Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 68:2

23 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

ΣΩΣΟΝ με, ὁ Θεός, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–23 από 23

Ἀστέριος ὁ Σοφιστής Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ἐπεὶ οὖν ἐν τῷ πάθει ὁ κόσμος ὡς πλοῖον ἐχειμάζετο, ὅτε ἡ γῆ ὡς θάλασσα ἐταράττετο, ὅτε αἱ πέτραι ὡς κύματα ἐλογίζοντο, ὅτε τὸ σκότος ὡς γνόφος κατήρχετο, ὅτε ἐπὶ τὸν ἱστὸν τὸν σταυρὸν ὁ κυβερνήτης ἐκρέματο, ὅτε τὸ καταπέτασμα ὡς ἄρμενον περιεσχίζετο, τότε ὁ ἀποστολικὸς χορὸς τοῦ κυβερνήτου χηρεύσας καὶ χειμαζόμενος ἀνεβόα· 〈Σῶσόν με, κύριε, ὅτι ἐκλέλοιπεν ὅσιος.〉 Οὗτος ἐν ἄλλοις τὸν ἐπὶ τοῦ σταυροῦ τῆς τοιαύτης θαλάσσης χειμῶνα ἐδήλου λέγων· 〈Σῶσόν με, κύριε, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου. Σῶσόν με, κύριε, ὅτι ἐκλέλοιπεν ὅσιος.〉 Ὁ σήμερον φίλος αὔριον ἐχθρός· ὁ ἄρτι ἀδελφὸς τῇ ἑξῆς πολέμιος· ὁ νῦν με περιπτυσσόμενος μετὰ μικρὸν κατ᾽ ἐμοῦ ὁπλιζόμενος. Σαούλ με τέκνον καλεῖ καὶ τὸν φόνον ἀπειλεῖ· υἱὸν λέγει καὶ τὸ ξίφος ἀκονᾷ. Ἐπεὶ οὖν οὐκ ἔστι χεῖρα ἐκτεῖναι καὶ ἐπιλαβέσθαι φίλου καὶ σωθῆναι, 〈σῶσόν με, κύριε, ὅτι ἐκλέλοιπεν ὅσιος.〉 Ὡς ἐν θαλάσσῃ τῷ βίῳ εἰμί. Μυρίαις πανταχόθεν περιαντλοῦμαι συμφοραῖς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επειδή, λοιπόν, κατά το πάθος ο κόσμος κλυδωνιζόταν σαν πλοίο, όταν η γη ταρασσόταν σαν θάλασσα, όταν οι πέτρες έμοιαζαν σαν κύματα, όταν το σκοτάδι κατέβαινε σαν γνόφος, όταν πάνω στον ιστό, τον σταυρό, κρεμόταν ο κυβερνήτης, όταν το καταπέτασμα σχιζόταν σαν ιστίο, τότε ο αποστολικός χορός, έχοντας στερηθεί τον κυβερνήτη και βρισκόμενος σε τρικυμία, αναβοούσε: «Σώσε με, Κύριε, διότι εξέλιπε ο όσιος». Αυτός σε άλλα σημεία φανέρωνε τον χειμώνα αυτής της θάλασσας πάνω στον σταυρό, λέγοντας: «Σώσε με, Κύριε, διότι εισήλθαν ύδατα έως την ψυχή μου. Σώσε με, Κύριε, διότι εξέλιπε ο όσιος». Ο σημερινός φίλος είναι αύριο εχθρός· ο τωρινός αδελφός την επομένη γίνεται πολέμιος· αυτός που τώρα με αγκαλιάζει, μετά από λίγο οπλίζεται εναντίον μου. Ο Σαούλ με αποκαλεί τέκνο και με απειλεί με φόνο· με λέει γιο και ακονίζει το ξίφος. Επειδή, λοιπόν, δεν υπάρχει δυνατότητα να απλώσω το χέρι και να πιαστώ από φίλο για να σωθώ, «σώσε με, Κύριε, διότι εξέλιπε ο όσιος». Βρίσκομαι στον βίο σαν σε θάλασσα. Κατακλύζομαι από παντού από μύριες συμφορές.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Σῶσόν με, ὁ Θεὸς, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου. Ἐπειδὴ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἀνέλαβε, περὶ ἡμῶν ὀδυνᾶται· εἰκότως καὶ προσεύχεται ῥυσθῆναι ἐκ τῶν πειρασμῶν, χειμάῤῥου δίκην κυκλωσάντων αὐτοῦ τὴν ψυχήν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Σώσε με, Θεέ, διότι εισήλθαν ύδατα έως την ψυχή μου. Επειδή ανέλαβε τις αμαρτίες μας, οδυνάται για εμάς· εύλογα, επομένως, προσεύχεται και ο ίδιος να λυτρωθεί από τους πειρασμούς, οι οποίοι δίκην χειμάρρου περικύκλωσαν την ψυχή του.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Ζητήματα εἰς τὴν θείαν γραφήν
Πάλιν ὅταν λέγει· «Σῶσόν με, ὁ Θεὸς, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου·» καὶ, «Ἄρα διῆλθεν ἡ ψυχὴ ἡμῶν τὸ ὕδωρ τὸ ἀνυπόστατον,» τοὺς πειρασμοὺς λέγει τῆς ψυχῆς. Ἐρώτ. παʹ. Τί ἐστιν· «Ἀναβὰς εἰς ὕψος, ᾐχμαλώτευσας αἰχμαλωσίαν;» Ἀπόκ. Τοῦτο λέγει, ὅτι ἀναβὰς ὁ Χριστὸς ἐπὶ τοῦ σταυροῦ, τὸν ᾅδην ἐσκύλευσε, καὶ ᾐχμαλώτευσε. Τοῦτό ἐστι καὶ τὸ λέγον· «Εἶπεν ὁ Κύριος· Ἐκ Βασὰν ἐπιστρέψω,» τουτέστιν ἀπὸ τοῦ σταυροῦ ἐπιστρέψω εἰς ᾅδην. Βασὰν γὰρ ἑρμηνεύεται αἰσχύνη. Οἱ γὰρ Ἰουδαῖοι τὸν σταυρὸν ὡς αἰσχύνην εἶχον, καὶ κατάρας ὄργανον τοῦτο ὠνόμαζον. Ἀλλ᾽ ὁ Χριστὸς ἡγίασεν αὐτὸν, ὡς ἐν αὐτῷ τὴν σωτηρίαν τῶν ἀνθρώπων πραγματευσάμενος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και πάλι, όταν λέει: «Σώσε με, Θεέ μου, διότι εισήλθαν ύδατα έως την ψυχή μου» και, «Άραγε διήλθε η ψυχή μας το ακατάσχετο ύδωρ», αναφέρεται στους πειρασμούς της ψυχής. Ερώτηση 81η. Τι σημαίνει το: «Αφού ανέβηκες στο ύψος, αιχμαλώτισες αιχμαλωσία;» Απόκριση. Αυτό σημαίνει ότι ο Χριστός, αφού ανέβηκε στον σταυρό, σκύλεψε τον Άδη και τον αιχμαλώτισε. Αυτό εννοεί και το χωρίο: «Είπε ο Κύριος: Από τη Βασάν θα επιστρέψω», δηλαδή από τον σταυρό θα επιστρέψω στον Άδη. Διότι η λέξη Βασάν ερμηνεύεται ως αισχύνη. Επειδή οι Ιουδαίοι θεωρούσαν τον σταυρό ως αισχύνη και τον ονόμαζαν όργανο κατάρας. Αλλά ο Χριστός τον αγίασε, καθώς μέσω αυτού κατεργάστηκε τη σωτηρία των ανθρώπων.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον (ἐν ταῖς σειραῖς)
Mt 7, 24—26 Ὁ ἀκροατὴς νόμου τοῦ πνευματικῶς νοουμένου οὐ μὴν καὶ ποιητὴς οἴκῳ ἀπεικάζεται ἐπὶ τῆς ψάμμου οἰκοδομηθέντι, ὃς ἐν καιρῷ πειρασμοῦ καταπίπτει καὶ χώννυται τῶν πνευμάτων τῆς πονηρίας ἐπιπνευσάντων, τῶν ταραττομένων ὑδάτων ἕως ψυχῆς εἰσελθόντων καὶ τοῦ θολεροῦ χειμάρρου τῆς ἀνομίας αὐτῶν ἐκταράξαντος καὶ τὸν περὶ τῶν ἐσχάτων ἐπισείσαντος κίνδυνον. καλῶς δὲ ἐπὶ μὲν τοῦ φρονίμου 〈ὁμοιώσω αὐτὸν〉 εἶπεν, ἐπὶ δὲ τοῦ μωροῦ 〈ὁμοιωθήσεται〉· ὁ μὲν γὰρ τῆς ἀρετῆς ἐργάτης πάντως «ἰσχύει ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντι» αὐτὸν Χριστῷ, παρ᾽ οὗ πᾶν ἀνθρώποις τὸ κατορθούμενον, παρ᾽ οὗ σοφία καὶ σύνεσις καὶ πρὸς τὸ ἀγαθὸν ἐξομοίωσις. ὁ δὲ φαῦλος οὐχὶ θεὸν ἔχει τῆς ἑαυτοῦ κακίας καὶ ἀφροσύνης αἴτιον, ἀλλ᾽ αὐτὸς ὁμοιοῦται τῷ ἄφρονι τοῦ κατὰ φύσιν ἀποστὰς καὶ ἐν τῷ παρὰ φύσιν γενόμενος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Μτ 7, 24-26 Ο ακροατής του νόμου που νοείται πνευματικά, χωρίς όμως να είναι και τηρητής του, παρομοιάζεται με σπίτι που έχει χτιστεί πάνω στην άμμο, το οποίο σε καιρό πειρασμού καταρρέει και καταχώνεται, όταν πνεύσουν τα πνεύματα της πονηρίας, όταν τα ταραγμένα ύδατα εισέλθουν έως την ψυχή και ο θολός χείμαρρος της ανομίας τους ταράξει τα πάντα και επισείσει τον έσχατο κίνδυνο. Ορθά δε, για μεν τον φρόνιμο είπε «θα τον παρομοιάσω», ενώ για τον μωρό «θα παρομοιαστεί». Διότι ο εργάτης της αρετής ασφαλώς «ισχύει εν τω ενδυναμούντι» αυτόν Χριστώ, από τον οποίο προέρχεται καθετί που κατορθώνουν οι άνθρωποι, από τον οποίο πηγάζει η σοφία, η σύνεση και η εξομοίωση προς το αγαθό. Αντίθετα, ο φαύλος δεν έχει τον Θεό ως αίτιο της δικής του κακίας και αφροσύνης, αλλά ο ίδιος εξομοιώνεται με τον άφρονα, έχοντας αποστατήσει από το κατά φύση και έχοντας βρεθεί στο παρά φύση.