Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 69:5

Εάν όμως κάποιος ανάγει αυτά στον Σωτήρα για τον λόγο που εκτέθηκε, θα πει ότι βλέποντας όσους επιβουλεύονται τον λόγο και τη διδασκαλία Του να εγείρονται ενάντια στο μεγάλο σώμα της Εκκλησίας Του και να εξαπολύουν συνεχώς διωγμούς εναντίον της, αποστρεφόμενος την κακία τους, ανέπεμπε προφητικά αυτή την προσευχή, διδάσκοντας την Εκκλησία Του ότι κατ' αυτόν τον τρόπο οφείλει να προσεύχεται. «Ας αγαλλιάσουν και ας ευφρανθούν για Σένα πάντες όσοι Σε ζητούν». Τα μεν πρώτα λόγια ανατρέπουν τους εχθρούς· ακολούθως δε τα δεύτερα πρεσβεύουν υπέρ των οικείων. Και αν μεν ο Δαβίδ έκανε προσευχή που αρμόζει σε δίκαιο, ώστε όλοι όσοι ζητούν τον Θεό, εκ των οποίων ένας ήταν και ο ίδιος, να μετέχουν στην αγαλλίαση και την ευφροσύνη με το να καταισχύνονται οι εχθροί· όσοι δε αγαπούν το σωτήριο του Θεού θα έλεγαν, «Ας μεγαλυνθεί ο Θεός»· και αυτό να μην το λένε μόνο μία φορά, ούτε σε μία μόνο χρονική στιγμή, αλλά να το λένε διαπαντός, καθώς ο Θεός νικά μέσα σε αυτούς και μέσω αυτών κάθε εχθρικό γένος. Εάν όμως ο Σωτήρας, σε ακολουθία με τα προλεχθέντα, μιλά υπέρ όσων πίστεψαν σε Αυτόν από όλα τα έθνη, θα έλεγε το: «Ας αγαλλιάσουν και ας ευφρανθούν για Σένα πάντες όσοι Σε ζητούν».

Διότι δεν πρέπει μόνο οι Ιουδαίοι, ούτε μόνο όσοι καυχώνται για τον Αβραάμ, αλλά γενικά και αόριστα όλοι ανεξαιρέτως και από οποιοδήποτε γένος κι αν προέρχονται αυτοί που σε αναζητούν, «ας αγαλλιάσουν και ας ευφρανθούν για σένα, και ας λένε, Ας μεγαλυνθεί ο Θεός»· και αυτό ας το λένε παντοτινά όσοι αγαπούν το σωτήριόν σου· δηλαδή τον ίδιο τον Σωτήρα, ο οποίος σε πολλά σημεία των Γραφών ονομάζεται σωτήριο, τον οποίο αγαπούν εκείνοι που με τα έργα τους περιβάλλουν τη διδασκαλία του με καθαρή αγάπη. «Εγώ όμως είμαι φτωχός και πένης· Θεέ μου, βοήθησέ με.» Και ο Δαβίδ, αν και ήταν πλούσιος, ταπεινοφρονούσε, επειδή είχε επίγνωση του μεγαλείου του Θεού και θεωρούσε τον εαυτό του ένα τίποτα. Γι' αυτό ζητούσε τη βοήθεια μόνο από τον Ισχυρό λέγοντας: «Θεέ μου, βοήθησέ με· βοηθός μου και λυτρωτής μου είσαι εσύ, Κύριε, μην καθυστερήσεις.» Και ο Χριστός όμως, αν και ήταν πλούσιος, για χάρη μας έγινε φτωχός, όπως δίδαξε ο θείος Απόστολος. Γι' αυτό και ανέθετε τον εαυτό του στη βοήθεια του Πνεύματος, πρεσβεύοντας υπέρ του λαού του και της Εκκλησίας, ώστε να μην υποστεί μεγάλη βλάβη, εάν πολεμείται για μακρά χρονικά διαστήματα στους καιρούς των διωγμών. Γι' αυτό λέει: «Βοηθός μου και λυτρωτής μου είσαι εσύ, Κύριε, μην καθυστερήσεις.» Αν μάλιστα αυτά αναφέρονται στον καιρό του πάθους του Σωτήρα μας, και ο ίδιος θα το διαπιστώσεις.

Διότι, επειδή στο προηγούμενο μέρος περιέγραψε τις εναντίον του εξεγέρσεις· το πώς δηλαδή εισήλθαν ύδατα μέχρι την ψυχή του, και βυθίστηκε στη λάσπη του βυθού, και πώς έφτασε στα βάθη της θάλασσας· και ότι πλήθυναν περισσότερο από τις τρίχες της κεφαλής του όσοι τον μισούσαν αναίτια· και ότι υπέφερε όσα έχουν αναφερθεί· εύλογα αναπέμπει την παρούσα δέηση προς τον Πατέρα, λέγοντας: «Ο Θεός, πρόσεξε εις βοήθειάν μου· Κύριε, σπεύσε να με βοηθήσεις», και τα όσα ακολουθούν αυτά. Επειδή έβλεπε την ομάδα των αποστόλων του να βρίσκεται σε μεγάλη σύγχυση εξαιτίας της αγάπης τους γι' αυτόν, εξέφερε τα δεύτερα λόγια υπέρ αυτών, ώστε, αφού απολαύσουν την ανάστασή του, την οποία περίμεναν ποθώντας να δουν, να γεμίσουν από αγαλλίαση και ευφροσύνη, λέγοντας διαρκώς: «Ας μεγαλυνθεί ο Θεός», καθώς αυτοί είναι εκείνοι που αγαπούν τη σωτηρία του.

