Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 88:17

Μακάριος είναι ο λαός που γνωρίζει τον αλαλαγμό. Εφόσον κήρυξε την ενανθρώπηση του Μονογενούς, ευλόγως μακαρίζει εκείνους που κατανόησαν το μυστήριό Του. Και αυτό συνίσταται στο να Του ψάλλουν επινίκιους ύμνους. Διότι ο αλαλαγμός είναι η ωδή που αναπέμπεται για τους εχθρούς που έχουν ηττηθεί. Και παρατάχθηκε υπέρ ημών, και νίκησε τις αντικείμενες δυνάμεις. Κύριε, στο φως του προσώπου Σου θα πορευτούν, και στο όνομά Σου θα αγαλλιάσουν. Μακαρίζει τους αγίους αποστόλους Του, διότι ακριβώς στο όνομά Του και με τη δική Του δύναμη επιτελούσαν όσα παράδοξα επιτελούσαν.

Γι' αυτό, λοιπόν, από ανθρώπινη άποψη, εξαιτίας της σάρκας που έφερε, λέγεται για αυτόν το «Άρατε πύλας» και το «θα εισέλθει», ως ανθρώπου που εισέρχεται· από θεϊκή άποψη, πάλι, λέγεται για αυτόν, επειδή ο Λόγος είναι και Θεός, ότι αυτός είναι ο Κύριος και ο Βασιλεύς της δόξης. Αυτή την ανύψωση που συντελέστηκε σε εμάς, την προανεφώνησε το Πνεύμα στον ογδοηκοστό όγδοο ψαλμό, λέγοντας: «Και με τη δικαιοσύνη σου θα υψωθούν, διότι εσύ είσαι το καύχημα της δυνάμεώς τους». Εάν, όμως, ο Υιός είναι η δικαιοσύνη, άρα δεν είναι αυτός που υψώνεται σαν να έχει κάποια ανάγκη, αλλά εμείς είμαστε εκείνοι που υψωνόμαστε μέσα στη δικαιοσύνη, η οποία είναι αυτός ο ίδιος.

Και όπως ακριβώς Αυτός, ενώ αγιάζει τους πάντες, λέει πάλι προς τον Πατέρα ότι «αγιάζει τον εαυτό Του για χάρη μας», όχι για να γίνει άγιος ο Λόγος, αλλά για να αγιάσει ο Ίδιος μέσα στον εαυτό Του όλους εμάς, έτσι λοιπόν και αυτό που λέγεται τώρα, το «τον υπερύψωσε», δεν λέγεται για να υψωθεί Αυτός, διότι είναι ο Ύψιστος, αλλά για να γίνει μεν Αυτός για χάρη μας «δικαιοσύνη», εμείς δε να υψωθούμε εν Αυτώ και να εισέλθουμε στις πύλες των ουρανών, τις οποίες Αυτός πάλι άνοιξε για εμάς, ενώ εκείνοι που προπορεύονταν έλεγαν: «Άρχοντες, σηκώστε τις πύλες σας, και υψωθείτε, πύλες αιώνιες, και θα εισέλθει ο Βασιλιάς της δόξης». Διότι και εδώ, δεν ήταν κλειστές οι πύλες για Αυτόν, αφού είναι Κύριος και Ποιητής των πάντων, αλλά έχει γραφτεί και αυτό για εμάς, στους οποίους ήταν κλειστή η θύρα του Παραδείσου. Γι' αυτό και από ανθρώπινη μεν άποψη, εξαιτίας της σάρκας που έφερε, λέγεται για Αυτόν το «σηκώστε» και το «θα εισέλθει», σαν να εισέρχεται άνθρωπος· από θεϊκή άποψη όμως, πάλι, λέγεται για Αυτόν, επειδή «ο Λόγος είναι Θεός», ότι Αυτός είναι ο «Κύριος» και ο «Βασιλιάς της δόξης». Τέτοιου είδους ύψωση, που πραγματοποιήθηκε για εμάς, την προανήγγειλε το Πνεύμα στον ογδοηκοστό όγδοο ψαλμό, λέγοντας: «και με τη δικαιοσύνη σου θα υψωθούν, διότι εσύ είσαι το καύχημα της δυνάμεώς τους». Εάν λοιπόν ο Υιός είναι η δικαιοσύνη, άρα δεν είναι Αυτός που υψώνεται σαν να έχει κάποια στέρηση, αλλά εμείς είμαστε αυτοί που υψωνόμαστε μέσω της δικαιοσύνης, η οποία είναι ο Ίδιος.

