Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 82:9

«Διότι, ιδού, οι εχθροί σου εθορυβήσαν». Πασίγνωστη, λέει, έχει γίνει η αδικία που διαπράττουν εναντίον μας. «Έγιναν βοήθεια στους υιούς του Λωτ». Συνέδραμαν, λέει, και συμπολέμησαν στον εναντίον μας πόλεμο οι προαναφερθέντες στο πλευρό των υιών του Λωτ. Υιοί δε του Λωτ είναι οι Μωαβίτες και οι Αμμανίτες. Από αυτό, λοιπόν, γνωρίζουμε ότι οι δαίμονες προσκαλούν ο ένας τον άλλον για την απώλεια της ψυχής, ώστε να επιφέρουν σε εμάς πανωλεθρία και να παραδώσουν στη λήθη τον πολυθρύλητο Ισραήλ. Έπειτα απαριθμεί τους όμορους λαούς, από τους οποίους προσκλήθηκαν και συγκεντρώθηκαν και οι υπόλοιποι.

Αλλά και εκείνους έσωζε τότε ο Θεός, καθιστώντας άπρακτες τις επιδρομές των εθνών. <Και ο Ασσούρ συντάχθηκε μαζί τους.> (G f. 93 b) Αμαρτάνει ως προς την ίδια τη γνώση εκείνος που αναγκάζει τον νου, ο οποίος έχει πλαστεί για να βλέπει τη γνώση, να αμαρτάνει. Αυτοί δε που ανέλαβαν τον πόλεμο εναντίον σου είναι ο Γεβάλ, ακόμη και ο Ασσούρ, και ούτω καθεξής.

Γι' αυτόν τον λόγο, ανυμνείται σε μεγαλύτερο βαθμό και το όνομα του Ισραήλ και η μνήμη όλων των θεοφιλών ανδρών, και λάμπουν τα κατορθώματα της θεοσέβειας. Επειδή βουλεύτηκαν με ομόνοια όλοι μαζί· εναντίον σου συνήψαν συμφωνία τα σκηνώματα των Ιδουμαίων και οι Ισμαηλίτες, ο Μωάβ και οι Αγαρηνοί, ο Γεβάλ και ο Αμμών και ο Αμαλήκ, οι αλλόφυλοι μαζί με τους κατοίκους της Τύρου. Διότι και ο Ασσούρ συμπαρατάχθηκε μαζί τους, έγιναν βοήθεια στους υιούς του Λωτ. Διάψαλμα.

Και αυτοί λοιπόν στη συνέχεια, οι αλλόφυλοι των παραλίων, μαζί με τους κατοίκους της Τύρου επιτέθηκαν, λέει, εναντίον του λαού σου. Και πάνω από όλους ο Ασσύριος, το αποκορύφωμα δηλαδή των κακών, εξορμώντας μαζί με αυτούς και χρησιμοποιώντας τους ως συμμάχους, παρατάχθηκε σε μάχη. Και όλοι μαζί οι προαναφερθέντες έγιναν βοήθεια στους γιους του Λωτ. Αντί αυτού, ο μεν Ακύλας λέει: «Έγιναν βραχίονας για τους γιους του Λωτ», ο δε Σύμμαχος: «Έγιναν σύμμαχοι στους γιους του Λωτ». Γιοι δε του Λωτ ήταν οι Αμμανίτες και οι Μωαβίτες· διότι αυτοί οι δύο υπήρξαν γιοι του Λωτ, ο Μωάβ και ο Αμμών. Το ότι δε αυτά δεν εκπληρώθηκαν σε καμία άλλη εποχή παρά μόνο κατά τους χρόνους των Ασσυρίων, η ιστορία το αποδεικνύει σαφώς. Διότι τότε, όλα τα γειτονικά έθνη, φθονώντας την Ιερουσαλήμ και τον καθιερωμένο ναό του Θεού σε αυτήν, και διψώντας για τον όλεθρο ολόκληρου του ιουδαϊκού έθνους, επιτέθηκαν όλοι μαζί εναντίον τους, έχοντας συμμαχήσει με τη δυναστεία των Βαβυλωνίων.

