Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 67:16

Όρος του Θεού, όρος εύφορο. Όρος μεν ονομάζει την Εκκλησία, εύφορο δε, επειδή καθιστά τις ψυχές όσων βρίσκονται σε αυτήν εύρωστες και πλούσιες. Όρος τετυρωμένο; όρος εύφορο· γιατί υποθέτετε ότι υπάρχουν όρη τετυρωμένα; Και μάλιστα είναι τετυρωμένο, δηλαδή γεμάτο γάλα, που σημαίνει τον απλούστερο λόγο, σύμφωνα με το χωρίο: «Γάλα σας πότισα, όχι στερεά τροφή». Επιπλήττει, λοιπόν, εκείνους που νομίζουν ότι οι εκκλησίες των αιρετικών είναι τετυρωμένες. Διότι δεν υπάρχει τίποτε μέσα σε αυτές που να δύναται να θρέψει προς απόκτηση πνευματικής έξης. Γιατί λοιπόν υποθέτετε, εσείς, ότι υπάρχουν άλλα τετυρωμένα όρη έξω από την Εκκλησία, και δεν δέχεστε μάλλον ότι είναι μόνο τούτο το όρος, στο οποίο ο Θεός ευδόκησε να κατοικήσει;

Ή ότι «πειράζει» επειδή αγνοεί (και τότε ποιος προγνωρίζει;). Αν πάλι «θυμάται» και «μετανιώνει», τότε ποιος είναι τέλειος στον νου και σταθερός στη γνώμη; Αν πάλι «ζηλεύει», τότε ποιος είναι ασύγκριτος; Αν πάλι «σκληραίνει καρδιές», τότε ποιος δίνει σοφία; Αν τυφλώνει και κουφαίνει, τότε ποιος έδωσε την όραση και την ακοή; Αν συμβουλεύει την αποστέρηση, τότε ποιος νομοθετεί τη δικαιοσύνη; Αν «εμπαίζει», τότε ποιος είναι ειλικρινής; Αν αδυνατεί, τότε ποιος τα πάντα δύναται; Αν αδικεί, τότε ποιος είναι δίκαιος; Αν «κτίζει κακά», τότε ποιος θα πράξει αγαθά; [Αν κάνει κακά, τότε ποιος κάνει αγαθά;] Αν επιθυμεί «το παχύ όρος», τότε σε ποιον ανήκουν τα πάντα; Αν ψεύδεται, τότε ποιος λέει την αλήθεια; Αν κατοικεί σε σκηνή, τότε ποιος είναι αχώρητος; Αν πάλι ορέγεται κνίσα και θυσίες και σφάγια και σπονδές, τότε ποιος είναι ανενδεής και ποιος άγιος και ποιος καθαρός και ποιος τέλειος; Αν τέρπεται με λύχνους και λυχνίες, τότε ποιος έταξε τους φωστήρες στον ουρανό; Αν βρίσκεται μέσα σε γνόφο και σκοτάδι και θύελλα και καπνό, τότε ποιος, όντας φως, φωτίζει τον μέγιστο αιώνα; Αν έρχεται με σάλπιγγες και ολολυγμούς και βολίδες και τοξεύματα, τότε ποια είναι η προσδοκώμενη γαλήνη των πάντων; Αν αυτός αγαπά τους πολέμους, τότε ποιος θέλει την ειρήνη; Αν αυτός «κτίζει τα κακά», τότε ποιος δημιουργεί τα αγαθά; Αν αυτός είναι άστοργος, τότε ποιος είναι φιλάνθρωπος; Αν αυτός δεν είναι αξιόπιστος σε όσα υπόσχεται, τότε ποιος θα γίνει πιστευτός;