Διότι θεωρούσαν ότι έπρεπε να αποδίδουν τη δόξα στον Χριστό και όχι στους εαυτούς τους, επειδή, σύμφωνα με την αλήθεια, ο Χριστός είναι κατά κάποιον τρόπο η ανώτατη πηγή και ρίζα της χάριτος και της ενέργειας που βρισκόταν μέσα τους. Διότι, αφού τους προέκρινε έναντι των άλλων και τους επέλεξε για αποστολή, στολίζοντάς τους αμέσως με τις θείες δωρεές και χορηγώντας τους ως Θεός τη δύναμη να κατορθώνουν χωρίς κόπο τα θαύματα, «Ασθενείς να θεραπεύετε, λέει, και νεκρούς να ανασταίνετε, λεπρούς να καθαρίζετε, δαιμόνια να εκβάλλετε· δωρεάν λάβατε, δωρεάν δώστε»· επομένως, έχοντας κατανοήσει άριστα και όσο το δυνατόν καλύτερα ποιος είναι ο χορηγός και κυβερνήτης της δύναμης που ενυπήρχε μέσα τους, σε αυτόν πλέκουν το στεφάνι της δόξας, αναφωνώντας πάντοτε προς τους ασθενείς: «Στο όνομα του Ιησού Χριστού του Ναζωραίου»· προς αυτόν και ο θείος Μελωδός ψάλλει λέγοντας: «Εσύ είσαι το καύχημα της δυνάμεώς τους, και στο όνομά σου θα αγαλλιώνται όλη την ημέρα». Δεν θεωρείς άραγε ότι είναι απολύτως αξιέπαινο εκ μέρους των αγίων αποστόλων το ότι επέλεξαν να έχουν μέγα φρόνημα για τον Χριστό, και το ότι αγαπούσαν να καθιστούν τον ίδιο καύχημα της ενέργειας που επιτελούνταν μέσω αυτών; Β. Και βέβαια. Α.

Αυτοί, λοιπόν, ήταν εκείνοι που λάτρευαν την κτίση αντί για τον Κτίστη, και προσκυνούσαν τον αρχέκακο δράκοντα, αποδίδοντας τη δόξα του Θεού στο ακάθαρτο πλήθος των δαιμόνων. Αλλά κλήθηκαν από τον Θεό Πατέρα προς επίγνωση του Υιού, ο οποίος είναι το αληθινό φως. Είπε, άλλωστε, μέσω της φωνής του Ησαΐα: «Θα τους δώσω σημείο και θα τους δεχθώ, διότι θα τους λυτρώσω, και θα πληθυνθούν, καθώς ήταν πολλοί οι πλανώμενοι», οι οποίοι όμως κλήθηκαν μέσω του Χριστού. Πολλοί δε πάλι είναι, όπως και προηγουμένως, αυτοί που έγιναν δεκτοί και λυτρώθηκαν, λαμβάνοντας σύνθημα ειρήνης από τον Θεό και Πατέρα, δηλαδή την οικείωση και τη χάρη μέσω της πίστεως στον Χριστό. Διασκορπίστηκαν, λοιπόν, ανάμεσα στους λαούς οι θεσπέσιοι μαθητές. Και τι προέκυψε από αυτό; Εκείνοι που βρίσκονταν μακριά από τον Θεό, ως προς την προαίρεσή τους, ήρθαν κοντά· προς αυτούς και ο θεσπέσιος Παύλος στέλνει επιστολή λέγοντας: «Τώρα, όμως, εσείς που κάποτε ήσασταν μακριά, βρεθήκατε κοντά με το αίμα του Χριστού». Και εφόσον βρέθηκαν κοντά, έχουν τον Χριστό ως καύχημά τους. Διότι είπε πάλι για αυτούς ο Θεός και Πατέρας: «Και θα τους ενισχύσω εν Κυρίω τω Θεώ τους, και στο όνομά Του θα καυχηθούν, λέγει ο Κύριος». Αυτό διδάσκει και ο μακάριος Ψαλμωδός λέγοντας, απευθυνόμενος στον Σωτήρα των όλων: «Κύριε, στο φως του προσώπου Σου θα πορευθούν, και στο όνομά Σου θα αγαλλιούνται όλη την ημέρα, και με τη δικαιοσύνη Σου θα υψωθούν, διότι Εσύ είσαι το καύχημα της δυνάμεώς τους».