Στο τέλος, για τον Δαβίδ σε ανάμνηση... Στο τέλος των αιώνων ήλθε (ή ότι ερχόμενος) ο Κύριος για να σώσει τον άνθρωπο. «Ο Θεός, εις την βοήθειαν»: Ο Χριστός εκ μέρους του ανθρώπου παρακαλεί, να μην τον παραβλέψει, αλλά να τον βοηθήσει. «Κύριε, εις το βοηθήσαι»: Ο Αδάμ λέει προς τον Θεό: Σπεύσε εις την βοήθειά μου, διότι δεν αντέχω πλέον τον ονειδισμό των δαιμόνων. «Αισχυνθείησαν»: Διότι, βλέποντας (οι δαίμονες) τον άνθρωπο να τιμάται τόσο πολύ, ντροπιάστηκαν σφόδρα, και γενικά οι Ιουδαίοι ντροπιάστηκαν και ταπεινώθηκαν, επειδή οπλίστηκαν κατά του Θεού. «Αποστραφείησαν»: Και ποιοι είναι αυτοί που μηχανεύτηκαν κατά του Χριστού, παρά οι Ιουδαίοι; Και αποστράφηκαν ντροπιασμένοι, μη δυνάμενοι να αντισταθούν στη σοφία και στον λόγο του Θεού. «Αποστραφείησαν παραυτίκα»: Παραυτίκα, δηλαδή αμέσως, ντροπιάστηκαν οι Ιουδαίοι που φώναζαν μπροστά στον σταυρό: «Ουά, ουά». «Αγαλλιάσθωσαν»: Οι απόστολοι και όσοι πίστεψαν μέσω αυτών και όσοι πενθούσαν για το πάθος του Κυρίου Χριστού· διότι αυτοί ευφράνθηκαν με την ανάσταση. «Και λεγέτωσαν»: Οι πιστοί· διότι αυτοί δεν παύουν ποτέ να μεγαλύνουν και να δοξάζουν τον Κύριο διαπαντός. «Οι αγαπώντες»: Αυτοί που δέχτηκαν και αγάπησαν την επιφάνεια του Κυρίου μας. «Εγώ δε πτωχός»: Ο Χριστός το λέει, αυτός που εκουσίως έγινε πτωχός για τον άνθρωπο.

Ποιους όμως θέλει να καταισχυνθούν γρήγορα; Εκείνους που λένε: «Εύγε, εύγε»· δηλαδή αυτούς που περιγελούν, αυτούς που κολακεύουν, αυτούς που εξαπατούν, αυτούς που αποδέχονται ως αγαθά τα βλαβερά και τα θανάσιμα. Πλην όμως, για μεν τους νοητούς εχθρούς προσεύχεται μόνο να καταισχυνθούν και να αποστραφούν, για δε τους αισθητούς προσεύχεται αυτό να γίνει γρήγορα· διότι αυτοί είναι πιο εύκολοι, ως αδελφοί κατά τη φύση, ομογενείς και ομόφυλοι. «Ας αγαλλιάσουν και ας ευφρανθούν.» Σωτήριο του Πατρός ονομάζεται ο Χριστός· διότι στο πρόσωπό Του έχει συντελεστεί η σωτηρία του γένους των ανθρώπων. Γι' αυτό και ο Συμεών, όταν δέχθηκε τον Χριστό στην αγκαλιά του, έλεγε: «Νυν απολύεις τον δούλον σου, Δέσποτα, κατά το ρήμα σου εν ειρήνη, διότι είδαν οι οφθαλμοί μου το Σωτήριό σου». Εκείνοι λοιπόν που αγαπούν αυτό το σωτήριο, διαρκώς μεγαλύνουν, δηλαδή δοξάζουν, τον Θεό· διότι, εγκαταλείποντας τα είδωλα, αγάπησαν τον Θεό, Αυτόν που πραγματικά σώζει και λυτρώνει. «Βοηθός μου και ρύστης μου είσαι Εσύ.» Διότι, όταν στερηθούμε κάθε ανθρώπινη βοήθεια, τότε θα βρούμε τον Θεό αντί για όλα τα άλλα. Ίσως όμως τα λέει αυτά και εκ μέρους του λαού των εθνών· στον οποίο ταιριάζει και ολόκληρος ο ψαλμός· καθώς παρακαλεί και ζητά να επισπευσθεί η βοήθεια του Χριστού, και ικετεύει να καταισχυνθούν οι νοητοί εχθροί, δηλαδή οι δαίμονες, οι οποίοι μας τυραννούσαν για πολύ καιρό.

Αυτά εκπληρώθηκαν στο πρόσωπο του Χριστού, όταν οι Ιουδαίοι υποκριτικά τον κολάκευαν, ενώ εκείνος τους έτρεπε προς τα πίσω κατροπιασμένους, λέγοντας: «Γιατί με δοκιμάζετε, υποκριτές;» «Ας αγαλλιάσουν και ας ευφρανθούν για σένα όλοι όσοι σε αναζητούν, Θεέ», δηλαδή αυτοί που προσέρχονται χωρίς υπόκριση και αληθινά και πιστεύουν σε σένα, «και ας λένε παντοτινά:

«Ας μεγαλυνθεί ο Θεός, όσοι αγαπούν τη σωτηρία σου», δηλαδή την ένσαρκη οικονομία σου, διά της οποίας χάρισες τη σωτηρία στον κόσμο. «Εγώ δε είμαι φτωχός και πένης· Θεέ μου, βοήθησέ με· βοηθός μου και λυτρωτής μου είσαι, Κύριε, μην αργήσεις», δηλαδή, μην καθυστερήσεις, αλλά μάλλον σπεύσε στη βοήθειά μου, διότι είμαι αδύναμος.