Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 82:13

Την ιστορία όλων αυτών θα τη βρεις να περιέχεται στο βιβλίο των Κριτών. Εκεί η Γραφή παρουσιάζει, τόσο για τον Σισάρα και τον Ιαβίς, όσο και για τους υπόλοιπους που κατονομάζονται, πόσα και ποια πράγματα μηχανεύτηκαν εναντίον του Ισραήλ, και τι υπέστησαν. Σε αυτήν παραπέμπουμε όποιον θέλει να γνωρίσει τα σχετικά με αυτούς, επειδή η διήγηση γι' αυτούς είναι εκτενέστερη. Ικετεύει, λοιπόν, να πάθουν και αυτοί τα ίδια με εκείνους, διότι ομοίως με εκείνους και αυτοί είπαν: «Ας κληρονομήσουμε για τους εαυτούς μας το αγιαστήριο του Θεού». Αυτά έλεγαν και οι περί τον Σισάρα και τον Ιαβίς και οι υπόλοιποι, για τους οποίους γίνεται κατά λέξη λόγος, αναφερόμενοι στη σκηνή και την κιβωτό του Θεού. Διότι αυτά αποτελούσαν το αγιαστήριο του Θεού, εφόσον η Ιερουσαλήμ δεν είχε ακόμη συσταθεί. Αυτά ευχήθηκε ο Προφήτης εναντίον των προαναφερθέντων· και έπειτα από λίγο εκπληρώθηκαν τα της ευχής του. Αμέσως, λοιπόν, και παραχρήμα κατά την πολιορκία των Ιουδαίων καταλύθηκε και η δυναστεία των Ασσυρίων, η οποία είχε διαρκέσει επί χρόνια· και η οποία διατηρήθηκε μέχρις ότου αποτόλμησαν τέτοιες πράξεις εναντίον της Ιερουσαλήμ. Μετά από λίγο, εξάλλου, ο Κύρος, αφού ανέλαβε τη βασιλεία των Περσών, κατέλυσε την εξουσία των Ασσυρίων.

Ο Ιαβείμ είναι ο Ιούδας, ο οποίος παρέδωσε τον Κύριο στον χείμαρρο των Κέδρων. Εξολοθρεύτηκαν σε άσχημο τόπο· διότι η Αενδώρ ερμηνεύεται ως απρέπεια. Έγιναν εξουθενωμένοι και καταπατημένοι. Σχετικά με το «θέσε τους άρχοντες»: Ο Ωρήβ είναι ξηρός, νεκρός κόρακας. Ο Ζηβ είναι λύκος. Ο Ζεβεέ θυσιασμός, ο Σαλμανά απορριμμένος. Έτσι, λέει, ας γίνουν σαν τα θνησιμαία των ακάθαρτων ζώων. «Οι οποίοι είπαν»: Διότι, πριν σφάλει ο λαός, ο ναός ήταν έντιμος ως οίκος του Θεού και φυλασσόταν από τον Θεό. «Ο Θεός μου»: Κάτι το ανυπόστατο, λέει, πότε πάνω και πότε κάτω· διότι έτσι κυλάει ο τροχός. «Σαν την καλαμιά»: Διότι η καλαμιά, που έχει μείνει στον θερισμό, σκορπίζεται από τους ανέμους. «Σαν τη φωτιά»: Διότι, όπως όταν η φωτιά εισέλθει στο δάσος του δρυμού και το καταναλώνει γρήγορα, έτσι έπεσε και η οργή του Θεού πάνω στα ασεβή έθνη. «Σαν η φλόγα»: Βουνά ονομάζει τους δαίμονες· καταφλέχθηκαν δε από τη φωτιά, αυτήν του Αγίου Πνεύματος. «Έτσι θα τους καταδιώξεις»: Έτσι [πώς; όπως τους δαίμονες, έτσι] και τους εχθρούς του Ισραήλ, και τους αισθητούς και τους νοητούς, κατέκαψε η οργή του Θεού. «Και με την οργή»: Διότι, όταν έστειλε εναντίον τους οργή, έπεσε τρόμος σε όλα τα έθνη. «Γέμισε»: Μετά την ανάσταση του Χριστού εκ νεκρών, οι Ιουδαίοι ατιμάστηκαν μέσα στην ντροπή. «Και θα ζητήσουν»: Θα ζητήσουν μεν, αλλά δεν θα βρουν. «Ας ντροπιαστούν»: Διότι εις τον αιώνα (και στον παρόντα αιώνα και στον μέλλοντα) δεν θα παύσει ούτε η αισχύνη ούτε ο τρόμος τους.

