Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 72:3

Διηγείται ότι οι ευσεβείς υπομένουν τέτοιον θάνατο, ώστε κανείς να μην αρνηθεί εάν κάποιος τον ρωτούσε εάν θα επιθυμούσε να τύχει ενός τέτοιου θανάτου.] Διότι εζήλωσα τους ανόμους, βλέποντας την ειρήνη των αμαρτωλών, κ.λπ. Αφηγείται εκείνα που του προκάλεσαν τον κλονισμό της ψυχής του. Και αυτά είναι, πρώτον μεν, το ότι διάγουν σε βαθιά ειρήνη· έπειτα, το ότι ευημερούν διαρκώς στον βίο τους, ώστε η ευημερία τους να συνεκτείνεται μέχρι και τον θάνατο, και ότι οι ασεβείς υφίστανται τέτοιον θάνατο, ώστε κανείς να μην αρνηθεί εάν κάποιος τον ρωτούσε, εάν θα επιθυμούσε να τύχει ενός τέτοιου θανάτου· επιπλέον δε αυτού, ακόμη και αν συνέβαινε εξαιτίας της αμαρτίας τους κάποια επιστρεπτική μάστιγα προς μετάνοια, αυτή να μην είναι επαχθής, αλλά ελαφριά και εύκολα υποφερτή· και, πάνω σε όλα αυτά, το ότι δεν συμμετέχουν στους ανθρώπινους κόπους, ούτε έχουν ανάγκη την καθημερινή εργασία για τον προσπορισμό των αναγκαίων τροφών. Διότι αυτός ακριβώς ο διά των χειρών κόπος έχει δοθεί στους ανθρώπους ως ένα είδος μάστιγας.

Όσο για εμένα, παρά λίγο να κλονιστούν τα πόδια μου, παρά λίγο να γλιστρήσουν τα βήματά μου· διότι ζήλεψα τους ανόμους, βλέποντας την ειρήνη των αμαρτωλών· επειδή δεν υπάρχει αγωνία στον θάνατό τους και έχουν σταθερότητα στη μάστιγά τους· δεν μετέχουν στους κόπους των ανθρώπων και δεν μαστιγώνονται μαζί με τους άλλους ανθρώπους. Γι' αυτό τους κυρίευσε η υπερηφάνεια μέχρι τέλους, περιβλήθηκαν την αδικία και την ασέβεια. Η αδικία τους θα προβάλει σαν μέσα από πάχος, προχώρησαν σύμφωνα με τις διαθέσεις της καρδιάς τους· σκέφθηκαν και μίλησαν με πονηρία, μίλησαν με αλαζονεία για αδικία· έστρεψαν το στόμα τους ενάντια στον ουρανό.

Όπως ακριβώς εκείνοι που ψευδώς μιλούν για δικαιοσύνη, ενώ στα έργα τους διαπλέκουν την αδικία, προδιαγράφηκε τι είδους τέλος θα έχουν, έτσι έπρεπε, εκ παραλλήλου, να διδαχθεί και το αγαθό τέλος του αληθινού δικαίου, ο οποίος αποδεικνύει τη δικαιοσύνη του με τα έργα. Τι καλό θα συμβεί σε έναν τέτοιον άνθρωπο; Τώρα βέβαια, λέει, στον παρόντα καιρό, επειδή δεν βλέπει την τιμωρία των ασεβών, πολλές φορές αγανακτεί, θρηνώντας και λέγοντας: Γιατί οι ασεβείς ευημερούν και γερνούν μέσα σε πλούτο; Οι απόγονοί τους είναι σύμφωνα με την επιθυμία της ψυχής τους, και τα παιδιά τους ευφραίνονται παίρνοντας στα χέρια το ψαλτήρι και την κιθάρα; Και τώρα ο ίδιος, με ταπείνωση, λέει: Εμένα όμως παρά λίγο να κλονιστούν τα πόδια μου, λίγο έλειψε να γλιστρήσουν τα βήματά μου, διότι φθόνησα τους ανόμους, βλέποντας την ειρήνη του αμαρτωλού.

