Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 82:8

Αλλά και εκείνους έσωζε τότε ο Θεός, καθιστώντας άπρακτες τις επιδρομές των εθνών. <Και ο Ασσούρ συντάχθηκε μαζί τους.> (G f. 93 b) Αμαρτάνει ως προς την ίδια τη γνώση εκείνος που αναγκάζει τον νου, ο οποίος έχει πλαστεί για να βλέπει τη γνώση, να αμαρτάνει. Αυτοί δε που ανέλαβαν τον πόλεμο εναντίον σου είναι ο Γεβάλ, ακόμη και ο Ασσούρ, και ούτω καθεξής.

Στο προηγούμενο χωρίο, βέβαια, κατέκρινε ολόκληρο το έθνος λέγοντας: «Και δεν άκουσε ο λαός μου τη φωνή μου, και ο Ισραήλ δεν με πρόσεξε». Αλλά και στον οζ΄ ψαλμό παρουσίασε έναν μακρύ κατάλογο των παρανομιών τους. Ακολούθως, λοιπόν, προφητεύει όσα τους συνέβησαν πολύ αργότερα εξαιτίας των προαναφερθεισών αιτιών. Και εκεί πολιορκήθηκαν σε διάφορες χρονικές περιόδους· πρώτα μεν από τους Βαβυλωνίους, δεύτερον από τον Αντίοχο τον βασιλιά της Συρίας, και τελευταία απ' όλα από τους Ρωμαίους, μετά την αυθάδειά τους εναντίον του Σωτήρος μας. Ευλόγως, με την πρόγνωση του Πνεύματος, ο ίδιος προφήτης προαναγγέλλει αυτές τις τρεις πολιορκίες: στον ογ΄ ψαλμό υποδηλώνοντας την τελευταία, όπως έχουμε παραθέσει στα οικεία χωρία· στον οη΄ την πολιορκία επί Αντιόχου του Σύρου, όπως έχει αποδειχθεί· ενώ στον προκείμενο ψαλμό μνημονεύει την πρώτη, εννοώ αυτή των Ασσυρίων, την οποία προφήτευσε και ο οθ΄, υποδηλώνοντας τον εμπρησμό του αμπελώνα και την ερήμωσή του. Είναι δυνατόν, λοιπόν, να μάθουμε και από την ιστορία, πόσα έθνη συγκεντρώθηκαν ταυτόχρονα εναντίον του λαού των Ιουδαίων κατά την πρώτη επίθεση των Ασσυρίων, τα οποία απαριθμεί και η προκείμενη προφητεία: ονομάζοντας πρώτους τους Ιδουμαίους, έπειτα τους Ισμαηλίτες, τρίτους τους Μωαβίτες, τέταρτους τους Αγαρηνούς, έπειτα τους Γεβαληνούς, τους Αμμανίτες και τους Αμαληκίτες. Και επιπλέον αυτών λέγει: «Οι Αλλόφυλοι μαζί με αυτούς που κατοικούν στην Τύρο».

Και αυτοί λοιπόν στη συνέχεια, οι αλλόφυλοι των παραλίων, μαζί με τους κατοίκους της Τύρου επιτέθηκαν, λέει, εναντίον του λαού σου. Και πάνω από όλους ο Ασσύριος, το αποκορύφωμα δηλαδή των κακών, εξορμώντας μαζί με αυτούς και χρησιμοποιώντας τους ως συμμάχους, παρατάχθηκε σε μάχη. Και όλοι μαζί οι προαναφερθέντες έγιναν βοήθεια στους γιους του Λωτ. Αντί αυτού, ο μεν Ακύλας λέει: «Έγιναν βραχίονας για τους γιους του Λωτ», ο δε Σύμμαχος: «Έγιναν σύμμαχοι στους γιους του Λωτ». Γιοι δε του Λωτ ήταν οι Αμμανίτες και οι Μωαβίτες· διότι αυτοί οι δύο υπήρξαν γιοι του Λωτ, ο Μωάβ και ο Αμμών. Το ότι δε αυτά δεν εκπληρώθηκαν σε καμία άλλη εποχή παρά μόνο κατά τους χρόνους των Ασσυρίων, η ιστορία το αποδεικνύει σαφώς. Διότι τότε, όλα τα γειτονικά έθνη, φθονώντας την Ιερουσαλήμ και τον καθιερωμένο ναό του Θεού σε αυτήν, και διψώντας για τον όλεθρο ολόκληρου του ιουδαϊκού έθνους, επιτέθηκαν όλοι μαζί εναντίον τους, έχοντας συμμαχήσει με τη δυναστεία των Βαβυλωνίων.