Προλέγει, λοιπόν, την ημέρα της Πεντηκοστής, κατά την οποία οι απόστολοι δέχθηκαν το Πνεύμα στη Σελμών, δηλαδή στην Ιερουσαλήμ, και λαμπρύνθηκαν, στους οποίους μοίρασε τη βασιλεία της οικουμένης, και διέταξε τον μεν να προΐσταται αυτών των εθνών, τον δε εκείνων. [<Όρος του Θεού, όρος εύφορο.> Και εύφορο όρος λέει ότι είναι, αλλά βεβαίως και τετυρωμένο (συμπαγές)· εύφορο μεν, επειδή είναι πολύυδρο και επιπλέον ολάνθιστο, και για τον λόγο αυτό μπορεί να τρέφει πολλά κοπάδια προβάτων. Διότι πάρα πολλά είναι στις Εκκλησίες του Σωτήρος τα θρέμματα που εντρυφούν στα λόγια της θεόπνευστης Γραφής, και πίνουν τον θείο και ουράνιο λόγο. Διότι μέσα σε αυτές βρίσκεται ο Χριστός, ο οποίος λέει: «Εάν κάποιος διψά, ας έλθει σε μένα και ας πιει.» Εύφορο, λοιπόν, όρος, ως νοητώς πολύυδρο και ολάνθιστο· είναι όμως και τετυρωμένο, δηλαδή σταθερό και συμπαγές. Διότι τίποτα το χαλαρό ή υδαρές δεν υπάρχει στην Εκκλησία, αλλά τα πάντα είναι συγκροτημένα προς την ευσέβεια.] <Το άρμα του Θεού είναι μυριοπλάσιο.> (A f. 340, E f. 127 b) Άρμα του Θεού ονομάζει τις ουράνιες και νοητές δυνάμεις, επί των οποίων επιβαίνει ο Θεός.

Αγία κιβωτέ, μέσω της οποίας διασωθήκαμε από τον κατακλυσμό της αμαρτίας· άφλεκτη βάτε, την οποία είδε ο θεόπτης Μωυσής· χρυσό θυμιατήριο, στο οποίο ο Λόγος, πυρπολώντας τη σάρκα, γέμισε την οικουμένη με ευωδία, και κατακάηκαν τα εγκλήματα της παρακοής· θεόγραφη πλάκα· επτάφωτη λυχνία, της οποίας το φέγγος ξεπέρασε τις ηλιακές λάμψεις· αγία σκηνή, την οποία ο πνευματικός Βεσελεήλ, ο Χριστός, κατασκεύασε πάνσοφα μέσα από τις αρετές και την κατέστησε κατοικητήριό Του· βασιλικό όχημα, μανναδόχε στάμνα, κλεισμένε κήπε· σφραγισμένη πηγή, της οποίας τα καθαρά νάματα αρδεύουν την οικουμένη· αγιόβλαστη ράβδο του Ααρών· δροσοφόρε πόκε του Γεδεών· θεόγραφε τόμε, μέσω του οποίου σχίστηκε το χειρόγραφο του Αδάμ· όρος του Θεού· όρος άγιο, στο οποίο ο Κύριος ευδόκησε να κατοικήσει· αγία ρίζα του Ιεσσαί· πόλη του Θεού, για την οποία ειπώθηκαν ένδοξα πράγματα, όπως λέει ο Δαβίδ.

Επομένως, σε αυτούς που ασκούνται στους ιερούς λόγους, η προσφώνηση αυτή υπόσχεται προτρεπτικά την ωφέλεια που προέρχεται από τους θείους λόγους. Διότι και η διατύπωση των ιερών αναγνωσμάτων έχει καθαριστεί σαν το πυρωμένο ασήμι, σύμφωνα με τον λόγο που λέει: «Τα λόγια του Κυρίου είναι δοκιμασμένα στη φωτιά»· και πάλι: «Τα λόγια του Κυρίου είναι λόγια αγνά, ασήμι πυρωμένο, δοκιμασμένο στο χώμα της γης, καθαρισμένο επτά φορές». Επίσης, το πνευματικό νόημα, που είναι εξαίρετο και πολυτίμητο, παριστάνεται με το να λέγεται: «στη λάμψη του χρυσού». «Όταν ο Ουράνιος διασκορπίζει βασιλιάδες πάνω της, θα γίνουν λευκοί σαν το χιόνι στη Σελμών». Αντί του «Όταν ο Επουράνιος διασκορπίζει» και τα εξής, ο Σύμμαχος το ερμήνευσε με αυτόν τον τρόπο: «Όταν ο Ικανός τη μοίραζε για να βασιλεύσει σε αυτήν, ήταν σαν χιονισμένη. Η Σελμών, όρος του Θεού, όρος εύφορο, όρος υψηλότατο, όρος εύφορο· γιατί αναζητούνται με τόση σπουδή τα υψηλά όρη; Αυτό είναι το όρος που πόθησε ο Θεός για να κατοικήσει σε αυτό, και ο Κύριος θα κατασκηνώσει εκεί για πάντα».

