Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 77:22

Πώς, όμως, καταλάλησαν, παρά έχοντας αυτά κατά νου, έστω κι αν δεν τα εξέφρασαν με τα χείλη, αλλά τα συλλογίστηκαν στις ψυχές τους, τα οποία ακριβώς ο Καρδιογνώστης, επειδή τα γνώριζε, τα άκουσε; Γι' αυτό έχει λεχθεί: «Άκουσε ο Κύριος και ανέβαλε». Αντί αυτού ο μεν Ακύλας ερμήνευσε: «Και ανυπερθέτησεν», δηλαδή δεν ανέβαλε· ο δε Σύμμαχος: «Και εχολώθη [οργίστηκε]»· έπειτα λέει: «Και άναψε φωτιά στον Ιακώβ, και οργή ανέβηκε εναντίον του Ισραήλ». Και στα βιβλία του Μωυσή, επίσης, έχει γραφτεί: «Και ο λαός γόγγυζε ενώπιον του Κυρίου, και άκουσε ο Κύριος, και άναψε η οργή του· και ξέσπασε ανάμεσά τους φωτιά από τον Κύριο, και κατέφαγε ένα μέρος του στρατοπέδου. Και κραύγασε ο λαός προς τον Μωυσή· και προσευχήθηκε ο Μωυσής στον Κύριο, και κόπασε η φωτιά. Και ονομάστηκε εκείνος ο τόπος Εμπυρισμός, επειδή άναψε ανάμεσά τους φωτιά από τον Κύριο». Γι' αυτό και στο προκείμενο χωρίο έχει λεχθεί: «Και άναψε φωτιά στον Ιακώβ, και οργή ανέβηκε εναντίον του Ισραήλ, διότι δεν πίστεψαν στον Θεό, ούτε ήλπισαν στη σωτηρία του. Και έδωσε εντολή στα σύννεφα από πάνω, και άνοιξε τις πύλες του ουρανού. Και έβρεξε σε αυτούς μάννα για να φάνε, και άρτο ουρανού τους έδωσε. Άρτο αγγέλων έφαγε ο άνθρωπος». Το δε «Έδωσε εντολή στα σύννεφα από πάνω», μου φαίνεται ότι υπονοεί πως δόθηκε πρόσταγμα στις αγγελικές δυνάμεις, εκείνες που διακονούσαν τότε τα παράδοξα γεγονότα, μέσω των οποίων χορηγούνταν και το μάννα στον λαό.

«Και πυρ»: Το πυρ του πνεύματος, το νοητό, για το οποίο λέει: αυτός θα σας βαπτίσει με Άγιο Πνεύμα και πυρ. «Και οργή»: Εναντίον του λαού των Ιουδαίων. Διότι ο Ισραήλ, ενώ κάποτε ήταν γένος του Θεού, Εκείνος οργίστηκε και τους απέρριψε. «Επειδή δεν πίστεψαν»: Διότι, παρόλο που επιτελούνταν πολλές ιάσεις (θαύματα), αυτοί απίστησαν. «Ούτε ήλπισαν»: Διότι, ενώ η σωτηρία γινόταν φανερή μέσω των προφητών, αυτοί απελπίστηκαν [και έσπευσαν προς την απιστία]. «Και έδωσε εντολή»: Και σε αισθητές και σε νοητές· στις αισθητές για να ετοιμάσουν τροφή για τον λαό των Εβραίων, και ως νοητές εννοεί τους προφήτες, για να κηρύξουν τη νοερή τροφή στα έθνη. «Και θύρες»: Εννοεί τους προφήτες, ώστε μέσω αυτών να φανερώσει στη γη τη χάρη. «Και έβρεξε»: Αχειροποίητη τροφή, προτυπώνοντας τη μυστική τροφή, το σώμα του Χριστού. «Και άρτο»: Ονόμασε το μάννα ουράνιο επειδή ήταν αχειροποίητο, και συμβόλιζε το σώμα του Χριστού. «Άρτο»: Εννοεί τον ύμνο των αγγέλων, τον οποίο ο Σωτήρας δίδαξε πάνω στη γη· διότι ο αισθητός άρτος είναι ακατάλληλη τροφή για τους αγγέλους. «Επισιτισμό»: Διότι είχαν χωρίς έλλειψη όσα ήθελαν, όπως οι πιστοί έχουν ανελλιπώς τον άρτο της ζωής. «Και σήκωσε»: Διότι ο Αββακούμ λέει: ο Θεός θα έλθει από νότο· για αυτόν τον λόγο και ο Δαβίδ το αινίσσεται. «Και έβρεξε»: Εννοεί την ορτυγομήτρα τότε για τον λαό των Εβραίων, και για τον πιστό λαό τη σάρκα του Κυρίου. «Και ωσάν άμμο»: Ο λόγος αναφέρεται στα ίδια πράγματα, για να τρώνε χωρίς κόπο.

