Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 88:23

Δεν θα ωφεληθεί ο εχθρός εις βάρος του. Αν και είπαν: «Ελάτε, ας τον σκοτώσουμε, και ας ιδιοποιηθούμε την κληρονομιά του»· αλλά ήταν μάταιη η σκέψη του Σατανά και των Ιουδαίων, και το εγχείρημά τους απέβη άκαρπο. Διότι ο Σωτήρας αναστήθηκε τριήμερος, αφού καταπάτησε τον θάνατο και σκύλευσε τον Άδη· και ανέβηκε προς τον εν τοις ουρανοίς Πατέρα και Θεό· και βρίσκεται στα δεξιά του θρόνου της μεγαλωσύνης στα ύψη, κυβερνώντας τα πάντα μαζί με τον δικό του Γεννήτορα. Επομένως, είναι αληθινό αυτό που έχει ειπωθεί, ότι: Δεν θα ωφεληθεί ο εχθρός εις βάρος του.

Από τον ίδιο λόγο Διότι εκείνοι που υποβιβάζουν τη θεότητα του Λόγου, θεωρώντας ότι ο Κύριος δεν δύναται από μόνος του να αποκρούσει τους εχθρούς, νομίζουν ότι ο Πατέρας έχει πει στον Υιό: «Κάθου εκ δεξιών μου, έως ότου θέσω τους εχθρούς σου υποπόδιο των ποδών σου». Ας γνωρίζουν, λοιπόν, οι απαίδευτοι ότι αυτό έχει γραφτεί για τον κατά σάρκα νοούμενο άνθρωπο. Διότι στον ίδιο τον Δαβίδ έχει γραφτεί περί του κυριακού ανθρώπου: «Ο εχθρός δεν θα υπερισχύσει εναντίον σου».

Αναφέρεται, λοιπόν, στο σώμα του Κυρίου εκείνο που έχει γραφτεί διά του Δαβίδ: «κάθου εκ δεξιών μου, έως ότου θέσω τους εχθρούς σου υποπόδιο των ποδών σου». Διότι πριν από αυτήν την προφητεία του Δαβίδ, ο Λόγος βρισκόταν στους κόλπους του Πατρός· δεν είχε εχθρούς στον ουρανό. Διότι κανείς δεν βρισκόταν μαζί με τον Πατέρα πριν από την κτίση, παρά μόνο ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα· επειδή ο Πατέρας, διά του Υιού, εποίησε τους απείρους αιώνες, τις αρχές και τις εξουσίες, και πάσα την κτίση. Εκείνος, λοιπόν, που δεν είχε με κανέναν κοινό κτήμα ή πράγμα, αλλά είναι Κύριος των πάντων, ο Θεός Λόγος, στον οποίο κανείς δεν δύναται να αντισταθεί, πώς θα μπορούσε να έχει εχθρούς; Διότι εκείνοι που μειώνουν τη θεότητα του Λόγου, θεωρώντας ότι τάχα ο Κύριος δεν μπορούσε να αμυνθεί από μόνος του απέναντι στους εχθρούς, νομίζουν ότι ο Πατέρας είπε προς τον Υιό: «κάθου εκ δεξιών μου, έως ότου θέσω τους εχθρούς σου υποπόδιο των ποδών σου». Αυτό, όμως, ας το γνωρίσουν έστω και τώρα οι απαίδευτοι, ότι έχει γραφτεί για την ανθρώπινη φύση που νοείται στον Σωτήρα. Διότι στο ίδιο βιβλίο του Δαβίδ, έχει γραφτεί σχετικά με τον κυριακό άνθρωπο: «εχθρός δεν θα ωφεληθεί εις βάρος σου», και πάλι: «μάστιγα δεν θα πλησιάσει το σκήνωμά σου».

