Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 68:32

Ανενδεής, αδελφοί, είναι ο Δεσπότης των πάντων· δεν έχει ανάγκη τίποτε από κανέναν, παρά μόνο το να τον δοξολογούμε. Διότι λέγει ο εκλεκτός Δαβίδ: «Θα δοξολογήσω τον Κύριο, και αυτό θα του αρέσει περισσότερο από νεαρό μοσχάρι που βγάζει κέρατα και οπλές· ας το δουν οι φτωχοί και ας ευφρανθούν.» Και πάλι λέγει: «Πρόσφερε στον Θεό θυσία αινέσεως και απόδωσε στον Ύψιστο τις ευχές σου· και επικαλέσου με σε ημέρα θλίψεώς σου, και θα σε ελευθερώσω, και θα με δοξάσεις.» «Διότι θυσία στον Θεό είναι το συντετριμμένο πνεύμα.» Διότι γνωρίζετε, και μάλιστα γνωρίζετε καλά, τις ιερές γραφές, αγαπητοί, και έχετε ενδιατρίψει στα λόγια του Θεού.

Διότι, εάν κατά την περίοδο της νηστείας δεν πρόκειται να εγκαταλείψουμε τα δικά μας θελήματα, αλλά να πιέζουμε τους υφισταμένους μας, «να εμπλεκόμαστε σε δίκες και διαμάχες, και να χτυπάμε με γροθιές τον ταπεινό», σύμφωνα με το γεγραμμένο, τότε δεν έχουμε νηστεύσει ακόμη με τρόπο άγιο και καθαρό. Θα υποστούμε δε ευλόγως τη ζημία των κόπων μας, εφόσον ο Θεός διακηρύσσει μεγαλοφώνως: «Δεν εξέλεξα εγώ αυτή τη νηστεία, λέγει ο Κύριος». Πρέπει, επομένως, να απέχουμε από τη φαυλότητα και να ακολουθούμε, και μάλιστα με ζήλο, τα δόγματα του Νομοθέτου, κατευθύνοντας την καρδιά σε οτιδήποτε Του είναι αρεστό, και υποτάσσοντας τον αυχένα της διανοίας, ψάλλοντας και λέγοντας: «Ιδέ την ταπείνωσίν μου και τον κόπον μου, και άφες πάσας τας αμαρτίας μου». Και ακόμη επιπλέον και εκείνο το προφητικό: «Ιδού, εμείς θα ανήκουμε σε εσένα, διότι εσύ είσαι ο Κύριος ο Θεός μας». Διότι αυτή είναι πνευματική παράσταση και θυσία καθαρή και ευάρεστη στον Θεό, πολυτιμότερη «από μόσχο νέο», από αμνό των ποιμνίων, από ερίφιο των αιγών, από σεμίδαλι και λιβάνι. «Διότι με πνευματικές θυσίες ευαρεστείται ο Θεός».

Γι' αυτό προσθέτει: «Θα αινέσω το όνομα του Θεού μου με ωδή.» (A f. 351 b) Αξίζει δε να θρηνήσει κανείς την παρανομία των Ιουδαίων, οι οποίοι δεν θέλουν να κατανοήσουν το νηπιώδες της νομικής λατρείας, καίτοι οι αιχμάλωτοι στη Βαβυλώνα υπόσχονταν να υμνήσουν τον Θεό μετά την επιστροφή τους. «Θα αρέσει στον Θεό περισσότερο από ένα νέο μοσχάρι.» (A f. 351 b, B f. 292, E f. 134 b, H f. 182 b) Δηλαδή τριετές και τέλειο· διότι τέτοια ήταν τα θύματα σύμφωνα με τον νόμο. —Πρέπει δε να γνωρίζουμε ότι τότε θυσιαζόταν αρσενικό μοσχάρι, όταν η Συναγωγή έπεφτε σε αμαρτία· προσφερόταν επίσης και υπέρ του αρχιερέως. Επειδή λοιπόν οι αρχιερείς και οι άρχοντες συγκεντρώθηκαν μαζί κατά του Χριστού, και ξεσήκωσαν εναντίον του τους υφισταμένους τους, και έγιναν αίτιοι της αμαρτίας τους, και είχαν ανάγκη από τον καθαρμό του νόμου, «Δεν προσφέρω», λέει, «αισθητό μοσχάρι, αλλά την καθαρή και αναίμακτη θυσία την οποία καθιέρωσα στην Εκκλησία μου». «Ας δουν οι φτωχοί και ας ευφρανθούν.» (A f. 351 b) Λένε δε και οι απόστολοι για εκείνους που πίστεψαν μέσω αυτών στον Χριστό, ότι, όταν τα μάθουν αυτά, οι πτωχοί τω πνεύματι θα αγαλλιάσουν. «Ας τον αινέσουν οι ουρανοί, και η γη, η θάλασσα, κ.τ.λ.» (A f. 352. Κυρίλλου και Θεοδωρήτου.) Καλώ, λέει, ολόκληρη την κτίση σε κοινωνία της υμνωδίας και αυτά τα ίδια τα στοιχεία της φύσης· διότι δεν αρκεί η μία γλώσσα για να διηγηθεί τις θείες χάριτες.