Όμως έλαμψε σαν φως και δεν συντρίφτηκε, δηλαδή, δεν νικήθηκε από τη φθορά, δεν επικράτησε η παράνοια αυτών που τον επιβουλεύτηκαν. Διότι λύθηκε ο θάνατος, και αναστήθηκε θεοπρεπώς, και καταπάτησε τους εχθρούς, και το πάθος του έγινε αφορμή σωτηρίας για όλους όσους βρίσκονται κάτω από τον ουρανό. Δεν θα συντριφτεί, λοιπόν, έως ότου επιβάλει την κρίση στη γη. Και μην υποθέσεις ότι ορίζει κάποιον χρόνο κατά τον οποίο θα συντριφτεί, δηλαδή, μετά την επιβολή της κρίσης σε όσους βρίσκονται στη γη, αλλά μάλλον λέει το εξής: Θα υπερισχύσει όσων αντιστέκονται, και θα κυριαρχήσει τόσο, ώστε να επιβάλει την κρίση σε όλη τη γη. Διότι κηρύχθηκε το Ευαγγέλιο σε όλη τη γη, και κατά κάποιον τρόπο στερεώθηκαν τα θεσπίσματά του. Επειδή είναι γραμμένο: «Δικαιοσύνη εις τον αιώνα, και ο νόμος σου αλήθεια». Ήλπισαν όμως τα έθνη, λέει, στο όνομά του. Επειδή αναγνώρισαν ότι είναι αληθινός Θεός, και ας φανερώθηκε με σάρκα, αυτόν θα κάνουν ελπίδα τους, και όπως λέει ο Ψαλμωδός: «Στο όνομά του θα αγαλλιούνται όλη την ημέρα». Διότι ονομαζόμαστε Χριστιανοί, και σε αυτόν έχουμε κάθε ελπίδα. Έτσι λέει ο Κύριος που δημιούργησε τον ουρανό, και τον στερέωσε, που εδραίωσε τη γη και όσα βρίσκονται σε αυτήν, και δίνει πνοή στον λαό που είναι πάνω σε αυτήν, και πνεύμα σε αυτούς που την περπατούν: Εγώ ο Κύριος ο Θεός σε κάλεσα με δικαιοσύνη, και θα κρατήσω το χέρι σου, και θα σε ενισχύσω.

Στο Κατά Λουκάν 10, 20. Αλλά γιατί δεν επιτρέπεις, ω Δέσποτα, σε αυτούς που έχουν τιμηθεί να αγάλλονται για τις τιμές που προέρχονται από εσένα; Καίτοι έχει γραφτεί για εκείνους που έχουν προχειριστεί στο αποστολικό αξίωμα: «Κύριε, στο φως του προσώπου σου θα πορευτούν και στο όνομά σου θα αγαλλιώνται όλη την ημέρα και με τη δικαιοσύνη σου θα υψωθούν, διότι εσύ είσαι το καύχημα της δυνάμεώς τους και με την ευδοκία σου θα υψωθεί το κέρας μας.» Έπειτα πώς έχεις προστάξει σε αυτά ότι δεν πρέπει να χαίρονται για την τιμή και τη δόξα που τους δόθηκε από εσένα; Τι απαντάμε λοιπόν σε αυτό; Ο Χριστός τους ανάγει σε κάτι ανώτερο και τους προστάζει να κάνουν καύχημά τους εκείνο, δηλαδή το ότι «έχουν γραφτεί τα ονόματά τους στους ουρανούς». Διότι έχει ειπωθεί για τους αγίους προς τον Θεό: «Και στο βιβλίο σου όλοι θα καταγραφούν.»