«Έθεσαν στον ουρανό το στόμα τους, και η γλώσσα τους διήλθε πάνω στη γη». Και αυτά ο Σύμμαχος τα ερμήνευσε ως εξής: «Μιλούσαν με πολλή συκοφαντία, καταλαλούσαν εναντίον του Ύψους. Τοποθετούσαν στον ουρανό το στόμα τους· η δε γλώσσα τους περιπατούσε πάνω στη γη». Διότι, προφέροντας βλάσφημα λόγια εναντίον του Θεού, θεωρώντας ότι ούτε βλέπει ούτε επιβλέπει ούτε καν υπάρχει καθόλου, μίλησαν με αδικία εναντίον του Ύψους και εξέτειναν το στόμα τους μέχρι τον ουρανό· και όλα αυτά παρότι ήταν χαμερπείς και είχαν τη γλώσσα τους πάνω στη γη. Αυτοί ήταν οι λόγοι για τους οποίους ομολογούσα το δικό μου πάθος, στηλιτεύοντας και διατυπώνοντας έγγραφη κατηγορία εναντίον του εαυτού μου, ότι παραλίγο να σαλευτούν τα πόδια μου και παραλίγο να ολισθήσουν τα βήματά μου, επειδή φθόνησα τους ανόμους, βλέποντας την ειρήνη των αμαρτωλών.

Διότι υπάρχουν πολλές κατοικίες κοντά στον Πατέρα· γι' αυτό έχει λεχθεί: «Κύριε, στην πόλη σου θα εξουθενώσεις την εικόνα τους». Αυτό λοιπόν το διακήρυξε προφητικά ο Ασάφ, ωσάν να είχε εμπνευστεί από τον Θεό, έχοντας δει το μέλλον με φωτισμένα τα μάτια της ψυχής του. Την αιτία, δε, για την οποία φωτίστηκε ώστε να μπορέσει να δει την πόλη του Θεού, την παρουσιάζει λέγοντας στη συνέχεια: «Επειδή φλεγόταν η καρδιά μου, και οι νεφροί μου αλλοιώθηκαν». Επειδή, δηλαδή, έδειξα μεγάλο ζήλο για τον Κύριο, κατά το παράδειγμα του προφήτη Ηλία, και παρασυρόμουν στους λογισμούς μου βλέποντας τους ασεβείς να ευφραίνονται· αλλά και πυρπολούνταν οι νεφροί μου και τα κρυφά βάθη της ψυχής μου· γι' αυτό και έλεγα: «Διότι φθόνησα τους ανόμους, βλέποντας την ευημερία των αμαρτωλών»· για τον λόγο αυτό αξιώθηκα να φωτιστώ από το Πνεύμα και να δω την πόλη του Θεού, καθώς και όσους είναι άξιοι αυτής και όσους δεν είναι. Αντί δε του, «Φλεγόταν η καρδιά μου», ο Σύμμαχος λέει: «Συστελλόταν η καρδιά μου, και μέσα στους νεφρούς μου συλλογιζόμουν φέρνοντας αντιρρήσεις». Έπειτα, στη συνέχεια έχει ειπωθεί: «Και εγώ εξουθενωμένος, και δεν γνώριζα»· το οποίο βέβαια ο Σύμμαχος ερμήνευσε σαφέστερα λέγοντας: «Ήμουν δε αδαής και αγνοούσα»· και πάλι: «Έγινα σαν κτήνος ενώπιόν σου»· ή σύμφωνα με τον Σύμμαχο: «Σαν κτήνος πορεύθηκα ενώπιόν σου». «Και εγώ», λέει, «διαρκώς μαζί σου»· σύμφωνα δε με τον Σύμμαχο: «Και ήμουν μαζί σου διαρκώς».

«Δεν υπάρχει κατάπτωση φραγμού» κ.τ.λ. Και στον Ιώβ έχει λεχθεί: «Γιατί ζουν οι ασεβείς, γερνούν μάλιστα και μέσα στον πλούτο;» και τα επόμενα· έπειτα όμως προσθέτει: «Αλλ’ όμως και ο λύχνος των ασεβών θα σβήσει». Και στον εβδομηκοστό δεύτερο ψαλμό λέγεται: «Ζήλεψα τους ανόμους, βλέποντας την ειρήνη των αμαρτωλών», και τα εξής· και γι’ αυτά επίσης ακολουθεί η λύση στο χωρίο: «Πώς έγιναν έρημοι; Ξαφνικά χάθηκαν εξαιτίας της αφροσύνης τους· σαν όνειρο εκείνων που ξυπνούν».