Γαιβάλ και Αμμών: Οι Μωαβίτες και οι Αγαρηνοί συμφώνησαν με τον βασιλιά Γαβάλ και τον Αμμών και τον Αμαλήκ κατά του έθνους των Ιουδαίων. Και αλλόφυλοι: Οι αλλόφυλοι ερμηνεύονται ως «εκείνοι που πέφτουν»· αυτοί λοιπόν έπεσαν στη συνοχή των ειδώλων, δηλαδή οι αλλόφυλοι. Διότι Τύρος ερμηνεύεται «συνοχή». Και διότι και ο Ασσούρ: Με ευθυμία παρευρέθηκε και αυτός στην καταστροφή των Ιουδαίων, [ενθαρρύνοντάς τους]. Διότι Ασσούρ ερμηνεύεται «ευθυμών». Εγενήθησαν: Τον λαό των Εβραίων, ως εγκλωβισμένοι, τον λεηλάτησαν οι γιοι του Λωτ. Διότι Λωτ ερμηνεύεται «εγκλωβισμένος».

Διότι οι μεν Ισμαηλίτες είχαν ως πατέρα τον Ισμαήλ, που ήταν γιος του Αβραάμ. Οι δε Αγαρηνοί δεν κατάγονταν από τον Αβραάμ, αλλά από την Άγαρ, την οποία η Σάρρα, αφού την είχε ενώσει για κάποιο διάστημα με τον Αβραάμ, επειδή αργότερα την ζήλεψε, φρόντισε να εκδιωχθεί μαζί με τον Ισμαήλ. Εκείνη, λοιπόν, αφού συνδέθηκε με άλλον, έδωσε στους απογόνους της την ονομασία Αγαρηνοί. Ομοίως, ο Αμαλήκ ήταν εγγονός του Ησαύ, ενώ ο Μωάβ και ο Αμμών έγιναν γιοι του Λωτ από τις κόρες του μετά την πυρπόληση των Σοδόμων. Με αυτούς συνόρευε ο Γεβάλ, ίσως δε και να συγγένευε, γι' αυτό και συγκαταλέγεται ανάμεσά τους. Ποιος ήταν, λοιπόν, ο σκοπός του λόγου να τα παρουσιάσει αυτά εδώ; Ή για ποιο λόγο τους απέδειξε συγγενείς; Για να γνωρίσεις ότι ανάμεσα στους εχθρούς πρωτοστατούν οι οικείοι, όπως λέει ο Χριστός, δηλαδή οι συγγενείς. Γι' αυτό ο προφήτης τοποθέτησε τους αλλοεθνείς σε μεταγενέστερη θέση. Επομένως, πρόσθεσε τα εξής: «Οι αλλόφυλοι με εκείνους που κατοικούν την Τύρο». Και πράγματι, ο Ασσούρ προσήλθε μαζί τους. Όχι με αυτούς που κατοικούν την Τύρο, αλλά με τον Μωάβ, τον Αμμών και τους άλλους, τους οποίους δείξαμε ότι έχουν συγγένεια με τον λαό των Ιουδαίων, ώστε να μην έρχονται από μόνοι τους σε εκείνον τον πόλεμο, αλλά υποκινούμενοι από τους συγγενείς. Γι' αυτό και πρόσθεσε τα ακόλουθα.

Διότι αναρίθμητες φορές διάφορα έθνη αποφάσισαν να εξολοθρεύσουν τους Ιουδαίους, αλλά αυτοί πληθύνονταν περισσότερο, εξαιτίας της υποσχέσεως προς τους πατέρες τους. Όπως ακριβώς και τύραννοι βασιλείς προτίμησαν μετέπειτα να εξολοθρεύσουν την Εκκλησία του Χριστού, αλλά αυτή, ενδυναμωνόμενη από τον Χριστό, αποδεικνυόταν πιο σταθερή. «Διότι βουλεύτηκαν με ομοφωνία και σύναψαν συμφωνία εναντίον σου τα σκηνώματα των Ιδουμαίων και οι Ισμαηλίτες, ο Μωάβ και οι Αγαρηνοί, ο Γεβάλ, ο Αμμών και ο Αμαλήκ· αλλόφυλοι μαζί με τους κατοίκους της Τύρου· αλλά και ο Ασσούρ ενώθηκε μαζί τους προς βοήθεια των υιών του Λωτ». Δες πόσων εθνών στρατεύματα συγκροτήθηκαν, από τα περίχωρα της Αραβίας μέχρι την Τύρο, καθώς και οι υιοί του Λωτ που κατοικούν στα ορεινά πέραν του Ιορδάνου, για να εξολοθρεύσουν τους υιούς του Ισραήλ. Αυτοί όμως, έχοντας ως ακαταμάχητο προπύργιο τη θεία βοήθεια, κατέστησαν άχρηστα τα αναρίθμητα στρατόπεδά τους. Διότι σε όσα δεν ευδοκεί ο Θεός, πολλές μυριάδες δεν ωφελούν σε τίποτα· όπως άλλωστε και ο Σενναχηρείμ, ο οποίος αφού πολιόρκησε την Ιερουσαλήμ με πολλές χιλιάδες στρατού, απέδρασε γυμνός και μόνος του· αλλά ούτε και ο ίδιος διασώθηκε· διότι τον σκότωσε και αυτόν ο υιός του, ο Νααχορδάν, ενώ και οι προαναφερθείσες πολλές συμμαχίες των εθνών δεν πέτυχαν απολύτως τίποτα. «Θα τους κάνει», λέει, «όπως τη Μαδιάμ και τον Σισάρα, όπως τον Ιαβείμ στον χείμαρρο Κισών».