Ο δε δίκαιος Άβελ, δηλαδή ο Χριστός, προσέφερε ως δώρα στον Θεό τα πρωτότοκα των λογικών ποιμνίων, δηλαδή εκείνους που έχουν τρυφερή καρδιά, και είναι νήπια ως προς την κακία, και εκλεκτούς στις αρετές, και οι οποίοι, όντας εικόνα Του, φέρουν τη δόξα του πρωτοτόκου. Διότι «εκκλησία πρωτοτόκων απογεγραμμένων στους ουρανούς» ονομάζεται από τον θεσπέσιο Παύλο το πλήθος εκείνων που έχουν κληθεί μέσω της πίστεως σε αγιασμό. Αυτού του αγίου πλήθους λοιπόν και του ποιμνίου των πρωτοτόκων έχει γίνει ιερουργός ο Χριστός. Διότι μέσω Αυτού «έχουμε αποκτήσει την προσαγωγή εν Πνεύματι προς τον Θεό και Πατέρα». Και έχουμε γίνει θυσία καλή και ευπρόσδεκτη, περισσότερο από νέο μοσχάρι που βγάζει κέρατα και οπλές. Διότι η προσαγωγή που γίνεται με αίματα είναι ταπεινή και περισσότερο γήινη, και δεν έχει ευωδία ενώπιον του Θεού. Αντίθετα, η εν Πνεύματι και μέσω του Χριστού λατρεία είναι πάρα πολύ ευάρεστη στον Πατέρα. Γι' αυτό άλλωστε, σε όσους από τον Ισραήλ προσέφεραν τα προϊόντα της γης, ο Θεός φώναζε: «Δεν θα δεχθώ από τον οίκο σου μοσχάρια, ούτε από τα ποίμνιά σου τράγους. Διότι δικά μου είναι όλα τα θηρία του αγρού, τα κτήνη στα βουνά και τα βόδια. Γνωρίζω όλα τα πετεινά του ουρανού, και η ωραιότητα του αγρού είναι μαζί μου. Εάν πεινάσω, δεν πρόκειται να το πω σε σένα. Διότι δική μου είναι η οικουμένη, και όλο το πλήρωμά της».

Ακολουθώντας λοιπόν τα ίχνη του Χριστού, σύμφωνα με όσα έχουν γραφτεί, θα προσφέρουμε τους εαυτούς μας ως ιερή θυσία, τιμώντας τον Θεό των πάντων όχι με σφαγές προβάτων και αίματα μόσχων, αλλά μάλλον αφιερώνοντας σε Αυτόν τους εαυτούς μας ως οσμή ευωδίας. Διότι θα Του φανούμε πιο αρεστοί από ένα νεαρό μοσχάρι με κέρατα και οπλές, σύμφωνα βέβαια με τα λόγια του Ψαλμωδού. ΠΑΛΛ. Ορθά σκέφτεσαι· αλλά συνέχισε πάλι, και αποτύπωσε τις περιγραφές αυτής της λαμπρής και αξιοθαύμαστης λατρείας μέσα από τα Ιερά Γράμματα. ΚΥΡ. Είπε λοιπόν ο Θεός στο Λευιτικό, απευθυνόμενος προφανώς προς όλους τους Ισραηλίτες: «Εάν κάποιος από εσάς προσφέρει δώρα στον Κύριο, θα προσφέρετε τα δώρα σας από τα κτήνη, από τα βόδια και από τα πρόβατα. Εάν το δώρο του είναι ολοκαύτωμα, θα προσφέρει από τα βόδια ένα αρσενικό, άμωμο· θα το προσφέρει στη θύρα της σκηνής του μαρτυρίου, ώστε να γίνει δεκτό ενώπιον του Κυρίου, και θα επιθέσει το χέρι του στο κεφάλι του καρπώματος, για να γίνει δεκτό γι' αυτόν, ώστε να εξιλεωθεί γι' αυτόν».