Φράσσεται δε ο δρόμος της μητέρας των Ιουδαίων, τουτέστιν έγινε σε αυτούς αδιάβατος ο δρόμος της ευσέβειας. Το ότι δε σκοτείνιασαν στον νου, και δεν δέχθηκαν το φως της δόξας του Σωτήρα, διότι δεν τον γνώρισαν, το προανήγγειλε, λέγοντας, απευθυνόμενος προς τον λαό των Ιουδαίων: «Παρομοίασα με νύχτα τη μητέρα σου· παρομοιάστηκε ο λαός μου με αυτόν που δεν έχει γνώση. Επειδή εσύ απέρριψες την επίγνωση, θα σε απορρίψω και εγώ από το να είσαι ιερέας μου· και αφού ξέχασες τον νόμο του Θεού σου, θα ξεχάσω κι εγώ τα τέκνα σου.» Ακούς ότι παρομοιάζεται με σκοτάδι και νύχτα, και πολύ δικαιολογημένα, το πλήθος των απειθών; Διότι για εκείνους που πιστεύουν, ανατέλλει στον νου και την καρδιά ο νοητός εωσφόρος και ο ήλιος της δικαιοσύνης· ενώ με σκοτάδι και νοητή καταχνιά καταμαυρίζεται ο νους εκείνων που υβρίζουν την τόσο λαμπρή και πολύτιμη χάρη. Και αυτά μεν αφορούν αυτούς που προέρχονται από τον Ισραήλ. Περί δε εκείνων που έχουν αναγνωρίσει την εμφάνιση της δόξας του Σωτήρα όλων μας Χριστού, μέσω ενός από τους αγίους προφήτες ο Θεός και Πατέρας υποσχόταν, λέγοντας: «Και θα τους ενδυναμώσω εν Κυρίω τω Θεώ αυτών, και στο όνομα του Κυρίου του Θεού τους θα υπάρξουν.» Σύμφωνα δε με αυτά και ο Ψαλμωδός εν Πνεύματι λέει προς τον Χριστό: «Κύριε, στο φως του προσώπου σου θα πορευθούν, και στο όνομά σου θα αγάλλονται όλη την ημέρα· διότι εσύ είσαι το καύχημα της δυνάμεώς τους, και με τη δικαιοσύνη σου θα υψωθεί το κέρας μας.»