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Γράφει δὲ καὶ Παῦλος ἐν τῇ πρὸς Ἑβραίους περὶ Χριστοῦ, ὅτι ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς σαρκὸς αὐτοῦ δεήσεις καὶ ἱκετηρίας, πρὸς τὸν δυνάμενον σώζειν αὐτὸν ἐκ θανάτου, μετὰ κραυγῆς ἰσχυρᾶς καὶ δακρύων προσήνεγκε. Καὶ κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον· «Μετὰ ἱδρώτων, ἀγγέλου ἐνισχύοντος, ἐν ἀγωνίᾳ γενόμενος, ἐκτενέστερον προσηύχετο.» <Σῶσόν με, ὁ Θεὸς, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου.> (A f. 345) Ἔοικε δὲ καὶ ἐκ προσώπου τοῦ Κυρίου λέγεσθαι τὰ συμβάντα, ὅτε γενόμενος ἄνθρωπος ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν μέχρι θανάτου. Ἐπειδὴ γὰρ περὶ ἡμῶν ὀδυνᾶται, εἰκότως καὶ εὔχεται ῥυσθῆναι ἐκ τῶν πειρασμῶν τῶν χειμάῤῥου δίκην περικλυσάντων αὐτοῦ τὴν ψυχήν. Καὶ ὁ τύπος δὲ Χριστοῦ, Ἰωνᾶς, «Περιεχύθη μοι ὕδωρ, φησὶν, ἕως ψυχῆς μου.» Καὶ ἐν Ἰώβ· «Ἦλθες ἐπὶ πηγὴν θαλάσσης, ἐν δὲ ἴχνεσιν ἀβύσσου περιεπάτησας, δι᾽ ὧν τὰ τοῦ ᾅδου χωρία δηλοῦται.» (H f. 166) Διὰ τῶν ὑδάτων τοὺς πειρασμοὺς σημαίνει ἡ θεόπνευστος Γραφή. <Ἦλθον εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης, καὶ καταιγὶς κατεπόντισέ με.> (A f. 345, B f. 285 b, F f. 102. Κυρίλλου, Εὐσεβίου, Θεοδωρήτου.) Ποικίλλει τὸν λόγον ταῖς διαφόροις εἰκόσιν, οὐχ εὑρίσκων ἀξίαν εἰκόνα τῶν κατεχόντων τοὺς αἰχμαλώτους ἀνιαρῶν. Αἰνίττεται δὲ καὶ τὰ τοῦ ᾅδου χωρία, ἔνθα μόνος ὁ Σωτὴρ καταβὰς διεξῆλθε. Τὸ δὲ «Ἦλθον,» ὅμοιον τῷ, «Ἐγὼ τίθημι τὴν ψυχήν μου ἀπ᾽ ἐμαυτοῦ.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Γράφει δε και ο Παύλος στην προς Εβραίους επιστολή για τον Χριστό, ότι κατά τις ημέρες της ένσαρκης ζωής του πρόσφερε δεήσεις και ικεσίες προς εκείνον που μπορούσε να τον σώσει από τον θάνατο, με ισχυρή κραυγή και δάκρυα. Και σύμφωνα με το Ευαγγέλιο: «Με ιδρώτα, ενώ ένας άγγελος τον ενίσχυε, όταν βρέθηκε σε αγωνία, προσευχόταν πιο θερμά.» <Σώσε με, Θεέ μου, διότι εισήλθαν ύδατα μέχρι την ψυχή μου.> (A f. 345) Φαίνεται δε ότι λέγονται τα συμβάντα και εκ μέρους του προσώπου του Κυρίου, όταν γενόμενος άνθρωπος ταπείνωσε τον εαυτό του μέχρι θανάτου. Διότι, επειδή οδυνάται για εμάς, εύλογα προσεύχεται και να λυτρωθεί από τους πειρασμούς που, σαν χείμαρρος, κατέκλυσαν την ψυχή του. Και ο Ιωνάς, που αποτελεί τύπο του Χριστού, λέει: «Με περιέλουσε νερό μέχρι την ψυχή μου.» Και στον Ιώβ: «Ήλθες στις πηγές της θάλασσας, και περπάτησας στα ίχνη της αβύσσου, μέσα από τα οποία υποδηλώνονται οι περιοχές του Άδη.» (H f. 166) Μέσω των υδάτων η θεόπνευστη Γραφή σημαίνει τους πειρασμούς. <Ήλθα στα βάθη της θάλασσας και η καταιγίδα με καταπόντισε.> (A f. 345, B f. 285 b, F f. 102. Κυρίλλου, Ευσέβιου, Θεοδώρητου.) Ποικίλλει τον λόγο με διάφορες εικόνες, μη βρίσκοντας αντάξια εικόνα για τα δεινά που κατέχουν τους αιχμαλώτους. Υπαινίσσεται δε και τις περιοχές του Άδη, από όπου μόνος ο Σωτήρας, αφού κατέβηκε, διήλθε. Το δε «Ήλθον» είναι παρόμοιο με το «Εγώ δίνω την ψυχή μου αφ' εαυτού μου.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Περὶ τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ θεοῦ
Καὶ Σολομων λέγει· Ἐνεδρεύσωμεν τὸν δίκαιον, ὅτι δύσχρηστος ἡμῖν ἐστι· βαρὺς ἡμῖν ἐστι καὶ βλεπόμενος. 〈μζ〉 ὅτι κρίνουσιν αὐτόν— Δαυιδ ἐν τῷ 〈ξη〉 ψαλμῷ λέγει· Σῶσόν με, ὁ Θεός, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου. ἐνεπάγην εἰς ἰλὺν βυθοῦ, καὶ οὐκ ἔστιν ὑπόστασις.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και ο Σολομών λέει: Ας στήσουμε ενέδρα στον δίκαιο, διότι μας είναι ενοχλητικός· μας είναι βαρύς ακόμη και να τον βλέπουμε. 〈μζ〉 Διότι τον δικάζουν— Ο Δαβίδ στον 〈ξη〉 ψαλμό λέει: Σώσε με, Θεέ, διότι εισήλθαν ύδατα μέχρι την ψυχή μου. Βυθίστηκα σε λάσπη βυθού, και δεν υπάρχει στήριγμα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Πόθεν δὲ αὐτὸν ἔλαβεν, ἑξῆς διδάσκει λέγων, ἐξ ὑδάτων πολλῶν. Φησὶ γοῦν καὶ ἐν ἑξηκοστῷ ὀγδόῳ ψαλμῷ· Σῶσόν με, ὁ Θεὸς, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου· ἐνεπάγην εἰς ὕλην βυθοῦ, καὶ οὐκ ἔστιν ὑπόστασις. Τούτοις τοιγαροῦν ἀκολούθως καὶ ἐν τοῖς προκειμένοις εὐχαριστῶν, φησί· Προσελάβετό με ἐξ ὑδάτων πολλῶν. Τίνα δὲ τὰ ὕδατα, ἐπιφέρει σαφέστερον εἰπών· Ἐξ ἐχθρῶν μου δυνατῶν καὶ ἐκ τῶν μισούντων με, ὅτι ἐστερεώθησαν ὑπὲρ ἐμέ. Προέφθασάν με ἐν ἡμέρᾳ κακώσεώς μου. Καὶ ταῦτα δὲ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον εὐαγγελίζεται αὐτὸν ἀναλαβεῖν ἐκ τῶν πολλῶν ὑδάτων, ἐλευθερίαν δὲ τὴν ἀπὸ τῶν ἐχθρῶν τῶν πάλαι κατακεκρατηκότων αὐτοῦ γενέσθαι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Το από πού τον έλαβε, το διδάσκει στη συνέχεια λέγοντας: «από πολλά ύδατα». Αναφέρει λοιπόν και στον εξηκοστό όγδοο ψαλμό: «Σώσε με, Θεέ, διότι εισήλθαν ύδατα μέχρι την ψυχή μου· βυθίστηκα στη λάσπη του βυθού, και δεν υπάρχει στήριγμα». Ακολούθως, λοιπόν, προς αυτά και στο προκείμενο χωρίο, εκφράζοντας την ευχαριστία του, λέει: «Με προσέλαβε από πολλά ύδατα». Και το ποια είναι αυτά τα ύδατα, το παραθέτει μιλώντας σαφέστερα: «Από τους δυνατούς εχθρούς μου και από εκείνους που με μισούν, διότι στερεώθηκαν περισσότερο από εμένα. Με πρόφθασαν κατά την ημέρα της κακώσεώς μου». Και αυτά το Άγιο Πνεύμα τα ευαγγελίζεται, ότι δηλαδή τον ανέλαβε από τα πολλά ύδατα, και ότι επήλθε ελευθερία από τους εχθρούς που τον είχαν παλαιότερα κατακυριεύσει.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
ΕΙΣ ΤΟ ΤΕΛΟΣ, ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΑΛΛΟΙΩΘΗΣΟΜΕΝΩΝ, Τῼ ΔΑΥΙΔ. ΞΗʹ. «Σῶσόν με, ὁ Θεὸς, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου.» Τέτταρές εἰσιν οἱ ἐπιγεγραμμένοι «Ὑπὲρ τῶν ἀλλοιωθησομένων·» δύο μὲν τοῦ Δαυῒδ, ὁ μετὰ χεῖρας καὶ ὁ νθʹ· τῶν δὲ υἱῶν Κορὲ εἷς, ὁ μδʹ, καὶ τοῦ Ἀσὰφ ὁμοίως ὁ οθʹ. Ἐπὶ πάντων δὲ ἀντὶ τοῦ, «Ὑπὲρ τῶν ἀλλοιωθησομένων,» ὁ μὲν Ἀκύλας, «Ἐπὶ κρίνων,» ἐκδέδωκεν· ὁ δὲ Σύμμαχος, «Ὑπὲρ τῶν ἀνθῶν.» Ὁ μὲν οὖν μδʹ τὴν περὶ τοῦ Ἀγαπητοῦ προφητείαν περιεῖχε, τῆς τε ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησίας τὴν ἀπὸ τῶν χειρόνων ἐπὶ τὰ κρείττω ἀλλοίωσιν· ὁ δὲ πεντηκοστὸς ἔνατος ἀποβολὴν τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους καὶ τῶν ἀλλοφύλων ἐθνῶν τὴν ἐπὶ τὰ κάλλιστα μεταβολήν· ὁ δὲ οθʹ αὖθις τὴν τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους ἀπόπτωσιν, καὶ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν τὴν ἐνανθρώπησιν σημαίνει. Εἰκότως οὖν καὶ ὁ μετὰ χεῖρας, «Ὑπὲρ τῶν ἀλλοιωθησομένων,» ἢ, «Ὑπὲρ τῶν ἀνθῶν,» κατὰ τὸν Σύμμαχον, ἢ, «Ἐπὶ κρίνων,» κατὰ τὸν Ἀκύλαν, ἐπιγέγραπται· ἐπειδὴ τὴν ἐπὶ τὸ χεῖρον ἀλλοίωσιν τοῦ ἐκ περιτομῆς λαοῦ καὶ αὐτὸς περιέχει, οὓς, κρίνα καὶ ἄνθη κατὰ καιρὸν ὀφθέντας, ἡ ἐπὶ τὰ χείρω διεδέξατο μεταβολή.