Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 72:18

«Πλην εξαιτίας των δολιοτήτων τους επέβαλες σε αυτούς συμφορές», κ.τ.λ. Εγώ, λέει, όρισα για τον εαυτό μου τον μελλοντικό καιρό ως κατάλληλο για την ακριβή γνώση αυτών των πραγμάτων· ώστε, γνωρίζοντας τα μελλοντικά μέσω του προφητικού πνεύματος, λέω πως η δολιότητα της συμπεριφοράς τους θα καταστεί γι' αυτούς αιτία πικρών κολάσεων. Διότι η ανύψωσή τους θα τους οδηγήσει σε πτώση. Και αυτός ο τωρινός πλούτος τους θα μπορούσε να κριθεί όμοιος με τα ανυπόστατα φάσματα εκείνων που ονειρεύονται, και πιο ασθενής από κάθε σκιά.

Γνώρισαν, λέγει, μεγάλη ευημερία· αλλά αυτή δεν θα παραμείνει σε αυτούς μέχρι τέλους. Διότι αυτό το δίδαξε σε άλλον ψαλμό, λέγοντας: «Τους κατέβαλες όταν επάρθηκαν». Εμακάρισαν τον λαό που έχει αυτά τα αγαθά· μακάριος είναι ο λαός του οποίου ο Κύριος είναι ο Θεός του. Εκείνοι που δεν κρίνουν ορθά, αλλά φαντάζονται τα της σαρκός, νομίζουν ότι είναι μακαριότητα το να απολαμβάνει κανείς άφθονα αυτά τα πράγματα. Αυτό όμως δεν είναι μακαριότητα· αλλά το να επικαλείται κανείς τον Κύριο ως Θεό του.

Άκου, λοιπόν, ποιο είναι το τέλος εκείνων που λησμονούν τον Θεό. Διότι λέει: για τις δολιότητές τους τούς επέβαλες συμφορές, τους γκρέμισες την ώρα που υπερηφανεύονταν. Πώς ερημώθηκαν ξαφνικά; Εξέλιπαν, καταστράφηκαν εξαιτίας της ανομίας τους, σαν όνειρο ανθρώπου που ξυπνάει. Και πάλι λέει: Κύριε, στην πόλη σου θα εκμηδενίσεις την εικόνα τους. Και ποια είναι αυτή η πόλη; Η άνω Ιερουσαλήμ.

Όμως εξαιτίας των δολιοτήτων τους τούς επέβαλες συμφορές· τους γκρέμισες την ώρα που είχαν επαρθεί. Πώς ερημώθηκαν ξαφνικά; Εξέλιπαν, χάθηκαν εξαιτίας της αφροσύνης τους, σαν το όνειρο εκείνων που ξυπνούν. Αφού εξέτασα τρεις λογισμούς σχετικά με τα ζητούμενα, τον μεν πρώτο, αυτόν που λέει: «Άρα μάταια διατήρησα δίκαιη την καρδιά μου», τον θεωρούσα ασεβή και άθεο· τον δεύτερο, που αφορούσε την κατανόηση αυτών των πραγμάτων, τον έβλεπα γεμάτο κόπο και πόνο εξαιτίας του βάθους του πλούτου της γνώσεως του Θεού, και επειδή είναι ανεξερεύνητα τα κρίματά του και ανεξιχνίαστες οι οδοί του· στάθηκα λοιπόν στον τρίτο, κρίνοντας ότι πρέπει προς το παρόν να περιμένω, να υπομένω και να αποβλέπω στο τέλος των πάντων. Εμπιστευόμενος δε τον εαυτό μου σε αυτόν τον λογισμό, ο οποίος είναι ευσεβής και αληθινός, ωφελήθηκα από αυτήν την ίδια την πίστη. Διότι γνώρισα, από την έμπνευση του προφητικού Πνεύματος, ότι εξαιτίας των δολιοτήτων τους ο Θεός θα τους καταρρίψει σε σύντομο χρόνο, αφού πρώτα επαρθούν και υψωθούν. Έπειτα, αφού φωτίστηκα και συνέλαβα με προφητική δύναμη την πτώση τους που επρόκειτο να τους βρει στο τέλος, εύλογα λέω: Πώς ερημώθηκαν ξαφνικά; Εξέλιπαν, χάθηκαν εξαιτίας της αφροσύνης τους, και έγιναν σαν το όνειρο κάποιου που ξύπνησε. Διότι, για όσο χρόνο κάποιος βλέπει φαντασιώσεις ονειρευόμενος στον ύπνο του, νομίζει ότι κάνει κάτι, απατώμενος από τη φαντασία του ονείρου· όταν όμως ξυπνήσει και αποβάλει τον ύπνο, εξαφανίζονται γι' αυτόν τα δημιουργήματα της φαντασίας.

