Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 82:6

Ο λόγος δεν έχει διατυπώσει την περί αυτών προφητεία άσκοπα, αλλά επειδή και αυτοί ήταν εχθροί του Ισραήλ που τους επιτίθονταν συνεχώς, όπως μαρτυρεί γι' αυτά η ιστορία και ο Ψαλμός που λέγει: «Διότι βουλεύθηκαν με ομόνοια για τον ίδιο σκοπό, συνήψαν διαθήκη εναντίον σου τα σκηνώματα των Ιδουμαίων και οι Ισμαηλίτες, ο Μωάβ και οι Αγαρηνοί, ο Γεβάλ και ο Αμμών και ο Αμαλήκ». Βλέπεις πώς τοποθετεί τους Ιδουμαίους πριν από όλους τους εχθρούς του λαού. Αυτό το έθνος ήταν το μεγαλύτερο στην περιοχή γύρω από την Πέτρα της Αραβίας και αντλούσε την καταγωγή του από τον Ησαύ. Ο Ησαύ ήταν αδελφός του Ιακώβ, δηλαδή του Ισραήλ, από τον οποίο προέρχονται όλοι οι Ιουδαίοι. Επομένως, οι Ιδουμαίοι και οι Ιουδαίοι ήταν παιδιά αδελφών. Διότι Εδώμ ονομαζόταν ο Ησαύ, γι' αυτό και όσοι προέρχονται από αυτόν ονομάζονται Ιδουμαίοι. Επειδή, λοιπόν, οι Ιδουμαίοι ξεσηκώνονταν συνεχώς εναντίον του Ισραήλ, δικαιολογημένα ο προφήτης θεάται και το όραμα που τους αφορά, προλέγοντας όσα επρόκειτο να συμβούν και σε αυτούς. Φαίνεται δε ότι ο Θεός απευθύνεται στους δικούς του γνώριμους λέγοντας: «Προς εμένα καλεί από το Σηείρ»· διότι, αυτούς που φεύγουν «από το Σηείρ», σύμφωνα με τους λοιπούς ερμηνευτές, τους «καλεί προς εμένα» (κοντά του), λέγει. «Σηείρ» ονομαζόταν το όρος του Ησαύ στην Αραβία, στο οποίο είχαν συγκροτηθεί τα βασίλειά του, και είναι γνωστό με αυτό το όνομα στους εντόπιους ακόμα και σήμερα. Σε αυτούς, λοιπόν, που αγωνιούν από τον φόβο των Ιδουμαίων λέγει: «Προς εμένα» να έρθετε με σπουδή, και αφού βρεθείτε κοντά μου, να «φυλάσσετε» τις δικές σας «επαλξεις».

Γι' αυτόν τον λόγο, ανυμνείται σε μεγαλύτερο βαθμό και το όνομα του Ισραήλ και η μνήμη όλων των θεοφιλών ανδρών, και λάμπουν τα κατορθώματα της θεοσέβειας. Επειδή βουλεύτηκαν με ομόνοια όλοι μαζί· εναντίον σου συνήψαν συμφωνία τα σκηνώματα των Ιδουμαίων και οι Ισμαηλίτες, ο Μωάβ και οι Αγαρηνοί, ο Γεβάλ και ο Αμμών και ο Αμαλήκ, οι αλλόφυλοι μαζί με τους κατοίκους της Τύρου. Διότι και ο Ασσούρ συμπαρατάχθηκε μαζί τους, έγιναν βοήθεια στους υιούς του Λωτ. Διάψαλμα.

Σαν να διεγείρει και να παρακινεί τον Θεό ο Προφήτης στην ικεσία του υπέρ του λαού, λέει το «εναντίον σου». Διότι, λέει, οι εχθροί του λαού σου δεν αποτόλμησαν να στραφούν εναντίον του λαού, αλλά εναντίον σου και εναντίον της διαθήκης σου. Ακολούθως, περιγράφει αναλυτικά τα όσα διαπράχθηκαν κατά την επίθεση των Ασσυρίων εναντίον του ιουδαϊκού έθνους.

Αλλά ας το αφήσουμε αυτό· ερωτώ όμως εσένα, τον μόνο ασφαλή θεολόγο: από τον Θεό προερχόμαστε και εμείς —διότι λέει «τα πάντα προέρχονται από τον Θεό»— από τον Θεό και ο Μονογενής. Υιοί του Θεού είμαστε και εμείς —διότι λέει «εγώ είπα, είστε θεοί και υιοί του Υψίστου όλοι»— υιός του Θεού και ο Μονογενής. Αλλά εμείς μεν προερχόμαστε από τον Θεό και είμαστε υιοί του Θεού Πατρός, του Υιού και του Πνεύματος· διότι με αυτά τα τρία (πρόσωπα) γνωρίστηκε σε εμάς ο Ύψιστος· και επομένως εμείς προερχόμαστε από αυτούς, ενώ ο Υιός προέρχεται μόνο από τον Πατέρα. Υπάρχει λοιπόν κάποια αιτία για την οποία εμείς προερχόμαστε από την τρισυπόστατη θεότητα, ενώ ο Υιός μόνο από τον Πατέρα; Αν μεν δεν υπάρχει, τότε και εμείς προερχόμαστε από τον Θεό αναιτίως, αν όμως υπάρχει αιτία, (αυτή είναι) η θεία αγαθότητα εξαιτίας της οποίας υπάρχει η κτίση και η χάρη στα κτίσματα· και αυτά είναι κοινά στον Πατέρα, τον Υιό και το Πνεύμα. Διότι το να υπάρχουν και το να υπάρχουν καλά παρέχεται σε όλους από τον Πατέρα μέσω του Υιού εν Αγίω Πνεύματι. Αν λοιπόν εμείς προερχόμαστε από τον Θεό κατά χάρη Θεού, αυτό που δεν προέρχεται κατά χάρη, αλλά προέρχεται από τον Θεό, πώς αλλιώς (μπορεί να προέρχεται) παρά κατά φύση; Και αυτό το κατά φύση δεν αποδεικνύει τίποτε άλλο παρά ότι μόνο ο Πατέρας είναι η αιτία αυτών που προβάλλονται από αυτόν άχρονα· πώς λοιπόν είναι εσφαλμένο να το λέμε αυτό;

