Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 67:30

«Από τον ναό σου στην Ιερουσαλήμ οι βασιλιάδες θα σου προσφέρουν δώρα». Ναό του εννοεί την Εκκλησία, και βασιλιάδες ονομάζει αυτούς που πίστεψαν στον Χριστό, σύμφωνα με αυτό που ειπώθηκε σε αυτούς: «Εσείς δε είστε βασίλειον ιεράτευμα». Λέει, λοιπόν, ότι όσοι έχουν κληθεί μέσω της πίστεως από τον επίγειο ναό, δηλαδή την Εκκλησία, θα του προσκομίσουν δώρα στην άνω Ιερουσαλήμ· είναι δε προφανές ότι πρόκειται για νοητά δώρα.

Όποιος, βέβαια, ερευνήσει με επιμέλεια στον ελεύθερό του χρόνο, θα βρει τη φυλή του καθενός από τους αποστόλους· διότι σε καθέναν που ζητά, έχει δοθεί από τον Σωτήρα η υπόσχεση της ευρέσεως. «Δώσε εντολή, Θεέ, στη δύναμή σου· δυνάμωσε, Θεέ, αυτό το οποίο κατεργάστηκες για εμάς». Ακολουθούν και αυτά τα λόγια σε όσα προαναφέρθηκαν. Διότι, επειδή ο λόγος πρόσταζε προφητικώς τους αποστόλους να ευλογούν τον Κύριο μέσα στις εκκλησίες, και να το πράττουν αυτό ορμώμενοι όχι από κάποιους άλλους λόγους, αλλά από τις πηγές του Ισραήλ, ακολούθως το προφητικό Πνεύμα αναπέμπει ευχή υπέρ αυτών, λέγοντας: «Δώσε εντολή, Θεέ, στη δύναμή σου»· ωσάν να έλεγε σαφέστερα: Ας σπεύσει η δύναμή σου και ας συνεργήσει με τους άνδρες αυτούς· αλλά και ας προχωρήσουν πλέον κάποτε με την ισχύ σου διά των έργων τα όσα προφητεύονται· και αυτό που κατεργάστηκες για εμάς, έχοντάς το προορίσει σύμφωνα με τη βουλή σου, δυνάμωσέ το· ώστε με τη δική σου δύναμη να επιτελεστεί εμπράκτως. Και τι ήταν αυτό, παρά εκείνο που ακολουθεί στη συνέχεια: «Στον ναό σου στην Ιερουσαλήμ θα σου προσφέρουν δώρα οι βασιλείς;» Διότι, αφού υποσχέθηκες αυτό ακριβώς σε εμάς, δώσε δύναμη ώστε να πραγματοποιηθεί. Και βασιλείς για τον λόγο αυτόν ονομάστηκαν τα βασίλεια της γης, καθώς με αυτόν τον τρόπο υποδηλώνονται όλα τα έθνη.

Ο ναός δε στην Ιερουσαλήμ, στον οποίο θα προσφέρουν δώρα οι βασιλείς, δεν θα μπορούσε να είναι άλλος από τη βασιλεία των ουρανών· εφόσον γνωρίζουμε την επουράνια Ιερουσαλήμ, την οποία υπέδειξε εκείνος που είπε: «Η δε άνω Ιερουσαλήμ είναι ελεύθερη, η οποία είναι μητέρα μας»· και, «Προσήλθατε στο όρος Σιών και στην πόλη του ζώντος Θεού, την επουράνια Ιερουσαλήμ». Αυτής λοιπόν της επουράνιας πόλεως του Θεού το εξαίρετο και ανώτατο και κράτιστο μέρος είναι ο ναός του Θεού. Σε αυτόν λοιπόν τον ναό σου, λέει, θα σου προσφέρουν δώρα οι βασιλείς· δηλαδή, όσοι κατοικούν την υπόλοιπη επουράνια πόλη, όντας βασιλείς, επειδή έχουν καταξιωθεί της βασιλείας των ουρανών, και για τον λόγο αυτό συμβασιλεύουν με τον Κύριό τους. «Διότι, εάν συναποθάναμε, θα συζήσουμε· και εάν υπομένουμε, και θα συμβασιλεύσουμε». Αυτοί λοιπόν οι βασιλείς, καθώς λειτουργούν υπό τον μέγα αρχιερέα, τον Μονογενή του Θεού, όντας και ιερείς, θα προσφέρουν και οι ίδιοι δώρα στον επουράνιο ναό του, εισερχόμενοι μαζί με τον μέγα αρχιερέα. Για να γίνει όμως αυτό και να προχωρήσει εμπράκτως, ευχήθηκε αναγκαίως λέγοντας: «Πρόσταξε, Θεέ, τη δύναμή σου, δυνάμωσε, Θεέ, αυτό το οποίο κατεργάστηκες για εμάς». «Επιτίμησε τα θηρία του καλάμου».

Διότι ο Ισραήλ ερμηνεύεται «όραση Θεού». «Εκεί ο Βενιαμίν»: από ένα μέρος υπονοείται ολόκληρο το έθνος των Ιουδαίων, επειδή σαν σε έκσταση φέρθηκαν με θράσος (δόλια) κατά του Χριστού, με αποτέλεσμα να γίνουν γιοι οδύνης. Διότι Βενιαμίν ερμηνεύεται «γιος οδύνης». «Άρχοντες Ιούδα»: διότι όσοι από τους Ιουδαίους πίστεψαν και εξομολογήθηκαν, έγιναν ηγεμόνες, δηλαδή άρχοντες, των παθών <των αμαρτημάτων>. «Άρχοντες Ζαβουλών»: υπονοεί τους Ιουδαίους άρχοντες, οι οποίοι συνέλαβαν τον Κύριο μέσα στη νύχτα. Διότι Ζαβουλών ερμηνεύεται «ροή νύχτας», ενώ Νεφθαλείμ «πλατυσμός». Διότι πλάτυναν την ανομία και την αμαρτία τους. «Δώσε εντολή, Θεέ»: κάνε εκδίκηση με τη δύναμή (δυναστεία) σου στους δαίμονες (στα έθνη). «Δυνάμωσε»: δυνάμωσε, δηλαδή κραταίωσε αυτό που κατεργάστηκες (κατήρτισες) για εμάς, τον σταυρό και την ανάσταση. Αναφέρεται δε και στην ψυχή. «Από τον ναό»: από τον ναό της αρχαίας Ιερουσαλήμ προς τη νέα Ιερουσαλήμ θα σου προσφέρουν οι βασιλείς τα δώρα. Αναφέρεται επίσης και στους μάγους· διότι ήταν από γένος βασιλιάδων. «Επιτίμησε»: τους φαρμακούς (μάγους) και τους αιρετικούς, αυτούς που γράφουν τα κακά και τα πονηρά με τον κάλαμο. «Η συναγωγή»: ονομάζει ταύρους τους άρχοντες του ιουδαϊκού λαού, και δαμάλια τους λαούς· διότι τους οδηγούσαν όπως ήθελαν, ακριβώς σαν δαμάλια.

Γι' αυτό δεν πρέπει να νομίζει κανείς ότι με τους αγώνες του εξαλείφει την αμαρτία του Αδάμ, ούτε καν τις δικές του, όσες έγιναν μετά το βάπτισμα, παρά μόνο διά του Χριστού. «Διότι δικό Του έργο είναι», λέει, «και το να θέλουμε και το να ενεργούμε υπέρ της ευδοκίας». Προσθέτοντας δε το «υπέρ της ευδοκίας», δείχνει ότι το να έχουμε αγαθή προαίρεση (ευδοκείν) προς τις αρετές εξαρτάται από εμάς, όμως το να τις εφαρμόσουμε ή το να εξαλείψουμε την αμαρτία χωρίς τον Θεό δεν είναι δυνατόν. Και το ότι λέει «Χωρίς εμένα δεν μπορείτε να κάνετε τίποτα», καθώς και το «Δεν με εκλέξατε εσείς, αλλά εγώ σας εξέλεξα», στο ίδιο νόημα συντείνουν. Ίσως δε έτσι πρέπει να εννοηθεί και το «Τα πάντα έγιναν δι' αυτού, και χωρίς αυτόν δεν έγινε ούτε ένα από όσα έχουν γίνει», εφόσον μέσα στα πάντα συγκαταλέγονται και τα δικά μας. Γι' αυτό και ο προφήτης δεν είπε: «Από την Ιερουσαλήμ στον ναό σου θα σου φέρουν δώρα οι βασιλείς» —πράγμα που είναι το φυσιολογικό και αυτό που συμβαίνει—, αλλά το αντίθετο: «Από τον ναό σου στην Ιερουσαλήμ θα σου φέρουν δώρα οι βασιλείς», επειδή ο βασιλικότατος νους του καθενός λαμβάνει πρώτα από τον κρυφό ναό της καρδιάς τις καλές προθέσεις από τον ενοικούντα Χριστό, και τις οδηγεί στην ενάρετη πολιτεία, την οποία ονόμασε Ιερουσαλήμ· και πάλι τις προσφέρει στον ίδιο τον Χριστό, ο οποίος τις έχει προσφέρει ως δώρο μέσω της αγαθής σκέψης.