Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 75:7

Όσοι δεν δέχθηκαν τον φωτισμό διά του Πνεύματος θα βρεθούν σε ταραχή και κλύδωνα, όταν θα εμφανιστεί το θείο δικαστήριο. Κοιμήθηκαν τον ύπνο τους και δεν βρήκαν τίποτε. Επειδή παρέδωσαν τον βίο τους στην αμέλεια και τη ραθυμία, λέγει, κατά τον καιρό της θείας κρίσεως βρέθηκαν να μην κρατούν τίποτε στα χέρια τους, αυτοί που άλλοτε, στον θνητό βίο, ήταν πλούσιοι. Διότι πώς ήταν δυνατόν να βρουν αυτά για τα οποία δεν εργάστηκαν; Όλοι οι άνδρες του πλούτου στα χέρια τους. Ο δε Σύμμαχος το αποδίδει ως εξής: Όλοι οι άνδρες οι ισχυροί στα χέρια τους. Σε τίποτε δεν τους ωφέλησε, λέγει, η ρώμη των χεριών τους, διά της οποίας προσδοκούσαν να αρπάξουν τον πλούτο των πάντων. Και διδάσκοντας για ποιον λόγο δεν αποκόμισαν καμία ωφέλεια από αυτό, πρόσθεσε: Από την επιτίμησή σου, Θεέ του Ιακώβ, νύσταξαν όσοι επιβαίνουν στα άλογα. Όταν εκδόθηκε, λέγει, η δίκαιη απόφαση εναντίον τους, παραδίδονται σαν σε ύπνο και λήθαργο· δηλαδή, δεν μπόρεσαν να ανανήψουν. Και ποιοι είναι αυτοί παρά όσοι επιβαίνουν στα άλογα;

Ο ίππος έχει αποκλειστεί από τη χρήση των αγίων. Και ούτε ο Ισραήλ, όταν σημείωνε επιτυχίες στους πολέμους, φαίνεται να χρησιμοποίησε ποτέ ιππική δύναμη, ούτε κανείς από τους αγίους αποδέχθηκε προσωπικά τη χρήση των ίππων ως αρμόζουσα. Ο Φαραώ, αντίθετα, χρησιμοποιεί ίππο, και ο υπερήφανος Σεναχηρείμ καυχιέται για την αφθονία των ίππων του. Γι' αυτόν τον λόγο, του μεν Φαραώ τον ίππο και τον αναβάτη τους έριξε στη θάλασσα· του δε Σεναχηρείμ αποκοιμήθηκαν όλοι οι αναβάτες των ίππων. Όθεν και ο νόμος που δόθηκε μέσω του Μωυσή, νομοθετώντας για τους βασιλείς, αναφέρει: «Δεν θα πληθύνει για τον εαυτό του τους ίππους». «Και με το πλήθος της δύναμής του δεν θα σωθεί». Διότι «όταν ασθενώ», λέει, «τότε είμαι δυνατός». Το πλήθος δε της σωματικής δύναμης αποτελεί εμπόδιο για τη σωτηρία του πνεύματος.

Αυτό ακριβώς σημαίνει λέγοντας: «Γνωστός είναι στην Ιουδαία ο Θεός, στον Ισραήλ είναι μεγάλο το όνομά του. Έγινε ειρήνη ο τόπος του και το κατοικητήριό του στη Σιών». Στη συνέχεια παρουσιάζει την πτώση των εχθρών του και των πολεμίων της Εκκλησίας του, λέγοντας τα εξής: «Εκεί συνέτριψε τη δύναμη των τόξων, το όπλο και τη ρομφαία και τον πόλεμο»· και πάλι: «Ταράχθηκαν όλοι οι ασύνετοι στην καρδιά. Αποκοιμήθηκαν τον ύπνο τους, και δεν βρήκαν τίποτα στα χέρια τους όλοι οι άνθρωποι του πλούτου. Από την επιτίμησή σου, Θεέ του Ιακώβ, έπεσαν σε βαθύ ύπνο όλοι όσοι επέβαιναν σε άλογα»· στα οποία επισυνάπτει την ένδοξη παρουσία του Σωτήρα, λέγοντας: «Από τον ουρανό έκανες να ακουστεί η κρίση, η γη φοβήθηκε και ησύχασε, όταν εγέρθηκε ο Θεός σε κρίση, για να σώσει όλους τους βασιλείς της γης».

