Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 67:28

«Εκεί ο νεότερος Βενιαμίν σε έκσταση». Εκεί, πού; Παρά στο μέσο εκείνων που ψάλλουν; Και ποιος είναι ο Βενιαμίν παρά ο μακάριος απόστολος Παύλος, ο οποίος κατάγεται από τη φυλή Βενιαμίν; Το δε «νεότερος» αναφέρεται στο ότι ο Κύριος εμφανίστηκε σε αυτόν ύστερα από όλους τους άλλους αποστόλους. Το «σε έκσταση» το αναφέρει εξαιτίας της υπερβολής των αποκαλύψεων, σύμφωνα με αυτό που έχει ειπωθεί από τον ίδιο: «Είτε βρεθήκαμε σε έκσταση, ήταν για τον Θεό· είτε σωφρονούμε, είναι για εσάς». Και εύλογα μνημόνευσε αυτόν πρώτον από τους άλλους, επειδή κοπίασε περισσότερο από τους άλλους.

«Άρχοντες Ιούδα ηγεμόνες αυτών». Οι άρχοντες του Ιούδα, αναφέρει, χειροτονήθηκαν ηγεμόνες και άρχοντες αυτών των ίδιων που ψάλλουν. Τόσο από τη φυλή του Ιούδα όσο και από του Ζαβουλών και από του Νεφθαλείμ. Και από μεν τον Ζαβουλών και τον Νεφθαλείμ κατάγονται ο Πέτρος και ο Ανδρέας και ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης, όπως δηλώνει το Ευαγγέλιο· από δε τον Ιούδα ο Λευί, δηλαδή ο Ματθαίος, και οι υπόλοιποι από τους αποστόλους.

Ακούω δε και τον προφήτη Δαβίδ να ψάλλει και να λέει γι' αυτούς: «Εκεί είναι ο Βενιαμίν ο νεότερος σε έκσταση, οι άρχοντες του Ιούδα και οι ηγεμόνες τους, οι άρχοντες του Ζαβουλών, οι άρχοντες του Νεφθαλείμ». Διότι σχεδόν από κάθε φυλή του Ισραήλ επιλέχθηκαν οι μακάριοι μαθητές, και υπήρξαν οικουμενικοί φωστήρες που κατείχαν τον λόγο της ζωής. Και τούτο είναι το παράδοξο: διότι οι σοφοί των Ελλήνων διαθέτουν μεν λαμπρή ευγλωττία και έχουν μεγάλη ευχέρεια λόγου, ενώ οι μαθητές του Σωτήρα μας υπήρξαν άνθρωποι χειρώνακτες, ναυτικοί και ψαράδες, χωρίς να διαθέτουν κομπασμό λόγων ούτε πλούτο επιτηδευμένων λέξεων, αλλά υπήρξαν μεν απλοϊκοί στον λόγο, πλούσιοι όμως στη γνώση. Και έχουν μεν σιγήσει τα γράμματα των Ελλήνων και η μεγαλοστομία των λέξεων, ενώ σε όλη την υφήλιο κυριαρχεί η δύναμη των ευαγγελικών κηρυγμάτων. Αυτά τα υπενθυμίζει ο Θεός και μέσω της φωνής του Ιερεμία, λέγοντας για τον εχθρό των πάντων, εννοώ δηλαδή τον σατανά: «Αλίμονο σε εκείνον που πληθαίνει για τον εαυτό του όσα δεν του ανήκουν και βαραίνει τον κλοιό του με σφοδρότητα, διότι ξαφνικά θα εγερθούν αυτοί που θα τον δαγκώσουν και θα ξυπνήσουν οι επίβουλοί σου, και θα γίνεις λεία για αυτούς».

