Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 70:22

«Διότι και εγώ θα εξομολογηθώ σε εσένα την αλήθειά σου με όργανα ψαλμωδίας, Θεέ μου». Έτσι, λέει, θα προετοιμάσω τον εαυτό μου μέσω της εξομολογήσεως, ώστε να καταστώ κατάλληλος να ονομαστώ σκεύος υμνολογίας. Εάν δε έχει αναφερθεί ότι μπορεί να κληθεί κάποιος σκεύος εκλογής, είναι προφανές ότι μπορεί να κληθεί και σκεύος υμνολογίας. «Θα σου ψάλω με κιθάρα». Εννοεί, με την αρμονία της ψυχής· διότι, όταν η ψυχή δεν πράττει ούτε υφίσταται τίποτε που να έρχεται σε αντίθεση με τον εαυτό της, ούτε ως προς τον βίο ούτε ως προς τα δόγματα, τότε ακριβώς μπορεί δικαίως να ονομαστεί νοητή κιθάρα.

Και ο ίδιος προσθέτει: «Επηύξησας τη μεγαλοσύνη μου και, αφού στράφηκες σε μένα, με παρηγόρησες». Πώς όμως επηύξησε ο Πατέρας τη μεγαλοσύνη του Μονογενούς του, παρά δείχνοντάς του πολλές θλίψεις και κακά; Διότι, όπως ακριβώς ένας αγωνοθέτης, αντιπαραθέτοντας τον αθλητή του απέναντι σε πολλούς, αναδεικνύει ακόμη περισσότερο την ανδρεία του, ανακηρύσσοντάς τον νικητή απάντων· με τον ίδιο τρόπο και ο Πατέρας, θέλοντας να επιδείξει φανερά σε όλους τη μεγαλοσύνη του Υιού, τον περιέβαλε με πολλές θλίψεις και κακά, ώστε, αφού καταγάγει τα νικητήρια έναντι όλων, να διακηρυχθεί από όλους. Γι' αυτό λέει: «Επηύξησας τη μεγαλοσύνη μου». Αλλά μετά από όλα αυτά, λέει, «αφού στράφηκες σε μένα, με παρηγόρησες». Το πώς όμως τον παρηγόρησε, το δίδαξε προηγουμένως λέγοντας: «Και αφού στράφηκες σε μένα, με ζωοποίησες, και από τις αβύσσους της γης με ανέβασες και πάλι». Διότι αυτή ήταν η παρηγοριά, την οποία και ο Απόστολος παρουσίασε λέγοντας: «Γι' αυτό και ο Θεός τον υπερύψωσε, και του χάρισε το όνομα, το οποίο είναι πάνω από κάθε όνομα· ώστε στο όνομα του Ιησού να καμφθεί κάθε γόνατο, επουρανίων, και επιγείων, και καταχθονίων». «Διότι και εγώ θα σε δοξολογήσω με όργανα ψαλμωδίας για την αλήθειά σου.»

Εσύ λοιπόν αυτά, λέει, ω Πατέρα, μου τα χάρισες· διότι μετά τις πολλές θλίψεις και τα προειρημένα κακά «αφού στράφηκες σε μένα, με ζωοποίησες, και από τις αβύσσους της γης πάλι με ανέβασες», και με παρηγόρησες, πληθαίνοντας τη μεγαλωσύνη μου· κι εγώ λοιπόν, ανταποδίδοντας τις ευεργεσίες σου προς εμένα, «θα σε δοξολογήσω με όργανα ψαλμού· διότι τι θα ανταποδώσω στον Κύριο για όλα όσα μου ανταπέδωσε;». Ετοιμάζοντας, λοιπόν, τα όργανα που σου πρέπουν και κατασκευάζοντας όργανα άξια για την ψαλμωδία σου, μέσω αυτών θα σου ψάλω την αλήθειά σου, και τέτοιες κιθάρες θα στήσω για σένα, μέσω των οποίων θα αγαλλιάσουν τα χείλη μου, αλλά και «η ψυχή μου, την οποία λύτρωσες», αφού την ανέβασες από τις αβύσσους της γης και τη ζωοποίησες μετά τον θάνατο που υπέμεινε. Σκεύη και όργανα ευάρεστα στον Θεό, μέσω των οποίων ακόμη και τώρα ο Χριστός του Θεού σε όλη την οικουμένη αναπέμπει ψαλμωδίες, ύμνους και αίνους στον Πατέρα, ποιους θα μπορούσες να πεις ότι είναι, παρά τους λαούς της κάθε Εκκλησίας; Ο Λόγος του Θεού, αφού συντόνισε τις ψυχές τους και τους συνέδεσε με τον Πατέρα σε μία συμφωνία και αρμονία, αναπέμπει προσφιλή και γλυκιά μελωδία. Εάν, λοιπόν, κάποιος έκανε μια παραβολική σύγκριση των παλαιών υλικών οργάνων των Ιουδαίων, τα οποία ήταν κατασκευασμένα από άψυχες χορδές και εξέπεμπαν άναρθρη φωνή, με τους ύμνους που αναπέμπονται στον Θεό μέσα στην Εκκλησία του Χριστού από λογικές ψυχές, δεν θα έβρισκε καμία ομοιότητα.