«Κάνε τους άρχοντές τους σαν τον Ωρήβ, και τον Ζηβ, και τον Ζηβαιέ, και τον Σαλμωνάν». Μνημονεύει άνδρες οι οποίοι θανατώθηκαν από τον Γεδεών· ζήτησε να γίνουν οι άρχοντες σαν αυτούς. Το ποιους άρχοντες όμως, το φανερώνουν σαφέστερα τα επόμενα: «Όλους τους άρχοντές τους, οι οποίοι είπαν: Ας κληρονομήσουμε για τους εαυτούς μας το αγιαστήριο του Θεού». Επομένως, αποκαλεί άρχοντες όχι τόσο εκείνους που κατέχουν αξίωμα, όσο εκείνους που διαπρέπουν στην κακία· γι' αυτό φαντάζονται ότι το αγιαστήριο του Θεού θα γίνει δική τους κληρονομιά, ώστε να καταχραστούν τα άγια για τον πλουτισμό τους και τα θεία για ίδιον όφελος. Και αυτό δεν το κάνουν μόνο όσοι αρπάζουν τα ιερά σκεύη και ξεπουλούν τα άγια, αλλά και όσοι καπηλεύονται τα θεία πουλώντας τα πράγματα του Θεού, αγοράζοντας και συνάπτοντας αθέμιτες συναλλαγές· τέτοιος ήταν ο Σίμων, ο οποίος θέλησε να αποκτήσει τα χαρίσματα με χρήματα, γι' αυτό και ο Πέτρος τον έκρινε ανάξιο της δωρεάς του Αγίου Πνεύματος. «Θεέ μου, κάνε τους σαν τον τροχό»· δηλαδή σε ταραχή και ασταθή πορεία και συνεχή μεταβολή, διότι αυτό είναι το χαρακτηριστικό του τροχού. «Σαν το άχυρο μπροστά στον άνεμο»· ώστε να μη σταθούν πουθενά, αλλά παντού να γίνει άφαντη η υπόστασή τους, διασκορπισμένη από την ορμή του ανέμου. «Σαν τη φωτιά που κατακαίει το δάσος, σαν τη φλόγα που κατακαίει τα όρη». Τους εύχεται από παντού ακαρπία.

Αλλά δεν είναι έτσι αυτά τα πράγματα, δεν είναι. Μην ξεγελάς τον εαυτό σου, ή μάλλον μην ωθείς στο βάραθρο και τον εαυτό σου και όσους σε ακούν, ούτε να ανανεώνεις τις κακίες των Γραμματέων και των Φαρισαίων, οι οποίοι επινόησαν κάποιες δικαιολογίες για όσους επιορκούν για αισχρό κέρδος, και όπλισαν τα παιδιά εναντίον των γονέων τους, και παρερμήνευσαν και ανέτρεψαν τις θείες εντολές· αλλά με ευλάβεια και ειλικρίνεια να ακολουθείς εκείνα που νομοθετήθηκαν μέσω των θείων λογίων· σύμφωνα με τα οποία και ο ιερός Απόστολος έλεγε: «Διότι δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα εναντίον της αλήθειας, αλλά υπέρ της αλήθειας». Ή μήπως, αν αυτός που επιορκεί είναι πλούσιος και προσφέρει δώρα στον ιερέα, απαλλάσσεται, ενώ αν είναι φτωχός και δεν προσφέρει, τιμωρείται; Αλλά λέω ότι αυτά όχι μόνο δεν πρέπει να τα πράττει κανείς, αλλά ούτε καν να τα σκέφτεται δεν είναι θεμιτό. Διότι θα σου πει ο Κριτής: «Υπέθεσες μήπως ότι θα είμαι όμοιος με εσένα;». Και πώς είναι δυνατόν; Διότι εκείνος που πρόσταξε τους υπηκόους του να μη δέχονται δώρα εις βάρος των αθώων, δεν θα επέτρεπε βέβαια να μολύνονται οι ιερωμένοι από αυτά τα αισχρά κέρδη. Αλλά το είπε αυτό, ώστε, αφού γίνει η αποκατάσταση εκείνων που αδικήθηκαν, προσευχόμενοι και νηστεύοντας μαζί με εκείνους που έσφαλαν, να εξασφαλίσουν σε αυτούς τη συγχώρεση από τον ουρανό, χωρίς να βάζουν καν στο νου τους εκείνο το ρητό: «Ελάτε να κληρονομήσουμε για τον εαυτό μας το θυσιαστήριο του Θεού». Διότι είναι λειτουργοί, όχι συνέταιροι· πρέσβεις, όχι κριτές· μεσίτες, όχι βασιλείς.