Ψαλμός ΠΗ'. <Έως τον αιώνα θα ετοιμάσω το σπέρμα σου.> (F f. 147, K f. 158 b) Έχει εγερθεί από το σπέρμα του, κατά σάρκα, ο Χριστός, και από τη φυλή του Ιούδα, από την οποία καταγόταν και ο ίδιος ο μακάριος Δαβίδ. <Με τον βραχίονα της δυνάμεώς σου.> (F f. 148 b) Και βραχίονα του Πατρός ονομάζει τον Υιό· διότι μέσω αυτού ενεργεί τα πάντα, ακριβώς όπως και εμείς οι ίδιοι συνηθίζουμε να κάνουμε τα πάντα με το δικό μας χέρι. <Κύριε, στο φως του προσώπου σου θα πορευθούν.> (F f. 148 b) Θα πορευθούν στο φως, το οποίο εκπέμπεται μέσω του Πνεύματος από το πρόσωπό σου, δηλαδή τον Υιό σου. Διότι το Άγιο Πνεύμα μας οδηγεί σε καθετί που πρέπει να πράττουμε μέσα στο φως. <Στο όνομά σου θα αγαλλιάσουν.> (F f. 148 b, K f. 159) Διότι πάντοτε μας στεφανώνει το καλό όνομα του Χριστού, το οποίο έχει επικληθεί σε εμάς· διότι ονομαστήκαμε Χριστιανοί χάρη στον Χριστό. [<Διότι το χέρι μου θα τον συνδράμει, και ο βραχίονάς μου θα τον ενισχύσει.> Ο Σωτήρας έλεγε: «Τα έργα τα οποία μου έδωσε ο Πατέρας για να τα κάνω· αυτά τα έργα που εγώ κάνω μαρτυρούν για εμένα, ότι αυτός με απέστειλε.» Και πάλι: «Από τον εαυτό μου δεν λέω τίποτα· αλλά ο Πατέρας, ο οποίος μένει μέσα μου, αυτός κάνει τα έργα.»]

Υπερτερούμε λοιπόν και ως προς τη σύνεση σε σχέση με εκείνους που βρίσκονταν υπό τον νόμο, και εμείς που κατηχούμαστε με τις διηγήσεις του νόμου, αφού φάγαμε τον άρτο ενώπιον του Θεού, εκπαιδευτήκαμε και να μιλάμε και να σκεφτόμαστε τα καλύτερα. Διότι ο Ιοθόρ συμβουλεύει, και ο Μωυσής υπακούει. Θα μπορούσε εύλογα ο μεν Ιοθόρ να αποτελεί πρόσωπο εκείνων που προέρχονται από τα έθνη, ο δε Μωυσής εκείνων που βρίσκονται υπό τον νόμο. ΠΑΛΛ. Σωστά μίλησες. ΚΥΡ. Επομένως, η τελείωση μέσω του Χριστού και η δύναμη των μυστηρίων Του, μας καθιστά και σοφούς και μας κάνει να φαινόμαστε ανώτεροι του θανάτου, καταστρέφοντας τον κρυμμένο και νοητό Αμαλήκ, δηλαδή τον Σατανά. Και πολύ σωστά έλεγε ο Ψαλμωδός: «Διότι με τον Θεό θα κατορθώσουμε δύναμη, και αυτός θα εξουθενώσει αυτούς που μας θλίβουν». Και για εμάς που έχουμε λαμπρυνθεί μέσω της πίστης, αναφωνούσε πάλι προς Αυτόν: «Διότι εσύ είσαι το καύχημα της δυνάμεώς τους, και στο όνομά σου θα αγαλλιώνται όλη την ημέρα». Διότι καυχιόμαστε που σωζόμαστε εν Χριστώ και που έχουμε Αυτόν ως όπλο ευδοκίας, σύμφωνα με τις Γραφές. Τύπος και σαφής εικόνα αυτού, πάλι, θα μπορούσε να γίνει για εμάς αυτό που είναι γραμμένο στο τέλος του Δευτέρου Βιβλίου των Βασιλειών. Έχει δε ως εξής: «Και σηκώθηκε ο Δαβίδ το πρωί, και λόγος Κυρίου ήλθε προς τον Γαδ τον προφήτη, τον οραματιστή του Δαβίδ, λέγοντας: Πήγαινε και μίλησε στον Δαβίδ, λέγοντας: Αυτά λέγει ο Κύριος: Τρία πράγματα εγώ θα σου προτείνω, διάλεξε για τον εαυτό σου ένα από αυτά, και θα σου το κάνω».

