Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 67:24

«Ώστε να βαφτεί το πόδι σου στο αίμα». Διδάσκει πώς θα επιστρέψουν. Και πώς θα επιστρέψουν, παρά μόνο, προφανώς, με την εξόντωση των πονηρών δυνάμεων; Διότι έριξαν το αίμα τους στη γη, σύμφωνα με τη φωνή του Ησαΐα, ώστε να βαφτεί και το δικό του πόδι στο αίμα.

Με πιο ιστορική έννοια ο λόγος γράφει τα εξής: «Η γλώσσα των κυνών σου από τους εχθρούς εξαιτίας του». Ως κύνας βέβαια αναφέρει τους φύλακες της νοητής ποίμνης, τους αγίους κήρυκες, των οποίων η γλώσσα σχεδόν γεύεται το αίμα των νοητών εχθρών. Λέει, λοιπόν, ότι η φωνή των αποστόλων θα γίνει σχεδόν αιτία θανάτου για τους πονηρούς δαίμονες.

«Σου ανοίγονται με φόβο οι πύλες του θανάτου, και οι πυλωροί του άδη, μόλις σε είδαν, έτρεμαν;» <Θα επιστρέψω από τα βάθη της θάλασσας.> (E f. 128, K f. 122) Αυτούς που κατέπεσαν, λέει, στον βυθό των ηδονών και είναι βυθισμένοι στις κοσμικές φιληδονίες, θα τους επιστρέψω σε εμένα. <Για να βαφτεί το πόδι σου στο αίμα.> (A f. 341 b) Διδάσκει το πώς θα επιστρέψουν, δηλαδή με την εξόντωση των πονηρών δυνάμεων. Διότι κατέβασε στη γη το αίμα τους και ραντίστηκε από τη συντριβή τους, σύμφωνα με τη φωνή του Ησαΐα, ώστε να βαφτεί και το πόδι του στο αίμα. Ο λόγος περιγράφει αυτά τα γεγονότα με έναν πιο ιστορικό (παραστατικό) τρόπο, πλάθοντας την εικόνα σαν να πρόκειται για πόλεμο και στρατηγό. Διότι αυτοί που συνηθίζουν να νικούν στους πολέμους και τις μάχες, βουτούν το πόδι τους στα αίματα των πεσόντων καθώς πατούν πάνω στους σκοτωμένους. Έτσι και εδώ, επειδή παρουσίασε τον Θεό των όλων σαν έναν αριστέα πολεμιστή που κατατροπώνει τους εχθρούς του και ελευθερώνει όσους άδικα είχαν υποδουλωθεί, ο λόγος περιγράφει ποτάμια αιμάτων, νεκρούς να καταπατώνται, ριγμένους άταφους, και παραδομένους ως βορά στους σκύλους. Σώζεις επομένως, λέει, αυτούς που κινδυνεύουν, και πολεμάς ενάντια στους εχθρούς, ώστε να βαφτεί το πόδι σου στο αίμα, και να βαφτεί επίσης η γλώσσα των σκύλων σου από το αίμα των εχθρών.

Γι' αυτό ο Σύμμαχος τον ερμήνευσε ως «δεσπότη». Αυτός λοιπόν ο Κύριος, δηλαδή ο ίδιος ο Λόγος του Θεού, είπε: «Από τη Βασάν θα επιστρέψω» και πάλι: «Θα επιστρέψω από τα βάθη της θάλασσας». Αντί όμως για το πρώτο «θα επιστρέψω» και το δεύτερο «θα επιστρέψω», ο Σύμμαχος το ερμήνευσε με αυτόν τον τρόπο: «Είπε ο Κύριος: Από τη Βασάν θα επιστρέψω, και θα τους κάνω να επιστρέψουν από τα βάθη της θάλασσας». Βλέπεις τι είδους κατορθώματα έκανε ο Κύριος όταν κατέβηκε στα βάθη της θάλασσας; Συνέτριψε τα κεφάλια των δρακόντων πάνω στο νερό, και τις τρίχες των εχθρών του που πορεύονταν με «τριχωτή κορυφή μέσα σε αμαρτήματα». Και έκανε να επιστρέψουν από τη Βασάν και από τα βάθη της θάλασσας οι ψυχές που είχαν από παλιά καταποντιστεί εκεί. Η λέξη Βασάν ερμηνεύεται ως αισχύνη, εκεί όπου κατέβηκε για χάρη μας ο Κύριος που φανερώθηκε μέσω των προαναφερθέντων στοιχείων, καταφρονώντας την αισχύνη για τη σωτηρία εκείνων που ήταν υποδουλωμένοι εκεί. Γι' αυτό έχει λεχθεί: «Είπε ο Κύριος: Από τη Βασάν θα επιστρέψω, θα επιστρέψω από τα βάθη της θάλασσας». Στη συνέχεια έχει λεχθεί: «Για να βαφτεί το πόδι σου στο αίμα». Αντί αυτού ο Σύμμαχος ερμήνευσε λέγοντας: «Για να συντρίψει το πόδι σου με αίμα, και να γλείψει η γλώσσα των σκύλων σου τον καθένα από τους εχθρούς σου». Διότι, συντρίβοντας τους εχθρούς του και σπάζοντας τα κεφάλια τους, γέμισε το πόδι του με αίμα, το οποίο έρρευσε από τα κεφάλια του εχθρού του.