Εξαιτίας αυτού, εύλογα όσοι είναι πραγματικά ασύνετοι στην καρδιά ταράχθηκαν από την επιτίμηση του Θεού του Ιακώβ· ή, σύμφωνα με τον Σύμμαχο, από την εμβρίμηση. Διότι τότε, καθώς υπήχθησαν στην απόφαση της δικαιοκρισίας του Θεού, θα ταραχθούν εύλογα, επειδή νύσταξαν επιβαίνοντας στους δικούς τους ίππους, δηλαδή στα ακόλαστα σώματά τους· ενώ έπρεπε να γρηγορούν και να νήφουν, ενθυμούμενοι το θείο πρόσταγμα που λέει: «Γρηγορείτε, διότι δεν γνωρίζετε την ημέρα ούτε την ώρα». Αυτοί όμως νύσταζαν και κοιμήθηκαν τον ύπνο τους, παραδομένοι σε όνειρα και φαντάσματα, και χρησιμοποιώντας τα σώματά τους σαν θηλυμανείς ίππους. Όλοι αυτοί, λοιπόν, που άλλοτε μεν ονομάζονταν ασύνετοι στην καρδιά, άλλοτε άνδρες του πλούτου, και τώρα επιβάτες των ίππων, κατά τη διάρκεια μεν της θνητής ζωής νύσταξαν, ή, σύμφωνα με τον Σύμμαχο, έπεσαν σε λήθαργο, παρασυρόμενοι από τον κάρο (βαθιά νάρκη) και τη μέθη της ψυχής· έπειτα δε κοιμήθηκαν τον ύπνο τους, παραδομένοι σε μάταιες φαντασιώσεις· και τελικά, όταν ξύπνησαν, ταράχθηκαν από την επιτίμηση του Θεού του Ιακώβ. Αυτός δε ήταν ο δικός μας Σωτήρας, ο Λόγος του Θεού, για τον οποίο είναι καταγεγραμμένο ότι εμφανίστηκε ως Θεός στον Ιακώβ, και ο οποίος έχει αναλάβει από τον Πατέρα την κρίση των πάντων.

«Εσύ είσαι φοβερός, και ποιος θα σου αντισταθεί; Από τότε είναι η οργή σου». Λέγεται ότι είναι φοβερός για εκείνους που δεν θέλησαν να αποδεχθούν τις ακτίνες του θείου φωτός. Γι' αυτό, προηγουμένως απευθυνόταν στον Θεό λέγοντας: «Εσύ φωτίζεις θαυμαστά από τα αιώνια όρη»· τώρα όμως απευθύνεται στον Ίδιο λέγοντας: «Εσύ είσαι φοβερός, και ποιος θα σου αντισταθεί;». Επομένως, ο Ίδιος τυγχάνει να είναι και πάροχος φωτός και φοβερός· για εκείνους που βρίσκονται στα δεξιά είναι χορηγός φωτός, ενώ για όσους βρίσκονται στα αριστερά είναι φοβερός, στους οποίους μάλιστα θα πει: «Πορευθείτε στο αιώνιο πυρ, το οποίο έχει ετοιμαστεί για τον διάβολο και τους αγγέλους του». Έπειτα, στη συνέχεια προσθέτει: «Από τότε είναι η οργή σου». Και το «από τότε», από πότε δηλαδή, παρά αφότου αποκοιμήθηκαν όσοι ανέβηκαν στα άλογα, και κοιμήθηκαν τον ύπνο τους οι ασύνετοι στην καρδιά;

«Όλοι οι άνδρες»: Διότι έδωσαν αρκετά αργύρια στους στρατιώτες, για να συκοφαντήσουν την ανάσταση του Χριστού, επειδή οι Ιουδαίοι ήταν πλούσιοι, όμως η ελπίδα τους διαψεύστηκε, και μάταια γέμισαν τα χέρια των στρατιωτών με πλούτο. «Από την επιτίμησή σου»: Διότι τότε απονεκρώθηκαν οι στρατιώτες που φρουρούσαν το μνήμα. «Ενύσταξαν»: Αναφέρεται στους Ιουδαίους, οι οποίοι ακολούθησαν τις συμβουλές των δαιμόνων· διότι ως ίππους πρέπει να εννοήσεις τους δαίμονες, καθώς είναι ψευδείς ως προς τη σωτηρία και ορμητικοί στο να κακοποιούν. Διότι και αυτοί χτυπήθηκαν με αορασία (τύφλωση) από τη δύναμη του Χριστού. «Συ είσαι φοβερός»: Διότι το να εναντιώνεται κανείς στον Θεό (Κύριο) είναι τολμηρό, επισφαλές και ολέθριο. «Από την οργή σου»: Διότι από την αρχή ο θυμός του Θεού είναι επάνω τους· επειδή προγνώριζε την ανομία τους. «Από τον ουρανό»: Εννοεί τις σάλπιγγες και τις φωνές, όταν θα έλθει εν δόξη να κρίνει ζώντες και νεκρούς. Διότι αυτή η φωνή θα γίνει ακουστή και στους νεκρούς. «Η γη φοβήθηκε»: Διότι τότε όλη η γη θα καταπτοηθεί από τον φόβο, όταν θα δει την κρίση και θα ησυχάσει, δηλαδή θα υποταχθεί· διότι φοβήθηκε και η γη όταν ο Χριστός παραστάθηκε ενώπιον του Πιλάτου για να κριθεί. «Για να σώσει όλους»: Ως πραείς εννοεί τους ταπεινούς, όσους έζησαν εν ησυχία. Διότι τότε, λαμβάνοντας τον μισθό τους, σώζονται αιωνίως. «Διότι ο λογισμός»: Δηλαδή, οι δίκαιοι εξομολογούνται στον Θεό ακόμη και για τους λογισμούς τους και μόνο.

