Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 82:10

Κάνε σε αυτούς όπως στη Μαδιάμ και στον Σισάρα. Όπως ακριβώς άλλοτε η Μαδιάμ και ο Σισάρα, καθώς επίσης και ο Ιαβίν, όταν ξεσηκώθηκαν εναντίον του Ισραήλ εξολοθρεύτηκαν, οι μεν στον χείμαρρο Κισών, οι δε στην Αενδώρ· με τον ίδιο τρόπο και αυτοί που μας επιτέθηκαν μαζί με τον Ασσούρ, ας τύχουν παρόμοιας τιμωρίας. Ο μεν Σισάρα ήταν αρχηγός του στρατού, ο δε Ιαβίν βασιλιάς της Χαναάν.

Κατατροπώνονται στον χείμαρρο Κισών στο βιβλίο των Κριτών από το χέρι του Βαράκ και της Δεββώρας, γυναίκας του Ισραήλ. Εξολοθρεύτηκαν στην Αενδώρ. Σε τόπο απρεπή. Διότι το όνομα Αενδώρ δηλώνει την απρέπεια. Έγιναν σαν κοπριά στη γη. Επειδή, παραμένοντας άταφοι, αποσυντέθηκαν και αναμείχθηκαν με τη γη σαν ένα είδος κοπριάς.

Και τα υπόλοιπα έθνη που ονομάστηκαν ξεχωριστά έπαθαν τέτοια δεινά, όποια ακριβώς προφήτευσε ο λόγος· ώστε εύλογα θα μπορούσε να πει κανείς ότι ο Προφήτης σε αυτά τα σημεία δεν καταράται τους αναφερόμενους, αλλά τους προφητεύει τα μελλοντικά, χρησιμοποιώντας, κατά κάποια συνήθεια της Γραφής, τον προστακτικό τρόπο αντί του προφητικού· ώστε εμείς να κατανοούμε το «Κάνε σε αυτούς» (Ποίησον αὐτοῖς) αντί του «Θα κάνεις, όπως στη Μαδιάμ και στον Σισάρα» (Ποιήσεις ὡς τῇ Μαδιὰμ καὶ τῷ Σισάρᾳ). Αυτά προφητεύονται σχετικά με το τέλος των Ασσυρίων και των εθνών που συγκαταλέχθηκαν με αυτούς. Βεβαίως, για εκείνους που πραγματοποίησαν την έσχατη πολιορκία μετά την παρουσία του Σωτήρος μας δεν ειπώθηκαν τέτοια πράγματα. Γι' αυτό και οι Ρωμαίοι δεν έπαθαν τίποτα παρόμοιο μετά την στρατιωτική τους επιχείρηση εναντίον του έθνους.

Άνοιξε η γη και καταβρόχθισε τον Δαθάν, και σκέπασε τη συναγωγή του Αβειρών. Φλόγα κατέκαψε τους αμαρτωλούς· και «Κάνε τους όπως τη Μαδιάμ και τον Σισάρα»· και «Θέσε τους άρχοντές τους όπως τον Ωρήβ και τον Ζηβ και τον Ζεβεέ και τον Σαλμανά, όλους τους άρχοντές τους»· και πολλά άλλα παρόμοια. Και όλες τις επιμέρους συμβουλές σού τις διακηρύττει από την αρχή έως το τέλος η ψαλμωδία, μην παραλείποντας σε κανένα σημείο την προτροπή προς το καλό και τους τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε κανείς να αποφύγει την κακία· όλα αυτά είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με τις διδαχές που οδηγούν προς το αγαθό. Διότι η απόκτηση του αγαθού καθίσταται αποφυγή και αναίρεση του αντιθέτου του. Θα ήταν περιττό να εκτεθούν όλα αυτά λεπτομερώς, δεδομένου ότι είναι φανερή σε όσους μελετούν αυτή τη γραφή η μέριμνα του κειμένου για τα ζητήματα αυτά.