Αλλά και «θα τον μεγαλύνω», λέει· είναι δε προφανές ότι εννοεί τον Πατέρα του. Το πώς δε θα τον μεγαλύνει, το προσθέτει στη συνέχεια: «με αίνεση»· ή, κατά τον Ακύλα, «με ευχαριστία». Θα κατανοήσεις δε την ευχαριστία και την αίνεση, με τις οποίες ο Υιός μεγαλύνει τον Πατέρα, εάν στρέψεις την προσοχή σου στα μυστήρια της Καινής Διαθήκης, μέσω των οποίων σε όλη την οικουμένη η Εκκλησία του Θεού παρέλαβε την παράδοση να αναπέμπει προς τον Θεό τις ευχαριστίες και τις λογικές και άκαπνες λατρείες. Αυτή δε η αίνεση και η ευχαριστία τυγχάνει να είναι πολύ ανώτερη από τις σωματικές θυσίες, οι οποίες προσφέρονταν παλαιά σύμφωνα με τον νόμο του Μωυσή. Γι' αυτό προσθέτει: «Και θα αρέσει στον Κύριο περισσότερο από ένα νεαρό μοσχάρι, που βγάζει κέρατα και οπλές». Διότι, εάν με αυτά καυχιούνται τα τέκνα των Ιουδαίων, ας γνωρίζουν ότι η δική μου ευχαριστία και η δική μου αίνεση είναι πολύ καλύτερη και περισσότερο προτιμητέα στον Θεό από τα προαναφερθέντα.

Γι' αυτό, σύμφωνα με τον Σύμμαχο, αναφέρεται: «Και θα αρέσει στον Κύριο περισσότερο από ένα βόδι, από έναν ταύρο με διχαλωτές οπλές και κέρατα». Το γιατί όμως εδώ κάνει λόγο για μόσχο και όχι για κάποιο άλλο από τα ζώα που συνηθιζόταν να προσφέρονται ως θυσία, αξίζει να μην το προσπεράσουμε αβασάνιστα. Διότι, από τα ζώα που σύμφωνα με τον νόμο του Μωυσή διατασσόταν να θυσιάζονται, άλλα μεν προσφέρονταν από κοπάδια βοοειδών, άλλα από πρόβατα και άλλα από πτηνά· και άλλα ήταν αρσενικά και άλλα θηλυκά· και άλλα ήταν εκούσια από ελεύθερη επιλογή, ενώ άλλα αποτελούσαν υποχρέωση· και άλλες μεν ονομάζονταν θυσίες σωτηρίου, άλλες δε υπέρ αμαρτίας· και άλλα μεν ζώα προσφέρονταν υπέρ του αρχιερέως, άλλα υπέρ ολόκληρου του λαού, και άλλα υπέρ κάποιου άρχοντα που είχε αμαρτήσει. Ενώ λοιπόν υπήρχε μεγάλη διαφορά ανάμεσα σε αυτά, ποτέ δεν προσφερόταν μόσχος για οποιονδήποτε τυχαίο άρχοντα ούτε για κάποιον ιδιώτη. Κάποιες φορές θυσιαζόταν ο αρσενικός μόσχος, και άλλες φορές, όταν ολόκληρη η συναγωγή είχε υποπέσει σε αμαρτία, υπέρ αυτής και ο ίδιος ο ιερέας, ως κεφαλή ολόκληρου του λαού και συμμέτοχος στην αμαρτία, προσέφερε τον μόσχο.