Της δικαιοσύνης, βεβαίως, και της κρίσεως που εκφέρεται με δικαιοσύνη, προπορεύονται το έλεος και η αλήθεια. Αναμειγνύοντας, λοιπόν, τη δικαιοσύνη με το έλεος, καθιστά πραότερες τις απειλές εναντίον όσων έχουν αμαρτήσει· διότι διαφορετικά, κανένας άνθρωπος δεν θα μπορούσε να υπομείνει την άκρατη δικαιοσύνη Του. Μακάριος ο λαός που γνωρίζει τον αλαλαγμό. Κύριε, στο φως του προσώπου Σου θα πορευθούν, και στο όνομά Σου θα αγαλλιώνται όλη την ημέρα, και με τη δικαιοσύνη Σου θα υψωθούν.

Αντί δε για το «Εκείνος που γνωρίζει τον αλαλαγμό», ο Σύμμαχος μετέφρασε «Εκείνος που γνωρίζει το σήμα». Γιατί όμως είναι μακάριος αυτός ο λαός του Χριστού, ο οποίος κατανοεί τον προαναφερθέντα αλαλαγμό, παρά επειδή, αναγνωρίζοντας τη θεότητα του Σωτήρος, η οποία έχει ονομαστεί πρόσωπό Του, και καταυγαζόμενος από το φως του προσώπου Του, πραγματοποιεί την πορεία του λέγοντας: «Σημειώθηκε πάνω μας το φως του προσώπου σου, Κύριε» και «Μέσα στο φως σου θα δούμε το φως»; Και γι' αυτό λοιπόν είναι μακάριος αυτός ο λαός. Και τρίτον, επειδή, μη αρκούμενος στο να φωτίζεται μέσω της γνώσης του Χριστού, αλλά και σεμνυνόμενος με το όνομά Του, και αποκαλούμενος εξαιτίας Του Χριστιανός, χαίρεται και αγάλλεται όλη την ημέρα, ή μάλλον κάθε ημέρα· διότι έτσι το μετέφρασε ο Σύμμαχος· και γι' αυτό λοιπόν είναι μακάριος. Και τέταρτον, επειδή, έχοντας αυξηθεί σε μέγεθος και ύψος, υψώνεται μέσω της δικαιοσύνης του Θεού, καθώς ο Θεός έκρινε ότι είναι δίκαιο να αναγάγει σε ύψος και σε μεγάλη δόξα τον λαό που κατανοεί τον προαναφερθέντα αλαλαγμό, και ο οποίος φωτίζεται από το πρόσωπο του Σωτήρος, και αγάλλεται στο όνομά Του, και καυχάται στον Θεό, και όχι στα δικά του κατορθώματα.

Διότι, επειδή γνωρίζουν τον αλαλαγμό, πρώτον μεν θα πορευθούν μέσα στο φως του προσώπου του Θεού, έπειτα θα αγαλλιώνται στο όνομά του κάθε μέρα· και τρίτον, θα υψωθούν με τη δικαιοσύνη του· και τέταρτον, καύχημα της δυνάμής τους θα είναι ο ίδιος ο Κύριος. Επειδή ο λαός αυτός είναι κραταιός και δυνατός, καθώς είναι οικοδομημένος πάνω στην πέτρα, ώστε ούτε οι πύλες του Άδη να μπορούν να τον υπερισχύσουν, δικαιολογημένα θα καυχάται, όχι όμως για τη δική του δύναμη, αλλά για τον Κύριο που τον θεμελίωσε πάνω στην πέτρα. Για όλα αυτά, λοιπόν, είναι μακάριος ο λαός που γνωρίζει τον αλαλαγμό. Και θα υψωθεί και το κέρας ημών των ιδίων των προφητών, οι οποίοι προφητεύουμε αυτά διά του Πνεύματος. Και ποιο είναι αυτό το κέρας, αν όχι εκείνο που πρόκειται να προέλθει από το σπέρμα του Δαβίδ, σύμφωνα με τη δική σου επαγγελία, Κύριε;