Διότι το «δεν είσαι τόσο μικρός ώστε να βυθιστείς στα βάθη της γης, ούτε, αν γίνεις ψηλός, θα πετάξεις στον ουρανό» θα ήταν παρόμοιο με εκείνο του Δαβίδ που έχει ως εξής: «Πού να πορευθώ μακριά από το πνεύμα σου, και από το πρόσωπό σου πού να φύγω; Εάν αναβώ στον ουρανό, εσύ είσαι εκεί· εάν καταβώ στον Άδη, είσαι παρών· εάν πάρω φτερά και κατασκηνώσω στα πέρατα της θάλασσας, και εκεί η χείρα σου θα με οδηγήσει». Αλλά και το «οι ουρανοί διηγούνται τη δόξα του Θεού, και το στερέωμα αναγγέλλει το έργο των χειρών του». Και πάλι, στον Ησαΐα, το «σηκώστε τα μάτια σας ψηλά και δείτε ποιος τα ανέδειξε όλα αυτά». Και το «από το μέγεθος και την ωραιότητα των κτισμάτων αναλογικώς κατανοείται ο δημιουργός». Και το «διότι τα αόρατα αυτού, από την κτίση του κόσμου, καθοράνται νοούμενα μέσω των δημιουργημάτων, δηλαδή η αΐδια αυτού δύναμη και θεότητα». Αλλά και το «ζήλεψα τους ανόμους, βλέποντας την ειρήνη των αμαρτωλών» μου φαίνεται ότι έχει παραφραστεί από τον Πλάτωνα μέσω του: «ο ίδιος λόγος θα ίσχυε για σένα και για εκείνους τους οποίους εσύ, βλέποντάς τους να γίνονται από μικροί μεγάλοι διαπράττοντας ανόσια έργα ή κάνοντας κάτι παρόμοιο, νόμισες ότι έγιναν από άθλιοι ευδαίμονες». Και όλα τα άλλα που έχουν λεχθεί παρομοίως με αυτά στα κείμενα των Εβραίων, προηγήθηκαν της εκτενώς αναπτυγμένης ερμηνείας του Πλάτωνα.

Θα προσέθετα σε αυτούς και τον δικό μας Ιώβ, αν δεν γνώριζα ότι βρίσκεσαι και θα βρίσκεσαι, συν Θεώ, πολύ μακριά από τα δικά του πάθη. Νομίζω ότι με αυτά τα λόγια παρηγορείς τον εαυτό σου, ω θεία και ιερή κεφαλή, και ότι, θεραπεύοντας έτσι τον εαυτό σου, αφενός ο ίδιος θα ανακουφιστείς και αφετέρου θα ευφράνεις εμάς, τους επαινέτες και τους αφοσιωμένους φίλους σου, χωρίς να λυγίζεις καθόλου από την ασθένεια, ούτε, όπως λέει ο θείος Δαβίδ, να σκανδαλίζεσαι από την ειρήνη των αμαρτωλών και την ευημερία του βίου τους. Αντιθέτως, μάλλον καθαίρεσαι, αν είναι θεμιτό να πει κανείς κάτι τέτοιο για εσένα, και μετατρέπεις την ασθένεια σε ύλη αρετής.

Η΄. Καλώ και την άλλη μερίδα στην πανήγυρη, όσους ομολογούν μεν τον Θεό των όλων, και μέχρι αυτού του σημείου οι λογισμοί τους είναι υγιείς, δεν εμβαθύνουν όμως στους λόγους της θείας πρόνοιας, η οποία πολλές φορές μέσα από αντίξοες καταστάσεις οικονομεί τα πράγματα προς το βέλτιστο και με την αγαθότητά της προκαλεί τη διόρθωση. Αντιθέτως, εξαιτίας της πενίας της ψυχής και της ελαφρότητάς τους, όταν ο ασεβής υπερηφανεύεται, πυρπολούνται και εξάπτονται, μη αντέχοντας την ειρήνη των αμαρτωλών, όπως λέει ο ψαλμός, ούτε υπομένοντας τη βουλή του Θεού και επιδεικνύοντας μακροθυμία μέχρι το τέλος· αλλά, όντας πάντοτε δούλοι των παρόντων και των ορατών, με τέτοιου είδους θαύματα στερεώνονται στην αλήθεια.