Διότι, όπως γράφει ο μακάριος Παύλος: «Κανείς δεν παίρνει μόνος του αυτή την τιμή, αλλά μόνο όταν καλείται από τον Θεό, όπως ακριβώς και ο Χριστός δεν δόξασε τον εαυτό Του για να γίνει αρχιερέας, αλλά Εκείνος που Του είπε: Συ είσαι ιερέας στον αιώνα κατά την τάξη του Μελχισεδέκ.» Διότι, όντας Θεός εκ φύσεως και Κύριος των πάντων, και δεχόμενος τη λατρεία από όλους, επειδή έγινε άνθρωπος, ονομάστηκε και δικός μας αρχιερέας. Λέγεται δε ότι έλαβε και τη δόξα του Δαβίδ, δηλαδή την εξουσία και τη βασιλεία επί του Ισραήλ. Και λέγοντας Ισραήλ δεν εννοούμε βεβαίως τον κατά σάρκα, αλλά τον κατά πνεύμα και νοητό. Διότι δεν είναι, λέει, όλοι όσοι προέρχονται από τον Ισραήλ, ο πραγματικός Ισραήλ, ούτε επειδή είναι σπέρμα του Αβραάμ είναι όλοι τέκνα του, αλλά όσοι έχουν δικαιωθεί μέσω της πίστεως, ακολουθώντας τα ίχνη του πατέρα Αβραάμ, αυτοί είναι και τέκνα του, και ονομάζονται υιοί της επαγγελίας και Ισραήλ. Αφού λοιπόν αναδείχθηκε ο Χριστός αρχιερέας όλων μας, λέγει ότι δεν θα υπάρξει κανείς που να αντιλέγει. Διότι δεν θα κατορθώσει τίποτα ο εχθρός εναντίον του, και ο υιός της ανομίας δεν θα μπορέσει πλέον να τον κακοποιήσει. Αλλά και με άλλον τρόπο. Διότι ο μεν Ισραήλ αντέλεξε, αλλά τα έθνη δέχθηκαν με χαρά να βασιλεύονται από Αυτόν. Γι' αυτό, άλλωστε, βρίσκεται να λέει δια της φωνής του Δαβίδ, για μεν τον Ισραήλ: «Λύτρωσέ με από τις αντιλογίες του λαού», ενώ για τα έθνη: «Θα με καταστήσεις κεφαλή των εθνών· λαός τον οποίο δεν γνώριζα με υπηρέτησε, με την πρώτη ακοή με υπάκουσε.»

Είπε δε κάπου και ο Δαβίδ γι' αυτόν, ότι «δεν θα ωφεληθεί ο εχθρός εις βάρος του, και ο γιος της ανομίας δεν θα μπορέσει να του κάνει κακό.» Διότι πάρα πολλές φορές τον επιβουλεύτηκαν τα πλήθη των Ιουδαίων, καθώς τους παρότρυναν σε αυτό εκείνοι που κατείχαν τότε την ηγεσία, εννοώ τους Γραμματείς και τους Φαρισαίους. Αλλά δεν ήταν δυνατό να υποστεί ο Χριστός παρά τη θέλησή του τίποτα από όσα συνήθως προκαλούν πόνο.

Διότι σαν να έχει καταλάβει έκσταση τους κοσμοκράτορες του αιώνος τούτου, και φοβήθηκαν την θεία και αβάσταχτη κρίση, εννοώ βέβαια αυτήν που έχει επέλθει στα έθνη. Αυτοί δε που παλαιά ήσαν φοβεροί και ισχυροί και πολεμούσαν τη θεία δόξα, και οι οποίοι είχαν συνηθίσει να κινούν όπλα εναντίον της, να ξεγυμνώνουν μάχαιρες και να τεντώνουν το τόξο της παραφροσύνης, έχουν πέσει στη γη, και αφού εγκατέλειψαν τα πολεμικά τους σκεύη, κατάντησαν ίσοι με τα ξερόκλαδα. Και πάλι ο λόγος για αυτά έχει διατυπωθεί κατά παρομοίωση με τα δικά μας ανθρώπινα δεδομένα. Διότι έχουν ηττηθεί οι πονηρές δυνάμεις και κάθε τρόπος της κακουργίας τους έχει εξασθενήσει, καθώς ο Χριστός διαρπάζει τα σκεύη τους. «Διότι δεν θα επιτύχει τίποτε», λέει, «ο εχθρός εναντίον του, και ο υιός της ανομίας δεν θα συνεχίσει πλέον να τον βλάπτει». Διότι έπρεπε, ναι έπρεπε, αφού πρώτα εξολοθρεύονταν οι κακές και πονηρές δυνάμεις, και αφού κατακρημνιζόταν στη γη ο εχθρός των πάντων, τότε ακριβώς, και μάλιστα την κατάλληλη στιγμή, να πραγματοποιηθεί η λύτρωση των εθνών.