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΕΙΣ ΤΟ ΤΕΛΟΣ, ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΑΛΛΟΙΩΘΗΣΟΜΕΝΩΝ, ΤΩ ΔΑΒΙΔ. ΨΑΛΜΟΣ 68ος. «Σώσε με, Θεέ, διότι εισήλθαν ύδατα έως την ψυχή μου.» Τέσσερις είναι οι ψαλμοί που φέρουν την επιγραφή «Υπέρ των αλλοιωθησομένων»· δύο του Δαβίδ, ο προκείμενος και ο 59ος· ένας των υιών Κορέ, ο 44ος, και ομοίως του Ασάφ ο 79ος. Σε όλους αυτούς, αντί του «Υπέρ των αλλοιωθησομένων», ο μεν Ακύλας το απέδωσε ως «Επί κρίνων», ο δε Σύμμαχος «Υπέρ των ανθών». Ο 44ος λοιπόν περιείχε την προφητεία περί του Αγαπητού, καθώς και την αλλοίωση της εξ εθνών Εκκλησίας από τα χειρότερα προς τα καλύτερα· ο πεντηκοστός ένατος την αποβολή του ιουδαϊκού έθνους και τη μεταβολή των αλλόφυλων εθνών προς το άριστο· ο 79ος πάλι υποδηλώνει την έκπτωση του ιουδαϊκού έθνους και την ενανθρώπηση του Σωτήρος μας. Ευλόγως, επομένως, και ο προκείμενος ψαλμός επιγράφεται «Υπέρ των αλλοιωθησομένων», ή «Υπέρ των ανθών» κατά τον Σύμμαχο, ή «Επί κρίνων» κατά τον Ακύλα· επειδή και αυτός περιέχει την προς το χειρότερο αλλοίωση του εκ περιτομής λαού, τους οποίους, ενώ κάποτε φάνηκαν σαν κρίνα και άνθη, τους διαδέχθηκε στη συνέχεια η μεταβολή προς τα χειρότερα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Σκοτισθήτωσαν οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτῶν τοῦ μὴ βλέπειν,» καὶ τὰ ἑξῆς. Καὶ ἐπειδήπερ μακροῖς ὕστερον χρόνοις ταῦτα δι᾽ ἔργων χωρεῖν ἔμελλον, ἀναγκαίως «Εἰς τὸ τέλος» προγέγραπται. Οὔτε δὲ ψαλμός ἐστιν, οὔτε ᾠδὴ, οὔτε ὕμνος, οὔτε τι τοιοῦτον· ἐπεὶ μηδὲ κατάλληλα ἦν τὰ ἐπιλεγόμενα τοιαύτῃ προγραφῇ. Διὸ εἴποις ἂν προφητείαν ἐκ προσώπου τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν διεξιόντος τὰ περὶ αὐτὸν συμβεβηκότα, προαναφώνησίν τε τῶν Ἰουδαίοις ἐπελθόντων μετὰ τὰ κατ᾽ αὐτοὺς τετολμημένα. Ἀρχόμενος δ᾽ οὖν ὁ Σωτὴρ, εὐχὴν ἀναπέμπει πρὸς τὸν Πατέρα λέγων· «Σῶσόν με, ὁ Θεὸς, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου.» Καί μοι δοκεῖ κατὰ λόγον ταῦτα τοῖς ἐν τῷ προλεχθέντι συνῆφθαι ψαλμῷ. Ἐν ἐκείνῳ μὲν γὰρ ἐλέγετο· «Εἶπε Κύριος· Ἐκ Βασὰν ἐπιστρέψω, ἐπιστρέψω ἐκ βυθῶν θαλάσσης·» ἐν τούτῳ δὲ, «Ἦλθον εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης, καὶ καταιγὶς κατεπόντισέ με.» Ἔδει γὰρ ἡμᾶς διδαχθῆναι πῶς εἰς τὴν Βασὰν κατῆλθεν ὁ Κύριος, ὅπερ ἐστὶν αἰσχύνη, καὶ πῶς ἔλεγεν, «Ἐπιστρέψω ἐκ βυθῶν θαλάσσης.» Διὸ δὴ ταῦτα αὐτὰ διὰ τῶν προκειμένων παρίστησι· περὶ μὲν τῆς αἰσχύνης προϊὼν καὶ λέγων· «Ὅτι ἕνεκα σοῦ ὑπήνεγκα ὀνειδισμὸν, ἐκάλυψεν ἐντροπὴ τὸ πρόσωπόν μου·» καὶ αὖθις· «Σὺ γινώσκεις τὸν ὀνειδισμόν μου καὶ τὴν αἰσχύνην μου καὶ τὴν ἐντροπήν μου·» περὶ δὲ τοῦ βυθοῦ τῆς θαλάσσης τὸ, «Σῶσόν με, ὁ Θεὸς, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Ας σκοτισθούν οι οφθαλμοί τους για να μη βλέπουν», και τα εξής. Και επειδή αυτά επρόκειτο να πραγματοποιηθούν στην πράξη ύστερα από πολλά χρόνια, αναγκαστικά έχει τεθεί ως επιγραφή η φράση «Εις το τέλος». Δεν πρόκειται ούτε για ψαλμό, ούτε για ωδή, ούτε για ύμνο, ούτε για κάτι παρόμοιο· διότι τα όσα ακολουθούν δεν θα ταίριαζαν σε μια τέτοια επιγραφή. Γι' αυτό θα μπορούσες να πεις ότι είναι μια προφητεία από το πρόσωπο του Σωτήρος μας, ο οποίος διηγείται τα όσα του συνέβησαν, και ταυτόχρονα προαναγγελία των δεινών που επήλθαν στους Ιουδαίους μετά τα όσα τόλμησαν να διαπράξουν. Αρχίζοντας, λοιπόν, ο Σωτήρας αναπέμπει προσευχή προς τον Πατέρα λέγοντας: «Σώσε με, Θεέ, διότι εισήλθαν ύδατα έως την ψυχή μου». Και μου φαίνεται λογικό ότι αυτά συνδέονται με τα όσα ειπώθηκαν στον προηγούμενο ψαλμό. Διότι σε εκείνον αναφερόταν: «Είπε ο Κύριος: Από τη Βασάν θα επιστρέψω, θα επιστρέψω από τα βάθη της θάλασσας»· ενώ σε τούτον: «Ήλθα στα βάθη της θάλασσας, και καταιγίδα με καταπόντισε». Έπρεπε δηλαδή να διδαχθούμε πώς ο Κύριος κατέβηκε στη Βασάν, που σημαίνει αισχύνη, και πώς έλεγε: «Θα επιστρέψω από τα βάθη της θάλασσας». Γι' αυτό ακριβώς παριστάνει αυτά τα γεγονότα μέσα από τα προκείμενα λόγια· για την αισχύνη, προχωρώντας και λέγοντας: «Διότι εξαιτίας σου υπέμεινα ονειδισμό, ντροπή κάλυψε το πρόσωπό μου»· και πάλι: «Εσύ γνωρίζεις τον ονειδισμό μου και την αισχύνη μου και την ντροπή μου»· για δε το βάθος της θάλασσας, το: «Σώσε με, Θεέ, διότι εισήλθαν ύδατα έως την ψυχή μου».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Αὐτὸς τοιγαροῦν, ὃν οὐδ᾽ ἕτερον εἶναι ἢ τοῦ Θεοῦ Λόγον διὰ τῶν ἔμπροσθεν παρεστήσαμεν, εὐχὴν ἀναπέμπει τῷ Πατρὶ, ἰδιοποιούμενος τὰ καθ᾽ οὗ ἀνείληφεν ἀνθρώπου πάθη· διό φησι· «Σῶσόν με, ὁ Θεὸς, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου. Ἐνεπάγην εἰς ὕλην βυθοῦ, καὶ οὐκ ἔστιν ὑπόστασις. Ἦλθον εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης, καὶ καταιγὶς κατεπόντισέ με.» Ὁ μὲν οὖν πρὸ τούτου ψαλμὸς προσεφώνει φάσκων· «Ὁδοποιήσατε τῷ ἐπιβεβηκότι ἐπὶ δυσμῶν, Κύριος ὄνομα αὐτῷ·» εἶθ᾽ ἑξῆς τὴν ἅμα ἀνθρώποις διατριβὴν αὐτοῦ παρίστησι λέγων· «Καὶ ἀγαλλιᾶσθε ἐνώπιον αὐτοῦ, τοῦ πατρὸς τῶν ὀρφανῶν καὶ κριτοῦ τῶν χηρῶν.» Καὶ τῶν μαθητῶν δὲ αὐτοῦ καὶ τῶν ἀποστόλων τὴν κλῆσιν ἐδήλου ἐν τῷ, «Κύριος δώσει ῥῆμα τοῖς εὐαγγελιζομένοις δυνάμει πολλῇ.» Εἶθ᾽ ἑξῆς εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ κάθοδον καὶ τὴν διέξοδον τὴν ἐντεῦθεν ἐδίδασκεν ἐν τῷ, «Καὶ τοῦ Κυρίου Κυρίου αἱ διέξοδοι τοῦ θανάτου·» καὶ ἐν τῷ, «Εἶπε Κύριος· Ἐκ Βασὰν ἐπιστρέψω, ἐπιστρέψω ἐκ βυθῶν θαλάσσης·» ἐπὶ πᾶσι δὲ τούτοις τὴν εἰς οὐρανοὺς ἐπάνοδον αὐτοῦ διὰ τοῦ αὐτοῦ ἐδήλου λέγων· «Ψάλατε τῷ Θεῷ τῷ ἐπιβεβηκότι ἐπὶ τὸν οὐρανὸν τοῦ οὐρανοῦ κατ᾽ ἀνατολάς.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτός λοιπόν, για τον οποίο αποδείξαμε στα προηγούμενα ότι δεν είναι άλλος από τον Λόγο του Θεού, αναπέμπει προσευχή στον Πατέρα, ιδιοποιούμενος τα πάθη του ανθρώπου που προσέλαβε· γι' αυτό λέγει: «Σώσε με, Θεέ, διότι εισήλθαν ύδατα έως την ψυχή μου. Βυθίστηκα στη λάσπη του βυθού, και δεν υπάρχει στήριγμα. Ήλθα στα βάθη της θάλασσας, και καταιγίδα με καταπόντισε.» Ο προηγούμενος λοιπόν από αυτόν ψαλμός τον προσφωνούσε λέγοντας: «Ανοίξτε δρόμο σε αυτόν που επιβαίνει προς δυσμάς, Κύριος είναι το όνομά του»· έπειτα στη συνέχεια παρουσιάζει τη συναναστροφή του με τους ανθρώπους λέγοντας: «Και να αγαλλιάσθε ενώπιόν του, του πατέρα των ορφανών και κριτή των χηρών.» Φανέρωνε εξάλλου και την κλήση των μαθητών και των αποστόλων του με το χωρίο: «Ο Κύριος θα δώσει λόγο σε αυτούς που ευαγγελίζονται με πολλή δύναμη.» Έπειτα στη συνέχεια δίδασκε την κάθοδό του στον θάνατο και την έξοδο από εκεί με το: «Και στον Κύριο, τον Κύριο, ανήκουν οι διέξοδοι του θανάτου»· και με το: «Είπε ο Κύριος: Από τη Βασάν θα επιστρέψω, θα επιστρέψω από τα βάθη της θάλασσας»· και έπειτα από όλα αυτά φανέρωνε την επάνοδό του στους ουρανούς μέσα από τον ίδιο ψαλμό, λέγοντας: «Ψάλατε στον Θεό που επιβαίνει στον ουρανό του ουρανού προς ανατολάς.