Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 77:54

Και τους εισήγαγε στο όρος του αγιάσματός του. Εννοεί την Ιερουσαλήμ και τον ναό που οικοδομήθηκε σε αυτήν μετέπειτα. Το όρος αυτό, το οποίο απέκτησε η δεξιά του. Διότι αυτός είναι ο Χριστός, η δεξιά του Πατρός, ο οποίος και παλαιότερα προπορευόταν του λαού και τους κληροδοτούσε τη γη της επαγγελίας.

Αυτός δε ήταν ο Χαμ, που πρώτος κατοίκησε την Αίγυπτο. «Και οδήγησε έξω σαν πρόβατα τον λαό του», και τα εξής. Μετά τη δέκατη πληγή εναντίον των Αιγυπτίων, διδάσκει πώς πραγματοποίησαν την πορεία τους από την Αίγυπτο λέγοντας: «Και οδήγησε έξω σαν πρόβατα τον λαό του, και τους ανέβασε σαν ποίμνιο μέσα στην έρημο». «Και τους οδήγησε με ελπίδα, και δεν δείλιασαν». Κατά δε τον Ακύλα: «Και τους καθοδήγησε με ασφάλεια, και δεν πτοήθηκαν»· κατά δε τον Σύμμαχο: «Τους οδήγησε άφοβους και απτόητους»· «και τους εχθρούς τους τους σκέπασε η θάλασσα». Και αυτά μεν προηγήθηκαν της παραμονής στην έρημο· όμως ο λόγος δεν ακολουθεί τη χρονολογική σειρά των γεγονότων· αλλά, ως ύμνος και ωδή, τοποθετεί τα δεύτερα πρώτα και τα πρώτα δεύτερα. Γι' αυτό, αφού διηγήθηκε εκ των προτέρων τα όσα συνέβησαν στην έρημο, και όσα αμάρτησαν μέσα σε αυτήν, και πόσες φορές παραπίκραναν τον Θεό, έπειτα κάνει μνεία των πρώτων γεγονότων, ώστε να μην κατακλείσει τον λόγο του με λυπηρά γεγονότα, αλλά με τις ευεργεσίες του Θεού. Γι' αυτόν τον λόγο στη συνέχεια επισυνάπτει στα όσα έπραξε ο Θεός στην Αίγυπτο, και στη διάβαση της Ερυθράς Θάλασσας, το εξής: «Και τους εισήγαγε στο όρος του αγιάσματός του, στο όρος αυτό το οποίο απέκτησε η δεξιά του»· αποσιωπώντας εδώ τα γεγονότα της ερήμου, επειδή είχε ήδη προηγηθεί η διήγησή τους.

Διότι η Αίγυπτος ερμηνεύεται ως «αυτή που καταθλίβει»· τώρα όμως προσέλαβε τα έθνη ως πρόβατα. «Και ήγαγεν» Τότε τον λαό των Ιουδαίων στην αισθητή έρημο· τώρα όμως τα έθνη στην Εκκλησία. Διότι η Εκκλησία ήταν προηγουμένως έρημος. «Και ωδήγησεν» Διότι ούτε ο λαός των Ιουδαίων φοβόταν καθοδηγούμενος από τον Θεό (ή φοβούνταν καθοδηγούμενοι από τον Θεό) τότε, ούτε ο πιστός λαός δειλιάζει (ή εδειλίαζε) πλέον, ποιμαινόμενος μέσα στην Εκκλησία του Χριστού. «Και τους εχθρούς» Τότε (τους) αισθητούς εχθρούς η αισθητή θάλασσα, ενώ τους νοητούς εχθρούς, που είναι οι δαίμονες, η νοητή θάλασσα, που είναι το βάπτισμα. «Και εισήγαγεν» Εισήγαγε στα (προς τα) μυστήρια, τα οποία τελέστηκαν στο όρος Σινά, στο όρος του Γολγοθά, στο όρος των Ελαιών. «Όρος τούτο» Διότι αυτά τα όρη τα απέκτησε, όταν εδημιούργησε τη γη με τη δεξιά Του· να εννοείς δε τον Γολγοθά. «Και εξέβαλεν» Τότε για χάρη των Ιουδαίων εξολόθρευσε τα έθνη των Αμορραίων και των Χετταίων· τώρα όμως για χάρη του πιστού λαού εξέβαλε τους δαίμονες. «Και εκληροδότησεν» Διότι τα έθνη έλαβαν ως κληρονομιά (ή κληρονομιές) τον Κύριο (τον Χριστό) διά του Ευαγγελίου, το οποίο είναι σχοινί, δηλαδή ασφάλεια. «Και κατεσκήνωσεν» Στα σκηνώματα των Αμορραίων κατοίκησαν οι Ισραηλίτες, ενώ στις εκκλησίες κατεσκήνωσαν τα έθνη που πίστεψαν. «Και επείρασαν» Ο λαός των Ιουδαίων (Εβραίων)· διότι από τους προγόνους του ήταν και πειραστής και γογγυστής.