Και προσθέτει ότι: «Και υπό τη σκέπη του χεριού του με έκρυψε». Και ομιλεί βέβαια ανθρωποπρεπώς, όμως για τους συνετούς δεν είναι καθόλου δύσκολο να διακρίνουν και μέσα από αυτά ότι ο Υιός είναι αχώριστος από τον Θεό και Πατέρα, έστω και αν έγινε άνθρωπος. Διότι λέει ότι βρίσκεται υπό τη σκέπη της δεξιάς του, για να υποδηλώσει ότι το ασύλληπτο και ακαταμάχητο της δικής του φύσεως διατηρείται ακέραιο σε αυτόν, ακόμη και αν έλαβε την ανθρώπινη φύση. Διότι κανείς δεν θα υπερισχύσει της παντοδύναμης δεξιάς, έστω και αν ο Λόγος, όπως είπα, περιορίστηκε στα μέτρα της ανθρωπότητας. Διότι ο Λόγος που προέρχεται από τον Θεό Πατέρα παραμένει παντοδύναμος, και είναι ο ίδιος ο Κύριος των δυνάμεων. Επειδή όμως έγινε άνθρωπος, ο Πατέρας, μη θέλοντας να ατιμάσει τη δύναμη του μυστηρίου, συγκαταβαίνει στη θεία οικονομία και λέει γι' αυτόν μέσω της λύρας του Ψαλμωδού: «Δεν θα κατορθώσει τίποτα ο εχθρός εναντίον του, και ο γιος της ανομίας δεν θα μπορέσει να τον βλάψει, και θα συντρίψω από μπροστά του τους εχθρούς του. Και εκείνους που τον μισούν θα τους κατατροπώσω. Και η αλήθειά μου και το έλεός μου θα είναι μαζί του». Παρατήρησε λοιπόν προσεκτικά και μέσα από τη φωνή του προφήτη, αυτόν που για χάρη μας έγινε όμοιος με εμάς, να λέει ανθρωποπρεπώς: «Υπό τη σκέπη του χεριού του με έκρυψε. Με έθεσε, λέει, ως βέλος εκλεκτό, και μέσα στη φαρέτρα του με σκέπασε.»

Αλλά και αν ο τρόπος υπάρξεώς του έγινε κατά κάποιον τρόπο διπλός, εντούτοις είναι οπωσδήποτε ένας και ο αυτός, χωρίς να διαιρείται σε δύο μετά την ένωσή του με τη σάρκα. Ούτε βέβαια τέμνεται σε δυάδα υιών· διότι ο Χριστός είναι ένας και αμέριστος. Σαφής τύπος αυτού του γεγονότος θα μπορούσε να είναι το αδιαίρετο των πτηνών· «Διότι τα πουλιά», λέει, «δεν τα διχοτόμησε». Και υποδηλωνόταν μεν ότι προέρχεται από τη γη εξαιτίας της ανθρώπινης φύσης, όπως ακριβώς συμβολίζεται με το μοσχάρι, καθώς και με την κατσίκα και το κριάρι. Αφετέρου, πάλι, νοείται ως προερχόμενος από τον ουρανό και άνωθεν, λόγω της ιδιότητάς του ως Θεού, η οποία συμβολίζεται μέσω των πτηνών. Το γεγονός δε ότι, παρόλο που υπέμεινε τη θεληματική σφαγή υπέρ ημών, «η σάρκα του δεν είδε», σύμφωνα με τις Γραφές, «διαφθορά», και ότι σύμφωνα με τα λόγια του Ψαλμωδού, «δεν θα ωφεληθεί ο εχθρός σε βάρος του, και ο γιος της ανομίας δεν θα συνεχίσει να τον κακοποιεί», αυτό το έδειξε πάρα πολύ καθαρά πάλι τυπολογικά ο θεσπέσιος Αβραάμ, όταν έδιωξε τα όρνια που ήθελαν να κατασπαράξουν τα διχοτομημένα σφάγια.