Ακούω δε τον προφήτη Δαβίδ να ψάλλει γι' αυτούς: «Εκεί ο Βενιαμίν ο νεότερος σε έκσταση, οι άρχοντες του Ιούδα οι ηγεμόνες τους, οι άρχοντες του Ζαβουλών, οι άρχοντες του Νεφθαλείμ». Διότι σχεδόν από κάθε φυλή του Ισραήλ αναδείχθηκαν εκλεκτοί οι θεσπέσιοι μαθητές και έγιναν οικουμενικοί φωστήρες που κατέχουν τον λόγο της ζωής, άνθρωποι που υπήρξαν χειρώνακτες και θαλασσινοί και ψαράδες, οι οποίοι δεν διέθεταν αφθονία από περίτεχνες λέξεις, αλλά ήταν «απαίδευτοι μεν στον λόγο», πλούσιοι δε «στη γνώση». Αυτούς φανέρωνε ο Θεός και μέσω της φωνής του Ιερεμία λέγοντας για τον σατανά: «Αλίμονο σε αυτόν που αυξάνει για τον εαυτό του όσα δεν του ανήκουν, διότι ξαφνικά θα εγερθούν αυτοί που θα τον δαγκώσουν και θα ξυπνήσουν οι επίβουλοί σου, και θα γίνεις λάφυρο σε αυτούς»· επειδή όλους τους ανθρώπους πάνω στη γη, που δεν του ανήκαν, τους συγκέντρωσε ο σατανάς και τους έκανε δικούς του προσκυνητές, αλλά εγέρθηκαν αυτοί που άρπαξαν τα σκεύη του. Διότι το δίχτυ της αποστολικής διδασκαλίας αλίευσε όλους τους πλανημένους και προσέφεραν στον Θεό ολόκληρη την οικουμένη.

Αναφέρει δε και ο μακάριος Δαβίδ την ανάδειξη των μαθητών και λέει: «Εκεί ο Βενιαμίν ο νεότερος σε έκσταση, οι άρχοντες του Ιούδα οι ηγεμόνες τους· οι άρχοντες του Ζαβουλών, οι άρχοντες του Νεφθαλείμ». Το ότι, βέβαια, δεν έμελλε να κληθούν στους ορισμένους καιρούς μόνο οι θεσπέσιοι μαθητές, αλλά και τα πλήθη των εθνών, το προαναγγέλλει λέγοντας: Και οι υπόλοιποι που κατοικούν στην παραλιακή περιοχή και πέραν του Ιορδάνη, η Γαλιλαία των εθνών, ο λαός που πορευόταν στο σκοτάδι είδε φως μεγάλο. Για όσους κατοικούν σε χώρα και σκιά θανάτου, φως θα λάμψει πάνω σας. Διότι βάδιζαν όπως αυτοί που προέρχονταν από τα έθνη και περνούσαν τη ζωή τους σε τούτο τον κόσμο, σαν αυτούς που βρίσκονται στη νύχτα και στο σκοτάδι, ακριβώς επειδή δεν είχαν στον νου τους το φως της αληθινής θεογνωσίας, με αποτέλεσμα να πέφτουν σε κάθε είδους βάραθρο, και σαν να σκοντάφτουν σε πέτρα, να προσκρούουν σε κάθε κακό.

Και πρόσεξε, σε παρακαλώ, την σοφία του νόμου. Διότι θα τοποθετήσετε, λέει, πάνω στους άρτους λιβάνι και αλάτι. Και το μεν λιβάνι είναι σύμβολο ευωδίας, το δε αλάτι, συνέσεως και φρονήσεως. Και τα δύο αυτά ενυπήρχαν σε ύψιστο βαθμό στους αγίους αποστόλους. Διότι ο βίος τους ήταν ευώδης, γι' αυτό άλλωστε έλεγαν ότι «είμαστε ευωδία Χριστού για τον Θεό». Ήταν δε, επιπλέον, και απόλυτα συνετοί. Ακούω μάλιστα και τον προφήτη Δαβίδ να ψάλλει και να λέει γι' αυτούς: «Εκεί είναι ο Βενιαμίν σε έκσταση, οι άρχοντες του Ιούδα οι ηγέτες τους, οι άρχοντες του Ζαβουλών, οι άρχοντες του Νεφθαλείμ». Διότι σχεδόν από κάθε φυλή του Ισραήλ αναδείχθηκαν εκλεκτοί οι μακάριοι μαθητές. Και ήταν οικουμενικοί φωστήρες, κατέχοντας λόγο ζωής. Και το πιο παράδοξο: διότι λαμπρή ευγλωττία έχουν οι σοφοί των Ελλήνων, και μιλούν με μεγάλη ευφράδεια. Οι μαθητές όμως του Σωτήρος μας υπήρξαν άνθρωποι χειρώνακτες, και εργάτες της θάλασσας, και ψαράδες, μη έχοντας κομπορρημοσύνη λόγων, ούτε πλούτο δοκιμασμένων λέξεων. Αλλά ήταν απλοϊκοί στον λόγο, πλούσιοι όμως στη γνώση. Και έχουν μεν σιγήσει τα γράμματα των Ελλήνων, και η μεγαλοστομία των λέξεων, κυριαρχεί δε σε όλη την οικουμένη η δύναμη των ευαγγελικών κηρυγμάτων.