Επειδή, λοιπόν, κατά το σωτήριο πάθος οι αρχιερείς και οι άρχοντες του ιουδαϊκού έθνους συγκεντρώθηκαν εναντίον του Κυρίου και εναντίον του Χριστού του, και οι ίδιοι έγιναν αίτιοι της διαστροφής ολόκληρου του λαού· διότι είναι γραμμένο: «Και οι αρχιερείς και ολόκληρο το συνέδριο αναζητούσαν ψευδομαρτυρία εναντίον του Ιησού, για να τον θανατώσουν·» και πάλι στη συνέχεια: «Οι δε αρχιερείς και οι πρεσβύτεροι έπεισαν τα πλήθη να ζητήσουν τον Βαραββά και να εξοντώσουν τον Ιησού·» υπήρχε δε ανάγκη κάθαρσης για όσους αποτόλμησαν αυτά, και όχι με άλλη θυσία παρά μόνο με εκείνη του μόσχου, όπως μαρτυρείται από την προαναφερθείσα Γραφή. Εύλογα, «δεν προσφέρω εγώ αισθητό μόσχο», λέει ο Σωτήρας μας μέσω των προκείμενων λόγων, «αλλά την καθαρή και αναίμακτη θυσία, την οποία εγώ ο ίδιος εγκαθίδρυσα στην Εκκλησία μου μέσω της αναίμακτης και άπυρης λειτουργίας, δηλαδή της δοξολογίας· η οποία είναι πιο αρεστή στον Θεό από τον μόσχο που νομοθετήθηκε από τον Μωυσή». Γι’ αυτό έχει λεχθεί: «Θα τον μεγαλύνω με δοξολογία. Και θα αρέσει στον Θεό», δηλαδή η δοξολογία, «περισσότερο από νεαρό μόσχο, που βγάζει κέρατα και οπλές». Θα είχαν λάβει, βέβαια, άφεση και κάθαρση των αμαρτημάτων τους οι αρχιερείς και όλο το έθνος, εάν είχαν κάνει χρήση αυτής της θυσίας, αποδεχόμενοι την καινή και σωτήρια Διαθήκη.

Έπειτα, ο προαναφερθείς πτωχός αναπέμπει προσευχή υπέρ των παρόμοιων με αυτόν πτωχών, για τους οποίους διδάσκει λέγοντας: «Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι, διότι δική τους είναι η βασιλεία των ουρανών». Και λέει μέσω της προσευχής: «Ας δουν οι πτωχοί και ας ευφρανθούν». Εύχεται δε να γίνουν κάποτε πραγματικότητα τα όσα προαναφέρθηκαν, ώστε να τα δουν με τα μάτια τους οι προαναφερθέντες πτωχοί, δηλαδή οι μαθητές του και οι απόστολοι. Εύχεται δε να δουν αυτοί την «ετοιμασμένη για εσάς βασιλεία από καταβολής κόσμου» και την αποδοθείσα σε αυτόν αίνεση, η οποία είναι ανώτερη από νεαρό μοσχάρι που βγάζει κέρατα και οπλές. Και πράγματι, όταν η προσευχή του εκπληρώθηκε πολλά χρόνια αργότερα, μακάριζε όσους αξιώθηκαν να δουν αυτά τα γεγονότα· γι' αυτό στα Ευαγγέλια έχει καταγραφεί ότι είπε στους μαθητές του: «Μακάρια δε είναι τα δικά σας μάτια, επειδή βλέπουν, και τα αυτιά σας, επειδή ακούν». Διότι αυτά ήταν σύμφωνα με τον λόγο που έλεγε: «Ας δουν οι πτωχοί και ας ευφρανθούν· εκζητήστε τον Θεό, και θα ζήσει η ψυχή σας». Αφού προσευχήθηκε υπέρ των πτωχών, απευθύνει πλέον τον λόγο προς αυτούς και τους ευαγγελίζεται ζωή όχι των σωμάτων, αλλά των ψυχών· και τους υπόσχεται ότι αυτή θα τη βρουν εάν εκζητήσουν τον Θεό. Γι' αυτό λέει: «Εκζητήστε τον Θεό, και θα ζήσει η ψυχή σας». Διότι σε Αυτόν βρίσκεται η πηγή της ζωής.