Ο Θεός: Αυτή είναι η φωνή του λαού των Εβραίων· επειδή εξεπλάγησαν με την πτώση των εχθρών τους. Μην σιγήσεις: Δηλαδή μην αποσιωπήσεις ούτε να μείνεις αδρανής απέναντι σε αυτούς που μας θλίβουν. Διότι ιδού οι εχθροί: Ενισχύθηκαν, δηλαδή έγιναν ακουστοί σε όλους. Είναι δε οι Ιουδαίοι αυτοί που ύψωσαν φωνή κατά του Χριστού του Θεού. Και αυτοί που μισούν: Δηλαδή ξεσήκωσαν ως όχλο τα έθνη εναντίον του λαού· διότι κεφαλή είναι το πλήθος. Εναντίον του λαού: Πολλά, λέει, μηχανεύτηκαν οι εχθροί εναντίον του λαού των Ιουδαίων, συσκεπτόμενοι μεταξύ τους για το πώς θα τους εξολοθρεύσουν. Και βουλεύτηκαν: Διότι τότε οι Ιουδαίοι θεωρούνταν ότι είναι άγιοι. Μιλάει δε και για τον ναό, ότι ήταν άγιος. Είπαν· ελάτε: Δηλαδή για να μην ονομάζονται ούτε καν έθνος. Και να μην μνημονευθεί: Διότι τα έθνη εναντιώνονταν σφόδρα στους Ιουδαίους, αυτά που εξαιτίας τους εξολοθρεύονταν. Διότι βουλεύτηκαν: Επειδή επιτέθηκαν από κοινού σαν μια ψυχή. Εναντίον σου — τα σκηνώματα: Αναφέρεται στα απερίτμητα έθνη, ότι συμφώνησαν μεταξύ τους εναντίον του Ισραήλ, ώστε να τον αφανίσουν, πλην όμως τίποτα από αυτόν δεν εξέλιπε (αν και κάποιοι από αυτούς εξέλιπαν)· διότι Ιδουμαία ερμηνεύεται ως «αυτή που εκλείπει»· και δεν υπάκουσαν στην πίστη. Ισμαηλίτες δε ερμηνεύονται ως «αυτοί που υπακούν».

Επειδή βουλεύτηκαν με ομόνοια όλοι μαζί, εναντίον σου συνήψαν διαθήκη. Και ποιος θα μπορέσει να βουλευτεί κάτι εναντίον του Θεού, ή να συνάψει συμφωνία, ή έστω και να φανταστεί κάτι τέτοιο, για Εκείνον που είναι απρόσιτος όχι μόνο στην όραση, αλλά και στους λογισμούς;

Διότι αναρίθμητες φορές διάφορα έθνη αποφάσισαν να εξολοθρεύσουν τους Ιουδαίους, αλλά αυτοί πληθύνονταν περισσότερο, εξαιτίας της υποσχέσεως προς τους πατέρες τους. Όπως ακριβώς και τύραννοι βασιλείς προτίμησαν μετέπειτα να εξολοθρεύσουν την Εκκλησία του Χριστού, αλλά αυτή, ενδυναμωνόμενη από τον Χριστό, αποδεικνυόταν πιο σταθερή. «Διότι βουλεύτηκαν με ομοφωνία και σύναψαν συμφωνία εναντίον σου τα σκηνώματα των Ιδουμαίων και οι Ισμαηλίτες, ο Μωάβ και οι Αγαρηνοί, ο Γεβάλ, ο Αμμών και ο Αμαλήκ· αλλόφυλοι μαζί με τους κατοίκους της Τύρου· αλλά και ο Ασσούρ ενώθηκε μαζί τους προς βοήθεια των υιών του Λωτ». Δες πόσων εθνών στρατεύματα συγκροτήθηκαν, από τα περίχωρα της Αραβίας μέχρι την Τύρο, καθώς και οι υιοί του Λωτ που κατοικούν στα ορεινά πέραν του Ιορδάνου, για να εξολοθρεύσουν τους υιούς του Ισραήλ. Αυτοί όμως, έχοντας ως ακαταμάχητο προπύργιο τη θεία βοήθεια, κατέστησαν άχρηστα τα αναρίθμητα στρατόπεδά τους. Διότι σε όσα δεν ευδοκεί ο Θεός, πολλές μυριάδες δεν ωφελούν σε τίποτα· όπως άλλωστε και ο Σενναχηρείμ, ο οποίος αφού πολιόρκησε την Ιερουσαλήμ με πολλές χιλιάδες στρατού, απέδρασε γυμνός και μόνος του· αλλά ούτε και ο ίδιος διασώθηκε· διότι τον σκότωσε και αυτόν ο υιός του, ο Νααχορδάν, ενώ και οι προαναφερθείσες πολλές συμμαχίες των εθνών δεν πέτυχαν απολύτως τίποτα. «Θα τους κάνει», λέει, «όπως τη Μαδιάμ και τον Σισάρα, όπως τον Ιαβείμ στον χείμαρρο Κισών».