό Του Πνεύμα, νυν και αεί και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Ας μεταχειριστώ τυραννία· ας τον φονεύσω το γρηγορότερο, για να μην αποκτήσει μαθητές και τους διδάξει να με πολεμούν και εκείνοι με τις δικές του αρετές· επειδή, όσους διδάξει ο Σίμων με το δικό του παράδειγμα και με τον λόγο του, είναι αδύνατον να τους παγιδεύσω, να τους νικήσω και στα βάραθρα της απώλειας να τους γκρεμίσω. Ανοίγει, λοιπόν, το αχανές του στόμα εκείνος ο φοβερός δράκοντας, δοκιμάζει να τον καταπιεί, μα φοβάται μήπως καταφλεχθεί από τη λαμπρότητα, που φώτιζε την ψυχή του οσίου. Γι' αυτό, αρχίζει ο ανθρωποκτόνος να τον χτυπά με την ουρά του για να τον φονεύσει· αλλά βλέποντας τον άγιο ανίκητο και ασάλευτο, να ψάλλει μαζί με τον Δαβίδ, «βέλος νηπίων εγενήθησαν αι πληγαί αυτών» των ασεβών, και στερεωμένο στην παραγγελία του Χριστού, που λέει, «μη φοβάστε από εκείνους που σκοτώνουν το σώμα, αλλά την ψυχή δεν μπορούν να σκοτώσουν ή να ζημιώσουν έστω και λίγο», και στα ιερά εκείνα λόγια του Ευαγγελίου, που λένε, «ιδού, σας έδωσα εξουσία να πατάτε επάνω σε όφεις και σκορπιούς και επάνω σε όλη τη δύναμη του εχθρού», ακούγοντας αυτά τα ιερά λόγια, λέγω, ο φοβερός εκείνος δράκοντας από τον άγιο, πληγώθηκε σαν από φαρμακερά βέλη, και έφυγε κατησχυμμένος σαν να καταδιωκόταν από φωτιά. Ω της ανδρείας του γενναίου στρατιώτη του Χριστού! Ω της νίκης του αθλητή!

Έτσι σας μίλησα με λίγα λόγια, σε εσάς που είστε άξιοι για πολλά εγκώμια· των οποίων τη μνήμη ο μελλοντικός χρόνος θα αναδείξει προς καύχημα των ορθοδόξων και προς αισχύνη του εχθρού. Τώρα όμως, συμπάσχοντας και συμμεριζόμενος τη λύπη σας από τα βάθη της ψυχής μου, επειδή τα μέλη που πονούν από τις πληγές είναι δικά μου, σας παρακαλώ και σας ικετεύω, σας ασπάζομαι και σας αγκαλιάζω, σας απλώνω τα χέρια: σταθείτε, κύριοί μου, σταθείτε· ακόμα ο Χριστός είναι ο αγωνοθέτης, ακόμα θέλει να πολλαπλασιάσει τα στεφάνια σας. Σε όσα η αρχή υπήρξε θαυμαστή, είθε και το τέλος να είναι επάξιο. Ας μη φοβηθούμε τα μελλοντικά· εκείνος που σας ενδυνάμωσε τότε είναι και τώρα παρών, και ακόμη περισσότερο θα σας αγκαλιάσει και θα ανακουφίσει τους πόνους και θα υψώσει το κέρας σας. Πείτε και εσείς: βέλη νηπίων έγιναν για εμάς οι πληγές τους· είστε σπέρμα εκείνων, οι οποίοι δροσίστηκαν μέσα στη φωτιά και φίμωσαν λιοντάρια.

Μην φοβηθείς, λοιπόν, τα βασανιστήρια των ανόμων, διότι ο Θεός είναι αυτός που ανακουφίζει τους πόνους, αυτός που δέχεται τα χτυπήματα μαζί σου. Σαν βέλη νηπίων έγιναν οι πληγές τους, όπως είναι γραμμένο, στους αδελφούς σου. Μήπως δεν έχουν την ίδια σάρκα και τα ίδια πάθη με εσένα; Αλλά θα πεις ότι εγώ δεν είμαι καθαρός όπως εκείνοι. Όμως γι' αυτό ακριβώς πρέπει να τα υπομείνουμε περισσότερο, ώστε δια του δικού μας αίματος να καθαριστούμε, γινόμενοι λευκοί σαν το χιόνι και σύμμορφοι με τον Χριστό.