Και άναψε πυρ στον Ιακώβ, και οργή υψώθηκε εναντίον του Ισραήλ. Διότι, καθώς ο Θεός οργίστηκε, εξήλθε πυρ για εκδίκηση εναντίον εκείνων που προκάλεσαν την οργή του. Και ποια ήταν η αιτία; Το ότι δεν πίστεψαν στον Θεό, ούτε στήριξαν τις ελπίδες τους στη σωτηρία Του. Διότι ο Θεός παροξύνεται όταν δεν Τον πιστεύουν, επειδή καθένας που απιστεί στον Θεό, ούτε την κρίση αποδέχεται, αλλά και περιφρονεί τον νόμο Του· και αν περιφρονεί τον θεϊκό, πολύ περισσότερο τον ανθρώπινο· και εξαιτίας αυτού η κοινωνία μας υφίσταται σύγχυση. Διότι τι δεν θα διστάσουν να πουν εκείνοι που δεν πιστεύουν στον Θεό, ούτε ελπίζουν στη σωτηρία που προέρχεται από Αυτόν; Ταυτόχρονα δε, τους κατηγορεί, διότι όχι μόνο απίστησαν προς τον Πατέρα, αλλά έδειξαν απιστία και προς τον Υιό. Γι' αυτό λέει: Ούτε έλπισαν στο σωτήριό του· εννοώντας τον Χριστό, τον οποίο πολλοί μεν από τους προφήτες ονόμασαν «σωτήριο», σαφώς όμως και ο Συμεών, όταν Τον έλαβε στην αγκαλιά του. Και έδωσε εντολή στα σύννεφα ψηλά, και άνοιξε τις θύρες του ουρανού.

Ούτε ήλπισαν στο Σωτήριόν του, εννοώντας τον Χριστό· τον οποίο Σωτήριόν του πολλοί μεν από τους προφήτες, αλλά και ο Συμεών με σαφήνεια, όταν τον πήρε στις αγκάλες του, ονόμασε. «Και έδωσε εντολή στις νεφέλες επάνω ψηλά.» Νεφέλες επάνω ψηλά εννοεί αυτές που βρίσκονται σε μεγάλο ύψος· γι' αυτό και τις ονόμασε πύλες του ουρανού, επειδή προβάλλονται μπροστά από τον ουρανό. Διότι υπάρχουν μερικές νεφέλες κοντά στη γη, ώστε να βρίσκονται χαμηλότερα και από τα βουνά. «Και έβρεξε πάνω τους κρέατα σαν το χώμα.» Επομένως, και αυτό να το εννοήσεις ως μεγάλο πλήθος λαού· που ήταν τόσο μεγάλος σε αριθμό και τόσο λαίμαργα χόρτασε· όχι για μία ημέρα, αλλά για τριάντα, όπως θα μπορέσεις να μάθεις μελετώντας το βιβλίο των Αριθμών. «Ενώ η τροφή βρισκόταν ακόμη στο στόμα τους.» Και καταβάλλοντας όχι τους εκλεκτούς στις αρετές, αλλά αυτούς που ξεχωρίζουν στην κακία· διότι υπάρχουν μερικοί που είναι εξαίρετοι στην πονηρία. «Και τον αγάπησαν με το στόμα τους.» Παρόμοια με αυτά και ο Ησαΐας κατέκρινε τους Ιουδαίους·