Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 79:19

Μέγιστο, λοιπόν, είναι το τραύμα της ανθρωπότητας. Από τα πόδια έως το κεφάλι δεν υπήρχε σε αυτήν ακεραιότητα. Δεν υπήρχε μαλακτικό φάρμακο να τοποθετηθεί, ούτε λάδι, ούτε επίδεσμοι. Έπειτα, οι προφήτες θρηνώντας και κοπιάζοντας έλεγαν: Ποιος θα δώσει από τη Σιών τη σωτηρία; Και πάλι: Ας έλθει το χέρι σου επάνω στον άνδρα της δεξιάς σου και επάνω στον υιό του ανθρώπου, τον οποίο στερέωσες για τον εαυτό σου. Και δεν πρόκειται να απομακρυνθούμε από εσένα. Και άλλος από τους προφήτες παρακαλούσε λέγοντας: Κύριε, κλίνε τους ουρανούς και κατάβα. Τα τραύματα της ανθρωπότητας υπερβαίνουν τη δική μας θεραπευτική ικανότητα. Τους προφήτες σου τους σκότωσαν και τα θυσιαστήριά σου τα κατέσκαψαν. Το κακό είναι αδύνατο να διορθωθεί από εμάς, έχει ανάγκη από εσένα τον διορθωτή.

Με αυτά υποδηλώνει ότι πρόκειται να υπάρξουν δύο πολιορκητές του έθνους· πράγμα το οποίο βέβαια συνέβη και κατά τους χρόνους των Βαβυλωνίων· διότι πρώτος ο Ασσύριος, αφού επιτέθηκε, οδήγησε στην αιχμαλωσία τις δέκα φυλές του Ισραήλ· έπειτα μετά από αυτόν, ο Βαβυλώνιος καθυπέταξε τους υπόλοιπους, πυρπολώντας την Ιερουσαλήμ μαζί με τον ναό. Αυτό ακριβώς προαναγγέλλει ο λόγος λέγοντας: «Είναι κατακαμένη στη φωτιά και ξεθεμελιωμένη»· συνέβη όμως και κατά τη διάρκεια της ρωμαϊκής κυριαρχίας, αφού πρώτα τους πολιόρκησε ο Τίτος, ο οποίος πυρπόλησε και το ιερό, ύστερα από όσα τόλμησαν εκείνοι εναντίον του Σωτήρος ημών· και έπειτα ο Αδριανός, ο οποίος νομοθέτησε να είναι η ίδια η πόλη άβατη για τους Ιουδαίους. Αλλά, επειδή προφήτευσε αυτά περί της πολιορκίας του έθνους, προχωρώντας, αναπέμπει ευχή για τη σωτήρια θεοφάνεια λέγοντας: «Ας έλθει το χέρι σου επί τον άνδρα της δεξιάς σου, και επί τον Υιό του ανθρώπου, τον οποίο ενίσχυσες για τον εαυτό σου». Παρακαλεί δε με τα λόγια αυτά να φανερωθεί πάνω στη γη ο άνδρας της δεξιάς του Θεού. Διότι, λέει, μέσω αυτού εμείς που τον αποδεχθήκαμε δεν πρόκειται ποτέ να αποστατήσουμε από εσένα, αλλά και θα μας ζωοποιήσεις μέσω αυτού· γι' αυτό και ικετεύουμε λέγοντας: Κύριε των δυνάμεων, επίστρεψέ μας, και φανέρωσε το πρόσωπό σου διά του φανερωθέντος ανδρός, και θα σωθούμε.

Ιδού, αφήνεται σε εσάς ο οίκος σας έρημος· οπότε, σύμφωνα και με τον Απόστολο, έφθασε σε αυτούς η οργή μέχρι τέλους. Ας έλθει το χέρι σου πάνω στον άνδρα της δεξιάς σου, και πάνω στον υιό του ανθρώπου, τον οποίο ενδυνάμωσες για τον εαυτό σου. Και δεν θα απομακρυνθούμε από εσένα· εσύ θα μας ζωογονήσεις.

Γι' αυτό έχει λεχθεί σύμφωνα με τον Σύμμαχο: «Θα μας ζωοποιήσεις, και με το όνομά σου θα κληθούμε». Προκαλεί δε απορία με ποιον τρόπο οι απόγονοι των Ιουδαίων, ενώ διαβάζουν αυτά τα κείμενα και τα μελετούν επισταμένως από την τρυφερή τους ηλικία, δεν αναζητούν να μάθουν ποιος άραγε ήταν ο άνδρας που βρίσκεται στα δεξιά του Θεού, ούτε αναγνωρίζουν τον λεγόμενο Υιό του ανθρώπου· γι' αυτό και παραμένουν στη συμφορά τους.