Διότι από τις Γραφές του Νόμου και των Προφητών ευλογείται ο Κύριος από εκείνους που μπορούν να αντλούν με ευφροσύνη νερό από αυτές, αφού αποτελούν πηγές σωτηρίας. <Εκεί είναι ο Βενιαμίν, ο νεότερος, σε έκσταση.> (A f. 342 b) Εκεί πού; Μέσα στις Εκκλησίες, ή ανάμεσα σε αυτούς που ψάλλουν. Και ποιος είναι ο Βενιαμίν, παρά ο μακάριος Παύλος, ο οποίος προερχόταν από τη φυλή Βενιαμίν; Το δε «νεότερος», λέγεται επειδή ο Κύριος του εμφανίστηκε τελευταίο σε σχέση με τους άλλους αποστόλους. Το «σε έκσταση» λέγεται εξαιτίας της αρπαγής του έως τον τρίτο ουρανό και εξαιτίας της υπερβολής των αποκαλύψεών του, σύμφωνα με όσα ο ίδιος ανέφερε: «Είτε βρεθήκαμε σε έκσταση, το κάναμε για τον Θεό· είτε σωφρονούμε, το κάνουμε για εσάς»· και επειδή έτυχε μιας πιο θεϊκής αλλοιώσεως. Στο πρόσωπό του επαληθεύεται και το «Το πρωί θα φάει» και το «Το βράδυ θα μοιράσει τροφή». Διότι αυτός που καταδίωκε την Εκκλησία, μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα κήρυξε το Ευαγγέλιο της πίστεως. <Οι άρχοντες του Ιούδα είναι οι ηγεμόνες τους.> (A f. 342 b) Μνημονεύει και τους υπόλοιπους διδασκάλους και αποστόλους της Εκκλησίας, οι οποίοι επιλέχθηκαν σχεδόν από κάθε φυλή του Ισραήλ και αναδείχθηκαν οικουμενικοί φωστήρες, και αναφέρει ότι χειροτονήθηκαν άρχοντες και ηγεμόνες αυτών που ψάλλουν· τόσο από τη φυλή του Ιούδα, όπως οι αδελφοί του Κυρίου, και ο Λευί δηλαδή ο Ματθαίος· όσο και από τις φυλές Ζαβουλών και Νεφθαλείμ, όπως ο Πέτρος και ο Ανδρέας, και οι γιοι του Ζεβεδαίου, και ο Φίλιππος, οι οποίοι κατάγονταν από το χωριό Βηθσαϊδά, και ο Ιάκωβος του Αλφαίου από την Καπερναούμ, ενώ ο Σίμων ο Ζηλωτής ονομάστηκε Κανανίτης.

