Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 75:1

Εις το τέλος, εν ύμνοις, Ψαλμός του Ασάφ, ωδή προς τον Ασσύριο. ΟΕ΄. Υπόθεση. Και αυτός ο ψαλμός πραγματεύεται το ίδιο θέμα με τον προηγούμενο· διότι και αυτός διηγείται τα περί του θείου δικαστηρίου. Γνωστός είναι ο Θεός στην Ιουδαία, και στον Ισραήλ είναι μέγα το όνομά του. Ως Ιουδαία και ως Ισραήλ εδώ εννοεί την ψυχή που έχει γνωρίσει τον Θεό· διότι αυτή είναι η αληθινή Ιουδαία και ο αληθινός Ισραήλ.

Και από αυτούς, εκείνοι μεν που έχουν την επιγραφή «Εις το τέλος, ψαλμός τω Ασάφ» είναι οι εξής: οδ΄, οε΄, οστ΄, οθ΄, π΄· εκείνοι δε που έχουν μόνο την επιγραφή «Ψαλμός τω Ασάφ», είναι οι εξής: οβ΄, οη΄, πα΄· εκείνος με το «Εν ύμνοις», ο οε΄· εκείνοι με το «Ωδή ψαλμού τω Ασάφ», οι οθ΄, πβ΄· εκείνοι με το «Συνέσεως», οι ογ΄, οζ΄· εκείνος με το «Υπέρ των ληνών», ο π΄· εκείνος με το «Υπέρ των αλλοιωθησομένων», ο οθ΄· εκείνος με το «Ψαλμός ωδής», ο οδ΄· εκείνοι δε που έχουν την επιγραφή «Αλληλούια», είναι οι εξής: ρδ΄, ρε΄, ρστ΄, ρι΄, ρια΄, ριβ΄, ριγ΄, ριδ΄, ριε΄, ριστ΄, ριζ΄, ριη΄, ρλδ΄, ρλε΄, ρμε΄, ρμστ΄, ρμζ΄, ρμη΄, ρμθ΄, ρν΄. Από αυτούς, την επιγραφή «Αγγαίου και Ζαχαρίου» έχουν οι ρμε΄, ρμζ΄, ρμη΄. Εκείνοι δε που έχουν την επιγραφή «Τοις υιοίς Κορέ» είναι οι εξής: μα΄, μγ΄, μδ΄, με΄, μστ΄, μζ΄, μη΄, πγ΄, πδ΄, πστ΄, πζ΄. Και από αυτούς πάλι, εκείνοι μεν που έχουν την επιγραφή «Εις το τέλος τοις υιοίς Κορέ» είναι οι εξής: μα΄, μγ΄, μδ΄, μη΄, πγ΄, πδ΄· εκείνοι δε με το «Εις το τέλος υπέρ των υιών Κορέ», οι με΄, μστ΄· εκείνοι με το «Ψαλμός ωδής τοις υιοίς Κορέ», οι μζ΄, πστ΄, πζ΄· εκείνος με το «Συνέσεως Αιθάμ τω Ισραηλίτη», ο πη΄· εκείνοι με το «Εις το τέλος, τω Ιδιθούμ ωδή», οι λη΄, ξα΄. Εκείνοι δε με την επιγραφή «Των αναβαθμών», είναι όλοι ωδές, και είναι οι εξής: ριθ΄, ρκ΄, ρκα΄, ρκβ΄, ρκγ΄, ρκδ΄, ρκε΄, ρκστ΄, ρκζ΄, ρκη΄, ρκθ΄, ρλ΄, ρλα΄, ρλβ΄, ρλγ΄. Και από αυτούς, εκείνος με την επιγραφή «Τω Σαλομών» είναι ο ρκστ΄· ενώ με την επιγραφή «Τω Δαβίδ» είναι οι ρλ΄, ρλα΄, ρλβ΄. Αυτή, λοιπόν, είναι η διαίρεση των επιγραφών που υπάρχουν στους ψαλμούς.

Ο νεʹ, Όταν τον συνέλαβαν οι αλλόφυλοι στη Γεθ· ο νστʹ, Όταν αυτός διέφευγε από το πρόσωπο του Σαούλ στο σπήλαιο· ο νηʹ, Όταν έστειλε ο Σαούλ και φύλαξε τον οίκο του, για να τον θανατώσει· ο νθʹ, Όταν πυρπόλησε τη Μεσοποταμία της Συρίας, και τη Συρία Σωβάλ, και επέστρεψε ο Ιωάβ, και πάταξε στην κοιλάδα των Αλών δώδεκα χιλιάδες· ο ξβʹ, Όταν αυτός βρισκόταν στην έρημο της Ιδουμαίας· ο ξεʹ, Της Αναστάσεως· ο ξθʹ, Εις ανάμνηση, για να με σώσει ο Κύριος· ο οʹ, Των υιών του Αδάμ [του Ιωναδάβ] των πρώτων που αιχμαλωτίστηκαν· ο οαʹ, Εις τον Σολομώντα· ο οεʹ, Προς τον Ασσύριο· ο πζʹ, Υπέρ Μαελέθ του αποκριθήναι· ο ϟαʹ, Για την ημέρα του Σαββάτου· ο κγʹ, Της μιας των Σαββάτων· ο ϟβʹ, Για την ημέρα του προσαββάτου, όταν κατοικήθηκε η γη· ϟγʹ, Τετράδι Σαββάτων· ο ϟεʹ, Όταν οικοδομείτο ο οίκος πριν από την αιχμαλωσία· ο ϟστʹ, Όταν η γη του αποκαθίστατο· ο ϟθʹ, Προς εξομολόγηση· ο ραʹ, Προσευχή για τον πτωχό, όταν κυριευθεί από ακηδία, και εκχύσει τη δέησή του ενώπιον του Κυρίου· ο ρμαʹ, Προσευχή, όταν αυτός βρισκόταν στο σπήλαιο· ο ρμγʹ, Προς τον Γολιάθ· ο ρναʹ, Αυτός ο ψαλμός είναι ιδιόγραφος του Δαβίδ, και βρίσκεται εκτός της αρίθμησης, όταν μονομάχησε με τον Γολιάθ.»