Διότι, εάν τον είχαν αναγνωρίσει και τον είχαν μάθει, θα είχαν γνωρίσει και τον Λόγο του Θεού που κατοίκησε μέσα του, τον οποίο επικαλείτο η παρούσα δέηση. Εμείς όμως, γνωρίζοντας ότι προϋπήρχε και ότι ανέκαθεν φρόντιζε τους ανθρώπους· διότι «στον κόσμο ήταν, και ο κόσμος δημιουργήθηκε δι' αυτού, και ο κόσμος δεν τον γνώρισε»· γνωρίζουμε ότι ήρθε και στα δικά του, όταν το χέρι του, δηλαδή η πρακτική του δύναμη, τέθηκε πάνω στον άνδρα της δεξιάς του, αυτόν που και μέσα από τα Ευαγγέλια ονομάστηκε Υιός ανθρώπου· τον οποίο ο ίδιος συγκρότησε για τον εαυτό του, καταρτίζοντάς τον εκ Πνεύματος Αγίου. Και αφού τον επιγνώσουμε, δεν θα απομακρυνθούμε πλέον, λαμβάνοντας ζωή δι' αυτού και φέροντας το όνομά του.

«και όνος άγριος» Ο διάβολος κατένεμε τη συναγωγή των Ιουδαίων, διότι εγκαταστάθηκε σε αυτήν υπερβολικά. «ο Θεός των δυνάμεων» Δηλαδή, κατεύθυνε προς τα έθνη τη φιλανθρωπία σου, λέει ο προφήτης. «επίβλεψον» Φανερώσου, δηλαδή, στη γη. «και επίσκεψαι» Τη γενεά των εθνών. «και κατάρτισαι» Στήριξέ την με τα μυστήριά σου· διότι αυτή και μόνο είναι άγιο φύτευμα της δεξιάς σου, ο λαός που προέρχεται από τα έθνη. «και επί υιόν» Αναφέρεται στην ανθρώπινη φύση του Κυρίου, την οποία προσέλαβε· διότι δι' αυτής σώθηκαν τα έθνη. «εμπεπυρισμένη» Η ιουδαϊκή συναγωγή, καθώς παρόργισε τον Θεό· διότι και ο ναός [τους] παραδόθηκε στη φωτιά. «από επιτιμήσεως» Οι Ιουδαίοι, οι οποίοι εξέκλιναν από το πρόσωπο του Κυρίου· αυτοί χάθηκαν, μη δεχόμενοι τον Χριστό. «γενηθήτω» Εννοεί τον Χριστό, ως όντα η δεξιά του Πατρός. «και επί υιόν» Τον Χριστό, ως όντα Υιό του Θεού, ονομαζόμενο δε υιό ανθρώπου, τον οποίο ενίσχυσε λέγοντας: Ούτος εστιν ο Υιός μου ο αγαπητός, εν ω ευδόκησα. «και ου μη αποστώμεν» Διότι, αφότου τα έθνη ενώθηκαν με τον Χριστό [αφού πίστεψαν], δεν χωρίζονται πλέον από αυτόν. «ζωώσεις ημάς» Διότι, αφότου οι πιστοί αξιώθηκαν την αιώνια ζωή, δεν παύουν να επικαλούνται το όνομα του Κυρίου του Θεού. «Κύριε ο Θεός» Διότι τα έθνη έχουν ακόμη ανάγκη επιστροφής. «και επίφανον» Διότι με την εμφάνιση του Χριστού σώθηκε όλη η κτίση και κάθε πνοή.