Έτσι, λοιπόν, και η φαινομενική ευημερία των ασεβών στον παρόντα βίο, καθώς και ο πλούτος και η υπερηφάνεια, θα έχουν παρόμοιο τέλος με εκείνους που βλέπουν όνειρα και ονειρεύονται, και έπειτα ξυπνούν και δεν κρατούν στα χέρια τους τίποτα απολύτως από όσα νόμιζαν ότι έβλεπαν και κατείχαν. Σύμφωνα δε με τον Σύμμαχο, αντί του «Πλὴν διὰ τὰς δολιότητας ἔθου αὐτοῖς» [όμως εξαιτίας των δολιοτήτων τους έθεσες], το διατύπωσε με τον εξής τρόπο: «Πράγματι, σε ολισθηρό μέρος τους έθεσες, τους κατέρριψες στον αφανισμό· ξαφνικά εξέλιπαν, αναλώθηκαν σαν να μην υπήρξαν ποτέ, όπως το όνειρο για αυτόν που ξυπνά». Αναφορικά δε με το «εξαίφνης» και το «εξάπινα» (ξαφνικά και αιφνίδια), θα παραθέσεις τη σωτήρια φωνή που λέει: «Γρηγορείτε, διότι δεν γνωρίζετε ποια ημέρα και ώρα έρχεται ο Κύριός σας»· και πάλι: «Θα έρθει ο κύριός του σε ημέρα που δεν τον περιμένει, και σε ώρα που δεν γνωρίζει».

«Εάν έλεγα»: Διότι έλεγε ο Σωτήρας: διηγηθείτε τους τα μεγαλεία της βασιλείας των ουρανών, αλλά αυτοί έγιναν ανήκοοι εξαιτίας της απιστίας τους. «Ιδού στη γενεά»: Διότι, ενώ ήταν γένος του Θεού, έγιναν ασύνετοι (ασύνθετοι), δηλαδή ανήκοοι, όπως είναι γραμμένο: ανήκοη (ασύνθετη) Ιουδαία. «Και υπέθεσα»: Προγνώριζα, λέει ο Κύριος, ότι θα με αθετήσουν οι Ιουδαίοι και θα με καταπονήσουν με την απιστία και την ανοησία τους. «Έως ότου εισέλθω»: Μέχρι να εισαγάγω τον άνθρωπο στους πατρικούς κόλπους. «Και κατανοήσω»: Για να δω, λέει, το τέλος τους, εάν άραγε θα μετανοήσουν ή θα επιμείνουν στην απιστία (ανομία). «Όμως εξαιτίας των δολιοτήτων»: Όμως, επειδή ήταν γεμάτοι δόλο, δεν μετανόησαν και ο Θεός τους παρέδωσε σε τιμωρία. «Τους κατέβαλες»: Διότι, καθώς υψώθηκαν οι Ιουδαίοι από υπερηφάνεια, έπεσαν με φοβερή πτώση. «Πώς έγιναν»: Πώς ερημώθηκε ξαφνικά ο ναός τους και η χώρα [τους] και οι ίδιοι; «Ξαφνικά»: Διότι ανόμησαν, οπλιζόμενοι εναντίον του Θεού, και χάθηκαν φθάνοντας στην ανυπαρξία. «Σαν όνειρο»: Ξεχάστηκαν πιο γρήγορα και από ένα όνειρο. «Κύριε, στην πόλη»: Και στην κάτω Ιερουσαλήμ, επειδή ερημώθηκε, και στην άνω, επειδή δεν υπάρχει πλέον γι' αυτούς τόπος εκεί. «Διότι πυρπολήθηκε»: Του λαού των Ιουδαίων, επειδή, αφού χόρτασαν, μεταστράφηκαν στο κακό. Διότι καρδιά και νεφροί του Θεού, ως γένος του Θεού, ήταν κάποτε (τότε) ο λαός των Ιουδαίων.