Πώς διέρρευσε και χάθηκε από τα χέρια μας ο πλούτος της αγάπης; Εμείς πτωχεύουμε ως προς την αγάπη και οι εχθροί υπερηφανεύονται για τα δικά μας αγαθά. «Εζήλωσα ἐπὶ τοῖς ἀνόμοις»· έτσι λέει ο ψαλμωδός, εγώ όμως, παραφράζοντας ελαφρώς το ρητό, θα το αναγνώσω ως εξής: εζήλωσα επί τοις ανομοίοις, ζήλεψα βλέποντας την ειρήνη των αμαρτωλών· εκείνοι συσπειρώνονται μεταξύ τους και εμείς διαχωριζόμαστε ο ένας από τον άλλον, εκείνοι συνασπίζονται και εμείς διαλύουμε τον δικό μας συνασπισμό. Ο λωποδύτης των ψυχών, αφού έκλεψε το δικό μας κτήμα, το πήρε και το έριξε στους εχθρούς της αλήθειας, όχι για να ευεργετήσει εκείνους –αυτό ας μην το νομίσει κανείς, (διότι ο εφευρέτης των κακών δεν μπορεί να γίνει ευεργέτης)– αλλά για να τους κάνει χειρότερους μέσα από την ομοψυχία τους στο κακό. Αλλά «τι δουλειά έχω εγώ να κρίνω τους έξω;» λέει εκείνος που το έγραψε· εγώ όμως, πώς να αντέξω χωρίς δάκρυα την αποξένωση των αδελφών; Πώς έφυγε, εγκαταλείποντας την πατρική περιουσία, αυτός ο νεότερος αδελφός; Σαν ένας άλλος από εκείνον που αναφέρεται στο Ευαγγέλιο, έστω κι αν υποκρύπτει κάτω από τα γεράματα του σώματος τη νεότητα της ψυχής του, πώς αναχώρησε σε μακρινή χώρα, δραπετεύοντας από την πίστη; Πώς χάθηκε κι αυτός, μοιράζοντας στη μέση την πατρική περιουσία, με το να καταβιβάσει τα υψηλά δόγματα σε ταπεινά και χοιρώδη νοήματα, κατασπαταλώντας τον πλούτο του στις πόρνες των αιρέσεων; Διότι πόρνη είναι η αίρεση, η οποία γοητεύει με απατηλές ηδονές.

Ψαλμός του Ασάφ. Έπαυσε, λέγει, η προφητεία να ομιλεί περί του Χριστού, αλλά τώρα ο λόγος αφορά την παράνομη συναγωγή· διότι Ασάφ ερμηνεύεται ως συναγωγή. «Ως αγαθός»· Διότι, ενόσω ο λαός των Ιουδαίων ήταν ευθύς, ο Θεός τους προσέφερε πολλά αγαθά ως αγαπημένους του. «Εμού δε»· Της συναγωγής, δηλαδή του λαού. Διότι κλονίστηκαν από φοβερό κλύδωνα, δηλαδή όχι ελάχιστα. «Παρά λίγο»· Διότι η συναγωγή παρεξέκλινε από τη δίκαιη οδό (της δικαιοσύνης), απιστώντας στον Θεό. «Διότι εζήλωσα»· Επειδή η συναγωγή ζήλεψε τους δαίμονες. «Την ειρήνη»· Διότι, βλέποντας τους δαίμονες να αγάλλονται με τις θυσίες, τους μιμήθηκε. «Διότι δεν υπάρχει»· Διότι δεν δύνανται [πλέον] οι Ιουδαίοι να αναστηθούν, έχοντας υποστεί τρομερή πτώση. «Και στερέωμα»· Διότι εδραιώθηκε η απειλή εναντίον τους, καθώς μαστιγώθηκαν με τη γέεννα. «Στους κόπους»· Διότι δεν έπραξαν έργο πιστών ανθρώπων, αλλά των δαιμόνων. Γι' αυτόν τον λόγο δεν θα θεωρηθούν άξιοι (δεν θεωρήθηκαν) ανθρώπινης τιμωρίας, αλλά εκείνης που υπερβαίνει τα ανθρώπινα και είναι αθεράπευτη (ανείκαστη). «Γι' αυτό επικράτησε»· Διότι δεν υποχώρησαν μέχρι τέλους από το να πράττουν την ανομία τους (έπραξαν την ανομία μέχρι τέλους). «Περιβλήθηκαν»· Διότι την αδικία και την ασέβειά τους, την οποία διέπραξαν ενάντια στον Θεό, την ενδύθηκαν σαν ιμάτιο. «Θα εξέλθει»· Τέλεια, δηλαδή παχειά· διότι την έπραξαν από καρδιάς και από ψυχής. «Διήλθαν»· Ακολουθώντας την καρδιά τους <και> σχεδιάζοντας κακά.