Γι' αυτό, εξαιτίας της επιτιμήσεως του προσώπου του Θεού, δηλαδή του Χριστού, θα αφανιστούν. Διότι τους επιτίμησε επειδή, έχοντας τα κλειδιά της γνώσης, ούτε οι ίδιοι εισέρχονται και εμποδίζουν αυτούς που θέλουν να εισέλθουν. «Ας έλθει το χέρι σου επί τον άνδρα της δεξιάς σου, και επί τον Υιό του ανθρώπου, τον οποίο έκανες κραταιό για τον εαυτό σου. Και δεν πρόκειται να απομακρυνθούμε από σένα». Άνδρα της δεξιάς ονομάζει τον Χριστό· άνδρα λόγω της ανθρωπότητάς του, και της δεξιάς του, αφενός μεν επειδή κάθεται στα δεξιά του Πατρός με τη σάρκα του, αφετέρου επειδή αυτός συγκρότησε ολόκληρη την κτίση. Τον αποκαλεί επίσης Υιό του ανθρώπου, ομοίως εξαιτίας της σάρκας· αλλά για να κατανοήσεις ότι είναι απολύτως ομοούσιος με τον Πατέρα ως προς τη θεότητα, λέει: «τον οποίο έκανες κραταιό για τον εαυτό σου». Διότι τον έκανε κραταιό, επειδή ο ίδιος τον γέννησε· και τον έκανε κραταιό για τον εαυτό του, επειδή τον γέννησε ισοδύναμο και απολύτως απαράλλακτο σε όλα. Εύχεται να έλθει το χέρι του Πατρός πάνω σε αυτούς, δηλαδή, να εκδηλωθούν ανάμεσά μας τα σημεία και τα θαύματα· διότι αυτά άλλοτε ονομάζονται χέρι του Θεού και άλλοτε δάχτυλο.

Και δεν παρακαλεί πλέον να γίνουν τα σημεία σε εμάς μέσω κάποιου προφήτη ή θεοφόρου, όπως μέσω του Μωυσή ή του Ηλία και των προφητών, αλλά μέσω του Υιού, υποσχόμενος ότι, αν γίνει αυτό, δεν θα απομακρυνθούμε από αυτόν· διότι πολλές φορές απομακρυνθήκαμε. Θα μας δώσεις ζωή, και θα επικαλεστούμε το όνομά σου. Θα μας δώσεις ζωή με το ζωντανό νερό του βαπτίσματος. Διότι τότε επικαλούμαστε και το όνομά του, ονομαζόμενοι Χριστιανοί από τον Χριστό. Κύριε, ο Θεός των δυνάμεων, επίστρεψέ μας κοντά σου, και φανέρωσε το πρόσωπό σου, και θα σωθούμε. Συνεχώς λέει αυτά. Διότι ο προφήτης δεν μεσιτεύει βέβαια μόνο για το παρόν· δηλώνοντας ότι δεν μπορούμε διαφορετικά να επιστρέψουμε ούτε να σωθούμε, παρά μόνο μέσω της φανερώσεως του προσώπου του Θεού, δηλαδή του ενσαρκωμένου Λόγου.

Γι' αυτόν τον λόγο ρίχτηκε η φωτιά και ανασκάφηκε, ώστε, με την ανασκαφή της, να αποκαλυφθεί το θεμέλιο που ήταν κρυμμένο σε αυτήν, για το οποίο έλεγε ο Ησαΐας: «Ιδού, εγώ θέτω στα θεμέλιά σου, Σιών, λίθο πολυτελή, εκλεκτό, ακρογωνιαίο, έντιμο· και όποιος πιστεύει σε αυτόν δεν πρόκειται να ντροπιαστεί». «Θα μας δώσεις ζωή, και θα επικαλεστούμε το όνομά σου». Θα μας δώσεις ζωή, λέει, με το ζωντανό νερό του βαπτίσματος· διότι τότε θα επικαλεστούμε το όνομά του, ονομαζόμενοι Χριστιανοί από τον Χριστό.

«Θεέ των δυνάμεων, επίστρεψε, λοιπόν, και επίβλεψε από τον ουρανό και δες, και επισκέψου την άμπελο αυτή και στερέωσέ την, αυτήν που φύτεψε το δεξί σου χέρι»· «και τον Υιό του ανθρώπου, τον οποίο ενίσχυσε» με θαύματα και με την καθοδήγηση του λαού. «Ας έλθει το χέρι σου επί τον άνδρα της δεξιάς σου», δηλαδή στον ίδιο αυτόν καθοδηγητή· «και δεν θα απομακρυνθούμε από εσένα», υπακούοντας σε αυτόν. «Κύριε, Θεέ των δυνάμεων, επίστρεψέ μας», δηλαδή επισκέψου μας, «και φανέρωσε το πρόσωπό σου, και θα σωθούμε». Ορθώς, λοιπόν, ελέχθη προηγουμένως ότι, όταν τους σκότωνε, τότε τον αναζητούσαν.