Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 84:14

Η δικαιοσύνη θα προπορευθεί ενώπιόν του. Αφού είπε ότι η νοητή γη θα δώσει τον καρπό της, διδάσκει το πώς θα τον δώσει. Και πώς θα τον δώσει, παρά μόνο όταν η δικαιοσύνη αυτού που εργάζεται το αγαθό, αφού προβαδίσει στην οδό που οδηγεί προς τα άνω, κατευθύνει τα διαβήματα εκείνου που την πορεύεται;

Και καρπός επάξιος του Θεού δεν είναι τα αγκάθια και τα τριβόλια, αλλά οπωσδήποτε εκείνα με τα οποία αξιώνεται της ευλογίας από τον Θεό. Διότι η γη που πίνει τη βροχή η οποία έρχεται συχνά επάνω της, και παράγει βλάστηση κατάλληλη για εκείνους για τους οποίους και καλλιεργείται, λαμβάνει ευλογία από τον Θεό. Δικαιολογημένα λοιπόν η γη προστάζεται να ψάλλει τα καινά άσματα, καθώς έχει αξιωθεί τέτοιων πραγμάτων που μόλις φανερώθηκαν, με το Άγιο Πνεύμα να της απευθύνεται και να λέει: Ψάλατε στον Κύριο πάσα η γη, ψάλατε στον Κύριο άσμα καινό· και, Ο Κύριος εβασίλευσε, ας αγαλλιάσει η γη, και όσα τυγχάνουν παρόμοια με αυτά. Δικαιοσύνη θα προπορευθεί ενώπιόν του, και θα θέσει σε οδό τα διαβήματά του. Το νόημα αυτού το απέδωσαν με μεγαλύτερη σαφήνεια οι υπόλοιποι ερμηνευτές, και μάλιστα ο Σύμμαχος, ο οποίος είπε: Η δικαιοσύνη του καθενός θα προπορευθεί από αυτόν, και θα θέσει σε οδό τα πόδια του.

Πλην εγγύς: Όπως λέει η Γραφή: «Αυτός που έρχεται θα φτάσει και δεν θα καθυστερήσει»· διότι πλησίασε η σωτηρία των ανθρώπων. Του κατασκηνώσαι: Διότι κατασκήνωσε μέσα στον άνθρωπο η θεότητα· επειδή γη είναι ο άνθρωπος, και δόξα η θεότητα. Έλεος: Ο Χριστός και η Παρθένος [η Θεοτόκος]· διότι κατασκήνωσε μέσα της ο Λόγος και Θεός. Δικαιοσύνη: Ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα. Αλήθεια: Αλήθεια από τη γη είναι η Παρθένος η Θεοτόκος· διότι αληθινά είναι παρθένος, αληθινά μητέρα. Και δικαιοσύνη από τον ουρανό είναι ο Χριστός. Διότι, όντας δίκαιος, εργάστηκε τη δικαιοσύνη προς την αλήθεια, καθιστώντας την παρθένο και μητέρα και διατηρώντας την παρθένο. Και γαρ ο Κύριος: Αφού επέστρεψε τους πάντες στην αλήθεια. Και η γη: Εννοεί τον σταυρό και τη Θεοτόκο· διότι αυτά προέρχονται από τη γη. Δικαιοσύνη: Οι προφήτες, οι οποίοι κήρυξαν την παρουσία Του. Και θήσει: Αφού ετοίμασε τους δρόμους των αποστόλων για την οδό του ευαγγελίου.

Πάλι εξ ολοκλήρου έχει ονομαστεί δικαιοσύνη από τον Παύλο, λέγοντας για τον Χριστό: «Ο οποίος έγινε για εμάς δικαιοσύνη από τον Θεό». Και ο προφήτης επιμένει εξηγώντας το μυστήριο. «Διότι ο Κύριος θα δώσει αγαθότητα», δηλαδή ο Πατέρας θα δώσει τον δικό Του Λόγο. Γι' αυτό οι άλλοι ερμηνευτές είπαν: «Θα δώσει τον αγαθό». Διότι έχεις γνωρίσει από τα δικά Του λόγια ότι κανείς δεν είναι αγαθός, παρά μόνον ο Θεός. «Και η γη μας θα δώσει τον καρπό της», δηλαδή τη σάρκα που βλάστησε από τη Μαρία. Διότι από το καθένα από αυτά τα δύο συγκροτήθηκε το μυστήριο του Χριστού, η δικαιοσύνη για την οποία προηγουμένως έλεγε: «Η δικαιοσύνη έσκυψε από τον ουρανό». Διότι η θεότητα προπορεύεται της ανθρωπότητας, όπως ακριβώς λέει και ο Αββακούμ: «Μπροστά από το πρόσωπό Του θα πορευτεί λόγος». Έπειτα, για την ανθρωπότητα λέει: «Και θα βγει για διαπαιδαγώγηση ακολουθώντας τα βήματά Του», μιλώντας σύμφωνα με τους τωρινούς ψαλμούς. Διότι, ιδού, ακολουθεί και εξαρτάται από αυτά που ειπώθηκαν: «Και θα κατευθύνει σε οδό τα βήματά Του». Επειδή η θεότητα που προπορεύεται, δηλαδή που καθοδηγεί τη δική της σάρκα, κατευθύνει τα βήματα στην οδό της θείας οικονομίας, ώστε αυτή να μην πλανάται σε τίποτα το ανθρώπινο, ούτε να σφάλλει.