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ταῦτα μὲν οὖν ἐν ἐκείνοις· διὰ δὲ τῶν προκειμένων τὰ ὡς ἐν παραδρομῇ τότε λελεγμένα πλατύνει, δεικνὺς ὅπως λέλεκτο· «Καὶ τοῦ Κυρίου Κυρίου αἱ διέξοδοι τοῦ θανάτου,» καὶ τὸ, «Εἶπε Κύριος· Ἐκ Βασὰν ἐπιστρέψω, ἐπιστρέψω ἐκ βυθῶν θαλάσσης.» Ταῦτα γὰρ εἰς πλάτος ἐπὶ τοῦ παρόντος διεξέρχεται λέγων· «Σῶσόν με, ὁ Θεὸς, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου. Ἐνεπάγην εἰς ὕλην βυθοῦ, καὶ οὐκ ἔστιν ὑπόστασις. Ἦλθον εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης καὶ καταιγὶς κατεπόντισέ με.» Πειρασμοὺς δὲ καὶ διωγμοὺς καὶ ἐπαναστάσεις ἀσεβῶν ἀνδρῶν ὕδατα καλεῖν εἴωθεν ὁ Λόγος· Οὕτω γοῦν εἴρηται ἀλλαχοῦ· «Τὸν χείμαῤῥον διῆλθεν ἡ ψυχὴ ἡμῶν· ἄρα διῆλθεν ἡ ψυχὴ ἡμῶν τὸ ὕδωρ ἀνυπόστατον.» Καὶ αὐτὸς δὲ ὁ Σωτὴρ ἐδίδασκε τοῦτο λέγων· «Κατέβη ἡ βροχὴ, ἦλθον οἱ ποταμοὶ, ἔπνευσαν οἱ ἄνεμοι, καὶ προσέῤῥηξαν τῇ οἰκίᾳ ἐκείνῃ, καὶ οὐκ ἔπεσε· τεθεμελίωτο γὰρ ἐπὶ τὴν πέτραν.» Καὶ διὰ τῶν προκειμένων τοίνυν τοὺς πειρασμοὺς καὶ τὰς κατ᾽ αὐτοῦ ἐπιβουλὰς, ὕδατα ὀνομάζων εἰσεληλυθέναι ἕως τῆς ψυχῆς αὐτοῦ διδάσκει. Ἐπὶ μὲν οὖν τοῦ Ἰὼβ, καίπερ ὄντος ἀθλητοῦ γενναίου, γέγραπται εἰρηκὼς ὁ Θεὸς τῷ πειράζοντι· «Ἰδοὺ πάντα ὅσα ὑπάρχει αὐτῷ δίδωμι ἐν τῇ χειρί σου, μόνον τὴν ψυχὴν αὐτοῦ διαφύλαξον.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτά μεν λοιπόν αναφέρονται σε εκείνα· διά μέσου όμως των προκειμένων χωρίων αναπτύσσει εκτενώς εκείνα που είχαν ειπωθεί τότε παρεμπιπτόντως, δείχνοντας πώς ακριβώς είχαν λεχθεί: «Και του Κυρίου, του Κυρίου είναι οι διέξοδοι του θανάτου», και το, «Είπε ο Κύριος: Από τη Βασάν θα επιστρέψω, θα επιστρέψω από τα βάθη της θάλασσας». Διότι αυτά τα αναλύει εκτενώς εδώ, λέγοντας: «Σώσε με, Θεέ, διότι εισήλθαν ύδατα μέχρι την ψυχή μου. Βυθίστηκα σε λάσπη του βυθού, και δεν υπάρχει κανένα στήριγμα. Ήλθα στα βάθη της θάλασσας και η καταιγίδα με καταπόντισε». Ο Λόγος δε συνηθίζει να ονομάζει ύδατα τους πειρασμούς και τους διωγμούς και τις επαναστάσεις των ασεβών ανδρών. Έτσι βέβαια έχει λεχθεί και αλλού: «Τον χείμαρρο διήλθε η ψυχή μας· άραγε πέρασε η ψυχή μας το ακατάσχετο ύδωρ;». Και ο ίδιος δε ο Σωτήρας το δίδασκε αυτό λέγοντας: «Κατέβηκε η βροχή, ήλθαν τα ποτάμια, φύσηξαν οι άνεμοι, και προσέκρουσαν πάνω στο σπίτι εκείνο, και δεν έπεσε· διότι είχε θεμελιωθεί πάνω στην πέτρα». Και στα προκείμενα λοιπόν, ονομάζοντας ύδατα τους πειρασμούς και τις εναντίον του επιβουλές, διδάσκει ότι εισήλθαν μέχρι την ψυχή του. Στην περίπτωση βέβαια του Ιώβ, αν και ήταν γενναίος αθλητής, έχει γραφτεί ότι ο Θεός είπε προς εκείνον που τον πείραζε: «Ιδού, όλα όσα του ανήκουν τα παραδίδω στο χέρι σου, μόνο την ψυχή του διαφύλαξε».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ἐνταῦθα δὲ τὴν ψυχὴν αὐτὴν ὁ πειράζων πειράζει, ἥτις ποτὲ ἦν αὕτη, ἧς μέμνητο καὶ αὐτὸς λέγων· «Οὐδεὶς αἴρει τὴν ψυχήν μου ἀπ᾽ ἐμοῦ· ἐξουσίαν ἔχω θεῖναι αὐτὴν, καὶ ἐξουσίαν ἔχω λαβεῖν αὐτήν·» καὶ πάλιν· «Τὴν ψυχήν μου τίθημι ὑπὲρ τῶν προβάτων μου·» καὶ, «Νῦν ἡ ψυχή μου τετάρακται·» καὶ, «Περίλυπός ἐστιν ἡ ψυχή μου ἕως θανάτου.» Ὅθεν καὶ νῦν φησιν· «Ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου·» κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον· «Ὅτι ἐπῆλθεν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου.» Εἶτα ἐπιλέγει· «Ἐνεπάγην εἰς ὕλην βυθοῦ, καὶ οὐκ ἔστιν ὑπόστασις·» κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον· «Ἐβαπτίσθην εἰς ἀπεράντους καταδύσεις, καὶ οὐκ ἔστι στάσις,» ἡρμήνευσε· σφόδρα ἀκολούθως. Ἔνθα γὰρ οὐκ ἦν στάσις ἑτέροις, διὰ τὸ πάντας τοὺς αὐτόθι κατελθόντας ὀλίσθῳ περιπεσεῖν καὶ κατασύρεσθαι ὑπὸ τῶν τοῦ θανάτου ῥευμάτων, ἐνταῦθα καὶ αὐτὸς ἦλθον, ὁπηνίκα εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης ἐλήλυθα· ἢ, κατὰ τὸν Σύμμαχον, «Εἰσῆλθον εἰς τὰ βάθη τῶν ὑδάτων, καὶ ῥεῖθρον ἐπέκλυσέ με.» Καὶ τὰ παραπλήσια δὲ τούτοις καὶ Ἰωνᾶς ὁ προφήτης ἀπὸ τῆς κοιλίας τοῦ κήτους ἀναγέγραπται ηὐγμένος. Λέγει δ᾽ οὖν καὶ αὐτός· «Περιεχύθη μοι ὕδωρ ἕως ψυχῆς μου· ἄβυσσος ἐκύκλωσέ με ἐσχάτη. Ἔδυ ἡ κεφαλή μου εἰς σχισμὰς ὀρέων, κατέβην εἰς γῆν, ἧς οἱ μοχλοὶ αὐτῆς κάτοχοι αἰώνιοι.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εδώ δε ο πειράζων πειράζει την ίδια την ψυχή, όποια και αν ήταν αυτή, την οποία μνημόνευε και ο ίδιος λέγοντας: «Κανείς δεν παίρνει την ψυχή μου από εμένα· έχω εξουσία να την παραδώσω, και έχω εξουσία να την πάρω πάλι·» και πάλι: «Την ψυχή μου παραδίδω υπέρ των προβάτων μου·» και, «Τώρα η ψυχή μου έχει ταραχθεί·» και, «Η ψυχή μου είναι περίλυπη έως θανάτου.» Γι' αυτό και τώρα λέει: «Διότι εισήλθαν ύδατα έως την ψυχή μου·» κατά δε τον Σύμμαχο: «Διότι επήλθαν ύδατα έως την ψυχή μου.» Έπειτα προσθέτει: «Βυθίστηκα σε ιλύ βυθού, και δεν υπάρχει στήριγμα·» κατά δε τον Σύμμαχο μετέφρασε: «Βαπτίσθηκα σε απέραντες καταδύσεις, και δεν υπάρχει στήριγμα»· πολύ λογικά. Διότι εκεί όπου δεν υπήρχε στήριγμα για τους άλλους, επειδή όλοι όσοι κατέβαιναν εκεί έπεφταν σε ολίσθημα και παρασύρονταν από τα ρεύματα του θανάτου, εκεί ήλθα και εγώ, όταν κατήλθα στα βάθη της θάλασσας· ή, κατά τον Σύμμαχο, «Εισήλθα στα βάθη των υδάτων, και το ρεύμα με κατέκλυσε.» Και παρόμοια με αυτά έχει καταγραφεί να προσεύχεται και ο προφήτης Ιωνάς από την κοιλιά του κήτους. Λέει λοιπόν και αυτός: «Περιχύθηκε νερό γύρω μου έως την ψυχή μου· άβυσσος έσχατη με περικύκλωσε. Βυθίστηκε το κεφάλι μου σε σχισμές βουνών, κατέβηκα στη γη, της οποίας οι μοχλοί είναι αιώνια δεσμά.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Μή με καταποντισάτω καταιγὶς ὕδατος, μηδὲ καταπιέτω με βυθός.» Ταῦτα δὲ τὰ ὕδατα οἵ τε ἐν αὐτοῖς δράκοντες καὶ διὰ τῶν ἔμπροσθεν ἐδηλοῦντο, κατὰ τό· «Σῶσόν με, ὁ Θεὸς, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου· Ἐνεπάγην εἰς ὕλην βυθοῦ, καὶ οὐκ ἔστιν ὑπόστασις· Ἦλθον εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης, καὶ καταιγὶς κατεπόντισέ με.» Ἀλλὰ διὰ μὲν τῶν προτέρων τὴν κάθοδον αὐτοῦ τὴν εἰς ταῦτα παρίστη, διὰ δὲ τῶν μετὰ χεῖρας τὴν ἀπὸ τούτων ἐπάνοδον. «Ῥυσθείην» γάρ φησιν «ἐκ τῶν βαθέων τῶν ὑδάτων καὶ μή με καταποντισάτω καταιγὶς ὕδατος, μηδὲ καταπιέτω με βυθὸς, μηδὲ συσχέτω ἐπ᾽ ἐμὲ φρέαρ τὸ στόμα αὐτοῦ.» Τὰς μὲν γὰρ λοιπὰς τῶν ἀνθρώπων ψυχὰς κατέπιεν ὁ θάνατος ἰσχύσας, καὶ τὸ φρέαρ συνέσχε καὶ ἀπέκλεισε τῷ ἑαυτοῦ στόματι. Φρέαρ δὲ στόμα ἔχον αὐτὸς ἂν λεχθείη ὁ θάνατος, ὁ ἐξ αἰῶνος πάντας καταπεπωκὼς τοὺς εἰς αὐτὸν καταπεπτωκότας, καὶ μετὰ τὸ καταπιεῖν ἐνδακὼν, ὥσπερ καὶ ἀποκλείσας τὸ ἑαυτοῦ στόμα, πρὸς τὸ μή τινα