Γαιβάλ και Αμμών: Οι Μωαβίτες και οι Αγαρηνοί συμφώνησαν με τον βασιλιά Γαβάλ και τον Αμμών και τον Αμαλήκ κατά του έθνους των Ιουδαίων. Και αλλόφυλοι: Οι αλλόφυλοι ερμηνεύονται ως «εκείνοι που πέφτουν»· αυτοί λοιπόν έπεσαν στη συνοχή των ειδώλων, δηλαδή οι αλλόφυλοι. Διότι Τύρος ερμηνεύεται «συνοχή». Και διότι και ο Ασσούρ: Με ευθυμία παρευρέθηκε και αυτός στην καταστροφή των Ιουδαίων, [ενθαρρύνοντάς τους]. Διότι Ασσούρ ερμηνεύεται «ευθυμών». Εγενήθησαν: Τον λαό των Εβραίων, ως εγκλωβισμένοι, τον λεηλάτησαν οι γιοι του Λωτ. Διότι Λωτ ερμηνεύεται «εγκλωβισμένος».

Διότι οι μεν Ισμαηλίτες είχαν ως πατέρα τον Ισμαήλ, που ήταν γιος του Αβραάμ. Οι δε Αγαρηνοί δεν κατάγονταν από τον Αβραάμ, αλλά από την Άγαρ, την οποία η Σάρρα, αφού την είχε ενώσει για κάποιο διάστημα με τον Αβραάμ, επειδή αργότερα την ζήλεψε, φρόντισε να εκδιωχθεί μαζί με τον Ισμαήλ. Εκείνη, λοιπόν, αφού συνδέθηκε με άλλον, έδωσε στους απογόνους της την ονομασία Αγαρηνοί. Ομοίως, ο Αμαλήκ ήταν εγγονός του Ησαύ, ενώ ο Μωάβ και ο Αμμών έγιναν γιοι του Λωτ από τις κόρες του μετά την πυρπόληση των Σοδόμων. Με αυτούς συνόρευε ο Γεβάλ, ίσως δε και να συγγένευε, γι' αυτό και συγκαταλέγεται ανάμεσά τους. Ποιος ήταν, λοιπόν, ο σκοπός του λόγου να τα παρουσιάσει αυτά εδώ; Ή για ποιο λόγο τους απέδειξε συγγενείς; Για να γνωρίσεις ότι ανάμεσα στους εχθρούς πρωτοστατούν οι οικείοι, όπως λέει ο Χριστός, δηλαδή οι συγγενείς. Γι' αυτό ο προφήτης τοποθέτησε τους αλλοεθνείς σε μεταγενέστερη θέση. Επομένως, πρόσθεσε τα εξής: «Οι αλλόφυλοι με εκείνους που κατοικούν την Τύρο». Και πράγματι, ο Ασσούρ προσήλθε μαζί τους. Όχι με αυτούς που κατοικούν την Τύρο, αλλά με τον Μωάβ, τον Αμμών και τους άλλους, τους οποίους δείξαμε ότι έχουν συγγένεια με τον λαό των Ιουδαίων, ώστε να μην έρχονται από μόνοι τους σε εκείνον τον πόλεμο, αλλά υποκινούμενοι από τους συγγενείς. Γι' αυτό και πρόσθεσε τα ακόλουθα.

Έγιναν αρωγοί στους υιούς του Λωτ· δηλαδή, έσπευσαν προς βοήθειά τους. Να φυλάγεσαι, λοιπόν, από τους εσωτερικούς εχθρούς· διότι αυτοί εξοπλίζουν τους εξωτερικούς. Και μην έχεις εμπιστοσύνη στη συγγένεια, επειδή τις περισσότερες φορές μετατρέπεται σε έχθρα· κατανόησε δε και την κατάρα που τους επέφερε. Διάψαλμα· επειδή μετέτρεψε τον λόγο σε προσευχή. Κάνε σε αυτούς όπως στη Μαδιάμ και στον Σισάρα, όπως στον Ιαβείμ στον χείμαρρο Κισσών.

ΨΑΛΜΟΣ ΠΒ΄. «Μη σιγήσεις, ούτε να ησυχάσεις, Θεέ.» Δηλαδή: Μη δείξεις μακροθυμία για πολύ. Διότι «σιγή» του κριτή ονόμασε τη μακροθυμία απέναντι στους αμαρτωλούς. «Έγιναν βοήθεια στους υιούς του Λωτ.» Δηλαδή, προσέτρεξαν προς ενίσχυσή τους.