Προς τον Πρίμο, μοναχό. 1635. Υπάρχει, ω σοφέ, και πόλεμος ευσεβής και ειρήνη πιο οδυνηρή από κάθε αδιάλλακτη μάχη, σύμφωνα με το «Ζήλεψα τους ανόμους, βλέποντας την ειρήνη των αμαρτωλών.» Διότι οι ληστές συνάπτουν ανακωχή μεταξύ τους όταν οπλίζονται εναντίον εκείνων που δεν αδικούν κανέναν, και οι λύκοι συγκεντρώνονται σε αγέλη όταν διψούν για αίμα· και ο μοιχός ειρηνεύει με τη μοιχαλίδα, και ο πόρνος με την πόρνη. Μην νομίζεις, λοιπόν, ότι η ειρήνη είναι παντού καλό πράγμα. Διότι πολλές φορές είναι χειρότερη από κάθε ακήρυχτο πόλεμο. Διότι, όταν κάποιος ειρηνεύει με εκείνους που κραυγάζουν εναντίον της Θείας Πρόνοιας και συνάπτει συμφωνία με αυτούς που με τον αισχρό τους βίο επιβουλεύονται και λυμαίνονται την κοινή κοινωνία, αυτός βρίσκεται πάρα πολύ μακριά από τους νόμους της ειρήνης. Γι' αυτό και ο Παύλος έγραφε: «Αν είναι δυνατόν, όσο εξαρτάται από εσάς, να ειρηνεύετε με όλους τους ανθρώπους.» Διότι γνώριζε πολύ καλά ότι υπάρχουν περιπτώσεις όπου αυτό δεν είναι δυνατόν.

Εμείς όμως, αν κάνουμε μια ή δύο φορές κάτι καλό ή προσευχηθούμε, χαλαρώνουμε, θεωρώντας ότι έχουμε εκπληρώσει τα πάντα. «Και συνέβη», λέει, «εκείνη την ημέρα, να έλθουν οι άγγελοι του Θεού για να παραστούν ενώπιόν Του, και ήλθε μαζί τους και ο διάβολος, αφού περιήλθε τη γη και περπάτησε σε όλη την υπ' ουρανόν». «Και είπε ο Κύριος προς τον διάβολο: Από πού έρχεσαι; Και αποκριθείς ο διάβολος είπε στον Κύριο: Έρχομαι, αφού περιήλθα τη γη και περπάτησα στην υπ' ουρανόν». Ανοίγει λοιπόν το θέατρο, στο στάδιο σύρεται ο αθλητής. Διότι, για να μην πει κανείς αυτά που είπε ο διάβολος: «Μήπως δωρεάν σε σέβεται ο Ιώβ;», ο Θεός αποστομώνει όχι μόνο τον διάβολο, αλλά μέσω εκείνου και τους δικούς του ζηλωτές. «Ναι, ήταν δίκαιος, αληθινός, θεοσεβής· αλλά αυτό δεν είναι σπουδαίο», λέει, «δεν υπέστη κανέναν πειρασμό, ούτε καταιγίδα ούτε ναυάγιο. Δείξε μου τον μέσα στη φτώχεια, δείξε μου τον μέσα στις συμφορές. Αν όμως, ενώ ευημερούσε και ήταν πλούσιος, ήταν ευσεβής, τι το σπουδαίο;» Και όμως, είναι σπουδαίο αυτό, άνθρωπε, και δεν είναι λιγότερο δόκιμος αυτός που είναι ευσεβής έχοντας πλούτο, από εκείνον που πράττει το ίδιο ευρισκόμενος σε φτώχεια. Άκουγε τον προφήτη να λέει: «Διότι φθόνησα τους ανόμους, βλέποντας την ειρήνη των αμαρτωλών», και πάλι: «Στους κόπους των ανθρώπων δεν συμμετέχουν, και μαζί με τους άλλους ανθρώπους δεν μαστιγώνονται· γι' αυτό τους κυρίευσε η υπερηφάνεια ως το τέλος».