παλινδρομῆσαι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Ας μη με καταποντίσει η καταιγίδα του νερού, ούτε ας με καταπιεί ο βυθός.» Και αυτά τα νερά και οι δράκοντες που βρίσκονται μέσα σε αυτά, φανερώνονταν και στα προηγούμενα, σύμφωνα με το χωρίο: «Σώσε με, Θεέ, γιατί τα νερά έφτασαν μέχρι την ψυχή μου· βυθίστηκα στην ιλύ του βυθού και δεν υπάρχει στήριγμα· ήλθα στα βάθη της θάλασσας, και η καταιγίδα με καταπόντισε.» Όμως, με τα προηγούμενα λόγια παριστάνει την κάθοδό του σε αυτά, ενώ με τα προκείμενα την επάνοδό του από αυτά. Διότι λέει: «Είθε να λυτρωθώ από τα βαθιά νερά και ας μη με καταποντίσει η καταιγίδα του νερού, ούτε ας με καταπιεί ο βυθός, ούτε ας κλείσει το φρέαρ το στόμα του πάνω μου.» Διότι τις υπόλοιπες ψυχές των ανθρώπων τις κατάπιε ο θάνατος, έχοντας υπερισχύσει, και το φρέαρ τις συγκράτησε και τις απέκλεισε με το δικό του στόμα. Ως φρέαρ με στόμα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ο ίδιος ο θάνατος, ο οποίος ανέκαθεν έχει καταπιεί όλους όσους έχουν πέσει σε αυτόν, και μετά την κατάποση έσφιξε τα σαγόνια του, κλείνοντας έτσι το δικό του στόμα, ώστε να μην μπορέσει κανείς να επιστρέψει.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ἐπειδὴ γὰρ διέγραψεν ἐν τῷ πρὸ τούτου τὰς κατ᾽ αὐτοῦ ἐπαναστάσεις· ὅπως τε εἰσέλθοσαν ὕδατα ἕως τῆς ψυχῆς αὐτοῦ, καὶ ἐνεπάγη εἰς ὕλην βυθοῦ, καὶ ὡς ἦλθεν εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης· ἐπληθύνθησάν τε ὑπὲρ τὰς τρίχας τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ οἱ μισοῦντές με δωρεάν· πέπονθέ τε ὅσα καὶ εἴρηται· εἰκότως τὴν παροῦσαν δέησιν ἀναπέμπει πρὸς τὸν Πατέρα λέγων· «Ὁ Θεὸς, εἰς τὴν βοήθειάν μου πρόσχες· Κύριε, εἰς τὸ βοηθῆσαί μοι σπεῦσον,» καὶ τὰ τούτοις ἀκόλουθα. Ἐπειδὴ ἑώρα τὸ τάγμα τῶν ἀποστόλων αὐτοῦ ἐν πολλῇ συγχύσει γεγενημένον διὰ τὴν περὶ αὐτὸν ἀγάπην, τὰς δευτέρας ὑπὲρ αὐτῶν προΐετο φωνὰς, ὅπως, ἀπολαβόντες αὐτοῦ τὴν ἀνάστασιν ἣν περιέμενον ποθοῦντες ἰδεῖν, πληρωθεῖεν ἀγαλλιάσεως καὶ εὐφροσύνης, λέγοντες διαπαντός· «Μεγαλυνθήτω ὁ Θεὸς,» αὐτοὶ ὄντες οἱ ἀγαπῶντες τὸ σωτήριον αὐτοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, επειδή στο προηγούμενο μέρος περιέγραψε τις εναντίον του εξεγέρσεις· το πώς δηλαδή εισήλθαν ύδατα μέχρι την ψυχή του, και βυθίστηκε στη λάσπη του βυθού, και πώς έφτασε στα βάθη της θάλασσας· και ότι πλήθυναν περισσότερο από τις τρίχες της κεφαλής του όσοι τον μισούσαν αναίτια· και ότι υπέφερε όσα έχουν αναφερθεί· εύλογα αναπέμπει την παρούσα δέηση προς τον Πατέρα, λέγοντας: «Ο Θεός, πρόσεξε εις βοήθειάν μου· Κύριε, σπεύσε να με βοηθήσεις», και τα όσα ακολουθούν αυτά. Επειδή έβλεπε την ομάδα των αποστόλων του να βρίσκεται σε μεγάλη σύγχυση εξαιτίας της αγάπης τους γι' αυτόν, εξέφερε τα δεύτερα λόγια υπέρ αυτών, ώστε, αφού απολαύσουν την ανάστασή του, την οποία περίμεναν ποθώντας να δουν, να γεμίσουν από αγαλλίαση και ευφροσύνη, λέγοντας διαρκώς: «Ας μεγαλυνθεί ο Θεός», καθώς αυτοί είναι εκείνοι που αγαπούν τη σωτηρία του.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ἐξαπόστειλον τὴν χεῖρά σου ἐξ ὕψους. Ἐξαπόστειλον, φησὶν ὁ ψαλμὸς, τὴν ποιητικὴν καὶ φυλακτικὴν τῶν ὅλων χεῖρα ἐπὶ τῷ ἐξελέσθαι καὶ ῥύσασθαί με ἐκ τῶν πολλῶν ὑδάτων καὶ τῶν χειρῶν τῶν ἀλλοτρίων υἱῶν· δυνατὸν δὲ τὸ ἐξ ὑδάτων πολλῶν ῥυσθῆναι εἰπεῖν τῶν πονηρῶν δυνάμεων καὶ τοῦ διαβόλου τοῦ βασιλέως πάντων τῶν τοιούτων· ἐξαιρεθῆναι δὲ καὶ ἐκ χειρὸς τῶν ἀλλοτρίων υἱῶν, τῶν ἐνεργουμένων ὑπ᾽ αὐτῶν ἀνθρώπων· τὰς ἐπαναστάσεις γὰρ τῶν πειρασμῶν καὶ τῶν ἀσεβῶν ὕδατα ἐκάλεσεν, ὡς καὶ ἀλλαχοῦ φησιν· Ἄρα τὸ ὕδωρ κατεπόντισεν ἡμᾶς· καὶ πάλιν· Σῶσόν με, ὁ Θεὸς, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου· ἀκολούθως δὲ μετὰ τὴν κατάβασιν τοῦ Θεοῦ Λόγου, τὴν ἐπιβουλὴν τῶν ἀσεβῶν ... αὐτοῦ τῳ .. θεασάμενος, τὰ προκείμενα θεσπίζει.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εξαπόστειλε το χέρι σου από το ύψος. Εξαπόστειλε, λέει ο ψαλμός, το δημιουργικό και προστατευτικό των πάντων χέρι, για να με ελευθερώσει και να με λυτρώσει από τα πολλά ύδατα και από τα χέρια των αλλότριων υιών· είναι δε δυνατόν το να σωθεί κανείς από τα πολλά ύδατα να πούμε ότι σημαίνει [τη λύτρωση] από τις πονηρές δυνάμεις και από τον διάβολο, τον βασιλιά όλων αυτών· το δε να ελευθερωθεί από το χέρι των αλλότριων υιών, [σημαίνει τη λύτρωση] από τους ανθρώπους που ενεργούνται από αυτές [τις πονηρές δυνάμεις]. Διότι τις επιθέσεις των πειρασμών και των ασεβών τις ονόμασε ύδατα, όπως λέει και αλλού: «Άραγε το ύδωρ θα μας καταπόντιζε»· και πάλι: «Σώσε με, Θεέ, διότι εισήλθαν ύδατα έως την ψυχή μου»· ακολούθως δε, μετά την κατάβαση του Θεού Λόγου, έχοντας δει την επιβουλή των ασεβών ... αυτού στο ... προφητεύει τα προκείμενα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Ναζιανζηνός Εἰς ἑαυτόν, ὅτε ἐκ τοῦ ἀγροῦ ἐπανῆλθε, μετὰ τὰ κατὰ Μάξιμον γενόμενα
Ἦ γὰρ οὐκ, ἔφην ἐγὼ, θάλασσα μὲν ὁ ἡμέτερος βίος καὶ τὰ ἀνθρώπινα (πολὺ γὰρ κἀν τούτῳ τὸ ἁλμυρὸν καὶ ἄστατον), πνεύματα δὲ οἱ προσπίπτοντες πειρασμοὶ καὶ ὅσα τῶν ἀδοκήτων; Ὅ μοι δοκεῖ καὶ ὁ θαυμασιώτατος Δαβὶδ κατανοήσας, Σῶσόν με, Κύριε, λέγειν, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου· καὶ, Ῥῦσαί με ἐκ τῶν βαθέων τῶν ὑδάτων· Ἦλθον δὲ εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης, καὶ καταιγὶς κατεπόντισέ με. Τῶν δὲ πειραζομένων οἱ μὲν ἐδόκουν μοι ὡς τὰ κουφότατα καὶ ἄπνοα παρασύρεσθαι, καὶ οὐδὲ μικρὸν ἀντέχειν πρὸς τὰς ἐπηρείας· οὐδὲ γὰρ ἔχειν ἐν ἑαυτοῖς στεῤῥότητα, καὶ βάρος λογισμοῦ σώφρονος, καὶ τοῖς προσπίπτουσιν ἀντιβαίνοντος· οἱ δὲ εἶναι πέτρα, τῆς πέτρας ἐκείνης ἄξιοι, ἐφ᾽ ἧς βεβήκαμεν, καὶ ᾗ λατρεύομεν, ὅσοι φιλοσόφῳ χρώμενοι λόγῳ, καὶ ὑπεραναβεβηκότες τὴν τῶν πολλῶν ταπεινότητα, πάντα φέρουσιν ἀσείστως καὶ ἀτινάκτως, καὶ διαγελῶσι μὲν, ἢ ἐλεοῦσι τοὺς σειομένους (τὸ μὲν ὑπὸ φιλοσοφίας, τὸ δὲ ὑπὸ φιλανθρωπίας)· αὐτοὶ δὲ τῶν αἰσχρῶν τίθενται, ἀπόντα μὲν τὰ δεινὰ περιφρονεῖν, μᾶλλον δὲ μηδὲ δεινὰ οἴεσθαι, παρόντων δὲ ἡττᾶσθαι, καὶ ταῦτα, τίνων;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι δεν αποτελούν, είπα εγώ, ο βίος μας και τα ανθρώπινα μια θάλασσα (αφού και σε αυτά υπάρχει πολλή αλμύρα και αστάθεια), και άνεμοι δεν είναι οι πειρασμοί που μας προσβάλλουν και όλα τα απροσδόκητα; Αυτό νομίζω πως κατενόησε και ο θαυμασιότατος Δαβίδ, όταν έλεγε: «Σώσε με, Κύριε, διότι εισήλθαν ύδατα έως την ψυχή μου»· και, «Ρύσαι με εκ των βαθέων των υδάτων· εισήλθα στα βάθη της θάλασσας, και καταιγίδα με καταπόντισε». Από εκείνους δε που υφίστανται τους πειρασμούς, άλλοι μεν μου φαίνονταν ότι παρασύρονται όπως τα πιο ελαφρά και άψυχα αντικείμενα, χωρίς να αντέχουν ούτε στο ελάχιστο απέναντι στις επιθέσεις· διότι δεν διαθέτουν μέσα τους σταθερότητα και το βάρος ενός σώφρονος λογισμού που να αντιστέκεται σε όσα τους προσβάλλουν. Άλλοι πάλι είναι πέτρα, άξιοι εκείνης της Πέτρας πάνω στην οποία στεκόμαστε και την οποία λατρεύουμε, όσοι δηλαδή, καθοδηγούμενοι από φιλοσοφημένο λογισμό και έχοντας υψωθεί πάνω από τη χαμέρπεια των πολλών, υπομένουν τα πάντα αταλάντευτα και ασάλευτα, και είτε περιγελούν είτε σπλαγχνίζονται όσους κλονίζονται (το πρώτο από φιλοσοφική θεώρηση, το δεύτερο από φιλανθρωπία). Οι ίδιοι, εξάλλου, συγκαταλέγουν στα αισχρά το να περιφρονούν τα δεινά όταν αυτά απουσιάζουν, ή μάλλον το να μην τα θεωρούν καν δεινά, αλλά να ηττώνται όταν αυτά είναι παρόντα, και μάλιστα από τι είδους πράγματα;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Νύσσης Περὶ παρθενίας
