Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 70:2

ΨΑΛΜΟΣ Ο΄. «Με τη δικαιοσύνη σου λύτρωσέ με και ελευθέρωσέ με.» (Κυρίλλου και Βασιλείου.) Η δικαιοσύνη του Πατρός είναι ο Υιός, διά του οποίου λυτρωθήκαμε από την αμαρτία που μας κατείχε οδηγώντας μας στη φθορά. Αυτός, λοιπόν, που έχει την ελπίδα του στον Θεό, στον αιώνα τον άπαντα δεν θα καταισχυνθεί· όπως θα συνέβαινε σε όποιον έχει την πεποίθησή του σε κάτι άλλο, όταν διαψευστεί η ελπίδα του· διότι, λέει, αυτός που στηρίζεται στον πλούτο, αυτός θα πέσει. Και μην ελπίζετε σε υιούς ανθρώπων, στους οποίους δεν υπάρχει σωτηρία. Και επικατάρατος όποιος έχει την ελπίδα του σε άνθρωπο· ενώ ευλογημένος ο άνθρωπος που έχει την πεποίθησή του στον Κύριο. Κι εγώ λοιπόν, λέει, αν είχα εναποθέσει καθόλου την ελπίδα της ψυχής μου σε άνθρωπο ή σε κάτι άλλο από τα απατηλά και επισφαλή, θα ήμουν άξιος να καταισχυνθώ. Εάν όμως όλα τα άλλα τα περιφρόνησα, και μόνο σε Εσένα στήριξα όλη μου την πεποίθηση, ας μην καταισχυνθώ, Θεέ μου, εις τον αιώνα. Ενθυμούμενος δε την έμφυτη δικαιοσύνη, η οποία απονέμει σε όλους το κατά αξίαν, λύτρωσέ με από τους επιτιθέμενους ανθρώπους ή δαίμονες, και ελευθέρωσέ με από τη σκαιότητά τους.

Εκείνος δε που έχει αγαθή συνείδηση για τον εαυτό του θα μπορούσε να πει στον Κύριο και τούτο: «Με τη δικαιοσύνη σου λύτρωσέ με και ελευθέρωσέ με». Διότι έχει λάβει θάρρος με πολλή πεποίθηση ότι ο Θεός, κρίνοντας με τον πιο δίκαιο τρόπο, θα τον βρει άξιο όχι καταδίκης ούτε αποβολής, αλλά βοήθειας και προστασίας· γι' αυτό λέει: «Με τη δικαιοσύνη σου λύτρωσέ με και ελευθέρωσέ με». Και αναπέμποντας τις ικετευτικές φωνές προς τον Θεό με κεκαθαρμένη συνείδηση, έλεγε και το: «Κλίνε προς εμένα το αυτί σου και σώσε με». Αλλά και με επιτακτική ανάγκη παρακαλούσε τον Θεό λέγοντας: «Γίνε για μένα Θεός υπερασπιστής και τόπος οχυρός για να με σώσεις». Διότι ο Θεός, όταν προασπίζεται και υπερμαχεί, δεν θα το έκανε αυτό για κάτι μικρό· και μόνο ο τέλειος θα μπορούσε να πει στον Θεό: «Διότι εσύ είσαι το στερέωμά μου και η καταφυγή μου». Αντί αυτού ο μεν Ακύλας μετέφρασε: «Διότι εσύ είσαι βράχος μου και οχύρωμά μου»· ο δε Σύμμαχος: «Διότι εσύ είσαι βράχος μου και καταφυγή μου». —«Θεέ μου, λύτρωσέ με από το χέρι του αμαρτωλού, και από το χέρι του παράνομου και του άδικου. Διότι εσύ είσαι η υπομονή μου, Κύριε, η ελπίδα μου από τα νιάτα μου». Ο τέλειος επικαλείται τον Θεό σαν δικό του κτήμα, λέγοντας: «Θεέ μου»· Επειδή ακριβώς υπάρχει υπόσχεση του Θεού για τους άξιους που λέει: «Θα είμαι δικός τους Θεός, και αυτοί θα είναι δικός μου λαός». Εκείνος δε που λέει, «Σε σένα, Κύριε, ήλπισα», και θέτει όλα τα άλλα σε δεύτερη μοίρα, εναποθέτοντας τον εαυτό του μόνο στον Θεό, εύλογα θα μπορούσε να πει, «Θεέ μου».