Διότι έδωσε ο Κύριος και Πατέρας ως «αγαθότητα» τον αγαπητό Του Υιό, «και η γη μας έδωσε τον καρπό της», την πάγκαρπο Θεοτόκο. Η «δικαιοσύνη», στο πρόσωπο του Προδρόμου Του, «θα προπορευθεί», καθιστώντας ευθείες τις οδούς Εκείνου που έρχεται. Έπειτα δε και ο Ίδιος, όταν έλθει, με τρόπο άρρητο «θα κατευθύνει στον δρόμο τα βήματά Του», χωρίς να εγκαταλείψει την άνω διαμονή, ώστε «τα σύμπαντα» να «γεμίσουν από τη δική Του αγαθότητα».

Λόγος σύντομος του Νεοφύτου πρεσβυτέρου, μοναχού και εγκλείστου, περί της θεόπαιδος Μαρίας, όταν από τους γονείς της σε ηλικία τριών ετών παραδόθηκε στον Θεό στα Άγια των Αγίων· για την οποία υπάρχουν και μαρτυρίες της Γραφής. Πάτερ, ευλόγησον. 1. Καθώς το θεαρχικό μυστήριο οδηγούνταν στην εκπλήρωσή του, έπρεπε λοιπόν και το εργαστήριο που θα το διακονούσε να είναι γεμάτο από κάθε αγιότητα, ώστε ο υπεράγιος, ο οποίος αναπαύεται ανάμεσα στους αγίους, αφού κατασκηνώσει σε άγιο τόπο, να φέρει εις πέρας αυτό που είχε προφητευθεί: Το έλεος και η αλήθεια συναντήθηκαν· η δικαιοσύνη και η ειρήνη φιλήθηκαν, η αλήθεια ανέτειλε από τη γη και η δικαιοσύνη έσκυψε από τον ουρανό. Διότι ο Κύριος, ως πατέρας, θα δώσει την αγαθότητα, δηλαδή τον Λόγο Του, και η γη μας θα δώσει τον καρπό της, το σκήνωμα του Θεού Λόγου, τη θεόκλητη Μαρία. Η δικαιοσύνη θα προπορευθεί ενώπιόν του, βοώντας: Ετοιμάστε την οδό του Κυρίου, και θα κατευθύνει τα βήματά Του στον δρόμο. Επειδή, δηλαδή, εκείνο το κάλλιστο και θεόπλαστο αγαθό, εννοώ αυτό που μας δωρήθηκε κατ' εικόνα και καθ' ομοίωσιν Θεού, το αμαυρώσαμε με την απάτη του φιδιού και παραδοθήκαμε χωρίς δίκη στη συγγενική μας γη, και στερηθήκαμε και τα δύο, και εκείνη την εικόνα και την αθανασία· και αντί για την αγιότητα κυλιστήκαμε μαζί στον βούρκο της αμαρτίας· και υποδουλωθήκαμε στην αμαρτία και την ανομία, και κάθε είδος παρανομίας κάλυψε ολόκληρη την οικουμένη, ώστε να πει ο Δαβίδ: Δεν υπάρχει ούτε ένας.

Διότι «και ο Κύριος», ως Πατέρας, «θα δώσει αγαθότητα», δηλαδή τον Λόγο του, «και η γη μας θα δώσει τον καρπό της», το σκήνωμα του Θεού Λόγου, τη θεόκλητη Μαρία. «Η δικαιοσύνη θα προπορευτεί ενώπιόν του» φωνάζοντας: «Ετοιμάστε την οδό του Κυρίου», «και θα θέσει σε δρόμο τα βήματά του». Επειδή δηλαδή εκείνο το κάλλιστο και θεόπλαστο αγαθό, εννοώ το «κατ' εικόνα» του Θεού «και καθ' ομοίωσιν» που μας δωρήθηκε, το αμαυρώσαμε με την απάτη του όφεως, και παραδοθήκαμε δίκαια στη συγγενική μας γη, και στερηθήκαμε και τα δύο, και εκείνη την εικόνα και την αθανασία, και αντί για την αγιωσύνη κυλιστήκαμε στον βούρκο της αμαρτίας, και υποδουλωθήκαμε στην αμαρτία και «στην ανομία προς την ανομία», και κάλυψε όλη την οικουμένη κάθε είδος παρανομίας, ώστε να πει ο Δαβίδ, «δεν υπάρχει κανείς που να πράττει την αγαθότητα, δεν υπάρχει ούτε ένας. Διότι ο Κύριος», λέει, «έσκυψε από τον ουρανό πάνω από τους γιους των ανθρώπων, για να δει αν υπάρχει κάποιος που να συνετίζεται ή να αναζητά τον Θεό», αντί γι' αυτούς όμως είδε μάλλον ότι «όλοι απομακρύνθηκαν, όλοι μαζί εξαχρειώθηκαν». Τι λοιπόν; Μήπως βρέθηκε σε αδιέξοδο από την υπερβολή της κακίας; Μήπως αποστράφηκε; Μήπως δεν βρήκε θεραπευτικό φάρμακο για την καθολική σήψη; Μήπως η θάλασσα των οικτιρμών και η άβυσσος του ελέους στέρεψαν από αναβλύσεις ποταμών και πηγών;