Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 77:36

Και τον αγάπησαν με το στόμα τους, και με τη γλώσσα τους του είπαν ψέματα. Η δε καρδιά τους δεν ήταν ευθεία απέναντί του, ούτε στάθηκαν πιστοί στη διαθήκη του. Ενώ μεν απολάμβαναν τα θαυμαστά έργα δεν πίστευαν· όταν όμως μαστιγώνονταν και θανατώνονταν, επέστρεφαν προς τον Θεό. Αλλά ούτε και αυτό το έκαναν με ειλικρίνεια, παρά με προσποίηση και υποκρισία έδιναν την εντύπωση ότι υμνούν μόνο με τα χείλη, και δεν το έπρατταν αυτό με καθαρό λογισμό· ώστε να αρμόζει και σε αυτούς το λόγιο της Γραφής που αναφέρει: Ο λαός αυτός με τιμά με τα χείλη· η δε καρδιά τους απέχει πολύ από εμένα.

«Και έπεσαν»: Διότι η τροφή βρισκόταν γύρω από τις κατοικίες τους. «Και έφαγαν»: Τότε οι Ισραηλίτες ως γαστρίμαργοι. «Και την επιθυμία»: Διότι ο Θεός εκπλήρωνε όλα τα θελήματά τους, για να μην πάρουν αφορμή. «Δεν στερήθηκαν»: Σε τίποτα δεν στερήθηκαν από τον Θεό· αυτοί όμως, από την αλαζονεία τους, δεν σταμάτησαν να γογγύζουν. «Όσο ήταν ακόμη η τροφή»: Επειδή ακόμη μασούσαν τη δόξα του Θεού και γόγγυζαν. «Και οργή»: Και αφού οργίστηκε, ο Θεός τους χτύπησε. «Και σκότωσε»: Σκοτώθηκαν λοιπόν τότε εξαιτίας της απείθειας και της αντιλογίας τους. Τότε· πότε; Όταν έλεγαν: «Ας φτιάξουμε για εμάς θεούς, οι οποίοι θα προπορεύονται από εμάς». «Και τους εκλεκτούς»: Τους εκλεκτούς, τους ισχυρούς του Ισραήλ, τους συνεπόδισαν. «Σε όλα αυτά»: Διότι δεν τους λύγισε η τιμωρία του Θεού. «Και δεν πίστεψαν»: Ούτε παλαιότερα ούτε στο τέλος, βλέποντας τα σημεία, πίστεψαν στον Θεό. «Και εξέλιπαν»: Έχοντας καταστραφεί εξαιτίας της ασέβειάς τους. «Όταν σκότωνε»: Μη κατανοώντας ότι η μετάνοια κατά τον θάνατο δεν ωφελεί (δεν υφίσταται). «Και επέστρεφαν»: Με υποκρισία, νομίζοντας ότι μπορούν να ξεγελάσουν τον Θεό. «Και θυμήθηκαν»: Διότι πολλές φορές θυμούνταν, αλλά τις περισσότερες αθετούσαν εξαιτίας της απιστίας τους. «Και ο Θεός»: Όλα τα έπρατταν θεωρώντας ότι βρίσκονται σε ειρήνη, αλλά ο Θεός δεν εμπαίζεται. «Και αγάπησαν»: Μόνο με το στόμα, ενώ στην ψυχή τους υποκρίνονταν. «Και με τη γλώσσα»: Διότι έλεγαν καλά λόγια, αλλά σκέφτονταν φαύλα.

Και τον αγάπησαν με το στόμα τους, και με τη γλώσσα τους του είπαν ψέματα. Η δε καρδιά τους δεν ήταν ευθεία απέναντί του, και δεν φάνηκαν πιστοί στη διαθήκη του. Παρόμοια με αυτά κατέκρινε και ο Ησαΐας τους Ιουδαίους: Ο λαός αυτός με τιμά με τα χείλη, αλλά η καρδιά τους απέχει πολύ από εμένα. Πώς όμως αποδεικνύεται αυτό; Διότι και τώρα βρίσκουμε πολλούς να είναι θεοσεβείς μόνο με τα λόγια, όταν, όπως λέει ο προφήτης, δεν αποδεικνύονται πιστοί στη διαθήκη του. Διότι, όταν δεν δείχνουν πίστη στις εντολές του Θεού, αποδεικνύεται ότι δεν έχουν καμία αγαθή σχέση ή συνείδηση απέναντι σε Εκείνον που έδωσε τις εντολές. Για αυτούς έλεγε ο Παύλος: Ομολογούν ότι γνωρίζουν τον Θεό, αλλά με τα έργα τους τον αρνούνται. Αυτός όμως είναι σπλαχνικός, και θα συγχωρήσει τις αμαρτίες τους, και δεν θα τους καταστρέψει.

Ούτε ήλπισαν στο Σωτήριόν του, εννοώντας τον Χριστό· τον οποίο Σωτήριόν του πολλοί μεν από τους προφήτες, αλλά και ο Συμεών με σαφήνεια, όταν τον πήρε στις αγκάλες του, ονόμασε. «Και έδωσε εντολή στις νεφέλες επάνω ψηλά.» Νεφέλες επάνω ψηλά εννοεί αυτές που βρίσκονται σε μεγάλο ύψος· γι' αυτό και τις ονόμασε πύλες του ουρανού, επειδή προβάλλονται μπροστά από τον ουρανό. Διότι υπάρχουν μερικές νεφέλες κοντά στη γη, ώστε να βρίσκονται χαμηλότερα και από τα βουνά. «Και έβρεξε πάνω τους κρέατα σαν το χώμα.» Επομένως, και αυτό να το εννοήσεις ως μεγάλο πλήθος λαού· που ήταν τόσο μεγάλος σε αριθμό και τόσο λαίμαργα χόρτασε· όχι για μία ημέρα, αλλά για τριάντα, όπως θα μπορέσεις να μάθεις μελετώντας το βιβλίο των Αριθμών. «Ενώ η τροφή βρισκόταν ακόμη στο στόμα τους.» Και καταβάλλοντας όχι τους εκλεκτούς στις αρετές, αλλά αυτούς που ξεχωρίζουν στην κακία· διότι υπάρχουν μερικοί που είναι εξαίρετοι στην πονηρία. «Και τον αγάπησαν με το στόμα τους.» Παρόμοια με αυτά και ο Ησαΐας κατέκρινε τους Ιουδαίους·