Αυτός είναι ο Σωτήρας και Κύριός μας, τον οποίο παρουσιάσαμε προηγουμένως, για τον οποίο έχει ειπωθεί και στους Ψαλμούς: «όρος του Θεού, όρος εύφορο»· και το εξής: «το όρος στο οποίο ο Θεός ευδόκησε να κατοικήσει».

Και θα ήταν μακροσκελές να σταχυολογήσουμε το κάθε τι από τους προφήτες· πώς ο Μιχαίας λέει ότι στις έσχατες ημέρες θα γίνει εμφανές όρος πάνω στις κορυφές των ορέων, ονομάζοντας με αυτόν τον τρόπο το μυστήριο της ευσεβείας που αναδεικνύεται για την καθαίρεση των αντίπαλων δυνάμεων· και πώς ο υψηλός Ησαΐας λέει ότι θα ανατείλει ράβδος και άνθος από τη ρίζα, προμηνύοντας έτσι την εν σαρκί ανάδειξη του Κυρίου· ή το τετυρωμένο όρος κατά τον μεγάλο Δαβίδ, ποιο νόημα εμπεριέχει έτσι όπως εμφανίζεται στη λέξη· ή το μυριοπλάσιο άρμα· ή η συναγωγή των ταύρων που αφήνεται στις δαμάλεις των λαών· ή το πόδι που βάφεται στο αίμα, ή οι γλώσσες των σκύλων· ή ο Λίβανος που καταθρυμματίζεται μαζί με τους κέδρους, καθ' ομοιότητα του μοσχαριού. Και μύρια άλλα επιπλέον μπορεί κανείς να σταχυολογήσει από την υπόλοιπη προφητεία και να καταδείξει την αναγκαιότητα της πνευματικής θεωρίας των ρητών ως προς το βαθύτερο νόημά τους. Εάν αυτή η θεωρία απορριφθεί, όπως αρέσει σε κάποιους, μου φαίνεται πως το αποτέλεσμα είναι όμοιο με το να παρέθετε κανείς στο τραπέζι για ανθρώπινη βρώση τα σπαρτά ακατέργαστα, χωρίς να τρίψει τα στάχυα, χωρίς να ξεχωρίσει με το λίχνισμα τους σπόρους από τα άχυρα, χωρίς να αλέσει το σιτάρι σε αλεύρι και χωρίς να παρασκευάσει άρτο με τον πρέποντα τρόπο της αρτοποιίας.