Διότι κήρυξε την πίστη την οποία κάποτε προσπαθούσε να καταστρέψει, και αναπέμπει ευχαριστίες επειδή τάχθηκε στο αποστολικό αξίωμα, αν και προηγουμένως ήταν «βλάσφημος, διώκτης και υβριστής». Διότι έτσι ακριβώς λέει κάπου ο ίδιος. Καταγόταν μάλιστα από τη φυλή του Βενιαμίν. Και λέω ότι ο ίδιος ο θεσπέσιος Δαβίδ αναφέρεται σαφώς στην ιστορία του, λέγοντας στον εξηκοστό έβδομο ψαλμό: «Εκεί βρίσκεται ο νεότερος Βενιαμίν σε έκσταση. Οι άρχοντες του Ιούδα είναι ηγεμόνες τους, οι άρχοντες του Ζαβουλών, οι άρχοντες του Νεφθαλείμ». Διότι οι μακάριοι μαθητές, αν και ήταν Ιουδαίοι και προέρχονταν από το αίμα του Ισραήλ, έγιναν καθοδηγητές όσων δικαιώθηκαν εν Χριστώ μέσω της πίστεως, μαζί με τους οποίους και ο ίδιος από τη φυλή του Βενιαμίν στέλνει επιστολές και λέει: «Είτε βρεθήκαμε σε έκσταση, είναι για τον Θεό· είτε σωφρονούμε, είναι για σας». Διότι κήρυττε το Ευαγγέλιο στα έθνη και στους Ιουδαίους για τον Κύριό μας Ιησού Χριστό· μέσω του οποίου και μαζί με τον οποίο ανήκει στον Θεό και Πατέρα η δόξα μαζί με το Άγιο Πνεύμα στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Έπειτα προσθέτει: «Εκεί ο Βενιαμίν ο νεότερος σε έκσταση». Αντί δε του «εκεί», ο Σύμμαχος λέει: «όπου, λέει, ο Βενιαμίν ο μικρότατος»· και ο Ακύλας παρομοίως: «Εκεί, λέει, ο Βενιαμίν ο μικρός, που κυριαρχεί επάνω τους». Βενιαμίν δε ο νεότερος και μικρότατος ή ελάχιστος ήταν ο θείος Απόστολος Παύλος, όντας από τη φυλή Βενιαμίν, Εβραίος από Εβραίους, καθώς ο ίδιος διδάσκει λέγοντας: «Περιτμημένος την όγδοη ημέρα, από το γένος του Ισραήλ, από τη φυλή Βενιαμίν, Εβραίος από Εβραίους». Ονομάζεται δε νεότερος, ή μικρότατος, ή μικρός, επειδή και ο ίδιος το διδάσκει αυτό λέγοντας: «Τελευταίο δε από όλους, σαν σε έκτρωμα, εμφανίστηκε και σε εμένα». Αντί δε του «σε έκσταση», ο μεν Ακύλας ερμήνευσε «που κυριαρχεί επάνω τους»· ο δε Θεοδοτίων «εκπαιδευτής τους»· η δε πέμπτη έκδοση το ερμήνευσε «αυτός που εκπαιδεύει» ή «που διδάσκει».

Δεν χρειαζόμαστε περισσότερα λόγια για να αποδείξουμε ότι ο ιερός Απόστολος, ο οποίος ονομάζεται Βενιαμίν, προΐσταται των Εκκλησιών και είναι δάσκαλός τους. Δεν ήταν λοιπόν μόνος του ο Βενιαμίν εκεί, δηλαδή στις Εκκλησίες του Θεού, αλλά και «οι άρχοντες του Ιούδα ως ηγεμόνες τους, καθώς και οι άρχοντες του Ζαβουλών και οι άρχοντες του Νεφθαλείμ». Με αυτά τα λόγια υποδηλώνει τους υπόλοιπους αποστόλους, από τους οποίους άλλοι μεν κατάγονταν από τη φυλή του Ιούδα, άλλοι δε από τη φυλή του Ζαβουλών και του Νεφθαλείμ. Γι' αυτό το Άγιο Πνεύμα αναφέρει τον τόπο τους μέσω του προφήτη Ησαΐα, λέγοντας: «Γη του Ζαβουλών και γη του Νεφθαλείμ, στον δρόμο προς τη θάλασσα, πέρα από τον Ιορδάνη, Γαλιλαία των εθνών». Και ο ίδιος ο Σωτήρας, περνώντας από τη θάλασσα της Γαλιλαίας, από εκεί κάλεσε τους δικούς Του μαθητές. Σαφώς, λοιπόν, δίδαξε ότι προΐσταται των Εκκλησιών, πρώτα μεν ο Παύλος, ο ελάχιστος και μικρότερος, και νεότερος από τους αποστόλους, ο οποίος βρέθηκε κάποτε σε έκσταση, όταν δίωκε την Εκκλησία του Θεού και την πορθούσε, ή όταν είδε τον Σωτήρα μέσω αποκάλυψης, ή όταν αρπάχθηκε στον παράδεισο έως τον τρίτο ουρανό· μετά δε τον Παύλο, ορίζει ότι οι υπόλοιποι απόστολοι διαπρέπουν εκεί στην ίδια Εκκλησία, όντας δικοί μας άρχοντες από τη φυλή του Ιούδα, και άρχοντες του Ζαβουλών και άρχοντες του Νεφθαλείμ.