Διότι ανώτερα από κάθε υλικό ψαλτήρι είναι τα πλήθη σε όλη την οικουμένη που, με μία συμφωνία και αρμονία, υμνούν τον Θεό των πάντων, μέσω των οποίων ο Υιός ομολογεί ότι ψάλλει προς τον Πατέρα, λέγοντας: «Διότι και εγώ θα σε δοξολογήσω με όργανα ψαλμωδίας για την αλήθειά σου, Θεέ». Διότι δεν θα παρουσιάσω πλέον στους ανθρώπους τύπους, ούτε σκιές και σύμβολα, όπως ήταν αυτά επί Μωυσή, αλλά τη δική σου αλήθεια, και «θα σου ψάλω με κιθάρα, Άγιε του Ισραήλ»· ή, σύμφωνα με τον Ακύλα, «Θα σου μελωδήσω με κιθάρα, Άγιε του Ισραήλ». Αλλά και «θα αγαλλιάσουν τα χείλη μου, όταν θα σου ψάλω»· ή, σύμφωνα με τον Σύμμαχο, «Θα σε δοξολογήσουν τα χείλη μου, όταν θα σου μελωδήσω, και η ψυχή μου, την οποία λύτρωσες. Ακόμη δε και η γλώσσα μου θα μελετά όλη την ημέρα τη δικαιοσύνη σου». Χείλη δε και γλώσσα αυτού που μελετούν τη δικαιοσύνη του Πατέρα, δεν θα έκανες λάθος να ονομάσεις εκείνους οι οποίοι, μέσα στην Εκκλησία του, έχουν αφιερώσει τους εαυτούς τους στην άσκηση των θείων λόγων.

«Και έως γήρους» Διότι έως ότου γεράσουν οι αιώνες, τα της πίστεως δεν μπορούν να καταλυθούν. «Έως αν απαγγείλω» Στην πιστή γενεά, δηλαδή στον λαό που προέρχεται από τα έθνη, μέχρι να διδαχθούν και τη δύναμη του βραχίονά σου, που είναι τα μυστήρια. «Την δυναστείαν σου» Διότι τη δύναμη του Χριστού και τη δικαιοσύνη διηγούνται οι πιστοί έως τους ουρανούς. «Α εποίησας» Όσα παρέσχε ο Θεός στο γένος των ανθρώπων, ποιος θα μπορέσει να εξισωθεί με αυτά ή ποιος είναι ικανός να τα διηγηθεί; «Ότι έδειξάς μοι» Όσες πληγές, τραύματα και μώλωπες έφερε η παρακοή στον Αδάμ, ο Χριστός τα ανέλαβε, για να ζήσει ο άνθρωπος. «Και επιστρέψας» Επειδή ήλθε, αναζήτησε το απολωλός και το οδήγησε στη ζωή. «Και εκ των αβύσσων» Από τη γήινη και πολυπαθή πολιτεία, η οποία έχει την αμαρτία ως άβυσσο, από αυτήν ανασύροντάς τον έσωσε ο Θεός τον άνθρωπο. «Πλεονάσας» Διότι ποιος είναι ικανός να διηγηθεί τα μεγαλεία του Θεού, τα οποία έπραξε για χάρη του ανθρώπου; «Και επιστρέψας» Διότι, αντί για οργή και επίπληξη στον Αδάμ που αμάρτησε, τον ανέλαβε και τον βάσταξε, προσφέροντάς του αιώνια παρηγοριά. «Και γαρ εξομολογήσομαι» Διότι και πάλι ο άνθρωπος, αφού σώθηκε, δοξολογεί μέσα στην Εκκλησία. Διότι αυτή είναι το όργανο των ψαλμών, καθώς μέσα σε αυτήν τελούνται όλα όσα ανήκουν στους ψαλμούς.

Την αλήθειά σου. Διότι ο άνθρωπος που ψάλλει εν αληθεία και με όλη του την ψυχή δεν σταματά, κρούοντας την κιθάρα του Πνεύματος, την οποία έκρουσαν προφήτες και απόστολοι. Θα αγαλλιάσουν. Την πνευματική αγαλλίαση, η οποία ευφραίνει τον κατά Θεόν άνθρωπο. Και η ψυχή μου. Διότι περισσότερο από τα χείλη, η ψυχή αγαλλιάται ψάλλοντας. Ακόμη δε και η γλώσσα. Ακατάπαυστα, λέγει, δεν παύει ο πιστός άνθρωπος να δοξάζει τον Θεό. Όταν καταντροπιαστούν. Οι Ιουδαίοι αποκόμισαν την αιώνια αισχύνη, αυτοί οι οποίοι επινόησαν κακά εναντίον του Χριστού (του Θεού).

Και πώς πολλαπλασίασε τη συγκατάβασή του προς εμάς; Όταν δηλαδή, αφού έγινε άνθρωπος και μας επέστρεψε με αυτόν τον τρόπο από την πλάνη, δεν μας φόβισε ως δούλους, αλλά μας παρηγόρησε ως υιούς. «Διότι και εγώ θα σε δοξολογήσω.» Όχι τόσο με τα αισθητά μέσα, όσο με καθαρή καρδιά, με σώφρονα γλώσσα, η οποία δεν εκφράζει τίποτα ξένο προς την αγιότητα. Διότι αυτά, αληθινά, δικαίως ονομάζονται όργανα ψαλμωδίας.