Οὕτως καὶ ἡ ἁλιευτικὴ τέχνη ποιεῖ κατὰ τὴν τοῦ κυρίου παραβολήν, τοὺς χρηστοὺς καὶ ἐδωδίμους τῶν ἰχθύων ἀπὸ τῶν πονηρῶν τε καὶ δηλητηρίων διαχωρίζουσα, ὡς ἂν μή τινος τῶν ἐναντίων συνεισπεσόντος τοῖς ἀγγείοις, καὶ ἡ τῶν χρησίμων ἀπόλαυσις συναχρειωθῇ. Τοῦτο καὶ τῆς ἀληθινῆς σωφροσύνης ἔργον ἐστί, τὸ ἐκ πάντων τῶν ἐπιτηδευμάτων τὸ καθαρόν τε καὶ ὠφέλιμον ἐκλεγομένην ἐν παντὶ τὸ ἄχρηστον ἀποποιεῖσθαι καὶ ἐναφιέναι τοῦτο τῷ κοινῷ καὶ κοσμικῷ βίῳ, θαλάσσῃ τροπικῶς ὑπὸ τῆς παραβολῆς ὠνομασμένῳ· καθὼς καὶ ὁ ψαλμῳδὸς ὀνομάζει, διδασκαλίαν ἐξομολογήσεως ἔν τινι τῶν ψαλμῶν ἡμῖν ὑφηγούμενος, τὸν ἄστατον τοῦτον καὶ ἐμπαθῆ καὶ ταραχώδη βίον «ὕδατα ψυχῆς ἁπτόμενα καὶ βάθη θαλάσσης καὶ καταιγίδα» καλῶν, ἐν ᾗ πᾶσα μὲν ἀποστατικὴ διάνοια καθ᾽ ὁμοιότητα τῶν Αἰγυπτίων «ὡς λίθος εἰς τὸν βυθὸν καταδύεται», ὅσον δὲ θεῷ φίλον καὶ διορατικὸν τῆς ἀληθείας ἐστίν, ὅπερ Ἰσραὴλ ὑπὸ τῆς ἱστορίας ὠνόμασται, τοῦτο μόνον ὡς ξηρὰν αὐτὴν διεξέρχεται οὐδαμοῦ τῆς πικρίας καὶ τῆς ἅλμης τῶν βιωτικῶν κυμάτων συνεφαπτόμενον. Οὕτω τυπικῶς ὑπὸ καθηγεμόνι τῷ νόμῳ—τύπος δὲ ἦν ὁ Μωϋσῆς τοῦ νόμου—καὶ ὁ Ἰσραὴλ τὴν θάλασσαν διεπέρασεν ἄβροχος, καὶ τούτῳ συνδιαπερῶν ὁ Αἰγύπτιος ὑποβρύχιος ἦν, ἑκάτερος ὑπὸ τῆς συμπαρούσης ἑαυτῷ διαθέσεως, ὁ μὲν κούφως διεξιών, ὁ δὲ εἰς βυθὸν καθελκόμενος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Έτσι και η αλιευτική τέχνη ενεργεί, σύμφωνα με την παραβολή του Κυρίου, διαχωρίζοντας τα καλά και εδώδιμα ψάρια από τα πονηρά και δηλητηριώδη, ώστε να μην πέσει κάτι από τα βλαβερά μέσα στα δοχεία και αχρηστευθεί έτσι και η απόλαυση των χρησίμων. Αυτό ακριβώς είναι και το έργο της αληθινής σωφροσύνης: επιλέγοντας δηλαδή το καθαρό και ωφέλιμο από όλα τα επιτηδεύματα, να απορρίπτει σε κάθε περίπτωση το άχρηστο και να το εγκαταλείπει στον κοινό και κοσμικό βίο, ο οποίος μεταφορικά στην παραβολή ονομάζεται θάλασσα· όπως άλλωστε τον ονομάζει και ο ψαλμωδός, όταν σε κάποιον από τους ψαλμούς μάς παραδίδει διδασκαλία εξομολογήσεως, αποκαλώντας αυτόν τον άστατο, εμπαθή και ταραχώδη βίο «ύδατα που φθάνουν έως την ψυχή και βάθη θαλάσσης και καταιγίδα». Μέσα σε αυτήν, κάθε αποστατική διάνοια, καθ' ομοιότητα των Αιγυπτίων, «καταδύεται σαν λίθος στον βυθό», ενώ ό,τι είναι αγαπητό στον Θεό και διορατικό της αληθείας, το οποίο στην ιστορία έχει ονομαστεί Ισραήλ, αυτό και μόνο τη διασχίζει σαν να είναι ξηρά, χωρίς να έρχεται πουθενά σε επαφή με την πικρία και την αρμύρα των βιωτικών κυμάτων. Έτσι, τυπικώς, υπό την καθοδήγηση του νόμου —καθώς ο Μωυσής υπήρξε τύπος του νόμου— και ο Ισραήλ διεπέρασε τη θάλασσα χωρίς να βραχεί, ενώ ο Αιγύπτιος που επιχειρούσε να τη διασχίσει μαζί του καταποντίστηκε, ανάλογα με την εσωτερική διάθεση που κατείχε τον καθένα: ο μεν περνώντας την ανάλαφρα, ο δε ελκυόμενος προς τον βυθό.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἡσύχιος ὁ Πρεσβύτερος Σύντομος ἑρμηνεία
Εἰς τὸ τέλος· ὑπὲρ τῶν ἀλλοιωθησομένων τῷ Δαυίδ Ἐπὶ τέλει γὰρ ἠλλοιώθησαν οἱ Ἰουδαῖοι, τουτέστιν μετεβλήθησαν καὶ ἀπὸ φίλων ἐχθροὶ ἐγένοντο. Σῶσόν με Αὕτη (ὧδε) φωνὴ τοῦ Ἀδὰμ φησί· σῶσόν με. τὰ γὰρ ῥεύματα τῆς ἁμαρτίας ἐπλήρωσαν τὴν ψυχήν μου. ἐνεπάγην Καὶ εἰς τὸ βάθος τῆς πλάνης (θαλάσσης) καὶ εἰς τὸν πηλὸν τῆς ἁμαρτίας ἐνέβαλόν με οἱ δαίμονες. ἦλθον εἰς τὰ βάθη Φησὶν ὁ ἄνθρωπος· ἦλθον εἰς τὸν ἄδηλον τῆς βιωτικῆς θαλάσσης τὸν βίον, καὶ συρίσας ὁ δράκων ἐταπείνωσέ με (ἐστεφάνωσέ με)· καταιγὶς γὰρ ἄνεμός ἐστι κακός. ἐκοπίασα Ἐν τῷ κράζειν τὸν ἄνθρωπον ἐν κλαυθμῷ μεγάλῳ πρὸς κύριον ἔγκοπος ἐγένετο· ὁ δὲ λάρυγξ, γευσάμενος τῶν εἰδωλικῶν θυσιῶν, ἐφράγη. ἐξέλιπον Τῇ προσδοκίᾳ τῆς παρουσίας τοῦ Χριστοῦ τηκόμενος (νικώμενος) καὶ ὀδυνώμενος (ὀξυνόμενος) καθ’ ἑκάστην, ἐξέλιπον οἱ ὀφθαλμοί μου, φησὶν ὁ ἄνθρωπος. ἐπληθύνθησαν Φησὶν ὁ Ἀδὰμ διὰ τοὺς δαίμονας, τὸ δὲ ἀληθὲς ὁ Χριστὸς περὶ τῶν Ἰουδαίων [φησίν]· οὐκ ἔδωκα ἀφορμὴν μίσους, ἀλλὰ δωρεὰν ἐμίσησάν με. ἐκραταιώθησαν Τουτέστιν τῷ (τὸ) δοκεῖν ἐνίσχυσαν οἱ Ἰουδαῖοι τότε ἐκδιῶξαι τὸν κύριον, θεὸς δὲ ἀπείραστος κακῶν. ἃ οὐχ ἥρπασα Παρ’ αὐτῶν φησίν· ἃ οὐκ ἔλαβον, ἀπεδίδουν αὐτοῖς. ὁ θεός Ὡς ἄφρων γὰρ ἐλογίσθην αὐτοῖς, μορφὴν δούλου λαβών, ὅλον δὲ τὸ γενόμενον μυστήριον ἐγένετο διὰ τὸν Ἀδάμ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Εις το τέλος· υπέρ των αλλοιωθησομένων τω Δαυίδ» Διότι στο τέλος αλλοιώθηκαν οι Ιουδαίοι, δηλαδή μεταβλήθηκαν και από φίλοι έγιναν εχθροί. «Σώσόν με» Αυτή (εδώ) είναι η φωνή του Αδάμ, λέγει: σώσε με· διότι τα ρεύματα της αμαρτίας πλημμύρισαν την ψυχή μου. «Ενεπάγην» Και στο βάθος της πλάνης (της θάλασσας) και στον πηλό της αμαρτίας με έριξαν οι δαίμονες. «Ήλθον εις τα βάθη» Λέγει ο άνθρωπος: ήλθα στον άδηλο βίο της βιωτικής θάλασσας, και συρίζοντας ο δράκοντας με ταπείνωσε (με στεφάνωσε)· διότι η καταιγίδα είναι κακός άνεμος. «Εκοπίασα» Κράζοντας ο άνθρωπος με μεγάλο κλαυθμό προς τον Κύριο, αποκαμώθηκε· και ο λάρυγγας, αφού γεύθηκε τις ειδωλικές θυσίες, έφραξε. «Εξέλιπον» Λιώνοντας (νικώμενος) και οδυνώμενος (οξυνόμενος) καθημερινά από την προσδοκία της παρουσίας του Χριστού, εξαντλήθηκαν οι οφθαλμοί μου, λέγει ο άνθρωπος. «Επληθύνθησαν» Τα λέγει αυτά ο Αδάμ για τους δαίμονες, αλλά στην πραγματικότητα τα λέγει ο Χριστός για τους Ιουδαίους: δεν έδωσα αφορμή μίσους, αλλά με μίσησαν δωρεάν. «Εκραταιώθησαν» Δηλαδή, φαινομενικά ενισχύθηκαν οι Ιουδαίοι τότε ώστε να εκδιώξουν τον Κύριο, αλλά ο Θεός είναι απείραστος κακών. «Α ουχ ήρπασα» Από αυτούς, λέγει: αυτά που δεν πήρα, τους τα απέδιδα. «Ο Θεός» Διότι θεωρήθηκα άφρων από αυτούς, λαμβάνοντας μορφή δούλου, και όλο το μυστήριο που συντελέστηκε, έγινε για τον Αδάμ.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἱππόλυτος Ῥώμης Κατὰ Ἰουδαίων (Νόθος)
