Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 70:9

Ας γεμίσει το στόμα μου με αίνεση, για να υμνήσω τη δόξα σου. Επειδή, έχοντας δεχθεί τέτοιου είδους ευεργεσίες, ως άνθρωπος που είμαι, δεν μπορώ να σου αποδώσω ισάξιες τις αμοιβές· για τον λόγο αυτόν ζητώ να γεμίσει το στόμα μου με αίνεση από τη δική σου σοφία· διότι μόνο έτσι, έστω και με δυσκολία, θα μπορέσω να υμνήσω τη δόξα σου. Όλη την ημέρα τη μεγαλοπρέπειά σου. Όταν, λέει, γεμίσει το στόμα μου με αίνεση και αρχίσω να υμνώ τη δόξα σου, θα υμνώ καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας και τη μεγαλοπρέπειά σου. Και ως δόξα εννοεί την οικονομία που πραγματοποίησε πάνω στη γη, μέσω της οποίας γέμισε τη γη με τη δόξα του. Και ως μεγαλοπρέπεια εννοεί τη θεότητα, μέσω της οποίας πραγματοποίησε όλα εκείνα με τρόπο ασυνήθη. [Ας γεμίσει το στόμα μου με αίνεση. Είναι βεβαίως δυνατόν να αινεί κανείς τον Θεό διαπαντός, και διαπαντός να τον ευλογεί, και διαπαντός να σωφρονεί· πώς όμως είναι δυνατόν να ελπίζει διαπαντός; Διότι αυτός που ελπίζει διαπαντός, δεν αποκτά ποτέ εκείνο το πράγμα, το οποίο ελπίζει να αποκτήσει. Και κάποιος μεν θα πει ότι το «διαπαντός» δεν έχει τεθεί ως προς την απεραντοσύνη των αιώνων, αλλά ως προς την αισθητή ζωή· κάποιος άλλος όμως θα εκλάβει το «διαπαντός» και ως προς την απεραντοσύνη των αιώνων, προκειμένου το πέρας της ελπίδας να είναι η γνώση της Αγίας Τριάδος.] Μη με απορρίψεις στον καιρό των γηρατειών. Εδώ με τη λέξη γήρας εννοεί την ασθένεια. Λέει λοιπόν: Ας μη γίνει ποτέ, ω Δέσποτα, να υπάρξει καιρός κατά τον οποίο θα αποδειχθώ ασθενής!

Εύχεται, λοιπόν, να μην εκπέσει ποτέ από την ελπίδα προς τον Χριστό. Διότι Αυτός είναι η ισχύς μας. Όταν εκλείπει η ισχύς μου, μην με εγκαταλείψεις. Ακόμη και αν συνέβη, λέγει, ως άνθρωπος που είμαι, κάποτε να αμαρτήσω, μην με εγκαταλείψεις εξαιτίας της αμαρτίας, Κύριε· αλλά ανακάλεσέ με και πάλι ως φιλάνθρωπος.

Ήδη κατά τον παρελθόντα χρόνο, λέγει, η υμνωδία μου προς εσένα γινόταν αδιαλείπτως· πλην όμως παρακαλώ και για το μέλλον, ώστε μέχρι την έσχατη ώρα του βίου να πληρούται το στόμα μου από την αίνεσή σου, και μάλιστα με τέτοιον τρόπο να πληρούται, ώστε να μην υπάρχει καθόλου ελεύθερος χώρος για να φθέγγεται οτιδήποτε άλλο, ούτε για να συνομιλεί με ανθρώπους· και αξιώνω να μου δωρίζεται αυτό κάθε ημέρα, και σε όλο τον χρόνο της ζωής μου να μην στερηθώ και να μην απορριφθώ από αυτήν τη χάρη, ακόμη και αν χρειαστεί να φτάσω στο κατώφλι του γήρατος, και μέχρι το έσχατο τέλος μου να μην πράττω τίποτε άλλο παρά να πληρούται το στόμα μου από την αίνεσή σου και από τη μεγαλοπρέπειά σου.