Διότι πάντοτε είναι καινούργιο αυτό που γίνεται γνωστό τώρα. Ποια είναι δε η πόση και η απόλαυση; Για εμάς μεν το να μάθουμε, για εκείνον δε το να διδάξει και να μεταδώσει στους μαθητές του τον λόγο. Διότι η διδασκαλία αποτελεί τροφή και για εκείνον που τρέφει. Αλλά ελάτε, ας μεταλάβουμε και εμείς τον νόμο ευαγγελικώς και όχι σύμφωνα με το γράμμα· τελείως και όχι ατελώς· αιωνίως και όχι προσκαίρως. Ας καταστήσουμε κεφαλή μας όχι την κάτω Ιερουσαλήμ, αλλά την άνω μητρόπολη· όχι αυτήν που καταπατείται τώρα από στρατεύματα, αλλά εκείνη που δοξάζεται από τους αγγέλους. Ας προσφέρουμε ως θυσία, όχι νεαρούς μόσχους, ούτε αμνούς που βγάζουν κέρατα και οπλές, στα οποία κυριαρχεί το νεκρό και αναίσθητο στοιχείο, αλλά ας προσφέρουμε στον Θεό θυσία αινέσεως, στο άνω θυσιαστήριο, μαζί με την άνω χοροστασία.

Τώρα όμως που έφυγε η οδύνη, και η λύπη, και ο στεναγμός· τώρα που εμείς του Ενός γίναμε ένα, και εμείς της Τριάδας συμφυείς, και ομόψυχοι, και ομότιμοι· εμείς του Λόγου απαλλαγμένοι από την αλογία· εμείς του Πνεύματος χωρίς να βράζουμε ο ένας εναντίον του άλλου, αλλά διατηρώντας ένθερμο ζήλο όλοι μαζί· εμείς της Αλήθειας που έχουμε το ίδιο φρόνημα και λέμε τα ίδια· εμείς της Σοφίας που έχουμε ορθή σύνεση· εμείς του Φωτός που συμπεριφερόμαστε ευσχημόνως σαν να βρισκόμαστε στο φως της ημέρας· εμείς της Οδού που πορευόμαστε όλοι στην ευθεία· εμείς της Θύρας που βρισκόμαστε όλοι μέσα· εμείς του Προβάτου και του Ποιμένα που είμαστε πράοι, και ανήκουμε στην ίδια μάνδρα, και σε έναν ποιμένα· όχι υπό τη βοσκή κάποιου άπειρου ποιμένα, ούτε κάποιου που καταστρέφει τα πρόβατα της νομής, ούτε κάποιου που τα παραδίδει στους λύκους και στους γκρεμούς, αλλά ενός εξαιρετικά προσεκτικού και έμπειρου γνώστη· τώρα που εμείς του Παθόντος για εμάς γίναμε συμπονετικοί, και ανακουφίζουμε από κοινού ο ένας τα βάρη του άλλου· εμείς της Κεφαλής, που συναρμολογούμαστε και συνδεόμαστε σε ένα σώμα σύμφωνα με κάθε πνευματική συνάφεια· τώρα που Εκείνος που τα δημιουργεί όλα και τα μεταβάλλει προς το ωφελιμότερο μετέτρεψε τον θρήνο μας σε χαρά, και αντί για τον σάκκο του πένθους μάς προσέφερε την ευφροσύνη, αυτήν ακριβώς τη στιγμή απεκδύομαι τη σιωπή μαζί με τα περασμένα, και προσφέρω στον παρόντα καιρό και σε εσάς τον λόγο μου, ή μάλλον στον Θεό ως την πιο κατάλληλη ευχαριστήρια θυσία, ένα δώρο καθαρότερο από τον χρυσό, πολυτιμότερο από τους ακριβούς λίθους, πολυτελέστερο από τα υφάσματα, αγιότερο από τη θυσία του Νόμου, ιερότερο από την προσφορά των πρωτοτόκων, που αρέσει στον Θεό περισσότερο από νεαρό μοσχάρι, του οποίου τα κέρατα και οι οπλές είναι ακόμη ατελή και αναίσθητα, περισσότερο από το θυμίαμα, περισσότερο από το ολοκαύτωμα, περισσότερο από μυριάδες παχιά αρνιά, με τα οποία ο στοιχειώδης νόμος συγκρατούσε τον ακόμη νήπιο Ισραήλ, σκιαγραφώντας με τις αιματηρές θυσίες τη μέλλουσα θυσία.

