Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 78:13

Σε παρακαλούμε, Δέσποτα, να γίνεις βοηθός και προστάτης μας. Σώσε όσους από εμάς βρίσκονται σε θλίψη, ανόρθωσε αυτούς που έχουν πέσει, φανερώσου σε όσους έχουν ανάγκη, θεράπευσε τους ασθενείς, φέρε πίσω τους πλανεμένους του λαού σου. Χόρτασε αυτούς που πεινούν, ελευθέρωσε τους φυλακισμένους μας, σήκωσε τους αρρώστους, παρηγόρησε τους λιγόψυχους. Ας γνωρίσουν όλα τα έθνη ότι εσύ είσαι ο μόνος Θεός και ο Ιησούς Χριστός είναι ο Υιός σου, και ότι «εμείς είμαστε λαός σου και πρόβατα της βοσκής σου».

Και σε εκείνον μεν δεν περιέχεται αίσιο τέλος ούτε κάποια υπόσχεση που να θεραπεύει τα όσα ειπώθηκαν· ενώ στον παρόντα, μετά τα σκυθρωπά, επισυνάπτει στο τέλος ολόκληρου του λόγου: «Ανταπόδωσε στους γείτονές μας επταπλάσια στον κόρφο τους τον ονειδισμό τους με τον οποίο σε ονείδισαν, Κύριε. Εμείς δε, ο λαός σου και τα πρόβατα της βοσκής σου, θα σε δοξολογούμε εις τον αιώνα. Από γενιά σε γενιά θα εξαγγέλλουμε την αίνεσή σου». Διότι αυτές είναι σαφώς φωνές δικαίων.

Ανταπόδωσε στους γείτονές μας επταπλάσια στον κόρφο τους τον ονειδισμό τους, με τον οποίο σε ονείδισαν, Κύριε. Εμείς όμως, ο λαός σου και τα πρόβατα της βοσκής σου, θα σε δοξολογούμε εις τον αιώνα. Από γενεά σε γενεά θα εξαγγέλλουμε την αίνεσή σου.

Εμάς προστάτεψέ μας, έστω κι αν όχι εξαιτίας μας, αλλά εξαιτίας των πατέρων μας. Στους γείτονές μας όμως, δηλαδή σε εκείνους που εξεγείρονται εναντίον μας και υποκινούν τον εναντίον μας πόλεμο, απόδωσε τα ίσα, πολλαπλασιάζοντας την οφειλόμενη σε αυτούς τιμωρία για όσα έπραξαν, διότι δεν αρκέστηκαν στα δεινά που μας προκάλεσαν, αλλά πλέον και εσένα, τον Κύριο των πάντων, περιβάλλουν με βλάσφημα και υβριστικά λόγια. Αλλά σε εκείνους μεν, λέγει, απόδωσε τη δίκαιη τιμωρία, η οποία θα αποβεί προς ωφέλειά τους, καθώς μέσω αυτής θα επιστρέψουν και θα σωφρονιστούν· εμάς δε, τους υιούς των θανατωμένων, να μας σώζεις· οι οποίοι, αν και δεν γίναμε όμοιοι με τους πατέρες μας, εντούτοις είμαστε λαός σου και πρόβατα της βοσκής σου. Γι' αυτό θα σε ευχαριστούμε αιώνια, δηλαδή θα εκφράζουμε την ευγνωμοσύνη μας αναπέμποντας τους πρέποντες ύμνους και τις δοξολογίες για τις ευεργεσίες που λάβαμε, σε εσένα τον Θεό, τον χορηγό όλων των αγαθών. Και στο εξής, από γενεά σε γενεά, θα αναγγέλλουμε τον αίνο σου στα παιδιά μας και στα παιδιά των παιδιών μας, καθώς και στους διαδόχους τους που θα γεννηθούν έπειτα από αυτά, παραδίδοντας ως αγαθή κληρονομιά τα σωτήρια μαθήματα της αινέσεως.

Τον ονειδισμό: λέγοντας οι δαίμονες στον άνθρωπο, πού είναι ο Θεός σου; Εμείς ως λαός: διότι, αφού τα έθνη πίστεψαν, έγιναν ένα [άγιο] ποίμνιο του Χριστού. Θα ανθομολογηθούμε: δηλαδή, θα εξομολογηθούμε σε εσένα, Κύριε, για τις προηγούμενες αμαρτίες. Σε γενεά: διότι σε κάθε γενεά που έρχεται πρέπει να διηγούμαστε τη δόξα σου, Κύριε.

Και ποιος είναι ο κόλπος αυτών; Η γέεννα. Διότι σε αυτούς έχει οριστεί ως κλήρος ο τόπος εξ αρχής· και το φανερώνει ο Κύριος: «Πορεύεσθε, οι καταραμένοι, στο πυρ το αιώνιο, το οποίο είναι ετοιμασμένο για τον διάβολο και τους αγγέλους του». «Εμείς δε είμαστε λαός σου και πρόβατα της βοσκής σου». Εννοεί ολόκληρη την ανθρωπότητα· διότι αντιπαραθέτοντάς μας προς τους δαίμονες που κατακρημνίστηκαν από ψηλά, προσαγορεύει τον άνθρωπο λαό του Θεού και πρόβατα της βοσκής του.

