Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 74:10

Εγώ δε θα αγαλλιώ εις τον αιώνα, θα ψάλλω στον Θεό του Ιακώβ. Επειδή, λέει, όταν μεταλάβω το ποτήριο της ζωής, ευφροσύνη θα μου δοθεί από αυτό. Και όλα τα κέρατα των αμαρτωλών θα τα συντρίψω. Εάν, με την ταπείνωση των αμαρτωλών υψώνεται το κέρας, είναι προφανές ότι και με την ανύψωση των αγίων, θα συντριβούν τα κέρατα των αμαρτωλών. Και ποιοι θα μπορούσαν να είναι οι αμαρτωλοί αν όχι οι πονηροί δαίμονες που αντιτίθενται στους ανθρώπους του Θεού; Και θα υψωθεί το κέρας του δικαίου. Ως κέρας, βέβαια, εννοεί τη βασιλεία, δηλαδή την εξουσία. Όταν λοιπόν, λέει, λάβουν την ισχύ οι δίκαιοι, αφού δηλαδή αφανιστούν οι πονηρές δυνάμεις, τότε ακριβώς θα φανερωθούν και τα θαυμάσια του Θεού. Γι' αυτό και αρχίζοντας τον ψαλμό έλεγε: Θα διηγηθώ τα θαυμάσιά σου, όταν βρω τον κατάλληλο καιρό.

«Μην υψώνετε ψηλά το κέρας σας, μη λαλείτε αδικία εναντίον του Θεού». Στη συνέχεια, από το ίδιο το πρόσωπο του Χριστού, προσθέτει το εξής: «Εγώ όμως θα αναγγέλλω αιώνια, θα ψάλλω στον Θεό του Ιακώβ. Και θα συντρίψω όλα τα κέρατα των αμαρτωλών, και θα υψωθούν τα κέρατα του δικαίου».

Διότι πρέπει αυτός να βασιλεύει, μέχρις ότου θέσει όλους τους εχθρούς κάτω από τα πόδια του. Ως έσχατος εχθρός καταργείται ο θάνατος. Διότι σε εκείνο το τέλος, όσοι κατά τον παρόντα αιώνα νίκησαν τον καλόν αγώνα θα επιτύχουν την άφθαρτη ζωή· πράγμα το οποίο βεβαίως παρουσιάζει στο τέλος και ο προκείμενος λόγος λέγοντας: «Και όλα τα κέρατα των αμαρτωλών θα συντρίψω, και θα υψωθούν τα κέρατα του δικαίου».

Πώς όμως, επιπλέον όλων αυτών, προσθέτει: «Εγώ δε θα αναγγέλλω εις τον αιώνα, θα ψάλλω στον Θεό του Ιακώβ, και θα συντρίψω όλα τα κέρατα των αμαρτωλών»; Πρόσεξε, λοιπόν, μήπως δι' αυτών ο μονογενής Λόγος του Θεού διδάσκει τις δικές του ενέργειες, ενώ αναπτύσσει τη θεολογία περί του Πατρός. Λέει, λοιπόν: «Θα διηγηθώ τα θαυμάσιά σου, όταν λάβω καιρό». Ο μεν Ακύλας λέει: «Όταν λάβω συνταγές»· ο δε Σύμμαχος: «Όταν λάβω τη συναγωγή». Και μου φαίνεται ότι έχει λεχθεί εύστοχα το «Όταν λάβω συνταγές» ή «τη συναγωγή».

Εγώ, λοιπόν, θα αναγγέλλω εις τον αιώνα, θα ψάλλω στον Θεό του Ιακώβ. Όλα όσα προαναφέρθηκαν τα είπα στους παρανομούντες, και τα διεμήνυσα σε όλους δίνοντας τη μαρτυρία μου. Εγώ, λοιπόν, που προηγουμένως είπα: «Θα διηγηθώ τα θαυμάσιά σου, όταν βρω τον κατάλληλο καιρό»· και πάλι λέγοντας: «Εγώ θα κρίνω με ευθύτητα»· και ξανά λέγοντας: «Εγώ στερέωσα τους στύλους της»· αφού κήρυξα και προειδοποίησα με μαρτυρία τους αμαρτωλούς για τα προλεχθέντα, και αφού δίδαξα τον λόγο περί της κρίσεως σε όλους, τι θα πράξω; Εις τον αιώνα θα ψάλλω στον Θεό του Ιακώβ. Διότι αναγνωρίζω ως Πατέρα μου Εκείνον που έγινε Θεός του θεοφιλούς, και σε Εκείνον θα ψάλλω, και σε Εκείνον θα αναγγείλω τα δικά μου κατορθώματα. Έπειτα, αφού λάβω κατ' αυτόν τον τρόπο από τον Πατέρα την εξουσία να κρίνω, θα συντρίψω όλα τα κέρατα των αμαρτωλών· μολονότι τους επέτρεψα να επαίρονται κατά τον καιρό που έπρεπε να χρησιμοποιηθεί η ανοχή, η μακροθυμία και η χρηστότητα· πλην όμως, στο τέλος, θα συντρίψω τα κέρατά τους που υψώθηκαν υπερήφανα εναντίον του Θεού· και αντιθέτως, θα υψώσω τα κέρατα του δικαίου, επειδή ήταν ταπεινωμένα.

«τούτον ταπεινοί» Στην κρίση ταπεινώνει τους αμαρτωλούς, επειδή δεν μετανόησαν, και υψώνει τους δικαίους, επειδή έζησαν ενάρετα. Κατανόησέ το δε αυτό ως ταπείνωση του διαβόλου και ανύψωση του ανθρώπου. «ότι ποτήριον» Λέει για τον διάβολο ότι ήταν γεμάτος από τη δόξα του Θεού, και «κεράσματος» επειδή είχε αναμειχθεί με την αρχαγγελική αξία, δηλαδή ήταν ενωμένος με αυτήν. «και έκλινεν» Εξαιτίας της υπερηφάνειας και της αλαζονείας μεταβλήθηκε από αρχάγγελος σε διάβολο. «πλην ο τρυγίας» Διότι το κατακάθι του παρέμεινε ως κάτι άχρηστο, το οποίο μέχρι σήμερα ανατρέπει τους πάντες. «και πίονται πάντες» Όσοι ακολουθούν (ή ακολούθησαν) το θέλημά του· διότι αυτοί πίνουν τη δική του αλαζονεία. Επειδή για αυτόν έχει γραφτεί: «αλίμονο σε εκείνον που ποτίζει (σε όσους ποτίζουν) τον πλησίον του (τους) με θολερή ανατροπή». «εγώ δε αγαλλιάσομαι» Ο πιστός και κατά Θεόν άνθρωπος αγαλλιάζεται εν τω Θεώ και ψάλλει στον Θεό· διότι ως Ιακώβ νοείται ο Χριστός. «και πάντα τα κέρατα» Εννοεί τη δύναμη των δαιμόνων· διότι το κέρας νοείται ως ισχύς. Διότι οι δαίμονες έχασαν κάθε ισχύ [από την παρουσία του Χριστού]. «και υψωθήσεται» Η δύναμη του Χριστού, που είναι ο σταυρός. Διότι ο σταυρός είναι το ακαταμάχητο κέρας των δικαίων.

Εγώ όμως θα αγάλλομαι στον αιώνα, θα ψάλλω στον Θεό του Ιακώβ· «και όλα τα κέρατα των αμαρτωλών θα συντρίψω», δηλαδή την ασεβέστατη εξουσία των ασεβών βασιλέων, «και θα υψωθεί το κέρας του δικαίου» και αληθινού βασιλέως Θεού και Υιού του Θεού.