Γι' αυτό ελέγετο στον Ησαΐα: «Ποιος είναι αυτός που έρχεται από την Εδώμ, με κόκκινα ιμάτια από τη Βοσόρ;» και στη συνέχεια: «Γιατί είναι ερυθρά τα ιμάτιά σου, και τα ενδύματά σου σαν εκείνου που πατάει τον ληνό, που είναι γεμάτος από πατημένα σταφύλια;» Έπειτα στη συνέχεια απαντά προς αυτούς που τον ρώτησαν, και λέει: «Τους καταπάτησα με τον θυμό μου.» Και εδώ, λοιπόν, μετά τη συντριβή των κεφαλών των δρακόντων έχει αναφερθεί: «Για να συνθλίψει το πόδι σου μέσα στο αίμα,» ή, «Για να βαφτεί το πόδι σου στο αίμα, και η γλώσσα των σκύλων σου από τους εχθρούς εξαιτίας αυτού.» Αντί αυτού, σαφέστερα ο Σύμμαχος ερμήνευσε λέγοντας: «Και να γλείψει η γλώσσα των σκύλων σου από τον καθένα από τους εχθρούς σου.» Και ως σκύλους του Κυρίου που γλείφουν το αίμα των εχθρών του, ποιους θα μπορούσες να πεις, παρά κάποιους άγρυπνους φύλακες που φυλάσσουν τα ποίμνιά του, φρουρώντας την Εκκλησία του, ή κάποιες τιμωρητικές δυνάμεις που επιβαίνουν στη συντριβή των εχθρών του, και σαν να δοκιμάζουν να γευτούν την καταστροφή τους; «Θεάθηκαν οι πορείες σου, Θεέ, οι πορείες του Θεού μου, του βασιλιά μου, που βρίσκεται στο άγιο.» Και αυτά έχουν προστεθεί ως συνέχεια σε όσα ειπώθηκαν προηγουμένως.

Και θα ήταν μακροσκελές να σταχυολογήσουμε το κάθε τι από τους προφήτες· πώς ο Μιχαίας λέει ότι στις έσχατες ημέρες θα γίνει εμφανές όρος πάνω στις κορυφές των ορέων, ονομάζοντας με αυτόν τον τρόπο το μυστήριο της ευσεβείας που αναδεικνύεται για την καθαίρεση των αντίπαλων δυνάμεων· και πώς ο υψηλός Ησαΐας λέει ότι θα ανατείλει ράβδος και άνθος από τη ρίζα, προμηνύοντας έτσι την εν σαρκί ανάδειξη του Κυρίου· ή το τετυρωμένο όρος κατά τον μεγάλο Δαβίδ, ποιο νόημα εμπεριέχει έτσι όπως εμφανίζεται στη λέξη· ή το μυριοπλάσιο άρμα· ή η συναγωγή των ταύρων που αφήνεται στις δαμάλεις των λαών· ή το πόδι που βάφεται στο αίμα, ή οι γλώσσες των σκύλων· ή ο Λίβανος που καταθρυμματίζεται μαζί με τους κέδρους, καθ' ομοιότητα του μοσχαριού. Και μύρια άλλα επιπλέον μπορεί κανείς να σταχυολογήσει από την υπόλοιπη προφητεία και να καταδείξει την αναγκαιότητα της πνευματικής θεωρίας των ρητών ως προς το βαθύτερο νόημά τους. Εάν αυτή η θεωρία απορριφθεί, όπως αρέσει σε κάποιους, μου φαίνεται πως το αποτέλεσμα είναι όμοιο με το να παρέθετε κανείς στο τραπέζι για ανθρώπινη βρώση τα σπαρτά ακατέργαστα, χωρίς να τρίψει τα στάχυα, χωρίς να ξεχωρίσει με το λίχνισμα τους σπόρους από τα άχυρα, χωρίς να αλέσει το σιτάρι σε αλεύρι και χωρίς να παρασκευάσει άρτο με τον πρέποντα τρόπο της αρτοποιίας.