Γι' αυτό και αυτός αλλού έλεγε: Παραλίγο να παρεκκλίνουν τα βήματά μου, επειδή φθόνησα τους ανόμους. Και ένας άλλος πάλι: Γιατί η οδός των ασεβών προοδεύει; Και ο Ιώβ, επίσης, πολλά παρόμοια διερωτάτο. Αλλά τότε, επειδή βρίσκονταν σε πιο ατελή πνευματική κατάσταση, αυτά έλεγαν όσοι τα έλεγαν, και αυτά αναζητούσαν όσοι τα αναζητούσαν· τώρα όμως, δεν είναι άξιος καμίας συγγνώμης εκείνος που ταράζεται από αυτά, αφού έμαθε να σκέπτεται με τόσο πνευματικό τρόπο, αποδέχθηκε τέτοιες διδασκαλίες για τα μέλλοντα, διδάχθηκε σαφέστερα τον λόγο περί γέεννας και περί βασιλείας, και ότι ο καθένας θα λάβει εκεί την ανταπόδοση που του αξίζει. Ο δίκαιος Θεός ερευνά καρδιές και νεφρούς. Η βοήθειά μου προέρχεται από τον Θεό, ο οποίος σώζει τους ευθείς στην καρδιά.

Γ΄. Κάποιος άλλος λοιπόν, που δεν είναι ιδιαίτερα εκπαιδευμένος σε αυτήν, δες πώς χωλαίνει και ταράζεται. Διότι, παρόλο που ο Δαβίδ λέει εκείνον τον ψαλμό, δεν τον λέει εξ ιδίου προσώπου, αλλά διηγούμενος τα πάθη όσων χωλαίνουν, έλεγε τα εξής: «Πόσο αγαθός είναι ο Θεός προς τον Ισραήλ, σε όσους έχουν ευθεία καρδιά! Εμένα όμως, παρά λίγο να κλονιστούν τα πόδια μου, παρά λίγο να ολισθήσουν τα βήματά μου»· χωρίς να μιλά για πόδια και βήματα, αλλά για λογισμούς που χωλαίνουν. Και προσθέτει την αιτία, λέγοντας: «Επειδή φθόνησα τους ανόμους», δηλαδή, επειδή έβλεπε τους βαρβάρους να ευημερούν, ενώ την κατάσταση των Ιουδαίων ταπεινωμένη. Και ποιο αναφέρει ότι είναι το είδος αυτής της χωλείας;

Διότι προς τέτοιου είδους ανθρώπους ο μακάριος Παύλος με αγανάκτηση έλεγε: «Αλήθεια, ω άνθρωπε, εσύ ποιος είσαι που ανταπαντάς στον Θεό; Μήπως θα πει το πλάσμα σε εκείνον που το έπλασε, Γιατί με έφτιαξες έτσι;». Και ενώ εγώ έφερα το παράδειγμα των παιδιών, εκείνος έθεσε ένα πολύ ανώτερο από αυτό, το παράδειγμα του κεραμέα και του πηλού που πλάθεται από αυτόν. Διότι, όπως ακριβώς ο πηλός ακολουθεί εκεί όπου τον οδηγούν τα χέρια εκείνου που του δίνει μορφή, έτσι και ο άνθρωπος πρέπει να ακολουθεί εκεί όπου προστάζει ο Θεός, και όσα του επιφέρει, αυτά πρέπει να τα δέχεται με ευχαριστία, χωρίς να αντιλέγει σε τίποτα και χωρίς να περιεργάζεται για να μάθει τον λόγο. Διότι αυτά δεν είναι ανεξήγητα μόνο σε εμάς, αλλά ήταν και στους αγίους και θαυμαστούς εκείνους άνδρες που έζησαν πριν από εμάς. Ο μεν Ιώβ έλεγε: «Γιατί ζουν οι ασεβείς, και γερνούν μέσα στον πλούτο;» και τα εξής. Ο δε μακάριος Δαβίδ: «Παρά λίγο να γλιστρήσουν τα βήματά μου, διότι φθόνησα τους ανόμους, βλέποντας την ευημερία των αμαρτωλών· επειδή δεν υπάρχει αγωνία στον θάνατό τους, και υπάρχει σταθερότητα στη μάστιγά τους· δεν συμμετέχουν στους κόπους των ανθρώπων, και δεν μαστιγώνονται μαζί με τους άλλους ανθρώπους». Και μετά από αυτόν, ο Ιερεμίας έλεγε: «Δίκαιος είσαι, Κύριε, όμως θα συζητήσω μαζί σου για τις κρίσεις σου. Γιατί ευημερεί η οδός των ασεβών;».