Διότι και εκείνοι που παλαιότερα μάνιασαν εναντίον του Ισραήλ, «εξολοθρεύτηκαν στην Αενδώρ», δηλαδή με ευκολία, «έγιναν σαν κοπριά στη γη». Και τώρα, λέει, για τα έθνη που ξεσηκώνονται εναντίον μας, «κάνε τους άρχοντές τους όπως τον Ωρήβ και τον Ζηβ και τον Ζεβεέ και τον Σαλμανά, όλους τους άρχοντές τους». Διότι έτσι και εκείνοι, όταν κάποτε οπλίστηκαν εναντίον μας, είπαν: «Ας εξολοθρεύσουμε την Ιερουσαλήμ». «Ας κληρονομήσουμε για τους εαυτούς μας το αγιαστήριο του Θεού». Και αυτούς, αφού τους εξολόθρευσε Εκείνος εύκολα, «έγιναν σαν κοπριά στη γη». Και τώρα, για τους Ιδουμαίους και τους Ισμαηλίτες και τους υπόλοιπους από αυτούς που έρχονται εναντίον μας, λέει: «Θεέ μου, κάνε τους σαν τον τροχό, σαν την καλαμιά μπροστά στον άνεμο· σαν τη φωτιά που κατακαίει το δάσος, σαν τη φλόγα που κατακαίει τα βουνά. Έτσι θα τους καταδιώξεις με την καταιγίδα σου και με την οργή σου θα τους συνταράξεις· γέμισε τα πρόσωπά τους με ατιμία, και ας γνωρίσουν ότι το όνομά σου είναι Κύριος, και εσύ είσαι ο μόνος Ύψιστος σε όλη τη γη».

Αν όμως βρεθεί κανένας φιλοκερδής Πνευματικός και σου πει να του δώσεις χρήματα, για να σε συγχωρήσει, πρόσεχε να μην τον πιστέψεις· διότι δεν μπορεί με τέτοιον τρόπο να σε συγχωρήσει, και απλώς χάνεις τα χρήματά σου και πάλι μένεις ασυγχώρητος. Διότι ο Άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης γράφει σε έναν τέτοιο Πνευματικό, ότι οι Πνευματικοί δεν μπορούν να συγχωρούν τους πλουσίους με την καταβολή χρημάτων, και ότι οι ίδιοι δεν είναι αυθέντες και κύριοι της συγχωρήσεως, ούτε κληρονόμοι του θείου θυσιαστηρίου, όπως εκείνοι οι ασεβείς που έλεγαν: «Ελάτε να κληρονομήσουμε για τους εαυτούς μας το αγιαστήριο του Θεού». Διότι αυτοί που προσφέρουν θυσίες για τα δικά τους αμαρτήματα, όπως είπε ο Απόστολος, δεν θα μπορούσαν βεβαίως από δική τους εξουσία να συγχωρήσουν τις αμαρτίες στους αμετανόητους, ακόμη και αν αυτοί είναι πλούσιοι. Βλέπε και στις αρχές του Θ΄ Κεφαλαίου της Διδασκαλίας του Πνευματικού.