Διότι η λέξη Βασάν ερμηνεύεται ως αισχύνη. Επιστρέφοντας λοιπόν, λέγει, θα τους ανταποδώσω. Με το «θα επιστρέψω» εννοεί τη θάλασσα του βίου, την άστατη· διότι επανέφερε αυτούς που κλυδωνίζονταν μέσα σε αυτήν. Το «ώστε να βαφεί», αναφέρεται στον σταυρό όταν καρφώνονταν τα καρφιά. Η «γλώσσα». Σκύλοι είναι τα τέκνα των Ιουδαίων, για τα οποία λέγει: «με περικύκλωσαν πολλοί σκύλοι». Διότι αυτοί σαν σκύλοι εξέτειναν τις γλώσσες τους εναντίον του Χριστού. Το «θεωρήθηκαν» σημαίνει ότι ο Θεός Λόγος περπάτησε και στην αισθητή και στη νοητή γη και θάλασσα. Οι «πορείες». Είναι οι πορείες του Υιού του Θεού, το πώς συναναστράφηκε με τους ανθρώπους· διότι αυτός είναι βασιλιάς μεταξύ των αγίων ως άγιος. Το «πρόφθασαν». Οι απόστολοι έφθασαν στη γη, διδάσκοντας τους ανθρώπους να ψάλλουν και να ευλογούν τον Κύριο. Το «εν μέσω νεανίδων». Ονομάζει τις εκκλησίες νεάνιδες, επειδή σφύζουν από νεότητα στην πίστη· και «τυμπανίστριες», επειδή μέσα σε αυτές κρούεται η κιθάρα του Πνεύματος. Το «στις εκκλησίες». Όταν ο άνθρωπος βρίσκεται στην εκκλησία, λέγει, ας ευλογεί τον Θεό και ας μην περισπάται ο νους του. Το «τον Κύριο». Διότι δοξάζεται ο Κύριος από τις πηγές του βαπτίσματος·

Όχι κάποια άλλη κορυφή, αλλά θα συντρίψει τις κορυφές εκείνων που παρανομούν ζώντας μέσα σε αμαρτίες, την κορυφή που καλύπτεται από πυκνές τρίχες. «Είπε ο Κύριος· από τη Βασάν θα επιστρέψω, και στους βυθούς της θάλασσας, ώστε να βαφτεί το πόδι σου στο αίμα». Αισθητή Βασάν είναι η χώρα στη γη Χαναάν, στην οποία βασίλευσε ο Ωγ, ενώ νοητή Βασάν είναι η παγκόσμια ήπειρος, στην οποία αφού ήλθε ο Υιός του Θεού, είπε: «Κύριος», δηλαδή ο Πατέρας, «θα επιστρέψω», δηλαδή θα σε εγκαταλείψω κατά θεία οικονομία, και θα βαφτεί το πόδι σου στο αίμα από το λογχισμό της πλευράς σου από τους εχθρούς. «Η γλώσσα των σκύλων σου από τους εχθρούς εξαιτίας αυτού», δηλαδή οι απόστολοι εκλέχθηκαν από τους εχθρούς Ιουδαίους, των οποίων η γλώσσα αναιρεί την απιστία, όπως ακριβώς τα άγρια θηρία εξοντώνονται από τους σκύλους. «Θεάθηκαν οι πορείες σου, Θεέ μου, του βασιλιά που βρίσκεται στο άγιο». Φάνηκαν στον κόσμο οι οδοί του Χριστού, οι θεοπρεπείς νόμοι της καινής του διαθήκης, ως αγίου και αγαπητού βασιλιά. «Προπορεύθηκαν ακολουθώντας τους άρχοντες», δηλαδή βρέθηκαν κοντά και αυτοί οι άρχοντες, «ανάμεσα σε νεάνιδες» που έψαλλαν «παίζοντας τύμπανα».

Τότε, εάν κάποιος έβλεπε το ρεύμα του ποταμού να μιαίνεται από τον λύθρο των βαρβάρων, δίχως κανέναν ενδοιασμό θα έλεγε πως, κατά τον μωσαϊκό τρόπο, τιμώρησες τους αποστάτες μέσω των στοιχείων της φύσεως, μεταβάλλοντας τα νερά τους σε αίμα, ώστε να μην μπορούν να πιουν. Και ότι μέσω αυτής της ερυθρής βαφής, στην οποία μετέβαλες τον ρου του ύδατος, για εμάς μεν υπέγραψες την ελευθερία από τους βαρβάρους χρησιμοποιώντας ως κάλαμο το φοβερό σου δόρυ, για τους ίδιους δε τους αλλοφύλους καλλιγράφησες έναν πορφυρό θάνατο. Και αφού βάφτηκε το πόδι σου στο αίμα των εχθρών σου, δυνατέ, ωσάν κόκκινη κλωστή γεωμετρώντας τη Δαλματία, την κληροδότησε στους Ρωμαίους.