Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 67:11

Τα ζώα σου κατοικούν σε αυτήν. Με τον όρο ζώα εδώ εννοεί όσους έχουν μεταλάβει τη ζωοποιό τροφή. Και με το «σε αυτήν», σε ποια άλλη αναφέρεται, παρά στην κληρονομία του; Ετοίμασας με την αγαθότητά σου για τον πτωχό, ω Θεέ. Και τι ετοίμασε, παρά εκείνα που οφθαλμός δεν είδε και ους δεν άκουσε; Και ποιος είναι ο πτωχός, παρά εκείνοι για τους οποίους έχει πει: Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι, διότι δική τους είναι η βασιλεία των ουρανών;

Διότι ούτε το χάρισμα της θεολογίας ετοιμάζεται από τον Θεό για κάποιον, αν εκείνος δεν ετοιμάσει πρώτα τον εαυτό του, ώστε να αποχωρισθεί όλα όσα του ανήκουν χάριν της δόξας του ευαγγελίου του Θεού, για να ευαγγελίζεται, μέσα σε θεοφιλή πτωχεία, τον πλούτο της βασιλείας του Θεού. Διότι αυτό φανερώνει σαφώς εκείνος που είπε: «Ετοίμασες, Θεέ, μέσα στη χρηστότητά Σου για τον πτωχό», και πρόσθεσε: «Ο Κύριος θα δώσει λόγο σε εκείνους που ευαγγελίζονται με πολλή δύναμη». 67. Όλα βέβαια τα χαρίσματα του Θεού μας είναι πάρα πολύ καλά και παρέχουν κάθε αγαθότητα· κανένα όμως δεν αναφλέγει και δεν κινεί τόσο την καρδιά μας προς την αγάπη της αγαθότητάς Του όσο η θεολογία. Διότι αυτή, επειδή είναι πρώιμο γέννημα της χάριτος του Θεού, χαρίζει οπωσδήποτε στην ψυχή και τα πρώτα δώρα. Πρώτα λοιπόν μας προετοιμάζει να καταφρονούμε με χαρά κάθε φιλία του βίου, επειδή αντί για φθαρτές επιθυμίες έχουμε ως ανέκφραστο πλούτο τα λόγια του Θεού. Έπειτα καταυγάζει τον νου μας με το πυρ της αλλοιώσεως, και από αυτό τον καθιστά κοινωνό των λειτουργικών πνευμάτων.

Αλλά, αφού την ανέλαβε ο Σωτήρας, την κατήρτισε, θεμελιώνοντάς την πάνω στην άρρηκτη και άσειστη πέτρα της πίστεώς του· πράγμα το οποίο βέβαια και υποσχέθηκε ότι θα κάνει, λέγοντας: «Πάνω σε αυτή την πέτρα θα οικοδομήσω την Εκκλησία μου, και οι πύλες του άδη δεν θα την κατισχύσουν». Αφού δε την θεμελίωσε και την κατήρτισε, εγκατέστησε σε αυτήν τα δικά του ζωντανά όντα. Και ποια θα έλεγες ότι είναι τα ζωντανά όντα του Θεού, παρά οι ψυχές που αντλούν από τη ζωή που βρίσκεται κοντά του και ζωοποιούνται; Και όλα αυτά, λέει, «τα ετοίμασας» μέσω της δικής σου αγαθότητας και φιλανθρωπίας, ή μέσω «της αγαθωσύνης σου», σύμφωνα με τους άλλους ερμηνευτές, «για τον φτωχό». Και «φτωχό» εδώ έχει ονομάσει μυστικά τον κατά σάρκα άνθρωπο του Σωτήρα μας, ο οποίος «ενώ ήταν πλούσιος, έγινε φτωχός για εμάς, ώστε εμείς με τη δική του φτώχεια να γίνουμε πλούσιοι». Φανέρωνε δε τη φτώχεια του και ο ίδιος λέγοντας: «Μάθετε από εμένα, ότι είμαι πράος και ταπεινός στην καρδιά». Σε αυτόν τον φτωχό, λοιπόν, ο Θεός και Πατέρας του με τη δική του φιλανθρωπία και αγαθότητα ετοίμασε όλα τα προαναφερθέντα· εννοώ την εκούσια βροχή, τη δηλωθείσα κληρονομιά, τα προαναφερθέντα ζωντανά όντα. Γι' αυτό σε όλα έχει προστεθεί το: «Ετοίμασας με την αγαθότητά σου για τον φτωχό. Ο Κύριος θα δώσει τον λόγο σε εκείνους που ευαγγελίζονται με πολλή δύναμη». Τέτοια είναι τα κατορθώματα του Κυρίου που επιβαίνει επί των δυσμών. Επειδή, όμως, έπρεπε αυτά να γίνουν ακουστά σε όλους τους ανθρώπους, πάλι ο ίδιος ο Κύριος επιτελεί και αυτό μαζί με τα άλλα.