«καὶ μὴ εἰσελθέτωσαν» Διότι όσοι αμάρτησαν τόσο πολύ (γιατί για όσους αμάρτησαν τόσο πολύ) δεν είναι πλέον κατάλληλοι για να επιστρέψουν στη δικαιοσύνη <είναι κατάλληλη η επιστροφή>. «ἐξαλειφθήτωσαν» Διότι εξαλείφθηκαν οι Ιουδαίοι από τη συγγένεια του Θεού και των πατέρων και απομακρύνθηκαν. «καὶ μετὰ δικαίων» Διότι δεν μπορούν πλέον οι Ιουδαίοι να συγκαταλεχθούν με τον Αβραάμ, τον Ισαάκ, τον Ιακώβ και τους άλλους πατριάρχες. «πτωχός» Δηλαδή, εκουσίως υπέμεινα και την ταπείνωση και τη φτώχεια, λέει ο Κύριος. «καὶ ἡ σωτηρία» Η σωτηρία, η οποία τελέστηκε υπέρ του ανθρώπου, εύφρανε τον Θεό. «αἰνέσω τὸ ὄνομα» Ο άνθρωπος, λέει, αφού σώθηκε, προσφέρει ευχαριστία με αίνεση προς τον Θεό. «μεγαλυνῶ» Διότι ο άνθρωπος δεν μπορεί πια να σταματήσει να μεγαλύνει, να δοξάζει και να υμνεί (να αινεί) τον Θεό. «καὶ ἀρέσει» Δηλαδή, αρέσει στον Θεό ο νέος λαός, ο οποίος ενδυναμώνεται από τα κέρατα του σταυρού. Διότι τα κέρατα (το κέρας) ερμηνεύονται (ερμηνεύεται) ως δύναμη. Και «οπλές» ονομάζει την υπόδηση του ευαγγελίου (την υπόδηση των ποδιών με το ευαγγέλιο). «ἰδέτωσαν πτωχοί» Εννοεί τα έθνη· διότι πτώχευσαν ως προς τη θεογνωσία. «ἐκζητήσατε» Διότι τα έθνη, αφού αναζήτησαν, βρήκαν την [χάρη και την] αιώνια ζωή. «ὅτι εἰσήκουσεν» Των εθνών ομοίως, διότι ήταν στερημένα από ελπίδα. «καὶ τοὺς πεπεδημένους» Διότι, αν και ήταν δεμένοι (αλυσοδεμένοι) στην πλάνη, δεν τους παρέβλεψε (δεν τους περιφρόνησε).

ΣΟΓ'. ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΕΥΤΟΝΙΟ. «Θα μεγαλύνω τον Κύριο», και τα εξής. «Θα μεγαλύνω τον Κύριο με αίνεση, και αυτό θα του αρέσει περισσότερο από νεαρό μοσχάρι», έψαλλε ο Δαβίδ, υποδηλώνοντας την έκπτωση των Ιουδαίων και την οικείωση των εθνών. Επειδή ακριβώς, λέει, ο λαός στον οποίο εμπιστεύθηκαν τις θυσίες αθέτησε τη διαθήκη, και ο Θεός δεν ευφραίνεται με αίματα, εγώ προσφέρω τη λατρεία εν πνεύματι, η οποία θα του φανεί πιο άξια από εκείνη.