Ψαλμός οβ'. Έλαβαν τέλος οι ύμνοι του Δαβίδ, υιού του Ιεσσαί. Ψαλμός του Ασάφ. «Πόσο αγαθός είναι ο Θεός του Ισραήλ προς αυτούς που έχουν ευθεία καρδιά». Αν και εκ φύσεως είναι αγαθός, δεν είναι ωστόσο αγαθός προς όλους, αλλά «προς αυτούς που έχουν ευθεία καρδιά». Διότι απέναντι στους διεστραμμένους ακόμη και η ίδια η ευθύτητα διαστρέφεται. «Εμένα όμως παρά λίγο να σαλευθούν τα πόδια μου, παρά λίγο να γλιστρήσουν τα βήματά μου». Για ποια αιτία; «Διότι ζήλεψα τους ανόμους, βλέποντας την ειρήνη των αμαρτωλών». Επειδή λοιπόν είναι άνομοι και αμαρτωλοί, μην τους ζηλεύεις· διότι σε λίγο θα δεις την ειρήνη τους να μεταβάλλεται σε ζάλη και ταραχή. «Διότι δεν υπάρχει ανάταση στον θάνατό τους και στήριγμα στη μάστιγά τους». Και πράγματι έτσι έχουν τα πράγματα· σε όποιους δεν παρίσταται η ανάταση, δηλαδή η ενθύμηση του θανάτου, εκεί η ανομία και η αμαρτία επιπολάζει παντοτινά. «Δεν συμμετέχουν στους κόπους των ανθρώπων, και δεν θα μαστιγωθούν μαζί με τους ανθρώπους». Επειδή, λέει, οι κόποι τους δεν είναι ανθρώπινοι, αλλά δαιμονικοί, ούτε μαζί με τους ανθρώπους, αλλά μαζί με τους δαίμονες θα μαστιγωθούν. «Γι' αυτό τους κυρίευσε ολοκληρωτικά η υπερηφάνεια».

Παρακαλώ δε, άγιοι αδελφοί μου, μέτοχοι της επουράνιας κλήσεως, πρώτα μεν να μνημονεύετε εμένα τον ταπεινό, προσευχόμενοι να αποδειχθώ στην πράξη αντάξιος αυτών που λέω, χωρίς να υποχωρώ καθόλου απέναντι στις αόρατες και τις ορατές προσβολές, έπειτα να προσέχετε τον εαυτό σας και τον προκείμενο αγώνα, και να μην καταφλέγεστε στους λογισμούς σας λόγω έλλειψης συνέσεως κατά την εξέλιξη των πραγμάτων, τα οποία κυβερνώνται από την πρόνοια με τρόπο βαθύ και ανέφικτο για την ανθρώπινη διάνοια. Μη πάθετε αυτό που ψάλλετε: «παρά λίγο να κλονιστούν τα πόδια μου, παρά λίγο να γλιστρήσουν τα βήματά μου, διότι ζήλεψα τους ανόμους, βλέποντας τούτο και εκείνο», αλλά μάλλον να ακούτε τον Κύριο που λέει: «περίμενέ με έως την ημέρα της αναστάσεώς μου», και ότι «όποιος υπομείνει μέχρι τέλους, αυτός θα σωθεί».