Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 76:16

Λύτρωσες με τον βραχίονά σου τον λαό σου, τους υιούς του Ιακώβ και του Ιωσήφ. Διότι σε αυτούς πρώτους κήρυξε το Ευαγγέλιο της βασιλείας των ουρανών. Ο βραχίονας του Κυρίου, δηλαδή ο Χριστός. Σε είδαν τα ύδατα, Θεέ, και φοβήθηκαν.

Και καθένας, είτε επιστρέφει από την κακία είτε παραμένει και προκόβει στην αρετή, ας λέει: «Τώρα άρχισα»· αυτή είναι η αλλοίωση, την οποία χαρίζει η δεξιά του Υψίστου, το να προκόβει κανείς πάντοτε προς το καλύτερο μέσω των ασκήσεων της ευσέβειας. Διότι αυτός που προκόβει στην αρετή, δεν υπάρχει στιγμή που να μην αλλοιώνεται. Λέγεται δε ότι και ο Μονογενής αλλοιώθηκε, καθώς η θεία φύση, με τις συγκαταβάσεις της προς το δικό μας σχήμα και είδος, αλλοιώθηκε, όχι κατά αποβολή, αλλά κατά πρόσληψη. <Ο Θεός, στο άγιο είναι η οδός σου.> (E f. 155) Διότι οδό του Θεού ονομάζει τις αληθινές οικονομίες, τις διοικήσεις για κάθε πράγμα, δηλαδή σε κάθε πράγμα δίκαιο και άγιο. <Εσύ είσαι, ο Θεός, που κάνεις θαυμάσια, έκανες γνωστή στους λαούς τη δύναμή σου.> Διότι Αυτός είναι που κάνει θαυμάσια, επειδή είναι ο μόνος Θεός κατά φύση και αλήθεια. <Ελύτρωσες με τον βραχίονά σου.> (E f. 155, Κυρ., Ησυχ., Διδ.) Ως δύναμη και βραχίονα θα κατανοήσεις ότι είναι ο Υιός του Θεού. [Διότι, καθώς τιμωρούνταν οι Αιγύπτιοι και υπέμεναν εκείνες τις αφόρητες πληγές, ο Ισραήλ παιδευόταν, και για το ποια είναι η δύναμη αυτού που σώζει παιδευόταν μέσα από τα ίδια τα γεγονότα.] <Σε είδαν τα ύδατα, Θεέ, και φοβήθηκαν, και ταράχθηκαν οι άβυσσοι.> (B f. 329, C f. 162 b, G f. 77 b, H f. 281 b, L f. 181) Λυτρώνει το σωτήριο βάπτισμα, και απαλλάσσει γοργά από την πλεονεξία του διαβόλου.

Θεέ μου, με το όνομά σου σώσε με, και με τη δύναμή σου κρίνε με. Εσύ είσαι ο Θεός που μόνος κάνεις θαύματα. Έκανες γνωστή στους λαούς τη δύναμή σου. Λύτρωσες με τον βραχίονά σου τον λαό σου, τους γιους του Ιακώβ και του Ιωσήφ.

Γνωστοποίησες στους λαούς τη δύναμή σου, λύτρωσες με τον βραχίονά σου τον λαό σου, τους γιους του Ιακώβ και του Ιωσήφ· και πάλι: Σε είδαν τα ύδατα, Θεέ, σε είδαν τα ύδατα και φοβήθηκαν, ταράχθηκαν οι άβυσσοι· πλήθος ήχου υδάτων· και επισφραγίζει λέγοντας: Οδήγησες σαν πρόβατα τον λαό σου με το χέρι του Μωυσή και του Ααρών. Αναγκαίως, λοιπόν, ο Ασάφ υπενθύμισε αυτά στον Ιδιθούν, ώστε να μη λέει πλέον: Βυθίστηκα σε σκέψεις και ολιγοψύχησε το πνεύμα μου· αλλά, πιστεύοντας στα παλαιά θαυμαστά έργα του Θεού επί των ημερών του Μωυσή, με τα οποία λύτρωσε τον λαό, να ελπίζει ότι παρόμοια θα συμβούν και στον μελλοντικό χρόνο. {ΣΤ΄.} Ο έκτος δεν είναι πλέον ψαλμός ούτε ωδή ούτε ύμνος, ούτε αναπέμπει «εις το τέλος». Γι' αυτό τίποτε από αυτά δεν έχει τεθεί ως επιγραφή· αλλά μας παρακινεί στην κατανόηση των όσων περιέχονται σε αυτόν.