Όταν δε είδαν οι εγκάθειρκτοι το φως της αϊδίου ζωής, αναφώνησαν λέγοντας: «Εσύ φωτίζεις θαυμαστά από όρη αιώνια». Όρη ονόμαζαν τα στερεώματα του Άδη. Ταράχθηκαν όλοι οι ασύνετοι στην καρδιά· δηλαδή, εξέστησαν οι διαβολικοί άρχοντες: «Αποκοιμήθηκαν τον ύπνο τους και δεν βρήκαν τίποτα». Διότι νεκρώθηκαν από τον Κύριο, και όσα είχαν στα χέρια τους τα έχασαν, και δεν βρήκαν τίποτα. «Από την επιτίμησή σου, Θεέ του Ιακώβ, αποκοιμήθηκαν εκείνοι που επέβαιναν στους ίππους». Ίππους ονομάζει τις ψυχές των κατεχομένων, και αναβάτες τους πονηρούς δαίμονες, τους δαίμονες που ανελέητα βασάνιζαν τις ψυχές των ανθρώπων. Αποκοιμήθηκαν και νεκρώθηκαν. Τότε, όταν είδαν τη σωτηρία των ψυχών και τη δική τους απώλεια, την ελευθερία εκείνων και τη δική τους δουλεία, εκείνους να απελευθερώνονται και τους εαυτούς τους να κρατούνται με άλυτα δεσμά, αναφώνησαν με δυνατή κραυγή: «Εσύ είσαι φοβερός, και ποιος θα μπορέσει να σου αντισταθεί κατά πρόσωπο; Ενώ εμείς μαστιγώναμε τις ψυχές, εσύ εξακόντισες από τον ουρανό εναντίον μας δίκαιη κρίση· διότι εμείς δεν κρίναμε δίκαια· γι' αυτό κρινόμαστε, γι' αυτό δεν τυγχάνουμε καμίας επιείκειας. Διότι ανελέητη είναι η κρίση για εκείνον που δεν έδειξε έλεος». Τους κατέκλεισε στα ταμεία του Άδη, για να κολάζονται υπό τη δυσοσμία των δρακόντων, δένοντάς τους με δεσμά άλυτα. Ο δε Κύριος, αφού πήρε όλες τις ψυχές, τις σύναξε, και εκπλήρωσε την προφητεία του Ιερεμία: «Συνήγαγε η πέρδικα εκείνα που δεν γέννησε».

Απερίγραπτο είναι το θείο· στην περιγραπτή όμως σάρκα ο Χριστός είχε ως κατοικητήριο τη Σιών. «Εκεί συνέτριψε την ισχύ των τόξων, το όπλο και τη ρομφαία και τον πόλεμο», αισθητώς μεν τους τυράννους βασιλείς και τα φρυάγματα των Ιουδαίων, νοητώς δε τον διάβολο και τη συμμορία του. «Φωτίζεις εσύ θαυμαστά από τα αιώνια όρη», δηλαδή, από τους ουρανούς φωτίζεις όλα τα πέρατα της γης, μέσω των άλλων σου αγγέλων φωτίζεις τους δικαίους. «Ταράχτηκαν όλοι οι ασύνετοι στην καρδιά»· διότι οι δίκαιοι και οι συνετοί φωτίζονται και θα φωτιστούν, ενώ οι αμαρτωλοί και οι άσωτοι ταράσσονται και θα ταραχθούν. «Κοιμήθηκαν τον ύπνο τους και δεν βρήκαν τίποτα, όλοι οι άνδρες του πλούτου στα χέρια τους». Διότι ο πλούτος ήταν φθαρτός, και αφού φθάρθηκε μαζί τους, δεν βρήκαν τίποτα. «Από την επιτίμησή σου, Θεέ του Ιακώβ, νύσταξαν εκείνοι που επέβαιναν στα άλογα»· εννοεί τις εκατόν εβδομήντα πέντε χιλιάδες των Ασσυρίων, οι οποίοι θανατώθηκαν τη νύχτα από τον θείο άγγελο και το πρωί φαίνονταν σαν να νύσταζαν και να κοιμόντουσαν, χωρίς να φέρουν πληγή από ξίφος και χωρίς να είναι βαμμένοι με αίμα. Και το έπαθαν αυτό, διότι ο βασιλιάς Σενναχειρείμ έστειλε μήνυμα στον βασιλιά της Ιουδαίας Εζεκία λέγοντας «Ας μην σε απατά ο Θεός σου», και τα υπόλοιπα λόγια της βλασφημίας του, και έτσι έμαθε από την πείρα ποιος είναι Θεός, οι βάτραχοί του ή ο εκ φύσεως αληθινός Θεός. «Εσύ είσαι φοβερός, και ποιος θα μπορέσει να σου αντισταθεί;»