Και τους εισήγαγε στο όρος του αγιάσματός του, αυτό το όρος που απέκτησε η δεξιά του. Ως όρος αγιάσματος εννοεί την Ιερουσαλήμ, όχι τόσο εξαιτίας του αγιάσματος που είχε κατασκηνώσει προηγουμένως σε αυτήν, δηλαδή της κιβωτού, όσο εξαιτίας της δεύτερης κιβωτού, της σάρκας του Κυρίου. Διότι εκείνη υπήρξε όντως αγίασμα, γι' αυτό και ονομάζεται κτήμα της δεξιάς του Χριστού. Και την απέκτησε όχι με όπλα, αλλά με τα θαύματα και τα παθήματά του για χάρη μας. Και έδιωξε από μπροστά τους τα έθνη, και τους τα κληροδότησε με σχοινί κληρονομίας. Και εγκατέστησε στα σκηνώματά τους τις φυλές του Ισραήλ.

Διότι, όταν παρέλθει η ανάγκη, ο τέτοιος άνθρωπος επιστρέφει και πάλι στην κακία, πράγμα που και εκείνος ο λαός πάθαινε τότε. Διότι, ενώ ευεργετείτο με αφωνία και μαστιγωνόταν, επέστρεφε μεν, αλλά όχι με τον σωστό τρόπο. «Διότι τον αγάπησαν», λέει, «με το στόμα τους και με τη γλώσσα τους του είπαν ψέματα» και «η καρδιά τους δεν ήταν ευθεία απέναντί του. Αυτός όμως είναι οικτίρμων και θα συγχωρήσει τις αμαρτίες τους και δεν θα τους καταστρέψει». Και, αφού περιέγραψε δραματικά τα υπόλοιπα περί της θείας μακροθυμίας, περιγράφει επίσης το πόσο «τον παρόξυναν στην έρημο» και πώς τους λύτρωσε από τη δουλεία των Αιγυπτίων, και πώς πάταξε την Αίγυπτο με δέκα πληγές και «έβγαλε τον λαό του» με κραταιά χείρα «και τους οδήγησε σαν ποίμνιο στην έρημο και τους εχθρούς τους τους σκέπασε η θάλασσα· και τους εισήγαγε στο όρος του αγιάσματός του», μολονότι εκείνα τα πλήθη που εξήλθαν από την Αίγυπτο πέθαναν μέσα στην έρημο εξαιτίας της δυστροπίας τους. «Όπως ορκίστηκα», λέει, «στην οργή μου, ότι δεν θα εισέλθουν στην κατάπαυσή μου», ενώ οι απόγονοί τους, που καθοδηγήθηκαν από τον Ιησού του Ναυή προς τη γη της επαγγελίας και διασώθηκαν, ούτε και αυτοί διατέθηκαν προς το σωστό. «