Δʹ. Και ο παρών ψαλμός έχει ειπωθεί «Εν ύμνοις»· όχι μόνο αυτό, αλλά τυγχάνει να είναι και ωδή που αναπέμπει εις το τέλος. Περιγράφει δε την ασφάλεια των αποστόλων του Σωτήρος και της Εκκλησίας του, καθώς και τη δική του διαμονή και στάση εν ειρήνη, και την παρουσία του στην Ιουδαία· και πώς η αληθινή του πόλη, και το όρος Σιών, το αληθινό του κατοικητήριο, βρίσκεται πάντοτε εν ειρήνη, χωρίς ποτέ να γίνεται υποχείριο των εχθρών.

Στο τέλος, με ύμνους, ψαλμός του Ασάφ, ωδή ΟΕ΄. Είναι γνωστός στην Ιουδαία ο Θεός, στον Ισραήλ είναι μεγάλο το όνομά του. Ο παρών ψαλμός συγκαταλέγεται σε εκείνους που αναπέμπονται για αγαθό σκοπό. Συμφωνεί δε με τον προηγούμενο, περιέχοντας τους λόγους περί της κρίσεως του Θεού. Αυτό ακριβώς φανερώνει λέγοντας στη συνέχεια: «Από τον ουρανό έκανες να ακουστεί η κρίση, η γη φοβήθηκε και ησύχασε, όταν σηκώθηκε για κρίση ο Θεός, για να σώσει όλους τους πράους της γης». Και σε εκείνον μεν λεγόταν προς τους παράνομους: «Μην υψώνετε το κέρας σας, και μην επαίρετε στο ύψος το κέρας σας»· ενώ στον παρόντα: «Ταράχθηκαν, λέει, οι ασύνετοι στην καρδιά· κοιμήθηκαν τον ύπνο τους, και δεν βρήκαν τίποτε όλοι οι άνδρες του πλούτου». Αυτοί δε ήταν εκείνοι που ύψωναν τα κέρατα. Διδάσκει δε μέσω αυτών ο λόγος ένα βαθύτατο δόγμα, ώστε να γνωρίσουμε ποιος άραγε είναι ο αληθινός Ισραήλ, και ποια είναι σύμφωνα με τον αληθινό λόγο η χώρα του που ονομάζεται Ιουδαία· ποια είναι η αληθινή Ιερουσαλήμ, και ποιο είναι το κατοικητήριο του Θεού. Αυτά τα οικονομά το προφητικό Πνεύμα με υπερβάλλουσα σοφία· αφενός παρέχοντας ευφροσύνη σε όσους ακούν με πιο ταπεινό και ιουδαϊκό τρόπο, μέσω της ομωνυμίας όσων δηλώνονται, αφετέρου διδάσκοντας στους θεωρητικούς τα μαθήματα των θείων δογμάτων.

«Εις το τέλος, εν ύμνοις - Ασσύριον». Τελείωση θα υπάρξει, λέει, των ύμνων του Χριστού από εκείνους που πίστεψαν προερχόμενοι από τη συναγωγή. Διότι ο Ασάφ ερμηνεύεται «συναγωγή», ενώ ο Ασσύριος ερμηνεύεται «αυτός που κατευθύνει», που είναι ο Χριστός ο οποίος κατευθύνει τα πάντα. Γνωστός μεταξύ εκείνων που εξομολογούνται·

Ψαλμός οε'. Εις το τέλος, με ύμνους· ψαλμός του Ασάφ, ωδή προς τον Ασσύριο. «Γνωστός είναι στην Ιουδαία ο Θεός», στην οποία και οι προφήτες μιλούσαν με θείο Πνεύμα. «Στον Ισραήλ είναι μέγα το όνομά του», ενώ τα υπόλοιπα έθνη απέδιδαν τον σεβασμό στα είδωλα· «Έγινε εν ειρήνη ο τόπος του και το κατοικητήριό του στη Σιών». Διότι υπάρχει ειρήνη εκεί όπου κατοικεί ο Θεός, και καμία ταραχή.