Αντί για το «ὅλην τὴν ἡμέραν», ο Σύμμαχος απέδωσε «κατὰ πᾶσαν ἡμέραν»: «Ας γεμίσει το στόμα μου με τους αίνους σου κάθε μέρα, με την ευπρέπειά σου μη με απορρίψεις στον καιρό των γηρατειών». Διότι, εάν πρέπει να παραταθεί η ζωή μου μέχρι τα γηρατειά, αυτό μεν δεν πρέπει να το αποφύγω, ικετεύω όμως να μη στερηθώ ποτέ το να είναι το στόμα μου γεμάτο από τον δικό σου αίνο και τη δική σου μεγαλοπρέπεια. Και εάν κάποτε, λόγω των γηρατειών, εκλείψει η δύναμή μου, ούτε και τότε εσύ να μη με εγκαταλείψεις. Αυτά, λοιπόν, θα ταίριαζε να τα λέει και ο Δαβίδ και κάθε θεοφιλής άνθρωπος στις ικεσίες του προς τον Θεό. Σχετικά όμως με τον Σωτήρα, πρόσεξε πώς έχει ειπωθεί από τον Απόστολο: «Σταυρώθηκε μεν από ασθένεια, αλλά ζει από τη δύναμη του Θεού». Διότι, αν και σταυρώθηκε από ασθένεια, ωστόσο δεν νικήθηκε από άλλους, αλλά ο ίδιος έκανε τον εαυτό του ασθενή και παρέδωσε τον εαυτό του υποχείριο στους ανθρώπους· πράγμα που διδάσκει λέγοντας: «Κανείς δεν παίρνει την ψυχή μου από εμένα, αλλά εγώ την καταθέτω από μόνος μου. Έχω εξουσία να την καταθέσω, και έχω εξουσία να την πάρω πάλι». Όπως, λοιπόν, ο ίδιος κένωσε τον εαυτό του λαμβάνοντας μορφή δούλου, έτσι έκανε τον εαυτό του ασθενή, ώστε να μπορεί να συλληφθεί από τους ανθρώπους, και για να υπομείνει τον σταυρό, γινόμενος «υπήκοος» στον Πατέρα «μέχρι θανάτου, και μάλιστα θανάτου σταυρικού». Γι' αυτό λέει: «Όταν εκλείπει η δύναμή μου, μη με εγκαταλείψεις».

Διότι, λέει, η σημερινή παρούσα γενεά τυγχάνει να είναι σκολιά και διεστραμμένη, γενεά πονηρή και μοιχαλίδα. Γι' αυτό, στην ερχόμενη γενεά θα αναγγείλω «τη δύναμή σου και τη δικαιοσύνη σου, Θεέ, έως τα ύψιστα, και τα μεγαλεία που έκανες». Εσύ ο ίδιος ο Πατέρας, μέσω εμού, θα τα αναγγείλεις αυτά σε όλους τους ανθρώπους που θα γεννηθούν στο εξής και στην ερχόμενη γενεά, και η δικαιοσύνη σου θα κηρυχθεί έως τα ύψιστα. Διότι, όταν σώζονται οι επί της γης, θα υπάρξει χαρά στους ουρανούς, καθώς οι άγγελοι που κατοικούν στα ύψιστα θα συγχαίρουν για τη σωτηρία των ανθρώπων. Ως γήρας και πρεσβεία (ωριμότητα) να μη διστάζεις να εννοείς την τελειότητα των μαθητών Του και της Εκκλησίας Του. Διότι, αν η Εκκλησία είναι σώμα Του, όπως δίδαξε ο Απόστολος λέγοντας: «Εσείς δε είστε σώμα Χριστού και μέλη εκ μέρους»· δικαιολογημένα θα μπορούσε να ονομαστεί μέρος της Εκκλησίας και «πρεσβείο» (τιμή γήρατος) αυτής η σύμφωνα με την αρετή τελείωση κατά τον παρόντα βίο. Μετά από αυτήν, σαν να απεκδύθηκε τον επίγειο θνητό βίο, θα ανακαινιστεί, αξιούμενη την ουράνια διαβίωση, και θα ενωθεί με την Εκκλησία των πρωτοτόκων που είναι απογεγραμμένοι στους ουρανούς. Έτσι θα κατανοήσεις και τα όσα ελέχθησαν προηγουμένως στο χωρίο: «Μη με απορρίψεις τον καιρό του γήρατος· όταν εκλείπει η ισχύς μου, μη με εγκαταλείπεις».