«Θεέ μου, σε σένα ήλπισα» Εκ μέρους του ανθρώπου ο Χριστός απευθύνει την ικεσία προς τον Πατέρα. «εν τη δικαιοσύνη σου» Διότι σύμφωνα με τη δικαιοσύνη του Θεού σώθηκε ο άνθρωπος, και όχι σύμφωνα με τις δικές του δικαιοσύνες (διότι δεν σώθηκε από δική του δικαιοσύνη). «κλίνον προς με» Διότι, αν ο Θεός δεν συγκατέβαινε προς τον άνθρωπο, πώς θα μπορούσε αυτός να σωθεί; «γενού μοι» Διότι ο Χριστός μεσίτευσε μεταξύ Θεού και ανθρώπων. «εις τόπον οχυρόν» Διότι ισχυρός και ακαταπόνητος (ακαταπόντιστος) είναι ο τόπος της Εκκλησίας, μέσα στον οποίο σώζεται ο άνθρωπος. «ότι στερέωμα» Διότι, όταν ήλθε ο Κύριος, στερέωσε τον άνθρωπο στην πίστη, ώστε να μην κλονίζεται πλέον από τους δαίμονες. «ο Θεός, ρύσαι με» Να με γλιτώσεις από τον διάβολο [και τους δαίμονες]· διότι αυτόν η Γραφή ονομάζει πραγματικά αμαρτωλό (διότι αυτοί είναι οι πραγματικά αμαρτωλοί). «εκ χειρός» Ομοίως του διαβόλου· διότι και τα δύο αυτός τα προετοιμάζει για τον άνθρωπο. «ότι συ ει» Ο Χριστός είναι η υπομονή και η ελπίδα του ανθρώπου από τη νεότητα έως τα γηρατειά, δηλαδή από τότε που γεννήθηκε έως τον θάνατο, αλλά βεβαίως και στον μέλλοντα αιώνα. «επί σε επεστηρίχθην» Είναι φανερό ότι αφότου συνελήφθη ο άνθρωπος, ανήκει στον Θεό. Διότι χωρίς τον Θεό είναι αδύνατον να γεννηθεί (να υπάρξει) άνθρωπος. «εκ κοιλίας μητρός» Διότι και όταν εξέλθει ο άνθρωπος από την ίδια την κοιλιά, προστατεύεται από το χέρι του Θεού. Και τα δύο τα πράττει ο Χριστός λαμβάνοντας ανθρώπινη μορφή, για να σώσει τον άνθρωπο.

ΨΑΛΜΟΣ Ο'. «Με τη δικαιοσύνη σου λύτρωσέ με». Ορθώς συνδέει το «να μην ντροπιαστώ» με το «με τη δικαιοσύνη σου». Διότι, αν και αμάρτησα απέναντί σου, εντούτοις δίκαια θα με απαλλάξεις από αυτούς· αφενός επειδή δεν έχουν καμία γνώση της δικής σου δύναμης, και αφετέρου επειδή μας αδικούν χωρίς λόγο. «Σκύψε προς εμένα το αυτί σου». Δηλαδή, συγκατάβασε σε εμένα ως σε ασθενή. Σκύψε το αυτί σου σε εμένα ως σε αμαρτωλό, που δεν έχει τη δύναμη να προσευχηθεί με παρρησία· ή, για να πούμε το πιο αληθινό, πλησίασε.

ΚΑΘΙΣΜΑ ΔΕΚΑΤΟ. Ψαλμός ο'. Του Δαβίδ· ψαλμός των υιών Ιωναδάβ και των πρώτων αιχμαλωτισθέντων. Χωρίς επιγραφή στους Εβραίους. «Σε σένα, Κύριε, ήλπισα, ας μην καταισχυνθώ στον αιώνα. Με τη δικαιοσύνη σου γλίτωσέ με και ελευθέρωσέ με· κλίνε προς εμένα το ους σου και σώσε με· γίνε για μένα Θεός υπερασπιστής και τόπος οχυρός για να με σώσεις». Αυτά, λοιπόν, και τα επόμενα του ψαλμού, το Άγιο Πνεύμα δεν τα εξέφρασε διά στόματος Δαβίδ για κάποιο συγκεκριμένο πρόσωπο, αλλά για κάθε άνθρωπο που επιθυμεί να απευθυνθεί ικετευτικά στον Θεό. Μήπως δεν έχουμε όλοι την ανάγκη να λέμε· «Διότι στερέωμά μου και καταφυγή μου είσαι εσύ.