Διότι ο Χριστός είναι δύναμη Θεού και σοφία Θεού. Ας κραταιωθεί εναντίον των εχθρών σου, και των αισθητών και των νοητών. Δικαιοσύνη: Τότε όταν πρόκειται να κρίνει όλα τα έθνη· διότι ο θρόνος του Θεού είναι γεμάτος από δικαιοσύνη και κρίση. Έλεος και αλήθεια: Διότι η δευτέρα παρουσία έρχεται με πολλή παράταξη και φρικτή δύναμη. Προηγούνται δε το έλεος και η αλήθεια. Το μεν έλεος για να ελεήσει, η δε αλήθεια διότι δεν υπάρχει προσωποληψία στον Θεό. Μακάριος ο λαός: Διότι τότε μακαρίζονται, όσοι δεν έπαψαν να δοξάζουν τον Θεό με προσευχές και ψαλμούς· και μακαρίζονται αξιούμενοι των αμοιβών. Κύριε, στο φως: Όσοι τότε απολαμβάνουν (κομίζονται) τις αμοιβές των έργων, χαίρονται μέσα σε αληθινό φως στους αιώνες των αιώνων. Και στο όνομα: Όλοι οι άγιοι αγάλλονται σε όλον τον αιώνα (όλη την ημέρα). Και στη δικαιοσύνη: Κάνοντας υψηλό τον βίο τους και για αυτό τον λόγο υψούμενοι ένδοξα. Διότι το καύχημα: Ο Χριστός είναι των αγίων· διότι σε αυτόν σεμνύνονται και σε τούτον τον αιώνα και στον μέλλοντα. Και στην ευδοκία: Όλων των πιστών στο θέλημα του Χριστού υψώθηκε το καύχημα και η ισχύς. Διότι του Κυρίου: Τον πιστό λαό, που αποτελείται από τα έθνη, ο Χριστός τον ανέλαβε ως βασιλιάς του Ισραήλ, ως μορφή και όραση του Θεού, που είναι ο Ισραήλ.

Σε αυτούς ταιριάζουν και τα επόμενα: Κύριε, στο φως του προσώπου σου θα πορευθούν, και με το όνομά σου θα αγαλλιούνται όλη την ημέρα. Δηλαδή, σε ολόκληρο τον βίο τους θα πορευθούν μέσα στο φως του Θεού, τουτέστιν μέσα στον νόμο Του. Λυχνάρι στα πόδια μου είναι ο νόμος σου, και φως στα μονοπάτια μου. Και με το όνομά Του αγαλλιούνται, καθώς καταφεύγουν στον Θεό, του οποίου το όνομα είναι πάνω από κάθε όνομα, του οποίου η δουλεία είναι ελευθερία, και η οικείωση μαζί Του αφορά κάθε κτίση που Τον έχει Δεσπότη. Και με τη δικαιοσύνη σου θα υψωθούν· αυτοί οι ίδιοι. Τι είναι λοιπόν αυτό που τους παρέχει την ύψωση; Το ότι καύχημα της δυνάμεώς τους είσαι εσύ, και με την ευδοκία σου θα υψωθεί το κέρας μας. Διότι οι μεν Ιουδαίοι καυχώνται για τον Μωυσή, και σεμνύνονται για τον Αβραάμ επειδή κατάγονται από αυτόν. Οι Έλληνες θαρρούν σε ξύλα και σε λίθους, ή και σεμνύνονται για τη σοφία του διαβόλου. Ενώ δική μας δύναμη είναι ο Χριστός, και καύχημα της δικής μας δυνάμεως είναι ο Πατέρας. Και το δικό μας κέρας υψώνεται με την ευδοκία του Πατέρα. Γι' αυτό και δεν θα συντριβεί. Διότι ποιος θα μπορέσει να καταλύσει τη δόξα του Θεού; Και με ποιον τρόπο υψώνεται; Μέσω της ευδοκίας του Πατέρα, λέει, από την οποία κληθήκαμε σε υιοθεσία προς Αυτόν, ακριβώς όπως έγραφε ο Παύλος στους Εφεσίους. Διότι λέει για τον Πατέρα: Με αγάπη μας προόρισε για υιοθεσία μέσω του Ιησού Χριστού προς Αυτόν, σύμφωνα με την ευδοκία του θελήματός Του.