Διάψαλμα: αλλαγή της προφητείας. Στο «εν τω διαστέλλειν» αποκαλεί βασιλείς τους αποστόλους, ως άρχοντες της οικουμένης. Διότι αυτούς διασκόρπισε ο Χριστός σε όλη τη γη, δίνοντάς τους την εντολή να βαπτίζουν όλα τα έθνη. Στο «χιονωθήσονται»: Σελμών ερμηνεύεται ειρήνη, και οίκος της ειρήνης είναι η εκκλησία. Αναφέρεται δε στους βαπτιζομένους: θα λευκανθούν σαν το χιόνι μέσα στην ειρήνη, δηλαδή μέσα στην εκκλησία. «Όρος του Θεού»: η Παρθένος και Θεοτόκος, καθώς τα μέλη της [τα μεγάλα μυστήρια] είναι τετυρωμένα (συμπαγή), διότι μετείχε γάλακτος. «Πίον» δε, διότι κατέστη εύφορο από το Πνεύμα και λόγω της σάρκας. «Ίνα τι υπολαμβάνετε»: Πώς, λέει, οι άπιστοι συγκρίνουν τη Θεοτόκο με τις υπόλοιπες γυναίκες; Διότι αυτή είναι ξεχωριστή από όλες τις γυναίκες. «Το όρος ο ευδόκησεν»: Διότι μόνο στην Παρθένο ευδόκησε ο Θεός να κατοικήσει, σε αυτήν ως την εκλεγμένη από όλη την κτίση. «Και γαρ ο Κύριος»: Διότι αληθινά κατασκήνωσε σε αυτήν ο Θεός και όχι φαινομενικά, όπως ισχυρίζονται οι άπιστοι. «Το άρμα του Θεού»: Άρμα ονομάζει τη σάρκα ο Θεός Λόγος· διότι μυριάκις πολλαπλάσια είναι τα σώματα των αγίων, αλλά μία είναι η άγια σάρκα. «Ο Κύριος εν αυτοίς»: Όπως στο Σινά, έτσι και στη Σιών (στο άγιο) ευδόκησε να κατασκηνώσει ο Θεός. «Αναβάς εις ύψος»: Ανεβαίνοντας ο Χριστός στον σταυρό, αιχμαλώτισε τον διάβολο, αρπάζοντας τον άνθρωπο από αυτόν.

Διότι γεννιέται το επιφανέστατο όρος του Κυρίου, αυτό που έχει υψωθεί και υπερβαίνει κάθε βουνό και κάθε όρος, δηλαδή την υψηλότητα των ανθρώπων και των αγγέλων. Από αυτό ευδόκησε να αποκοπεί σωματικά, χωρίς τη μεσολάβηση ανθρώπινων χεριών, ο ακρογωνιαίος λίθος, ο Χριστός, η μία υπόσταση που συνενώνει τα διεστώτα, δηλαδή τη θεότητα και την ανθρωπότητα, τους αγγέλους και τους ανθρώπους, όσους προέρχονται από τα έθνη και τον σαρκικό Ισραήλ σε έναν πνευματικό Ισραήλ. «Όρος του Θεού, όρος παχύ, όρος τετυρωμένο, όρος παχύ, το όρος στο οποίο ευδόκησε ο Θεός να κατοικήσει». Το θείο άρμα που είναι μυριοπλάσιο από εκείνα που πλουτίζουν με τη θεία χάρη, εννοώ τα Χερουβείμ και τα Σεραφείμ. Η κορυφή που είναι αγιότερη από το Σινά, την οποία δεν καλύπτει καπνός, ούτε γνόφος, ούτε θύελλα, ούτε τρομακτική φωτιά, αλλά η φωτιστική έκλαμψη του Παναγίου Πνεύματος. Διότι εκεί μεν ο Λόγος του Θεού έγραψε τον νόμο σε πέτρινες πλάκες χρησιμοποιώντας το Πνεύμα ως δάχτυλο, ενώ σε αυτήν, από το Άγιο Πνεύμα και από τα αίματά της, ο ίδιος ο Λόγος σαρκώθηκε και προσέφερε τον εαυτό Του στην ανθρώπινη φύση μας ως το δραστικότερο φάρμακο της σωτηρίας. Εκεί υπήρχε το μάννα· σε αυτήν βρίσκεται Εκείνος που έδωσε στο μάννα τη γλυκύτητά του. Ας υποκλιθεί η περίφημη σκηνή, την οποία κατασκεύασε ο Μωυσής στην έρημο από πολύτιμα και κάθε είδους υλικά, και πριν από αυτήν η σκηνή του πατριάρχη Αβραάμ, ενώπιον της έμψυχης και λογικής σκηνής του Θεού· διότι αυτή δεν υπήρξε απλώς δοχείο της ενέργειας του Θεού, αλλά ουσιωδώς της ίδιας της υπόστασης του Υιού του Θεού.