Γι' αυτόν τον λόγο απευθύνω την παρούσα επιστολή προς όλους τους διασκορπισμένους αδελφούς που υπομένουν με θλίψη τον διωγμό, και εξαιρετικά σε εσάς, τους ομολογητές του Χριστού. Ας υπομείνουμε, αγαπητοί μου αδελφοί, ενδυναμωνόμενοι όλο και περισσότερο, και όχι δειλιάζοντας μπροστά στα παθήματα. Σάρκες είναι, ας μην τις λυπηθούμε. Καθώς βασανιζόμαστε για τον Χριστό, ας αγαλλιούμε. Εκείνος που περισσεύει στους πόνους, ας χαίρεται περισσότερο, σαν να πλεονεκτεί στις αμοιβές. Εκείνος που δειλιάζει να υπομείνει τους πόνους των μαστιγώσεων, ας αποτινάξει αυτόν τον φόβο, αναλογιζόμενος τα αιώνια βάσανα. Διότι οι πληγές τους, μπροστά σε εκείνα, είναι όνειρο, βέλη νηπίων. Ναι, σας παρακαλώ και σας ικετεύω. Ας βρούμε γλυκύτητα στους πόνους για τον Χριστό, έστω κι αν είναι υπερβολικά οδυνηροί κατά σάρκα. Ας ατενίζουμε αυτά που μέλλουν και παραμένουν, και όχι τα παρόντα και διερχόμενα. Ας ποθήσουμε να σμίξουμε το αίμα μας με το αίμα των μαρτύρων, και το μερίδιό μας με τη μερίδα των ομολογητών, ώστε να πανηγυρίσουμε μαζί τους αιώνια. Ποιος είναι συνετός, ποιος είναι σοφός, ποιος είναι καλός έμπορος, ώστε να δώσει αίμα και να λάβει πνεύμα, να καταφρονήσει τη σάρκα και να επιτύχει τη βασιλεία του Θεού; Εκείνος που αγαπά την ψυχή του θα την χάσει, είπε ο Κύριος, και εκείνος που μισεί την ψυχή του σε τούτον τον αιώνα, θα την φυλάξει για την αιώνια ζωή. Ας δώσουμε προσοχή στα λόγια Του, ας Τον ακολουθήσουμε. Όπου είμαι εγώ, λέει, εκεί θα είναι και ο δικός μου διάκονος. Πού είναι Εκείνος;

Οφείλουμε λοιπόν σε αυτό να χαιρόμαστε και να αγαλλιάζουμε, αλλά και να γρηγορούμε, να νήφουμε και να προετοιμαζόμαστε, μήπως ξαφνικά έρθει και πάλι πειρασμός. Διότι δεν αρκεί να πειραστούμε μία ή δύο ή πολλές φορές, αλλά πρέπει μέχρι τέλους να διαφυλάξουμε σώα την ομολογία μας, ούτε να πτοούμαστε από τις φήμες που κυκλοφορούν, ούτε να φοβόμαστε αυτούς που φαίνεται πως ξεσκίζουν το σώμα μας με τα μαστίγια, ούτε τους δεσμοφύλακες που συνθλίβουν τη σάρκα, ούτε από οποιαδήποτε άλλη ανθρώπινη κακομεταχείριση, αλλά να θεωρούμε ότι φοβερός είναι μόνο ο Θεός, με το νεύμα του οποίου τα πάντα σαλεύονται, και να φοβόμαστε μόνο τις αιώνιες τιμωρίες, των οποίων η δοκιμασία είναι ανεκδιήγητη. Τα παρόντα, εξάλλου, είτε είναι λυπηρά είτε χαροποιούν, μοιάζουν με όνειρα που πολύ γρήγορα φτάνουν στο τέλος τους, αφού άλλωστε είναι γεγραμμένο: «Σαν βέλος νηπίων έγιναν οι πληγές τους.» Εκτός αυτών, πρέπει να αγωνιζόμαστε και εναντίον του αόρατου διώκτη που μας επιτίθεται καθημερινά, ο οποίος δεν μας χτυπά καθόλου με αισθητά μαστίγια, αλλά δεν παύει να μας χτυπά με αόρατους λογισμούς, και να μας καίει όχι με υλικό πυρ, αλλά με πονηρές επιθυμίες, και με τα άλλα πάθη να μας βάζει σε πειρασμό και να πολιορκεί τις ψυχές μας. «

Άραγε δεν συμφωνούν με αυτά και η δική σου οξύνοια και μεγαλοφροσύνη, υπέρλαμπρε; Εγώ τουλάχιστον έτσι νομίζω, εκτός αν ίσως θέλεις να αδικήσεις τη δική σου αλήθεια. Εφόσον, λοιπόν, αυτά έχουν τεθεί από εμένα και έχουν ομολογηθεί, ας μην σε εκφοβίζουν οι σκευωρίες και οι κακοτεχνίες των αντιπάλων μας, ούτε επειδή τεντώνουν εναντίον σου το τόξο τους, πράγμα πικρό, ας παραλύσουν τα χέρια σου ή ας δειλιάσει η καρδιά σου, σύμφωνα με τα προφητικά λόγια, αλλά να ανδρίζεσαι και ας κραταιώνεται η καρδιά σου. Διότι ο Κύριος είναι δίκαιος και αγάπησε τη δικαιοσύνη και ίσως τα τόξα τους συντριβούν και μάστιγα δεν θα πλησιάσει στο σκήνωμά σου, ίσως δε, ακόμη κι αν σε πλήξουν, τα κτυπήματά τους θα θεωρηθούν σαν βέλος νηπίων. Και να στέκεσαι για χάρη μου πάνω στην πέτρα και με θάρρος να υπερασπίζεσαι όσα δικαίως αποφάσισες, προβάλλοντας την ασπίδα του λόγου, στην οποία, ενώ ο Θεός προμήθευσε την ύλη εκ φύσεως, ο δικός σου κόπος έδωσε μορφή. Και επειδή έπρεπε να αναφερθούν στον βασιλιά όσα συνέβησαν στο κτήμα, εμείς δεν έχουμε τη συνείδηση ότι εμποδίσαμε την ευγένειά σου να το πράξει, ούτε περισσότερο από όσο εμποδίσαμε τον ήλιο να ανατείλει, εκτός εάν θεωρείς ως εμπόδιο για την αναφορά το ότι ζητήσαμε να συνταχθεί υπόμνημα για την πράξη· διότι αυτό βέβαια το ζητήσαμε με τεράστια επιθυμία.