«από προσώπου»: Διότι ο ίδιος θεωρείται και τότε και τώρα. «βροχήν εκούσιον»: Εννοεί τη χάρη του Πνεύματος, η οποία σαν βροχή δροσίζει τον άνθρωπο· διότι ο άνθρωπος είναι κληρονομία του Χριστού. «και ησθένησεν»: Η ανθρωπότητα ασθένησε με την ειδωλολατρία, αλλά όταν ήρθε ο Χριστός και την επέστρεψε, την κατήρτισε προς τον εαυτό Του με τη χάρη. «τα ζώα σου»: Οι άνθρωποι πάνω στη γη· διότι οι άνθρωποι είναι ζωντανά όντα, ή μάλλον, σύμφωνα με την αλήθεια, βρίσκονται μέσα στην Εκκλησία. «ητοίμασας»: Για τον άνθρωπο που πτώχευσε ετοίμασες τη μυστική τράπεζα, ώστε να τρέφεται παντοτινά. «Κύριος δώσει»: Στους αποστόλους, όταν εμφύσησε σε αυτούς και είπε: Λάβετε Πνεύμα Άγιο. Διότι αυτοί ευαγγελίστηκαν [τη χάρη] στην οικουμένη. «ο βασιλεύς»: Ο Χριστός, για τον οποίο ελέχθη: Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον οποίο ευαρεστήθηκα. «ωραιότητι»: Διότι μέσα στην Εκκλησία μοιράστηκαν τα λάφυρα του διαβόλου, δηλαδή ο άνθρωπος που είχε αιχμαλωτιστεί. «εάν κοιμηθήτε»: Απευθύνεται στους αποστόλους· διότι αυτοί έλαβαν ως κλήρο όλα τα κλίματα της γης· εάν, λέει, παραμείνετε ανάμεσά τους. «πτέρυγες»: Εννοεί τις αρετές των αποστόλων, για τους οποίους ο Ησαΐας λέει: και σαν περιστέρια με τα μικρά τους πετούν. Διότι αυτοί σαν το ασήμι, δηλαδή καθαροί και αστράφτοντες στις αρετές, πέταξαν σε όλη τη γη.

Και ποιος, άραγε, δεν θα έτρεχε σε αυτόν τον καλό δρόμο της υπακοής, βλέποντας μπροστά του την ετοιμασία τέτοιων αγαθών; Περί αυτής της μεγάλης αρετής έλεγε εκείνος ο καλός Ψαλμωδός: Ετοίμασες, Θεέ, με την αγαθότητά σου για τον πτωχό υπήκοο την παρουσία σου στην καρδιά του. Μην ξεχάσεις σε όλη σου τη ζωή εκείνον τον μεγάλο αθλητή, ο οποίος επί δεκαοκτώ ολόκληρα χρόνια δεν άκουσε με τα εξωτερικά του αυτιά από τον προϊστάμενό του το: «Να σωθείς»· με τα εσωτερικά όμως άκουγε καθημερινά από τον Κύριο, όχι το «Να σωθείς» (διότι αυτό είναι ευκτικό και αβέβαιο), αλλά το «Σώθηκες», το οποίο είναι οριστικό και βέβαιο.

Άραγε ποιοι ήταν εκείνοι που τότε ησύχαζαν στους τάφους, οι οποίοι, αντί να υπηρετούν τον Θεό, τον πίκραιναν μάλλον, θηρεύοντας την κενή δόξα και με αθέμιτες πράξεις. «Θεέ μου, όταν πορευόσουν ενώπιον του λαού σου, όταν διέβαινες μέσα στην έρημο, η γη σείστηκε, διότι και οι ουρανοί έσταξαν», δηλαδή το μάννα και την ορτυγομήτρα, «από το πρόσωπο του Θεού του Σινά και του Ισραήλ. Βροχή εκούσια θα ξεχωρίσεις, ω Θεέ, για την κληρονομία σου», για να φάνε το μάννα, «και ασθένησε» η εν λόγω κληρονομία σου μέσα στην έρημο, «εσύ όμως την αποκατέστησες», τρέφοντάς την χωρίς όργωμα και θερισμό για σαράντα χρόνια. «Τα ζώα σου», δηλαδή ο λαός σου, «κατοικούν σε αυτήν» την έρημο. «Ετοίμασας με την αγαθότητά σου», Χριστέ, «για τον φτωχό» χορό των αποστόλων, «λόγο που ευαγγελίζεται με πολλή δύναμη, ως βασιλιάς των δυνάμεων και του αγαπητού» Πατρός Υιός αγαπητός. «Με την ωραιότητα του οίκου» της θεόκλητης εκκλησίας σου, «για να μοιράσουν λάφυρα» νοητά, και απονέμοντας στον καθένα το ταιριαστό μερίδιο της καλής κληρονομίας. «Εάν αναπαυθείτε ανάμεσα στους κλήρους» της πράξης και της θεωρίας, όντως αποκτήσατε «φτερά περιστεράς επαργυρωμένα, της οποίας τα νώτα έχουν τη χλοερότητα του χρυσού», όταν ομιλεί «ο επουράνιος βασιλιάς σε αυτήν». «Θα γίνουν λευκοί σαν το χιόνι» οι τέτοιοι «όπως στο όρος Σελμών», το οποίο είναι «όρος του Θεού, όρος εύφορο, όρος τυρωμένο», δηλαδή, παχύ και ολόλευκο και στέρεο.