Γι' αυτό, το ιερό και πανάμωμο σώμα σου παραδιδόταν σε όσια ταφή, με τους αγγέλους να προπορεύονται, να το περικυκλώνουν, να το ακολουθούν —και τι δεν έπρατταν από όσα, όπως ήταν φυσικό, ταίριαζε για να υπηρετήσουν τη μητέρα του δικού τους Δεσπότη— και με τους αποστόλους και όλο το πλήρωμα της Εκκλησίας να αναπέμπουν μεγαλόφωνα θεόπνευστους ύμνους, εμπνεόμενοι από το Πνεύμα: «Θα χορτάσουμε από τα αγαθά του οίκου σου· άγιος είναι ο ναός σου, θαυμαστός εν δικαιοσύνη», και πάλι: «Αγίασε το σκήνωμά του ο Ύψιστος. Όρος του Θεού, όρος εύφορο, το όρος στο οποίο ευαρεστήθηκε ο Θεός να κατοικήσει». Εσένα, την αληθινή κιβωτό του Κυρίου του Θεού, αφού η χορεία των αποστόλων σε σήκωσε στους ώμους της, όπως άλλοτε οι ιερείς την τυπική κιβωτό, και σε εναπέθεσαν σε τάφο, μέσα από αυτόν, σαν μέσα από κάποιον Ιορδάνη, σε προέπεμπαν προς την αληθινή γη της επαγγελίας, εννοώ την άνω Ιερουσαλήμ, τη μητέρα όλων των πιστών, της οποίας τεχνίτης και δημιουργός είναι ο Θεός· διότι δεν κατέβηκε η ψυχή σου στον άδη, αλλά ούτε και η σάρκα σου γνώρισε τη φθορά.

Σε ανυμνούμε αναφωνώντας: «Χαίρε, όρος κατάσκιο, χαίρε, όρος εύφορο και πλούσιο εν Πνεύματι, χαίρε, ουράνια κλίμακα, χαίρε, γέφυρα που μεταφέρεις από τον θάνατο προς τη θεία ζωή». Εσένα, την έμψυχη παστάδα του δεσπότη της κτίσεως, τον θείο ναό, το αγιασμένο παλάτι, την αδιάβατη πύλη, την υπέρτιμη κλίνη, Δέσποινα, ως οφείλουμε μεγαλύνουμε.

Με τις ιερότατες φωνές των προφητών, ο πανίερος λαός σε ονόμασε όρος αλατόμητο, όρος εύφορο, όρος κατάσκιο, θεία κλίμακα, μυστική λαβίδα, τράπεζα, θεοδόχο κλίνη, υψηλό παλάτι και έμψυχη πόλη. Αφού αποβάλουμε από τη διάνοιά μας τους λογισμούς που γεννούν τη ραθυμία και όλες τις επίγειες φροντίδες, ας προσπέσουμε με θέρμη στον Κύριο και ας κλάψουμε πικρά ενώπιον του Θεού, διότι η Θεοτόκος στέκεται αδιάκοπα ως μεσίτρια για εμάς.