Και για ποιο λόγο ονομαζόμαστε πρόβατα της βοσκής του; Επειδή εμείς οι πιστοί τρεφόμαστε από αυτόν με τη μετάληψη των μυστηρίων. Θα σε δοξολογούμε, Θεέ, εις τον αιώνα. Από γενιά σε γενιά θα εξαγγέλλουμε την αίνεσή σου. Ο όρος «ανθομολόγηση» τίθεται ως ανταπόκριση σε κάποια ομολογία που έχει ήδη προηγηθεί. Διότι, προλαβαίνοντάς μας, ο Χριστός μας ομολόγησε ως πρόβατά του λέγοντας: Τα δικά μου πρόβατα ακούνε τη φωνή μου. Έπειτα, θέλοντας να συμπεριλάβει και τα έθνη, πρόσθεσε: Έχω και άλλα πρόβατα, τα οποία δεν είναι από αυτήν την αυλή· και εκείνα πρέπει να τα συνάξω.

Σε αυτόν αναπέμπουμε την ευχαριστία μας, ονομάζοντάς τον και εμείς ποιμένα μέσω του επόμενου ψαλμού. Πράττουμε δε αυτό, όχι προσωρινά, αλλά στον αιώνα, δηλαδή στο διηνεκές και από γενιά σε γενιά θα εξαγγέλλουμε την αίνεσή του, προσφέροντας σε όλες τις γενιές του αίνεση ευχαριστίας· ή και διότι τον δοξολογούμε και από τις δύο γενιές, όχι μόνο από αυτούς που βρίσκονται εν σαρκί, αλλά και από αυτούς που έχουν ήδη αναχωρήσει από τη σάρκα· επικαλούμενοι πατριάρχες και αποστόλους και προφήτες και μάρτυρες, όταν προσευχόμαστε σε αυτόν.

Εμείς όμως, ο λαός σου και τα πρόβατα της βοσκής σου, θα σε δοξολογούμε, Θεέ, εις τον αιώνα», δηλαδή, θα σε μεγαλύνουμε και θα σε ευχαριστούμε, «από γενιά σε γενιά θα εξαγγέλλουμε την αίνεσή σου».

Και το «Εμείς είμαστε λαός σου, και πρόβατα της νομής σου». Και όσα παρόμοια λέγονται γι' αυτούς στα ιερά λόγια, τα οποία δεν θα έκανε λάθος κανείς αν τα ονόμαζε χαρακτηριστικά γνωρίσματα, τα οποία τους διαχωρίζουν και τους αποκόπτουν από την απιστία και την αθεΐα των άλλων εθνών, και τους καθιστούν οικείους και τους προσάγουν στον Θεό. Για τα άλλα έθνη, όμως, αυτά δεν θα μπορούσαν ποτέ να ειπωθούν. Διότι οι βασιλείς εκείνων των εθνών και το υπήκοο πλήθος που τελούσε υπό την εξουσία τους, παραδίδοντας τον εαυτό τους στο άλογο μέρος της ψυχής και, για τον λόγο αυτόν, πλανώμενοι σαν άλογα ζώα, αγνόησαν μεν τον εκ φύσεως και αληθινό Θεό, τον Δημιουργό που τους έδωσε πνοή ζωής και ο οποίος προνοεί γι' αυτούς, αλλά αναγνώρισαν ως βασιλιά τους τον Σατανά. Και προσκυνώντας, ανάλογα με τον καθένα, θεούς και ολέθριους δαίμονες, διασπώμενοι και σκορπιζόμενοι σύμφωνα με διάφορες πλάνες, δημιούργησαν για τον εαυτό τους ξεχωριστές θρησκείες. Επειδή, λοιπόν, ούτε αυτοί αναγνώρισαν ως βασιλιά τον Θεό των όλων ούτε ονομάστηκαν λαός Του κατά χάριν οικειώσεως, αν και κατά τα άλλα υφίστανται ως κτίσμα και δημιούργημά Του, και επειδή ούτε όλα τα έθνη είναι Ισραήλ ούτε όλη η γη είναι Ιουδαία, δεν έχει παρατηρηθεί να εκπληρώνονται σε αυτούς τα προφητικά λόγια.

Ευλογημένος είναι αυτός που έρχεται για να καταργήσει τον θάνατο και να εγκαινιάσει για εμάς την ανάσταση και να μας απαλλάξει από τη δουλεία και να μας κληροδοτήσει την υιοθεσία. Διότι δικό σου έργο, ως Πλάστη, είναι και το να μας φέρεις στην ύπαρξη από την ανυπαρξία και να μας δημιουργήσεις, αλλά και όταν πέσαμε και συντριβήκαμε, να μας ανορθώσεις και πάλι και να μας αναπλάσεις. Γνώρισμα της δικής σου φιλανθρωπίας είναι το να αναζητήσεις αυτόν που έχει πλανηθεί, να τον επιστρέψεις από την πλάνη και να τον αξιώσεις της αρχέγονης κληρονομιάς. Διότι εμείς είμαστε δικός σου λαός και πρόβατα της βοσκής σου, και όλοι από εσένα εξαρτώμαστε. Και σε εσένα αναπέμπουμε τη δόξα και την ευχαριστία, μαζί με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, στην ομοούσια, ζωαρχική και παντοκρατορική Τριάδα, τώρα και πάντοτε και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.