«Στις εκκλησίες ευλογείτε τον Θεό, τον Κύριο, από τις πηγές του Ισραήλ. Εκεί είναι ο Βενιαμίν ο νεότερος σε έκσταση, οι άρχοντες του Ιούδα οι ηγεμόνες τους, οι άρχοντες του Ζαβουλών, οι άρχοντες του Νεφθαλείμ.» Και εδώ θεωρώ ότι οι αναφερόμενοι άρχοντες του Νεφθαλείμ δεν είναι άλλοι από τους αποστόλους. Διότι από εκεί τους εξέλεξε ο Σωτήρας και Κύριός μας, σύμφωνα με τη διήγηση του Ματθαίου. Προφητεύοντας δε η Γραφή την πορεία προς τους ανθρώπους και την ένσαρκη παρουσία του Θεού Λόγου, λέει: «Εθεάθησαν οι πορείες σου, Θεέ», και τα εξής. Έχοντας δε γίνει τρόπον τινά πρόδρομοι αυτής της επιφανείας οι θεοφιλείς προφήτες της παλαιάς εποχής, κηρύττοντας και ανυμνώντας με ψαλτήρι και χορούς και κάθε είδους πνευματικά όργανα, «προπορεύτηκαν» «ανάμεσα σε νεανίδες που έτυπταν τύμπανα». Διότι βεβαίως οι θείοι προφήτες, καθώς εμφανίζονταν στο μέσο των συναγωγών εκείνων που προέρχονταν από την περιτομή, προανήγγειλαν την άφιξη του Χριστού, και οι ίδιοι, εν τω θείω Πνεύματι, απευθύνονταν προς τους αποστόλους του Σωτήρα μας, λέγοντας: «Στις εκκλησίες ευλογείτε τον Θεό, τον Κύριο, από τις πηγές του Ισραήλ». Πηγές δε του Ισραήλ θα μπορούσαν να είναι τα λόγια που παραδόθηκαν στον Ισραήλ. Διότι «πρώτα σε αυτούς εμπιστεύθηκαν τα λόγια του Θεού», από όπου θα πρέπει να αντλούμε και εμείς για να αρδεύουμε τις εκκλησίες του Χριστού.