Άραγε ποιοι ήταν εκείνοι που τότε ησύχαζαν στους τάφους, οι οποίοι, αντί να υπηρετούν τον Θεό, τον πίκραιναν μάλλον, θηρεύοντας την κενή δόξα και με αθέμιτες πράξεις. «Θεέ μου, όταν πορευόσουν ενώπιον του λαού σου, όταν διέβαινες μέσα στην έρημο, η γη σείστηκε, διότι και οι ουρανοί έσταξαν», δηλαδή το μάννα και την ορτυγομήτρα, «από το πρόσωπο του Θεού του Σινά και του Ισραήλ. Βροχή εκούσια θα ξεχωρίσεις, ω Θεέ, για την κληρονομία σου», για να φάνε το μάννα, «και ασθένησε» η εν λόγω κληρονομία σου μέσα στην έρημο, «εσύ όμως την αποκατέστησες», τρέφοντάς την χωρίς όργωμα και θερισμό για σαράντα χρόνια. «Τα ζώα σου», δηλαδή ο λαός σου, «κατοικούν σε αυτήν» την έρημο. «Ετοίμασας με την αγαθότητά σου», Χριστέ, «για τον φτωχό» χορό των αποστόλων, «λόγο που ευαγγελίζεται με πολλή δύναμη, ως βασιλιάς των δυνάμεων και του αγαπητού» Πατρός Υιός αγαπητός. «Με την ωραιότητα του οίκου» της θεόκλητης εκκλησίας σου, «για να μοιράσουν λάφυρα» νοητά, και απονέμοντας στον καθένα το ταιριαστό μερίδιο της καλής κληρονομίας. «Εάν αναπαυθείτε ανάμεσα στους κλήρους» της πράξης και της θεωρίας, όντως αποκτήσατε «φτερά περιστεράς επαργυρωμένα, της οποίας τα νώτα έχουν τη χλοερότητα του χρυσού», όταν ομιλεί «ο επουράνιος βασιλιάς σε αυτήν». «Θα γίνουν λευκοί σαν το χιόνι» οι τέτοιοι «όπως στο όρος Σελμών», το οποίο είναι «όρος του Θεού, όρος εύφορο, όρος τυρωμένο», δηλαδή, παχύ και ολόλευκο και στέρεο.

{ "chunk_id": "", "translation": "Να μην πάθω; Να μην πεθάνω; Πώς λοιπόν θα σώσω τον Αδάμ; Να μην κατοικήσω σε τάφο; Πώς θα ελκύσω προς τη ζωή αυτούς που βρίσκονται στον Άδη; Και όμως, όπως γνωρίζεις, σταυρώνομαι άδικα. Γιατί λοιπόν κλαις, μητέρα; Μάλλον να ανακράζεις έτσι: «Με τη θέλησή του έπαθε ο Υιός και Θεός μου». Απόβαλε λοιπόν, μητέρα, απόβαλε τη λύπη, γιατί δεν σου ταιριάζει να θρηνείς, επειδή ονομάστηκες Κεχαριτωμένη. Την κλήση σου, λοιπόν, με τον κλαυθμό μην την κρύβεις. Μην εξομοιώνεις τον εαυτό σου με τις ασύνετες, πάνσοφη Κόρη. Βρίσκεσαι στο μέσο του δικού μου νυμφώνα. Μην καταμαραίνεις, λοιπόν, την ψυχή σου σαν να στέκεσαι απέξω. Αυτούς που είναι στον νυμφώνα προσκάλεσέ τους ως δούλους σου, διότι καθένας θα τρέξει με τρόμο και θα σε υπακούσει, σεμνή, όταν πεις: «Πού είναι ο Υιός και Θεός μου;». Μην παρουσιάζεις πικρή την ημέρα του πάθους, διότι για χάρη της εγώ, ο γλυκύς, κατήλθα τώρα από τον ουρανό σαν το μάννα, όχι στο όρος Σινά, αλλά στην κοιλιά σου. Διότι μέσα σε αυτήν έλαβα σάρκα, όπως προαναφωνούσε ο Δαβίδ. Νόησε το στερεωμένο (τετυρωμένο) όρος, σεμνή. Διότι αυτό είμαι εγώ, επειδή, αν και ήμουν Λόγος, μέσα σου έγινα σάρκα. Με αυτήν, λοιπόν, πάσχω και με αυτήν σώζω. Μην κλαις λοιπόν, μητέρα, μάλλον να βοάς έτσι: «Με τη θέλησή του δέχεται το πάθος ο Υιός και Θεός μου». [" }