Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 66:1

Εις το τέλος, εν ύμνοις, Ψαλμός του Δαβίδ. 66ος. Υπόθεση. Πάλι και εδώ εισάγεται το πρόσωπο των αποστόλων, το οποίο διδάσκει τα έθνη και εύχεται να λυτρωθεί από όσους αντιλέγουν στη διδασκαλία τους. [Είναι και αυτός ακόλουθος του προηγούμενου· διότι έχει το ιδίωμα της ευλογίας των ιερών, και σχεδόν ολόκληρη η ευχή βρίσκεται στο βιβλίο των Κριτών. Επειδή λοιπόν επρόκειτο να συμβεί και αυτό, προφητεύθηκε μετά την επάνοδο, και κηρύττει τη θεία ενανθρώπηση και επιφάνεια, καθώς και τη σωτηρία των εθνών.]

Εις το τέλος, εν ύμνοις· ψαλμός ωδής, 66ος. «Ο Θεός ας μας σπλαχνισθεί και ας μας ευλογήσει, ας φανερώσει το πρόσωπό του επάνω μας και ας μας ελεήσει.» Και ο παρών ψαλμός, επειδή είναι ευαγγελικός, έχει το ίδιο νόημα με τον προηγούμενό του· γι' αυτό παραπέμπει και αυτός «εις το τέλος» και επιγράφεται «ωδή ψαλμού»· επειδή και εκείνος λεγόταν ότι είναι ψαλμός ωδής.

ΕΙΣ ΤΟ ΤΕΛΟΣ, ΤΩ ΔΑΥΙΔ, ΨΑΛΜΟΣ ΩΔΗΣ 67ος. «Ας αναστηθεί ο Θεός, και ας διασκορπιστούν οι εχθροί του, και ας φύγουν από το πρόσωπό του όσοι τον μισούν». Οι τρεις συνεχόμενοι ψαλμοί που προηγούνται του προκειμένου προανήγγειλαν την κλήση των εθνών· από αυτούς ο μεν 64ος είχε επιγραφεί «Ψαλμός ωδής, τω Δαυίδ», ο επόμενος «Ωδή ψαλμού», και ο τρίτος «Εν ύμνοις, ψαλμός ωδής». Εύλογα, επομένως, και ο προκείμενος, εφόσον είναι και αυτός ευαγγελικός και περιέχει προφητεία όχι μόνο για την κλήση των εθνών, αλλά και για τον ίδιο τον Σωτήρα, επιγράφεται «Εις το τέλος, τω Δαυίδ» και «Ψαλμός ωδής», όπως ακριβώς και οι προηγούμενοι. Διότι έπρεπε οι λόγοι που επαγγέλλονται τα αγαθά να μην ονομάζονται μόνο ψαλμοί, αλλά συγχρόνως και ταυτόχρονα να ονομάζονται ψαλμοί ωδών και ωδές ψαλμών και να παραπέμπουν «εις το τέλος»· καθώς όσα προφητεύονταν σε αυτούς επρόκειτο να εκπληρωθούν πολλά χρόνια αργότερα, κατά τη συντέλεια του αιώνος. Έχει διατυπωθεί δε και αυτός από το προφητικό Πνεύμα εκ προσώπου των αποστόλων. Όπως, λοιπόν, μέσω των προηγούμενων προσεύχονταν για τον εαυτό τους, επικαλούμενοι τον Θεό ως συνεργό στο ευαγγελικό κήρυγμα, με τον ίδιο τρόπο και στα προκείμενα οι ίδιοι, προχωρώντας, λένε: «Ευλογητός ο Κύριος ημέρα με την ημέρα· θα μας κατευοδώσει ο Θεός των σωτηρίων μας»· και πάλι: «Πρόσταξε, Θεέ, τη δύναμή σου· δυνάμωσε, Θεέ, αυτό που κατεργάστηκες για εμάς».

Εις το τέλος· ψαλμός του Δαυίδ. Προτροπή των εθνών και ευχαριστία αυτών, διότι ελεήθηκαν από την αγαθότητα του Θεού. Ο Θεός· Φωνή και ευχαριστία των εθνών. ας επιφάνει· Διότι ανέμεναν την επιφάνεια του Χριστού, μέσω της οποίας και ελεηθήκαμε. για να γνωρίσουν· Διότι έμαθαν ότι ο Θεός φανερώθηκε επί της γης και συναναστράφηκε με τους ανθρώπους ως άνθρωπος. σε όλα τα έθνη· [Διότι σε όλα τα έθνη έγινε γνωστός ο σταυρός, μέσω του οποίου σώθηκε ο άνθρωπος.] ας δοξολογήσουν· Και ο λαός των Εβραίων, επειδή και από αυτούς πίστεψαν, και των εθνών, καθώς δέχθηκαν τη χάρη, όλοι δοξολόγησαν τον Θεό (ας δοξολογήσουν τον Θεό). ας δοξολογήσουν· Και μαζί με αυτούς τα υπόλοιπα έθνη. ας ευφρανθούν· Αφού επέστρεψαν τα έθνη από την πλάνη και συμμετείχαν στη μυστική χάρη. διότι θα κρίνεις· Διότι ως δίκαιος κριτής έρχεται τότε ο Χριστός, αποδίδοντας στον καθένα τις αμοιβές των έργων του. και τα έθνη· [Τα έθνη των δικαίων θα οδηγήσει] στη γη της παραγγελίας, δηλαδή του παραδείσου.

Ψαλμός 66. Εις το τέλος, με ύμνους· ψαλμός ωδής του Δαβίδ. «Ο Θεός ας μας οικτιρήσει και ας μας ευλογήσει· ας φανερώσει το πρόσωπό του σε εμάς» και ας μας ελεήσει· «για να γίνει γνωστή στη γη η οδός σου και σε όλα τα έθνη το σωτήριόν σου», το οποίο θα φανεί σαν λαμπάδα· και «διότι είδαν τα μάτια μου το σωτήριόν σου», όπως είπε ο Θεοδόχος Συμεών. «Ας ευφρανθούν και ας αγαλλιάσουν τα έθνη» με αυτό το σωτήριόν σου. «Διότι θα κρίνει λαούς με ευθύτητα και θα οδηγήσει τα έθνη πάνω στη γη. Ας σε δοξολογήσουν οι λαοί, Θεέ, ας σε δοξολογήσουν όλοι οι λαοί». «Η γη έδωσε τον καρπό της», αισθητά μεν τον βρώσιμο, νοητά δε, την Παρθένο Μαρία. Από την οποία προήλθε ο καρπός της ζωής, από τον οποίο τρεφόμαστε με τη χάρη του εμείς που έχουμε εμπιστοσύνη σε αυτόν.