Διάψαλμα: ανοχή της προφητείας. Κάνε σε αυτούς: Για να, λέει, όπως εκείνοι πολέμησαν μεταξύ τους, και ο Σισάρα, ενώ νόμιζε ότι ήταν ασφαλής, θανατώθηκε, έτσι και εκείνοι που αθετούν τον Θεό θα καταστραφούν. Και ο Σισάρα είναι ο διάβολος. Σαν τον Ιαβίν: Εκείνος έφυγε στον χείμαρρο προσδοκώντας να ζήσει, αλλά θανατώθηκε εκεί.

Ο Ιαβείμ είναι ο Ιούδας, ο οποίος παρέδωσε τον Κύριο στον χείμαρρο των Κέδρων. Εξολοθρεύτηκαν σε άσχημο τόπο· διότι η Αενδώρ ερμηνεύεται ως απρέπεια. Έγιναν εξουθενωμένοι και καταπατημένοι. Σχετικά με το «θέσε τους άρχοντες»: Ο Ωρήβ είναι ξηρός, νεκρός κόρακας. Ο Ζηβ είναι λύκος. Ο Ζεβεέ θυσιασμός, ο Σαλμανά απορριμμένος. Έτσι, λέει, ας γίνουν σαν τα θνησιμαία των ακάθαρτων ζώων. «Οι οποίοι είπαν»: Διότι, πριν σφάλει ο λαός, ο ναός ήταν έντιμος ως οίκος του Θεού και φυλασσόταν από τον Θεό. «Ο Θεός μου»: Κάτι το ανυπόστατο, λέει, πότε πάνω και πότε κάτω· διότι έτσι κυλάει ο τροχός. «Σαν την καλαμιά»: Διότι η καλαμιά, που έχει μείνει στον θερισμό, σκορπίζεται από τους ανέμους. «Σαν τη φωτιά»: Διότι, όπως όταν η φωτιά εισέλθει στο δάσος του δρυμού και το καταναλώνει γρήγορα, έτσι έπεσε και η οργή του Θεού πάνω στα ασεβή έθνη. «Σαν η φλόγα»: Βουνά ονομάζει τους δαίμονες· καταφλέχθηκαν δε από τη φωτιά, αυτήν του Αγίου Πνεύματος. «Έτσι θα τους καταδιώξεις»: Έτσι [πώς; όπως τους δαίμονες, έτσι] και τους εχθρούς του Ισραήλ, και τους αισθητούς και τους νοητούς, κατέκαψε η οργή του Θεού. «Και με την οργή»: Διότι, όταν έστειλε εναντίον τους οργή, έπεσε τρόμος σε όλα τα έθνη. «Γέμισε»: Μετά την ανάσταση του Χριστού εκ νεκρών, οι Ιουδαίοι ατιμάστηκαν μέσα στην ντροπή. «Και θα ζητήσουν»: Θα ζητήσουν μεν, αλλά δεν θα βρουν. «Ας ντροπιαστούν»: Διότι εις τον αιώνα (και στον παρόντα αιώνα και στον μέλλοντα) δεν θα παύσει ούτε η αισχύνη ούτε ο τρόμος τους.

Έγιναν αρωγοί στους υιούς του Λωτ· δηλαδή, έσπευσαν προς βοήθειά τους. Να φυλάγεσαι, λοιπόν, από τους εσωτερικούς εχθρούς· διότι αυτοί εξοπλίζουν τους εξωτερικούς. Και μην έχεις εμπιστοσύνη στη συγγένεια, επειδή τις περισσότερες φορές μετατρέπεται σε έχθρα· κατανόησε δε και την κατάρα που τους επέφερε. Διάψαλμα· επειδή μετέτρεψε τον λόγο σε προσευχή. Κάνε σε αυτούς όπως στη Μαδιάμ και στον Σισάρα, όπως στον Ιαβείμ στον χείμαρρο Κισσών.