Και ποιος τα λέει αυτά; Εκείνος που τα γνωρίζει αυτά με τη μεγαλύτερη ακρίβεια από όλους, ο γενναίος και μέγας Δαβίδ. Διότι, όταν κάποτε προσέφερε ευχαριστήρια θυσία στον Θεό για μια πολεμική νίκη που είχε επιτευχθεί, λέει κάπως έτσι: «Θα αινέσω το όνομα του Θεού μου με ωδή· θα τον μεγαλύνω με δοξολογία». Έπειτα, για να μας υποδείξει την υπεροχή αυτής της θυσίας, πρόσθεσε: «Και αυτό θα αρέσει στον Θεό περισσότερο από ένα νεαρό μοσχάρι, που βγάζει κέρατα και οπλές». Ήθελα, λοιπόν, και εγώ ο ίδιος σήμερα να προσφέρω αυτά τα ιερεία και να αιματώσω το πνευματικό θυσιαστήριο με αυτά τα θύματα· αλλά τι να κάνω; Κάποιος σοφός άνδρας με αποστομώνει και με φοβίζει, λέγοντας: «Δεν είναι ωραίος ο αίνος στο στόμα του αμαρτωλού». Διότι, όπως ακριβώς στα στεφάνια δεν πρέπει να είναι καθαρά μόνο τα άνθη, αλλά και το χέρι που τα πλέκει, έτσι και στους ιερούς ύμνους δεν πρέπει μόνο τα λόγια να μετέχουν στην ευλάβεια, αλλά και η ψυχή που τα συνθέτει. Η δική μας ψυχή όμως είναι ένοχη, στερείται παρρησίας και είναι γεμάτη από πολλά αμαρτήματα. Αυτούς δε που βρίσκονται σε τέτοια κατάσταση δεν τους αποστομώνει μόνο αυτός ο νόμος, αλλά και ένας άλλος, αρχαιότερος από εκείνον και ο οποίος θεσπίστηκε πριν από εκείνον. Και αυτόν τον νόμο τον εισήγαγε ο Δαβίδ, ο οποίος μόλις πριν μας μίλησε για τις θυσίες, λέγοντας: «Αινείτε τον Κύριο από τους ουρανούς, αινείτε τον στα ύψιστα».

Και σε πολλά άλλα σημεία φαίνεται να τις απορρίπτει. Αλλά όχι αυτήν, διότι και όταν προσφερόταν εκείνη, αυτήν αναζητούσε. Γι' αυτό και έλεγε: «Θυσία αινέσεως θα με δοξάσει»· και πάλι: «Θα αινέσω το όνομα του Θεού μου με ωδή, και αυτό θα αρέσει στον Θεό περισσότερο από νεαρό μοσχάρι, που βγάζει κέρατα και οπλές»· και αλλού, απορρίπτοντάς την και λέγοντας: «Μήπως θα φάω κρέατα ταύρων ή θα πιω αίμα τράγων;», πρόσθεσε: «Πρόσφερε στον Θεό θυσία αινέσεως, και απόδωσε στον Ύψιστο τις ευχές σου». Έτσι και ο Παύλος εδώ παραγγέλλει: «Να παραστήσετε τα σώματά σας ως θυσία ζωντανή».

Αυτήν τη θυσία επιζητεί και ο Παύλος, λέγοντας: Προσφέρετε τα μέλη σας ως θυσία ζωντανή, άγια, ευάρεστη στον Θεό. Και αλλού πάλι ο ίδιος προφήτης λέει: Θα υμνήσω το όνομα του Θεού μου με ωδή, θα τον μεγαλύνω με αίνεση· και αυτό θα αρέσει στον Θεό περισσότερο από νεαρό μοσχάρι που βγάζει κέρατα και οπλές.

ΣΤΟΝ ΡΙΒʹ ΨΑΛΜΟ. Αινείτε, παίδες, τον Κύριο, αινείτε το όνομα του Κυρίου. αʹ. Πολύς λόγος γίνεται στις Γραφές για αυτούς τους αίνους· διότι δεν είναι κάτι το τυχαίο, αλλά αποτελεί μια θυσία και προσφορά αρεστή στον Θεό. Διότι λέγει: «Θυσία αινέσεως θα με δοξάσει». Και πάλι: «Θα αινέσω το όνομα του Θεού μου με ωδή, θα τον μεγαλύνω με αίνο· και αυτό θα αρέσει στον Θεό περισσότερο από ένα νεαρό μοσχάρι, που βγάζει κέρατα και οπλές». Και σε πολλά μέρη τα ιερά Βιβλία το παραγγέλλουν, και όσοι σώζονται αυτό προσφέρουν αντί για μεγάλα ευχαριστήρια. Και ποια δυσκολία έχει αυτό; λέγει· για ποιον, ακόμη και από τους συνηθισμένους ανθρώπους, δεν είναι εύκολο να το κατορθώσει και να αινεί τον Θεό;