Ενώ όμως ο ισραηλιτικός λαός, από φθόνο και ζηλοτυπία, όρμησε να τον φονεύσει, αυτός γίνεται δεκτός με εύνοια από τους αλλοφύλους και ιδρύει ανάμεσά τους μια πόλη, εννοώ την Εκκλησία, στην οποία εδραιώνει τη βασιλεία του εκείνος που είπε σε όσους είχαν ταχθεί υπό τον νόμο ότι: «Θα αφαιρεθεί από εσάς η βασιλεία και θα δοθεί σε έθνος που θα παράγει τους καρπούς της». Σε αυτήν την πόλη υπάρχει βέβαια και κάτι από την ισραηλιτική καταγωγή, σύμφωνα με την προφητική αναφώνηση που λέει: «Στις εκκλησίες να ευλογείτε τον Κύριο τον Θεό, εσείς που προέρχεστε από τις πηγές του Ισραήλ». Διότι εκείνοι που έκαναν την αρχή του λόγου της πίστεως, οι κήρυκες της αληθείας, οι θεμελιωτές της Εκκλησίας, εννοώ οι μαθητές και οι απόστολοι, προέρχονταν από τις πηγές του Ισραήλ. «Άρχοντες του Ιούδα», λέει, «ηγέτες τους, άρχοντες του Ζαβουλών, άρχοντες του Νεφθαλείμ». Μέσω ορισμένων σημείων και συμβόλων η προφητεία προσημαίνει τα χαρακτηριστικά της καταγωγής των μαθητών, ανάμεσα στους οποίους είναι και ο νεότερος Βενιαμίν, ο οποίος διδάχθηκε τα μυστήρια εν εκστάσει, και προέρχεται από το σπέρμα του Αβραάμ και τη φυλή του Βενιαμίν, δηλαδή ο θείος απόστολος Παύλος.

Διότι ο Ισραήλ ερμηνεύεται «όραση Θεού». «Εκεί ο Βενιαμίν»: από ένα μέρος υπονοείται ολόκληρο το έθνος των Ιουδαίων, επειδή σαν σε έκσταση φέρθηκαν με θράσος (δόλια) κατά του Χριστού, με αποτέλεσμα να γίνουν γιοι οδύνης. Διότι Βενιαμίν ερμηνεύεται «γιος οδύνης». «Άρχοντες Ιούδα»: διότι όσοι από τους Ιουδαίους πίστεψαν και εξομολογήθηκαν, έγιναν ηγεμόνες, δηλαδή άρχοντες, των παθών <των αμαρτημάτων>. «Άρχοντες Ζαβουλών»: υπονοεί τους Ιουδαίους άρχοντες, οι οποίοι συνέλαβαν τον Κύριο μέσα στη νύχτα. Διότι Ζαβουλών ερμηνεύεται «ροή νύχτας», ενώ Νεφθαλείμ «πλατυσμός». Διότι πλάτυναν την ανομία και την αμαρτία τους. «Δώσε εντολή, Θεέ»: κάνε εκδίκηση με τη δύναμή (δυναστεία) σου στους δαίμονες (στα έθνη). «Δυνάμωσε»: δυνάμωσε, δηλαδή κραταίωσε αυτό που κατεργάστηκες (κατήρτισες) για εμάς, τον σταυρό και την ανάσταση. Αναφέρεται δε και στην ψυχή. «Από τον ναό»: από τον ναό της αρχαίας Ιερουσαλήμ προς τη νέα Ιερουσαλήμ θα σου προσφέρουν οι βασιλείς τα δώρα. Αναφέρεται επίσης και στους μάγους· διότι ήταν από γένος βασιλιάδων. «Επιτίμησε»: τους φαρμακούς (μάγους) και τους αιρετικούς, αυτούς που γράφουν τα κακά και τα πονηρά με τον κάλαμο. «Η συναγωγή»: ονομάζει ταύρους τους άρχοντες του ιουδαϊκού λαού, και δαμάλια τους λαούς· διότι τους οδηγούσαν όπως ήθελαν, ακριβώς σαν δαμάλια.