Εξολοθρεύθηκαν στην Αενδώρ. β'. Όχι τυχαία επέλεξε αυτούς από όλους, αλλά επειδή παραδόξως κατατροπώθηκαν στον πόλεμο· διότι τους Μαδιαμίτες, που κάλυπταν τη γη εξαιτίας του πλήθους τους, ο Γεδεών τους κατέβαλε επιτιθέμενος χωρίς όπλα και τους εξόντωσε με τριακόσιους άνδρες, οι οποίοι δεν κρατούσαν ούτε ρομφαίες ούτε ασπίδες ούτε κράνη ούτε άλλα πολεμικά όπλα, αλλά είχαν μόνο λαμπάδες και κεράτινες σάλπιγγες, τις οποίες και χρησιμοποίησαν. Τον δε Σισάρα, που ήταν άρχοντας του έθνους του Ιαβείν και εκστράτευε με εννιακόσια σιδερένια άρματα, αφού τον καταπτόησε ο Θεός και τον έτρεψε σε φυγή, τον παρέδωσε στη γυναίκα του Χαβέρ του Κιναίου, η οποία τον σκότωσε διαπερνώντας τη γνάθο του με έναν πάσσαλο. Εύχεται, λοιπόν, να πέσουν από το χέρι του Θεού οι εχθροί που απαρίθμησε προηγουμένως, όπως ακριβώς και αυτοί. Διότι μνημονεύει τον χείμαρρο Κισσών και την Αενδώρ, επειδή εκεί συγκροτήθηκε ο πόλεμος εναντίον του Σισάρα. Έγιναν σαν κοπριά για τη γη.

Διότι αναρίθμητες φορές διάφορα έθνη αποφάσισαν να εξολοθρεύσουν τους Ιουδαίους, αλλά αυτοί πληθύνονταν περισσότερο, εξαιτίας της υποσχέσεως προς τους πατέρες τους. Όπως ακριβώς και τύραννοι βασιλείς προτίμησαν μετέπειτα να εξολοθρεύσουν την Εκκλησία του Χριστού, αλλά αυτή, ενδυναμωνόμενη από τον Χριστό, αποδεικνυόταν πιο σταθερή. «Διότι βουλεύτηκαν με ομοφωνία και σύναψαν συμφωνία εναντίον σου τα σκηνώματα των Ιδουμαίων και οι Ισμαηλίτες, ο Μωάβ και οι Αγαρηνοί, ο Γεβάλ, ο Αμμών και ο Αμαλήκ· αλλόφυλοι μαζί με τους κατοίκους της Τύρου· αλλά και ο Ασσούρ ενώθηκε μαζί τους προς βοήθεια των υιών του Λωτ». Δες πόσων εθνών στρατεύματα συγκροτήθηκαν, από τα περίχωρα της Αραβίας μέχρι την Τύρο, καθώς και οι υιοί του Λωτ που κατοικούν στα ορεινά πέραν του Ιορδάνου, για να εξολοθρεύσουν τους υιούς του Ισραήλ. Αυτοί όμως, έχοντας ως ακαταμάχητο προπύργιο τη θεία βοήθεια, κατέστησαν άχρηστα τα αναρίθμητα στρατόπεδά τους. Διότι σε όσα δεν ευδοκεί ο Θεός, πολλές μυριάδες δεν ωφελούν σε τίποτα· όπως άλλωστε και ο Σενναχηρείμ, ο οποίος αφού πολιόρκησε την Ιερουσαλήμ με πολλές χιλιάδες στρατού, απέδρασε γυμνός και μόνος του· αλλά ούτε και ο ίδιος διασώθηκε· διότι τον σκότωσε και αυτόν ο υιός του, ο Νααχορδάν, ενώ και οι προαναφερθείσες πολλές συμμαχίες των εθνών δεν πέτυχαν απολύτως τίποτα. «Θα τους κάνει», λέει, «όπως τη Μαδιάμ και τον Σισάρα, όπως τον Ιαβείμ στον χείμαρρο Κισών».