Διότι αναρίθμητες φορές διάφορα έθνη αποφάσισαν να εξολοθρεύσουν τους Ιουδαίους, αλλά αυτοί πληθύνονταν περισσότερο, εξαιτίας της υποσχέσεως προς τους πατέρες τους. Όπως ακριβώς και τύραννοι βασιλείς προτίμησαν μετέπειτα να εξολοθρεύσουν την Εκκλησία του Χριστού, αλλά αυτή, ενδυναμωνόμενη από τον Χριστό, αποδεικνυόταν πιο σταθερή. «Διότι βουλεύτηκαν με ομοφωνία και σύναψαν συμφωνία εναντίον σου τα σκηνώματα των Ιδουμαίων και οι Ισμαηλίτες, ο Μωάβ και οι Αγαρηνοί, ο Γεβάλ, ο Αμμών και ο Αμαλήκ· αλλόφυλοι μαζί με τους κατοίκους της Τύρου· αλλά και ο Ασσούρ ενώθηκε μαζί τους προς βοήθεια των υιών του Λωτ». Δες πόσων εθνών στρατεύματα συγκροτήθηκαν, από τα περίχωρα της Αραβίας μέχρι την Τύρο, καθώς και οι υιοί του Λωτ που κατοικούν στα ορεινά πέραν του Ιορδάνου, για να εξολοθρεύσουν τους υιούς του Ισραήλ. Αυτοί όμως, έχοντας ως ακαταμάχητο προπύργιο τη θεία βοήθεια, κατέστησαν άχρηστα τα αναρίθμητα στρατόπεδά τους. Διότι σε όσα δεν ευδοκεί ο Θεός, πολλές μυριάδες δεν ωφελούν σε τίποτα· όπως άλλωστε και ο Σενναχηρείμ, ο οποίος αφού πολιόρκησε την Ιερουσαλήμ με πολλές χιλιάδες στρατού, απέδρασε γυμνός και μόνος του· αλλά ούτε και ο ίδιος διασώθηκε· διότι τον σκότωσε και αυτόν ο υιός του, ο Νααχορδάν, ενώ και οι προαναφερθείσες πολλές συμμαχίες των εθνών δεν πέτυχαν απολύτως τίποτα. «Θα τους κάνει», λέει, «όπως τη Μαδιάμ και τον Σισάρα, όπως τον Ιαβείμ στον χείμαρρο Κισών».

Ο Λωτ όμως, λέει, «δεν γνώριζε» τι έκανε, δηλαδή δεν είχε καμία συναίσθηση ότι αμάρτησε. Δεν γνώριζε ότι έγινε σύζυγος των θυγατέρων του και γαμπρός και πεθερός του εαυτού του, καθώς και παππούς και πατέρας των απογόνων που επρόκειτο να γεννηθούν, όπως ακριβώς έχει φιλοσοφήσει κάποιος από τους σοφούς για αυτά τα ζητήματα. Αυτές όμως δεν απέτυχαν στον σκοπό τους, αλλά αφού συνέλαβαν και οι δύο, γέννησαν, η μία τον Μωάβ, από τον οποίο προέρχονται οι Μωαβίτες, και η άλλη τον Αμμάν, από τον οποίο προέρχονται οι Αμμανίτες, για τους οποίους ο Θεός διακήρυξε μέσω του Μωυσή: «Αμμανίτης και Μωαβίτης δεν θα εισέλθει στην εκκλησία του Θεού έως τη δέκατη γενεά, και στον αιώνα». Διότι λάτρευαν, ο μεν τον Μελχώμ, ο δε τον Χαμώς, των οποίων το γένος αυξήθηκε μεν σε πλήθος, αλλά δεν ήταν χρήσιμο, και τους οποίους μνημονεύει και ο Μωυσής λέγοντας «Οι άρχοντες των Μωαβιτών», τους οποίους μνημονεύει και ο Δαβίδ μετά από αυτά: «Έγιναν», λέει, «βοήθεια στους γιους του Λωτ».