Αν θέλεις, άκουσε και μια άλλη τέτοια απόδειξη: «Ο Χριστός ήλθε στον κόσμο για να σώσει τους αμαρτωλούς, από τους οποίους πρώτος είμαι εγώ, και γι' αυτό ελεήθηκα, ώστε σε εμένα πρώτον να δείξει την πολλή μακροθυμία του». Πώς λοιπόν την έδειξε σε αυτόν, αφού εμφανίστηκε σε αυτόν τελευταίο, αν χρονικά δεν ήταν ο πρώτος; Διότι πριν από αυτόν εμφανίστηκε στους μαθητές, πριν από τους μαθητές στους προφήτες, και μετά από αυτούς πάλι σε όσους ήταν στον κόσμο πριν από εκείνους. Πώς λοιπόν εμφανίστηκε σε αυτόν πρώτον, αν όχι επειδή είναι πρώτος στην τιμή; Όπως λοιπόν ο Ιωάννης είναι χρονικά ο τελευταίος των προφητών, αλλά μεγαλύτερος στην τιμή, ομοίως και ο Απόστολος είναι μεν χρονικά ο τελευταίος των αποστόλων, αλλά πρώτος στην τιμή από όλους τους αγίους. Αν όμως δεν πείθεσαι από την αλήθεια, πείσου τουλάχιστον από τον τύπο που προτυπώθηκε γι' αυτόν κατά την αναγνώριση των αδελφών του Ιωσήφ, πώς δηλαδή ο Ιωσήφ έβαλε τον καθένα από τους αδελφούς του να καθίσει σύμφωνα με τα πρεσβεία της ηλικίας του, και τελευταίο από όλους τον υστερότοκο Βενιαμίν. Πενταπλασίασε όμως τη μερίδα του σε σύγκριση με τη μερίδα των αδελφών του, πράγμα που αποτελεί τύπο των μελλοντικών πραγμάτων: ο μεν Ιωσήφ είναι τύπος του Κυρίου, οι δε υπόλοιποι αδελφοί των μαθητών· ο δε Βενιαμίν είναι τύπος του Αποστόλου, όπως μαρτυρεί και ο ίδιος για τον εαυτό του λέγοντας: «Εκ φυλής Βενιαμίν», και εκεί αναφέρεται ο Βενιαμίν ως νεότερος σε έκσταση· το μεν νεότερος λόγω του ότι είναι ο τελευταίος, το δε σε έκσταση λόγω του οράματος που είδε στον δρόμο. Εξέστη δε και από τα νομικά, εξέστη και από τα επουράνια, εξέστη και από τα σωματικά· τα θεώρησε όλα σκύβαλα, για να κερδίσει τον Χριστό.

Ως άρχοντες να εννοείς τους θείους αποστόλους, και ως τυμπανίστριες την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη, οι οποίες κρούουν τα τύμπανα και ψάλλουν τα μεγαλεία του Θεού, μέσα στις οποίες «προέφθασαν» όλοι οι «άρχοντες» της πίστεως, οι θείοι απόστολοι, «ευλογώντας τον Θεό μέσα στις εκκλησίες, τον Κύριο από τις πηγές του Ισραήλ», δηλαδή κηρύττοντας τον σαρκωθέντα Θεό στις συνάξεις των εθνών, «από τις πηγές», δηλαδή από τις φυλές του «Ισραήλ». «Εκεί είναι ο νεότερος Βενιαμίν σε έκσταση», δηλαδή ο Παύλος, που προέρχεται από τη φυλή Βενιαμίν, ο οποίος, καθώς πορευόταν προς τη Δαμασκό, άκουσε: «Σαούλ, Σαούλ, γιατί με καταδιώκεις;» και τα υπόλοιπα είναι ολοφάνερα. «Οι άρχοντες του Ιούδα είναι οι ηγεμόνες τους». Άρχοντες και ηγεμόνες Ιουδαίοι είναι οι άγιοι απόστολοι. «Δυνάμωσε, ω Θεέ», αυτό το κήρυγμα «που κατεργάστηκες μέσα μας. Από τον ναό σου στην Ιερουσαλήμ, βασιλιάδες θα σου προσφέρουν δώρα», προσερχόμενοι σε εσένα με «χρυσό και λίβανο και σμύρνα». Όσο για το «από τον ναό σου», σημαίνει ότι ένας περσικός ναός ειδώλων καθιερώθηκε στον Θεό. Διότι, όταν οι Μάγοι επέστρεψαν στην Περσία, φέρνοντας μαζί τους και τα εικονίσματα του θείου βρέφους και της Θεομήτορος, και αφού αυτά τοποθετήθηκαν ως αφιερώματα στον ναό του Δία, ο βασιλιάς έγραψε: «Αυτός πλέον είναι ναός του Ιησού Θεού», δηλαδή, ο ναός δεν θα ονομάζεται πια ναός του Δία, αλλά «του Ιησού Θεού». «