〈Πρὸς Ἰουδαίους ἀποδεικτική〉 Οὐκοῦν κλῖνον τὸ οὖς σου ἐμοὶ καὶ εἰσάκουσον τῶν ῥημάτων μου καὶ πρόσεχε, ὦ Ἰουδαῖε· σὺ δὲ πολλάκις ἐκκαυχώμενος ὅτι τὸν Ἰησοῦν τὸν Ναζωραῖον θανάτωι κατέκρινας καὶ ὄξος καὶ χολὴν αὐτὸν ἐπότισας, καὶ σεμνύνηι ἐπὶ τούτωι. δεῦρο οὖν, κοινῶς ἐπισκεψώμεθα μήπως ἀδίκως καυχᾶσαι, ὦ Ἰσραήλ, μήπως σοι τὸ μικρὸν ἐκεῖνο ὄξος καὶ ἡ χολὴ τὴν φοβερὰν [σοι] ταύτην ἐπήγαγεν ἀπειλήν, μήπως δι᾽ αὐτοῦ ἐν τοῖς μυρίοις τούτοις ὑπάρχεις δεινοῖς. προαγέσθω τοίνυν εἰς μέσον ὁ διὰ πνεύματος ἁγίου λαλῶν ἀψευδὴς ὑπάρχων Δαυὶδ ὁ τοῦ Ἰεσσαί. οὗτος ψάλλων τινὰ προφητικῶς εἰς τὸν ἀληθῆ Χριστὸν τὸν θεὸν ἡμῶν ἐμελώιδησεν διὰ τοῦ ἁγίου πνεύματος. πάντα τὰ ὑπὸ Ἰουδαίων εἰς αὐτὸν ἐν τῶι πάθει γινόμενα σαφῶς κατηγγείλατο, ἐν ὧι Χριστὸς ὁ ταπεινώσας ἑαυτὸν καὶ τὴν μορφὴν τοῦ δούλου Ἀδὰμ ἐνδυσάμενος ὡς ἐκ προσώπου ἡμῶν ἐπικαλεῖται τὸν ἐν οὐρανοῖς θεὸν πατέρα καὶ λέγει [ἐν τῶι 〈ξη〉 ψαλμῶι]· σῶσόν με, ὁ θεός, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου· ἐνεπάγην εἰς ἰλὺν βυθοῦ, τοῦτ᾽ ἐστὶν εἰς τὴν φθορὰν τοῦ ἅιδου διὰ τῆς ἐν παραδείσωι παρακοῆς· 〈καὶ οὐκ ἔστιν ὑπόστασις,〉 ἢ γοῦν ἀντίληψις· 〈ἐξέλειπον οἱ ὀφθαλμοί μου ἀπὸ τοῦ ἐλπίζειν με ἐπὶ τὸν θεόν μου,〉 πότε ἥξει καὶ σώσει με.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αποδεικτική προς Ιουδαίους. Γείρε, λοιπόν, το αυτί σου σε εμένα και άκουσε τα λόγια μου και πρόσεχε, ω Ιουδαίε· εσύ βέβαια πολλές φορές καυχιέσαι ότι καταδίκασες σε θάνατο τον Ιησού τον Ναζωραίο και τον πότισες ξύδι και χολή, και υπερηφανεύεσαι για αυτό. Έλα, λοιπόν, να εξετάσουμε από κοινού μήπως άδικα καυχιέσαι, ω Ισραήλ, μήπως εκείνο το λίγο ξύδι και η χολή σου επέφεραν αυτήν την φοβερή απειλή, μήπως εξαιτίας αυτού βρίσκεσαι μέσα σε αυτά τα μύρια δεινά. Ας παρουσιαστεί, λοιπόν, στο μέσον ο αψευδής Δαβίδ, ο γιος του Ιεσσαί, ο οποίος μιλά μέσω του Αγίου Πνεύματος. Αυτός, ψάλλοντας προφητικά, μελώδησε ορισμένα πράγματα για τον αληθινό Χριστό, τον Θεό μας, μέσω του Αγίου Πνεύματος. Προανήγγειλε με σαφήνεια όλα όσα έγιναν εις βάρος του από τους Ιουδαίους κατά το Πάθος, κατά το οποίο ο Χριστός, αφού ταπείνωσε τον εαυτό του και ενδύθηκε τη μορφή του δούλου Αδάμ, επικαλείται εκ μέρους μας τον εν ουρανοίς Θεό Πατέρα και λέγει στον 68ο ψαλμό: Σώσε με, Θεέ, διότι εισήλθαν ύδατα μέχρι την ψυχή μου· βυθίστηκα σε λάσπη βυθού, δηλαδή στη φθορά του άδη εξαιτίας της παρακοής στον παράδεισο· και δεν υπάρχει υπόσταση, δηλαδή καμία βοήθεια· εξαντλήθηκαν τα μάτια μου από το να ελπίζω στον Θεό μου, προσμένοντας πότε θα έλθει και θα με σώσει.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὴν πρὸς Τιμόθεον δευτέραν ἐπιστολήν
Ἀνάνηψον μικρὸν, ἀνάνηψον ἀπὸ τοῦ βάθους, ἀπὸ τοῦ κλύδωνος τοῦ βιωτικοῦ, εἰ βούλει τὸν ἥλιον ἰδεῖν, εἰ βούλει τῆς ἐπιφανείας τυχεῖν· ἂν τύχῃς αὐτοῦ τῆς ἐπιφανείας ταύτης, τότε αὐτὸν ὄψει μετὰ πολλῆς τῆς παῤῥησίας. Φιλοσόφησον νῦν· μὴ ἔστω παρὰ σοὶ πνεῦμα ἀπονοίας, ἵνα μή σε ῥαπίσῃ σφοδρῶς καὶ καταβάλῃ· μὴ ἔστω λελιθωμένη ἡ καρδία, καὶ σκότος, ἵνα μὴ προσαῤῥάξῃς ἐκεῖ τὸ πλοῖον· μὴ ἔστω τις δόλος· καὶ γὰρ αἱ ὕφαλοι ναυάγια ἐργάζονται χαλεπώτατα. Μὴ τρέφε θηρία, τὰ πάθη λέγω· θηρίων γὰρ ἐκεῖνα χαλεπώτερα· μὴ τοῖς ῥευστοῖς πράγμασι θάῤῥει, ἵνα δυνηθῇς ἑστάναι βεβαίως. Οὐδεὶς ἐπὶ ὕδατος ἵσταται, ἐπὶ δὲ πέτρας ἅπαντες ἀσφαλῶς ἵστανται. Ὕδωρ ἐστὶ τὰ βιωτικὰ πράγματα· Ἦλθον, φησὶν, ὕδατα ἕως ψυχῆς μου, ὡς χειμάῤῥους παραῤῥέων. Πέτρα ἐστὶ τὰ πνευματικά· Ἐν πέτρᾳ γὰρ, φησὶν, ὕψωσας τοὺς πόδας μου. Ἰλύς ἐστι καὶ πηλὸς τὰ βιωτικά· ἀνασπάσωμεν ἑαυτοὺς ἀπὸ τούτων· οὕτω γὰρ δυνησόμεθα τυχεῖν τῆς ἐπιφανείας τοῦ Χριστοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Σύνελθε λίγο, σύνελθε από το βάθος, από τον κλύδωνα του βίου, αν θέλεις να δεις τον ήλιο, αν θέλεις να φτάσεις στην επιφάνεια· αν αξιωθείς αυτής της επιφανείας Του, τότε θα Τον δεις με πολλή παρρησία. Σκέψου φιλοσοφικά τώρα· ας μην υπάρχει μέσα σου πνεύμα αλαζονείας, για να μη σε χτυπήσει σφοδρά και σε καταβάλει· ας μην είναι απολιθωμένη η καρδιά σου και γεμάτη σκοτάδι, για να μη συντρίψεις εκεί το πλοίο· ας μην υπάρχει κανένας δόλος· διότι και οι ύφαλοι προκαλούν τα πιο φοβερά ναυάγια. Μην τρέφεις θηρία, εννοώ τα πάθη· διότι αυτά είναι πιο φοβερά από τα θηρία· μην εμπιστεύεσαι τα ρευστά πράγματα, για να μπορέσεις να σταθείς σταθερά. Κανείς δεν στέκεται πάνω σε νερό, αλλά πάνω στην πέτρα όλοι στέκονται με ασφάλεια. Νερό είναι τα βιωτικά πράγματα· «Ήλθαν», λέει, «τα νερά έως την ψυχή μου», σαν ορμητικός χείμαρρος. Πέτρα είναι τα πνευματικά· διότι «πάνω σε πέτρα», λέει, «ύψωσες τα πόδια μου». Βούρκος και λάσπη είναι τα βιωτικά· ας αποσπάσουμε τους εαυτούς μας από αυτά· διότι έτσι θα μπορέσουμε να αξιωθούμε της επιφανείας του Χριστού.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Ἱερὰ παράλληλα
Θεράποντά μου ἐκάλεσα, καὶ οὐχ ὑπήκουσέ μου. Στόμα μου ἐδέετο, καὶ ἱκέτευον τὴν γυναῖκά μου. Ἐλεήσατέ με, οἱ φίλοι· χεὶρ γὰρ Κυρίου ἐστὶν ἡ ἁψαμένη μου.» «Ἡ κοιλία μου ἐξέζεσεν, καὶ οὐ σιωπήσομαι.» «Ἐκοπίασα ἐν τῷ στεναγμῷ μου, λούσω καθ᾽ ἑκάστην νύκτα τὴν κλίνην μου.» «Ἕως πότε, Κύριε, ἐπιλήσῃ μου εἰς τέλος;» καὶ τὰ λοιπά. «Περιέσχον με ὠδῖνες θανάτου,» καὶ τὰ λοιπά. «Ἐγενήθη ἡ καρδία μου ὡσεὶ κηρὸς τηκόμενος.» «Αἱ θλίψεις τῆς καρδίας μου ἐπληθύνθησαν,» καὶ τὰ λοιπά. «Οὐκ ἔστιν ἴασις ἐν τῇ σαρκί μου,» καὶ τὰ λοιπά. «Ἡ καρδία μου ἐταράχθη, ἐγκατέλιπέν με ἰσχύς μου.» «Ἔθου ἡμᾶς ὄνειδος τοῖς γείτοσιν ἡμῶν,» καὶ τὰ λοιπά. «Ἐταπείνωσας ἡμᾶς ἐν τόπῳ κακῷ,» καὶ τὰ λοιπά. «Ἐταπεινώθη εἰς χοῦν ἡ ψυχὴ ἡμῶν,» καὶ τὰ λοιπά. «Ἐλυπήθην ἐν τῇ ἀδολεσχίᾳ μου, καὶ ἐταράχθην,» καὶ τὰ λοιπά. «Σῶσόν με, ὁ Θεὸς, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα,» καὶ τὰ λοιπά. «Ἐπληθύνθησαν ὑπὲρ τὰς τρίχας,» καὶ τὰ λοιπά. «Ἀπηλλοτριωμένος ἐγενήθην τοῖς ἀδελφοῖς,» καὶ τὰ λοιπά. —«Ἐγενήθη εἰς ὀνειδισμοὺς ἐμοί· καὶ ἐθέμην,» καὶ τὰ λοιπά. «Πτωχὸς καὶ ἀλγῶν εἰμι ἐγώ· ἡ σωτηρία σου.» «Ταχὺ προκαταλαβέτωσαν ἡμᾶς οἱ,» καὶ τὰ λοιπά. «Ἐπλήσθη κακῶν ἡ ψυχή μου, καὶ ἡ ζωή μου,» καὶ τὰ λοιπά. «Ὠλιγώθησαν, καὶ ἐκακώθησαν ἀπὸ θλίψεως,» καὶ τὰ λοιπά. «Ἀνδρὸς λυπηροῦ ξηραίνεται ὀστᾶ.» «