Στον ΡΛΔʹ Ψαλμό. Αινείτε το όνομα του Κυρίου, αινείτε, δούλοι, τον Κύριο. Εσείς που στέκεστε στον οίκο του Κυρίου, στις αυλές του οίκου του Θεού μας. Αινείτε τον Κύριο, διότι ο Κύριος είναι αγαθός. 1. Πάλι προτρέπει σε αυτήν τη θυσία, τη θυσία μέσω των αίνων. Διότι και αυτό αποτελεί θυσία και προσφορά προς τον Θεό. Γι' αυτό και αλλού λέει: «Θα αινέσω το όνομα του Θεού μου με ωδή, θα τον μεγαλύνω με αίνεση· και αυτό θα αρέσει στον Θεό περισσότερο από ένα νεαρό μοσχάρι, που βγάζει κέρατα και οπλές». Συνεχώς δε μνημονεύει τον οίκο και τις αυλές, προσηλώνοντάς τους στον τόπο και μην επιτρέποντάς τους να απομακρυνθούν. Επειδή και εξ αρχής για τον λόγο αυτόν νομοθέτησε την ανέγερσή του, ώστε η συγκέντρωση όλων σε έναν τόπο να αποτελέσει για αυτούς κατάργηση κάθε ασέβειας και ειδωλολατρίας, και να μην περιπλανώνται παντού αυθαιρετώντας και ζώντας ασύδοτα, χρησιμοποιώντας τα άλση, τις πηγές, τα βουνά και τα όρη ως αφορμή για ασέβεια, προσφέροντας εκεί θυσίες και σπονδές στους υψηλούς τόπους. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο κρίνει ως ένοχο φόνου εκείνον που θυσιάζει κάπου έξω από τον ναό, λέγοντας: «Όποιος δεν το φέρει στη σκηνή και δεν θυσιάσει εκεί, θα του καταλογιστεί ως ενοχή αίματος». Για τον λόγο αυτόν τους συγκεντρώνει από παντού σε εκείνον τον τόπο, ώστε ακούγοντας τον λόγο να σωφρονίζονται και να απέχουν από τις πλανεμένες αντιλήψεις.

Ερώτηση: Τι λοιπόν, καταράται και ο Χριστός τους εχθρούς του; Απόκριση: Διότι πολλές φορές μέσα από τους ψαλμούς φαίνεται να καταράται, αλλά καμία κατάρα δεν άγγιξε όσους μετανόησαν και πίστεψαν, έστω κι αν προηγουμένως είχαν αναδειχθεί εχθροί και πολέμιοι. Τις κατάρες, όμως, τις υφίστανται εκείνοι που και χωρίς κατάρα πρόκειται να καταδικαστούν μαζί με τον διάβολο. «Φτωχός και πονεμένος είμαι εγώ», φτωχός ως προς τη σάρκα, πονεμένος εξαιτίας του πάθους, των καρφιών που μπήχτηκαν πάνω μου και του ωμού λογχισμού. «Η σωτηρία σου, Θεέ, με προστάτευσε. Θα αινέσω το όνομα του Θεού μου με ωδή, θα τον μεγαλύνω με αίνεση, και αυτό θα αρέσει στον Θεό περισσότερο από ένα νεαρό μοσχάρι, που βγάζει κέρατα και οπλές». Δες πώς ο Θεός αποδέχεται τις θυσίες αινέσεως ως εξαιρετικά ανώτερες από τις θυσίες των ζώων, περισσότερο από εκλεκτούς ταύρους που έχουν βγάλει κέρατα και οπλές, δηλαδή νύχια. «Ας το δουν οι φτωχοί και ας ευφρανθούν», καθώς ο Θεός αποδέχεται τις θυσίες ως κάτι το εύκολο, και δεν έχουν ανάγκη από υλικό πλούτο όσοι επιθυμούν να προσφέρουν στον Θεό, αλλά έστω κι αν είναι άπειρες φορές φτωχοί, δεν αδυνατούν να προσφέρουν «θυσία αινέσεως» στον Θεό. «Εκζητήστε τον Θεό και θα ζήσει η ψυχή σας», δηλαδή, επιστρέψτε προς τον Θεό, μετανοήστε και θα σωθεί η ψυχή σας. «Διότι εισάκουσε τους πένητες ο Κύριος και δεν εξουθένωσε τους δέσμιούς του».