Γι' αυτό, αναλογιζόμενος αυτά την κατάλληλη στιγμή, εκπλήσσεται βαθύτατα από το βάθος της σοφίας του Θεού, και λέει: «Θεέ, μέσα στο άγιο είναι η οδός σου· ποιος θεός είναι μεγάλος όπως ο Θεός μας; Εσύ είσαι ο Θεός που επιτελεί θαυμάσια». Το ποια είναι αυτά τα θαυμάσια τα ερμηνεύει στη συνέχεια λέγοντας: «Έκανες γνωστή στους λαούς τη δύναμή σου»· αντί του οποίου ο Σύμμαχος απέδωσε: «Γνωστή έκανες στα έθνη την ισχύ σου». Διότι, όπως ακριβώς λύτρωσες άλλοτε με τον βραχίονά σου τον λαό σου, τους γιους του Ιακώβ και του Ιωσήφ, όταν τους ελευθέρωσες από τη γη της Αιγύπτου, από τον οίκο της δουλείας, με τον ίδιο τρόπο και τώρα, που έχει γίνει αλλοίωση της δεξιάς του Υψίστου, έκανες γνωστή στους λαούς τη δύναμή σου, και στα έθνη την ισχύ σου.

Εσύ είσαι ο Θεός. Διότι πριν από την ένσαρκη οικονομία (παρουσία) Του, πολλοί ονομάζονταν θεοί, όπως ο Απόλλων και ο Ερμής και ο Ηρακλής και ο Άρης, και ο Ποσειδών και ο υπόλοιπος χορός των ελληνικών αγαλμάτων, αλλά ούτε ένας από αυτούς δεν ξέρανε τη θάλασσα, κανείς δεν έστρεψε προς τα πίσω τον Ιορδάνη ούτε ανέστησε νεκρούς, όπως ο αριστοτέχνης και θαυματουργός Κύριός μας. «Φανέρωσες»: Τότε θαυματουργώντας ανάμεσα στα έθνη μπροστά στον λαό των Εβραίων, ενώ τώρα στον πιστό λαό, δείχνοντάς τους τα μυστήρια της βασιλείας Σου. «Λύτρωσες»: Τότε τον ιουδαϊκό λαό από τους εχθρούς, ενώ τώρα τον λαό που προέρχεται από τα έθνη από τις ειδωλολατρικές θυσίες. «Τους υιούς»: Τους υιούς του Χριστού, όσους έζησαν με σωφροσύνη, όπως ο Ιωσήφ. Διότι παντού ο Ιωσήφ νοείται ως η σωφροσύνη.

Αλλά το να λέει κανείς «τώρα άρχισα, και αυτή η αλλοίωση» δεν είναι αποτέλεσμα δικής μας προσπάθειας, αλλά «της δεξιάς του Υψίστου. Θυμήθηκα τα έργα του Κυρίου», είτε τα δημιουργήματά του είτε τα θαύματά του, και μεγάλυνα την πάνσοφη δύναμή του. «Διότι θα θυμηθώ από την αρχή τα θαυμάσιά σου, και θα μελετήσω όλα τα έργα σου, και θα εντρυφήσω στις πράξεις σου» και θα υμνήσω από εκεί και πέρα την ανέκφραστη σοφία και δύναμή σου. «Θεέ, μέσα στην αγιότητα είναι η οδός σου». Όντας υπεράγιος, δεν ανέχεσαι να κατοικήσεις ή να περπατήσεις ανάμεσα σε ακάθαρτους. «Ποιος Θεός είναι μεγάλος, όπως ο Θεός μας;», δηλαδή κανένας, παρά «εσύ είσαι ο Θεός που κάνεις θαυμάσια, έκανες γνωστή στους λαούς τη δύναμή σου· λύτρωσες με τον βραχίονά σου τον λαό σου και τους υιούς του Ιακώβ και του Ιωσήφ»· εννοεί την έξοδο από την Αίγυπτο και την ελευθερία του λαού. «Σε είδαν τα ύδατα, Θεέ, σε είδαν τα ύδατα και φοβήθηκαν»· εννοεί τον διαχωρισμό της Ερυθράς Θάλασσας και του Ιορδάνη για τη διάβαση του λαού, τα οποία προϋπήρξαν και ως σύμβολα του θείου βαπτίσματος. «Ταράχθηκαν οι άβυσσοι, από το πλήθος του ήχου των υδάτων» κατά τον χειμερινό καιρό· «Έδωσαν φωνή οι νεφέλες, διότι τα βέλη σου διαπερνούν». Εννοεί την αστραπή και τη βροντή, ενώ νοητές νεφέλες είναι οι θείοι απόστολοι που βρόντηξαν τη φωνή τους έως τα πέρατα της γης, δηλαδή το σωτήριο κήρυγμα. «Η φωνή της βροντής σου μέσα στον τροχό».