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Φώναξα τον υπηρέτη μου, και δεν με υπάκουσε. Με το στόμα μου δεόμουν, και ικέτευα τη γυναίκα μου. «Ελεήστε με, οι φίλοι μου· διότι χέρι Κυρίου είναι αυτό που με άγγιξε.» «Τα σπλάχνα μου έβρασαν, και δεν θα σιωπήσω.» «Κουράστηκα μέσα στον στεναγμό μου, λούζω κάθε νύχτα την κλίνη μου.» «Έως πότε, Κύριε, θα με ξεχνάς εντελώς;» και τα λοιπά. «Με περιέβαλαν ωδίνες θανάτου,» και τα λοιπά. «Η καρδιά μου έγινε σαν κερί που λιώνει.» «Οι θλίψεις της καρδιάς μου πληθύνθηκαν,» και τα λοιπά. «Δεν υπάρχει ίαση στη σάρκα μου,» και τα λοιπά. «Η καρδιά μου ταράχτηκε, με εγκατέλειψε η δύναμή μου.» «Μας κατέστησες όνειδος στους γείτονές μας,» και τα λοιπά. «Μας ταπείνωσες σε τόπο κακό,» και τα λοιπά. «Ταπεινώθηκε στο χώμα η ψυχή μας,» και τα λοιπά. «Λυπήθηκα κατά τη μελέτη μου, και ταράχτηκα,» και τα λοιπά. «Σώσε με, Θεέ, διότι εισήλθαν ύδατα,» και τα λοιπά. «Πληθύνθηκαν περισσότερο από τις τρίχες,» και τα λοιπά. «Αποξενώθηκα από τους αδελφούς,» και τα λοιπά. —«Μου έγινε αφορμή για ονειδισμούς· και έθεσα,» και τα λοιπά. «Φτωχός και πονεμένος είμαι εγώ· η σωτηρία σου.» «Ας μας προφτάσουν γρήγορα οι,» και τα λοιπά. «Γέμισε από κακά η ψυχή μου, και η ζωή μου,» και τα λοιπά. «Λιγόστεψαν και κακοπάθησαν από τη θλίψη,» και τα λοιπά. «Τα οστά του λυπημένου ανθρώπου ξηραίνονται.» «
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νεόφυτος ὁ Ἔγκλειστος Εἰς τοὺς ψαλμούς
Ψαλμὸς ξηʹ Εἰς τὸ τέλος· ὑπὲρ τῶν ἀλλοιωθησομένων, ψαλμὸς τῷ Δαβίδ. «Σῶσόν με, ὁ Θεός, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου. Ἐνεπάγην εἰς ἰλὺν βυθοῦ, καὶ οὐκ ἔστιν ὑπόστασις». Ἔθος τῇ θείᾳ Γραφῇ ὕδατα καὶ ἰλὺν τοὺς πειρασμοὺς καλεῖν καὶ τὰς θλίψεις. «Ἦλθον εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης καὶ καταιγὶς» αὐτῶν «κατεπόντισέ με». Οὐδὲ γὰρ εἰς θαλάσσης βάθος εἰσῆλθε Δαβίδ, οὐ καταιγὶς αὐτὸν κατεπόντισεν, ἀλλ’ εἰς Χριστὸν ταῦτα συνετελέσθησαν, ὃς ἦλθεν εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης τοῦδε τοῦ βίου καὶ καταιγὶς παθῶν αὐτῷ ἐπανέστη ὑπὸ ἀνόμων ἀνδρῶν. «Ἐκοπίασα κράζων, ἐβραγχίασεν ὁ λάρυγξ μου, ἐξέλιπον οἱ ὀφθαλμοί μου ἀπὸ τοῦ ἐλπίζειν με ἐπὶ τὸν Θεόν μου». Ἐγένετο ταῦτα, ὅτε προσηύχετο ἐν ἀγωνίᾳ καὶ ὁ ἱδρὼς αὐτοῦ «ὡσεὶ θρόμβοι αἵματος» κατεφέρετο, καὶ ἔλεγε· «Πάτερ, εἰ δυνατόν, παρελθέτω ἀπ’ ἐμοῦ τὸ ποτήριον τοῦτο». «Ἐπληθύνθησαν ὑπὲρ τὰς τρίχας τῆς κεφαλῆς μου οἱ μισοῦντές με δωρεάν· ἐκραταιώθησαν οἱ ἐχθροί μου, οἱ ἐκδιώκοντές με ἀδίκως», ἤτοι τὰ τῶν Ἰουδαίων παρανομοῦντα πλήθη. «Ἃ οὐχ ἥρπαζον» πρὸ τοῦ πάθους, «τότε ἀπετίννυον», ἤτοι ἀπεδίδουν ἐν τῷ καιρῷ τοῦ πάθους μετὰ πολλῆς τῆς μανίας. «Ὁ Θεός, σὺ ἔγνως τὴν ἀφροσύνην μου καὶ αἱ πλημμέλειαί μου ἀπὸ σοῦ οὐκ ἀπεκρύβησαν». Οὔτε γὰρ ἀφροσύνη παρὰ Χριστῷ ἦν οὐδὲ πλημμελεῖαι, ἀλλ’ ἐπείσακτα αὐτῷ τὰ τοιαῦτα πάθη, διὰ τὸ ἆραι τοῦ κόσμου τὴν ἁμαρτίαν. «
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ψαλμός 68ος. Εις το τέλος· υπέρ αυτών που πρόκειται να αλλοιωθούν, ψαλμός του Δαβίδ. «Σώσε με, Θεέ, διότι εισήλθαν ύδατα μέχρι την ψυχή μου. Βυθίστηκα σε λάσπη του βυθού και δεν υπάρχει στήριγμα». Η θεία Γραφή συνηθίζει να ονομάζει ύδατα και λάσπη τους πειρασμούς και τις θλίψεις. «Ήλθα στα βάθη της θάλασσας και καταιγίδα» αυτών «με καταπόντισε». Διότι ούτε σε βάθος θάλασσας εισήλθε ο Δαβίδ, ούτε καταιγίδα τον καταπόντισε, αλλά αυτά εκπληρώθηκαν στο πρόσωπο του Χριστού, ο οποίος ήλθε στα βάθη της θάλασσας αυτού του βίου και καταιγίδα παθών ξεσηκώθηκε εναντίον του από άνομους άνδρες. «Κοπίασα κράζοντας, βράχνιασε ο λάρυγγάς μου, έσβησαν τα μάτια μου από το να ελπίζω στον Θεό μου». Αυτά συνέβησαν, όταν προσευχόταν με αγωνία και ο ιδρώτας του έπεφτε «σαν θρόμβοι αίματος», και έλεγε: «Πατέρα, εάν είναι δυνατόν, ας παρέλθει από εμένα αυτό το ποτήριο». «Πληθύνθηκαν περισσότερο από τις τρίχες της κεφαλής μου εκείνοι που με μισούν δωρεάν· ενδυναμώθηκαν οι εχθροί μου, αυτοί που με καταδιώκουν άδικα», δηλαδή τα πλήθη των Ιουδαίων που παρανομούσαν. «Όσα δεν άρπαζα» πριν από το πάθος, «τότε τα πλήρωνα», δηλαδή τα απέδιδα κατά τον καιρό του πάθους με πολλή μανία. «Θεέ, εσύ γνώρισες την αφροσύνη μου και τα αμαρτήματά μου δεν κρύφτηκαν από εσένα». Διότι ούτε αφροσύνη υπήρχε στον Χριστό ούτε αμαρτήματα, αλλά τέτοιου είδους πάθη του προστέθηκαν απ' έξω, προκειμένου να σηκώσει την αμαρτία του κόσμου. «
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νικήτας Χωνιάτης Λόγοι (1-18)
ἢ γοῦν χριστομιμήτως καὶ τοῦτο ἐργασάμενος κόλασον τὴν τῶν ἀλαζόνων ὀφρῦν· ὡς γὰρ ὁ Σωτὴρ βαπτισθεὶς καὶ ἀναβὰς ἐκ τοῦ ὕδατος καὶ ὁρμήσας εὐθὺς ὑπὸ Πνεύματος εἰς τὴν ἔρημον ἀπεκρούσατο τὰς προσβολὰς τοῦ Σατὰν νῦν μὲν τοὺς λίθους αἰτοῦντος ἄρτους γενέσθαι, νῦν δὲ ὑποπεσεῖν ἐγκειμένου καὶ νεῖμαί οἱ προσκύνησιν, κατὰ ταὐτὰ καὶ αὐτὸς τῷ ἁγιαστικῷ τούτῳ ὕδατι ἁγνισθείς, εἰ δὲ βούλει τῷ τῶν δακρύων, ἐπεὶ καὶ τούτῳ λούῃ καθ’ ἑκάστην νύκτα Δαυιτικῶς, καὶ διὰ τῆς ἐρήμου τῶν παθῶν βιοτῆς Θεῷ ξυγγενόμενος καὶ συλλαλήσας κατὰ μόνας αὐτῷ, ἀνακάλυψον βαθέα τοῦ τῶν Ἀλαμανικῶν ἐξάρχοντος λεγεώνων, ὃς σκότος ἐστὶ καὶ φῶς ὑποκρίνεται καὶ ἀρχῆθεν ἀνθρωποκτόνος ὢν καὶ ὀλέθριος ἀτεχνῶς εἰς ἄρτους μεταμειφθῆναι τοὺς λίθους αἰτεῖ, οἷς τῶν ἀνεφίκτων ἐρᾷ, καὶ τὴν τοῦ σοῦ κράτους ὑπὲρ τὸ δέον ὑπόπτωσιν πειρᾶται ὑποκλέπτειν ὡς ἄλλην προσκύνησιν, οὐκ εἰδὼς ὡς μετὰ πρώτην ἢ δευτέραν πεῖραν ἀποκρουσθεὶς ἡττημένος καὶ ᾐσχυμένος ἀπελεύσεται εἰς τοὐπίσω πείρᾳ κύριον γνούς, ὃν ἐκπειράζειν προάγεται. βροντήσας δὲ καὶ ἐπὶ τουτωνὶ τῶν ὑδάτων, ἃ εἰσήλθοσαν ἕως ψυχῆς ἡμῶν, ἢ ὡς τόξον ἐνταθεὶς ἀέριον στήσαις τὸν τῶν πολεμίων τόνδε κατακλυσμόν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ή τουλάχιστον, πράττοντας και αυτό μιμούμενος τον Χριστό, ταπείνωσε την υπεροψία των αλαζόνων. Διότι όπως ο Σωτήρας, αφού βαπτίστηκε και ανέβηκε από το νερό και οδηγήθηκε αμέσως από το Πνεύμα στην έρημο, απέκρουσε τις προσβολές του Σατανά, ο οποίος άλλοτε του ζητούσε να γίνουν οι πέτρες άρτοι, και άλλοτε επέμενε να πέσει και να τον προσκυνήσει, κατά τον ίδιο τρόπο και εσύ, έχοντας εξαγνιστεί με αυτό το αγιαστικό νερό, ή αν θέλεις με το νερό των δακρύων, επειδή και με αυτό λούζεσαι κάθε νύχτα κατά τη μίμηση του Δαβίδ, και, έχοντας ενωθεί με τον Θεό μέσω του βίου που είναι απαλλαγμένος από πάθη και έχοντας συνομιλήσει μαζί Του κατ' ιδίαν, αποκάλυψε τα σκοτεινά σχέδια του αρχηγού των αλαμανικών λεγεώνων, ο οποίος είναι σκοτάδι και υποκρίνεται το φως και, όντας εξ αρχής ανθρωποκτόνος και ολέθριος, ζητά απροκάλυπτα να μετατραπούν οι πέτρες σε άρτους, επειδή επιθυμεί τα ανέφικτα, και επιχειρεί να υφαρπάξει την υπέρμετρη υποταγή του κράτους σου ως μια άλλη προσκύνηση, αγνοώντας ότι, αφού αποκρουστεί μετά την πρώτη ή δεύτερη προσπάθεια, θα φύγει προς τα πίσω ηττημένος και ντροπιασμένος, έχοντας γνωρίσει εκ πείρας τον κύριο που επιχειρεί να πειράξει. Βροντώντας δε και πάνω σε αυτά τα νερά, τα οποία εισήλθαν μέχρι την ψυχή μας, ή έχοντας τεντωθεί ως ουράνιο τόξο, είθε να σταματήσεις αυτόν τον κατακλυσμό των εχθρών.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες