Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 77:71

Τον πήρε από το κατόπι των προβάτων που γεννούσαν. Δηλαδή αυτών που τίκτουν και γεννούν. Από την ποιμαντική επιστήμη, λέγει, και από το γεγονός ότι εγνώριζε να διαφυλάττει τα πρόβατα που γεννούν, τον ανέλαβε κατάλληλα και τον κατέστησε ποιμένα και των λογικών θρεμμάτων. «Για να ποιμαίνει τον Ιακώβ, τον δούλο του». Τουτέστιν, έγινε για αυτούς διδάσκαλος αγαθών ηθών, μέσω των οποίων απεδείκνυε το πώς τους διαπαιδαγώγησε.

Γι' αυτό, σύμφωνα με τον Ακύλα έχει ειπωθεί: «Και οικοδόμησε το αγίασμά του όμοια με τα υψηλά»· σύμφωνα δε με τον Σύμμαχο: «Και οικοδόμησε σαν τα υψηλά το αγίασμά του»· και σύμφωνα με τους Εβδομήκοντα: «Σαν των μονοκερώτων οικοδόμησε το αγίασμά του», εφόσον εμείς κατανοούμε ως μονοκέρωτες εκείνους που επιγράφονται με το ένα κέρας στον ουρανό, τους οποίους υποδήλωνε ο Απόστολος λέγοντας: «Και σε πανήγυρη μυριάδων αγγέλων, και σε Εκκλησία πρωτοτόκων απογεγραμμένων στους ουρανούς». «Αλλά και στη γη», λέει, «την εθεμελίωσε εις τον αιώνα». Σύμφωνα δε με τον Σύμμαχο: «Σαν τη γη, την οποία εθεμελίωσε εις τον αιώνα». Διότι το αγίασμα στην αισθητή και επίγεια Ιερουσαλήμ έτσι το οικοδόμησε στη γη. Επειδή, όπως ακριβώς η γη βρίσκεται στο μέσο των υδάτων σύμφωνα με τη Γραφή, έτσι και η Ιερουσαλήμ στεκόταν στο μέσο των αλλοφύλων εθνών. Γι' αυτό έχει ειπωθεί στις προφητείες: «Αυτή είναι η Ιερουσαλήμ, την οποία έθεσα στο μέσο των εθνών». Έπειτα προσθέτει σε αυτά: «Εξέλεξε», λέει, «τον Δαβίδ τον δούλο του», για τον οποίο έχει ειπωθεί: «Βρήκα τον Δαβίδ τον δούλο μου, άνδρα σύμφωνα με την καρδιά μου»· τον οποίο εξέλεξε, όχι μόνο για να βασιλεύσει πρώτος από τη φυλή του Ιούδα, αλλά και για να κριθεί άξιος να προέλθει από το σπέρμα του ο Χριστός του Θεού. Τον εξέλεξε δε, προκρίνοντάς τον αν και οι αδελφοί του ήταν πολλοί. Και τον ανέλαβε από τα ποίμνια των προβάτων, και πίσω από τις προβατίνες που γεννούσαν.

Διότι Εκείνος που εγείρει από το χώμα τον φτωχό και ανυψώνει από την κοπριά τον πένητα, εξέλεξε τον Δαβίδ, που ήταν ταπεινός και περιφρονημένος, σε σημείο που ούτε καν να συγκαταλέγεται με τους αδελφούς του, ούτε να υπολογίζεται ως άνδρας, ενώ προπαιδευόταν στην ποιμαντική, και μέσω της φροντίδας των ζώων που γεννούσαν διδασκόταν την προσεκτική επιμέλεια όσων έχουν ανάγκη προστασίας. Αναλαμβάνοντάς τον από εκεί, από την ποιμαντική των άλογων προβάτων, ο Θεός τον προήγαγε και τον κατέστησε ποιμένα του Ιακώβ, του δούλου του, και του Ισραήλ, της κληρονομιάς του. Διότι, εφόσον είχε δώσει επιτυχή δοκιμασία στην ποιμαντική των άλογων θρεμμάτων, τον εγκαθιστά στο λογικότερο ποίμνιο.

Για να ποιμαίνει τον Ιακώβ τον δούλο του, και τον Ισραήλ την κληρονομία του. Δηλαδή τον λαό που προέρχεται από τα έθνη· διότι αυτός είναι ο Ιακώβ, επειδή, αφού υποσκέλισε τους Ιουδαίους, έλαβε τα πρωτοτόκιά τους· αλλά ακόμη είναι και Ισραήλ· διότι βλέπει τον Θεό κατά τον καιρό των μυστηρίων πρόσωπο με πρόσωπο, όπως ακριβώς εκείνος πρόσωπο με πρόσωπο. Το ότι δε ποιμαίνει ο Θεός, άκουσε τον Δαβίδ που λέει το εξής: Ο Κύριος με ποιμαίνει, και τίποτα δεν θα μου στερήσει. Άκουσε και τον Χριστό: Εγώ είμαι ο καλός ποιμένας. Και τους ποίμανε με την ακακία της καρδιάς του, και με τη σύνεση των χεριών του τους καθοδήγησε.

Οπωσδήποτε θα πεις: Αν θυμόταν τα μυστήρια της Εκκλησίας, για ποιον λόγο έφερε στο μέσον τον Δαβίδ, ο οποίος είναι πολύ παλαιότερός τους; Επειδή ήταν πατέρας και εικόνα του Χριστού. Γι' αυτό αναλήφθηκε από τα ποίμνια των προβάτων, όχι από ένα ποίμνιο. Διότι ο Χριστός έχει πολλά ποίμνια, άλλα ανθρώπων, άλλα αγγέλων, και άλλα άλλων λογικών και αόρατων δυνάμεων, τα οποία και κυοφορούν, δηλαδή εγκυμονούν. διότι δεν έχει κανένα άκαρπο ποίμνιο, αλλά όλα κυοφορούν εξαιτίας του φόβου Του και γεννούν σωτηρία. Γι' αυτό και ο Ησαΐας έλεγε: Από τον φόβο σου, Κύριε, συλλάβαμε στη μήτρα, και πονέσαμε, και γεννήσαμε πνεύμα σωτηρίας σου, το οποίο φέραμε πάνω στη γη. «Για να ποιμαίνει τον Ιακώβ τον δούλο του». Δηλαδή τον λαό που προέρχεται από τα έθνη. Διότι αυτός είναι ο Ιακώβ, επειδή, αφού υποσκέλισε τους Ιουδαίους, πήρε τα πρωτοτόκιά τους. Και είναι επίσης ο Ισραήλ, διότι βλέπει τον Θεό κατά τον καιρό των μυστηρίων πρόσωπο με πρόσωπο. Και για το ότι ποιμαίνει ο Θεός, άκου τον Δαβίδ να λέει το εξής: Ο Κύριος με ποιμαίνει, και τίποτα δεν θα μου λείψει. Άκου και τον Χριστό:

«Όμως, πείρασαν περισσότερο και πίκραναν», λέει, «τον Ύψιστο Θεό και δεν φύλαξαν τα μαρτύριά του, αλλά απομακρύνθηκαν και αθέτησαν, όπως ακριβώς και οι πατέρες τους, μεταστράφηκαν σαν σε στρεβλό τόξο και τον εξόργισαν με τους βωμούς τους και προκάλεσαν τη ζηλοτυπία του με τα γλυπτά τους». Μιμούμενοι, ίσως, τους πατέρες τους στην έρημο, αντί να αναγνωρίσουν τον δοτήρα της αγίας γης, προκαλούσαν μάλλον τη ζηλοτυπία του με τα είδωλα· γι' αυτό και δικαίως, αφού εγκαταλείφθηκαν από τον Θεό, παραδίδονταν σε αιχμαλωσίες σε διάφορες εποχές. «Και τους νέους τους τους κατέφαγε η φωτιά, και οι παρθένες τους δεν πενθήθηκαν», και τα εξής, τα οποία δεν επιθυμώ να αναφέρω αναλυτικά πολυλογώντας. «Και εξέλεξε τον Δαβίδ, τον δούλο του, και τον πήρε από τα ποίμνια των προβάτων· από πίσω από εκείνα που λοχεύονταν», δηλαδή εκείνα που γεννούσαν, «τον πήρε». Διότι όταν στάλθηκε από τον Θεό ο Σαμουήλ στη Βηθλεέμ για να χρίσει βασιλιά έναν από τους γιους του Ιεσσαί, ο Ιεσσαί έφερε τους γιους του, οι οποίοι ήταν επιφανείς και πολεμιστές. Όταν, όμως, ο προφήτης κατάλαβε ότι ο Θεός δεν ευδόκησε σε αυτούς, αναζητούσε τον βασιλιά. Και αφού κλήθηκε ο Δαβίδ από τα πρόβατα και ο προφήτης γνώρισε ότι αυτός είναι ο προορισμένος από τον Θεό, τον έχρισε βασιλιά, ενώ ακόμη κυβερνούσε ο Σαούλ.

Και μεταβαίνοντας από ποίμνιο σε ποίμνιο, «τους ποίμανε», λέει, «με την ακακία της καρδιάς του», μέσω της οποίας και εκλέχθηκε από τον Θεό για να «ποιμαίνει τον Ισραήλ» «και με τη σύνεση των χεριών του τους καθοδήγησε», αν και η σύνεση δεν αποδίδεται στα χέρια, αλλά στον νου· εντούτοις, τα χέρια πράττουν εκείνα τα οποία ο νους προστάζει πριν από τα χέρια.

Δ'. Δεν υπάρχει τίποτα πιο φτωχικό από τις μεθόδους της αλιευτικής τέχνης που γνωρίζουμε στη ζωή, ούτε βέβαια τίποτα πιο άξεστο από την ανατροφή που σχετίζεται με αυτήν. Διότι, όσον αφορά τις άλλες τέχνες, η άσκησή τους, εκτός από το ότι προσφέρει κοινωνική συναναστροφή, αποφέρει και μεγαλύτερο κέρδος στον τεχνίτη, είτε το εξετάσει κανείς σε θεωρητικό είτε σε πρακτικό επίπεδο. Σε αυτήν όμως, εκτός από τον μοναχικό της χαρακτήρα, είναι αντίστοιχη και η σπάνη των τροφίμων, ώστε να εκπληρώνεται αυτό που λέει η Γραφή: Κάθε μόχθος του ανθρώπου είναι για το στόμα του. Διότι ντύνονται με ράκη και είναι ρυτιδωμένοι, με ατημέλητα μαλλιά και ηλιοκαμένοι, περπατούν ξυπόλυτοι και τρέχουν πάνω-κάτω, διατρίβοντας σε ακτές και σε αρκετά ερημικούς τόπους. Άλλοτε κάθονται πάνω σε βράχια, άλλοτε ατενίζουν τους βυθούς, και από εκεί προσμένουν την ψαριά. Για ποιο λόγο λοιπόν τα εξέθεσα αυτά με τόση λεπτομέρεια; Επειδή, αν και αυτή την τέχνη ασκεί ο Ιωάννης, δεν είναι αξιοκατάκριτο. Προχώρησε στο θεωρητικό επίπεδο της μεταφοράς, και θα διαπιστώσεις ότι η γνώση αυτή ταιριάζει με το γένος. Ο Δαβίδ ήταν προηγουμένως βοσκός προβάτων, και έπειτα ορίστηκε από τον Θεό να ποιμαίνει τον δούλο Του και τον Ισραήλ, την κληρονομιά Του.