Διότι, σύμφωνα με άλλη ερμηνεία, προσεύχεται υπέρ της Εκκλησίας του, ώστε κατά τον καιρό της μακράς επίγειας παραμονής της να μην απορριφθεί· και αν ακόμη τότε εκλείψει η δύναμή της, ούτε τότε να εγκαταλειφθεί.

«Σε σένα». Διότι σε ποιον καυχάται και μεγαλύνεται ο άνθρωπος; Όχι στον Θεό; Διότι αυτόν ακατάπαυστα υμνεί. «Σαν τέρας». Ο Χριστός λέει· διότι δεν πίστευαν οι Ιουδαίοι ότι ο Θεός κρύβεται σε άνθρωπο. Διότι για αυτόν έχει ειπωθεί: και θα είναι σημείο αντιλεγόμενο. «Και συ βοηθός». Ο Χριστός είναι βοηθός του ανθρώπου. «Ας γεμίσει». Όταν ο Χριστός εμφύσησε στους αποστόλους, λέγοντας: λάβετε Πνεύμα Άγιο, τότε το στόμα των πιστών γέμισε με την αίνεση του Χριστού. «Για να υμνήσω». Διότι οι πιστοί δεν παύουν πλέον να υμνούν. «Όλη την ημέρα». Διότι σε όλον τον αιώνα δεν παύει η κτίση (δεν παύουν οι πιστοί) να μεγαλύνει (να μεγαλύνουν) τη δόξα του Θεού. «Μην απορρίψεις». Μην επιτρέψεις σε μένα, λέει ο άνθρωπος, να φτάσω στον θάνατο της αμαρτίας. «Όταν εκλείψει». Λέει ο άνθρωπος: Κύριε, όταν περιπέσω στην αμαρτία μου και εκλείψει η δύναμη της ψυχής μου, μην με παραβλέψεις. «Επειδή είπαν». Οι δαίμονες προς τον άνθρωπο: πού είναι ο Θεός σου; Όπως και οι Ιουδαίοι προς τον Χριστό: από πού προέρχεται σε αυτόν αυτή η σοφία; «Και αυτοί που φυλάσσουν». Ο Ιούδας, ως μαθητής και φύλακας, συσκεπτόταν με τον λαό για το πώς να τον παραδώσει σε αυτούς. «Λέγοντας: ο Θεός». Διότι έλεγαν οι Ιουδαίοι ότι είναι εχθρός του Θεού, επειδή καταλύει το Σάββατο. «Καταδιώξτε». Διότι απέστειλαν οι Ιουδαίοι υπηρέτες για να τον κρατήσουν ως δραπέτη· επειδή νόμιζαν ότι συλλαμβάνουν έναν απλό άνθρωπο.

«Θεέ μου, λύτρωσέ με από το χέρι του αμαρτωλού και του παρανόμου;» Μήπως δεν έχουμε ανάγκη να λέμε: «Θεέ μου, μην απομακρυνθείς από εμένα», αλλά μάλλον πλησίασέ με εσύ, «ο πανταχού παρών και τα πάντα πληρών». Μήπως δεν υπάρχει ανάγκη κάθε ώρα να λέμε: «Μην με απορρίψεις στον καιρό του γήρατος» και τα εξής; «Θεέ, έλα σε βοήθειά μου» και «μην καθυστερήσεις» και μέχρι τα γηρατειά και την προχωρημένη ηλικία, «Θεέ μου, μην με εγκαταλείψεις»· ώστε να «αισχυνθούν και να ντραπούν εκείνοι που ζητούν το κακό μου», είτε άνθρωποι είναι αυτοί είτε δαίμονες.