Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 73:22

Αφού σωθούν, λέει, εκείνοι που είναι άξιοι της σωτηρίας, ο πτωχός τω πνεύματι, δηλαδή ο χορός των αποστόλων, σύμφωνα με το «Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι», αναπέμπει σε εσένα τις πρέπουσες δοξολογίες. Ανάστηθι, Θεέ, δίκασε τη δίκη σου. Ικετεύοντας, εγείρει τον Θεό για την τιμωρία εκείνων που εξαπάτησαν τον λαό. Θυμήσου τον ονειδισμό σου.

Ανάστα, ο Θεός, δίκασε τη δίκη σου, θυμήσου τους ονειδισμούς εναντίον σου, οι οποίοι προέρχονται από τον άφρονα όλη την ημέρα. Μην ξεχάσεις τη φωνή των εχθρών σου· η υπερηφάνεια εκείνων που σε μισούν ανεβαίνει διαρκώς. Επειδή δεν αδικηθήκαμε εμείς, αλλά εσύ· διότι εσένα ονείδισε ο εχθρός, και λαός άφρων προκάλεσε το όνομά σου· για τον λόγο αυτόν ανάστηθι, ο Θεός, και δίκασε τη δίκη σου. Σύμφωνα δε με τον Σύμμαχο: Στάσου, Θεέ, γίνε πρόμαχος της μάχης σου και θυμήσου τον ονειδισμό σου από τον άφρονα καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας. Μην ξεχάσεις τη φωνή των πολεμίων σου, δηλαδή εκείνων που σε αντιμάχονται, η οποία ανεβαίνει αδιαλείπτως.

Και μέχρι αυτό το σημείο φθάνει ο λόγος, παρακαλώντας τον Θεό να εγερθεί και να κρίνει την υπόθεσή του, να θυμηθεί τον χλευασμό των αφρόνων, και να μην παραδώσει στη λήθη τις φωνές των εχθρών και την αλαζονεία εκείνων που διαρκώς επαίρονται. Όμως, δεν επισυνάπτεται σε αυτά στη συνέχεια κάποια ευνοϊκότερη απάντηση, ούτε υπόσχεση αγαθών για όσους δεήθηκαν, πράγμα που μπορεί κανείς να βρει σε άλλες περιπτώσεις. Γι' αυτό, ήδη από την αρχή ο λόγος προκαθόρισε για τα αναφερόμενα πρόσωπα την απόρριψη μέχρι τέλους, και παντού επισύναπτε το «έως τέλους» στην προφητεία των δεινών. Ορμώμενος από αυτό και ο θείος Απόστολος, γράφοντας γι' αυτούς έλεγε: «Έφθασε δε σε αυτούς η οργή έως τέλους».

«και άφρων λαός» Ο λαός των Ιουδαίων λέγοντας: εμείς δεν έχουμε βασιλιά παρά μόνο τον Καίσαρα. «μη παραδώσεις» Την ψυχή του λαού [που προέρχεται από τα έθνη] μην την εγκαταλείψεις στους δαίμονες, ώστε να υποτάσσεται σε αυτούς. «των ψυχών» Διότι τα έθνη ήταν φτωχά από θεοσέβεια, γι' αυτό ο Θεός κατέστησε τα έθνη λαό περιούσιο, ευάρεστο σε Αυτόν. «επίβλεψον» Κοίταξε τον λαό σου, προς τους οποίους συνήψες τη διαθήκη σου εξαιτίας των πατέρων τους· πώς, λησμονώντας την, την αθέτησαν. «ότι επληρώθησαν» Σκοτίστηκαν τα παιδιά των αιρετικών και των Ελλήνων (ειδωλολατρών) και δημιούργησαν για τον εαυτό τους άνομες εκκλησίες. «μην αποστραφεί» Ο λόγος είναι μεταφορικός· ας αποστραφεί, λέει, ο διάβολος, ταπεινωμένος και κατροπιασμένος, για όσα μηχανεύτηκε. «φτωχός» Ο Χριστός· διότι και τα δύο τα ανέλαβε εκουσίως [ο Σωτήρας]· επειδή Αυτός δοξάζει το όνομα του Πατέρα αληθινά· εδόξασα, λέει, και πάλι θα δοξάσω. «Ανάστα, ο Θεός» Αναφέρεται μεν στη δική του ανάσταση, μέσω της οποίας καταδικάστηκαν οι Ιουδαίοι· αναφέρεται δε και στη μέλλουσα παγκόσμια κρίση. «θυμήσου» Διότι τότε θα θυμηθεί ο Θεός [τον λαό] των Ιουδαίων, πώς με αφροσύνη χλεύαζαν τον Χριστό πάνω στον σταυρό την ημέρα του πάθους. «μην ξεχάσεις» Τότε, [λέει,] όταν πρόκειται να αποδώσεις στον καθένα [σύμφωνα με τα έργα του], τότε θυμήσου αυτούς που σε δοξολογούν και όρισε σε αυτούς τον μισθό, ως ελεήμων.

Αν σέβομαι τις εικόνες των ψευδώνυμων θεών, πώς δοξάζω, επαινώ και τελώ εορτές για τους τρεις παίδες που άθλησαν στη Βαβυλώνα και δεν προσκύνησαν τη χρυσή, ειδωλολατρική εικόνα; Αλλά όντως είναι μεγάλη η πώρωση των ανόμων, μεγάλη η τύφλωση. Ω Ιουδαίε, μεγάλη είναι η αναίδειά σου και η ασέβεια· αληθινά η αλήθεια αδικείται από εσένα. «Ανάστηθι, Θεέ, δίκασε τη δίκη σου»· κρίνε και δίκασε υπέρ ημών απέναντι σε ένα έθνος όχι όσιο, αλλά ανόσιο και αλλότριο, που σε παροργίζει διαπαντός.

«Ας μην αποστραφεί ταπεινωμένος και καταντροπιασμένος» αυτός που έχει εναποθέσει την ελπίδα του σε σένα· «ο φτωχός και ο πένης θα αινέσουν το όνομά σου»· ενώ τους πλουσίους οι μέριμνες του πλούτου συχνά τους κατευθύνουν προς τη λήθη του Θεού. «Ανάστα, Θεέ, δίκασε την υπόθεσή σου· και μην ξεχάσεις τη φωνή των ικετών σου· θυμήσου τον ονειδισμό που δέχεσαι από τον άφρονα λαό όλη την ημέρα». Διότι δικός σου είναι ο δικός μου ονειδισμός. «Η αλαζονεία αυτών που σε μισούν υψώθηκε διαπαντός», δηλαδή, προς το χειρότερο αυξάνεται η μανία των θεομίσητων.