Διότι δεν θα ταίριαζε σε κανέναν άλλον να πρέπει να δοξολογείται, παρά μόνο σε εκείνον που είναι αληθινά και αναγνωρίζεται ως Θεός. Διότι, παρόλο που εμφανίστηκες ως άνθρωπος και κένωσες τον εαυτό σου, εντούτοις θα είσαι γνωστός, σεβαστός και εξυμνούμενος. Οι δε αδελφοί, εξαιτίας της ανθρώπινης φύσης, δεν θα σε προσεγγίζουν ως άνθρωπο, αλλά, παρόλο που τέθηκες ανάμεσα σε αδελφούς, θα σε επευφημήσουν ως Δεσπότη, θα σε υμνήσουν ως δημιουργό, και καίτοι συγκαταλέγεσαι μαζί τους στα κτίσματα, θα αναγνωρίσουν τον βασιλιά και Κύριο των όλων, αν και είναι επισκιασμένος με τη μορφή του δούλου. Και ότι θα κυριαρχήσει σε όλους όσους ανθίστανται, και ο Εμμανουήλ θα υπερισχύσει εύκολα των εχθρών, το προαναφωνεί λέγοντας: «Τα χέρια σου θα είναι στα νώτα των εχθρών σου». Αυτό και ο ίδιος ο Χριστός το προφήτευσε μέσω της φωνής του Δαβίδ. Διότι είπε: «Θα καταδιώξω τους εχθρούς μου και θα τους φτάσω, και δεν θα επιστρέψω μέχρι να εκλείψουν. Θα τους συνθλίψω, και δεν θα μπορούν να σταθούν· θα πέσουν κάτω από τα πόδια μου». Επομένως, «στα νώτα των εχθρών θα είναι τα χέρια», λέει, ως κάποιου που καταδιώκει μάλλον παρά που φεύγει· όχι ως κάποιου που δέχεται τα χτυπήματα, αλλά ως εκείνου που ο ίδιος τα καταφέρει. Διότι είναι αληθινό αυτό που υμνείται στο βιβλίο των Ψαλμών, ότι «Δεν θα ωφεληθεί ο εχθρός εναντίον του, και ο γιος της ανομίας δεν θα καταφέρει να τον βλάψει ξανά.»

Και με τρόπο απολύτως ταιριαστό προς την υπόσχεση του Δαβίδ προσέφερε και ο Θεός την ανταμοιβή του. Επειδή λοιπόν, λέει, βρήκα τον Δαβίδ κατάλληλο και άξιο των δικών μου υποσχέσεων, για τον λόγο αυτόν τον αξίωσα της δικής μου βοήθειας, αναδεικνύοντάς τον εκλεκτό και υψώνοντάς τον πάνω από όλο τον λαό. Και επιπλέον αυτών, επειδή, αφού αναζήτησα πολύ, βρήκα μόνο αυτόν άξιο των υποσχέσεών μου, και βρίσκοντάς τον, τον αξίωσα να χριστεί με το άγιο έλαιό μου, διά του οποίου τον κατέστησα Χριστό, και υπόσχομαι να του δωρίσω τα εξής: Η δεξιά μου βεβαίως θα είναι μαζί του, και ο βραχίονάς μου θα τον στερεώσει. Δεν θα τον εξαπατήσει κανένας εχθρός, ούτε υιός αδικίας θα τον βλάψει. Αλλά και θα συντρίψω μπροστά του εκείνους που τον μισούν, και όσους του προξενούν κακό θα τους πατάξω· η δε βεβαίωση και η χάρη μου θα είναι μαζί του. Και όλα αυτά θα ισχύσουν για αυτόν σύμφωνα με τη μετάφραση του Συμμάχου· σύμφωνα δε με τους Εβδομήκοντα: Το χέρι μου, λέει, θα τον συνδράμει, και ο βραχίονάς μου θα τον ενισχύσει. Δεν θα ωφεληθεί ο εχθρός εις βάρος του, και υιός ανομίας δεν θα του κάνει κακό. Και θα συντρίψω από το πρόσωπό του τους εχθρούς του, και εκείνους που τον μισούν θα τους κατατροπώσω. Και η αλήθειά μου και το έλεός μου θα είναι μαζί του· και τέλος, μετά από όλα αυτά, στο όνομά μου θα υψωθεί το κέρας του.

Διότι αυτά συνηθίζουν να μας προσάπτουν χλευαστικά οι εχθροί του Θεού. Αλλά, καθώς εισακούστηκε και πίστεψε ότι θα λάβει τα αιτήματα των προσευχών του, και επειδή ήλπισε ότι το συντομότερο δυνατό θα εκπληρωθούν οι υποσχέσεις του Θεού προς τον Δαβίδ, επισφραγίζει το τέλος ολόκληρου του λόγου μέσω της ευχαριστίας και της δοξολογίας λέγοντας: «Ευλογητός ο Κύριος εις τον αιώνα»· και μας διδάσκει να ανταποκρινόμαστε με το «Γένοιτο, γένοιτο», το οποίο στην εβραϊκή γλώσσα είναι «Αμήν, αμήν». Σχετικά δε με το διάψαλμα, που πολλές φορές παρεμβάλλεται ενδιάμεσα, πρέπει να λεχθούν τα εξής. Η πρώτη υπόσχεση του Θεού, που αναφέρθηκε στην αρχή, περιελάμβανε τα εξής: «Διεθέμην διαθήκην» και «Ώμοσα Δαυίδ» και τα λοιπά· έπειτα, μετά την παράθεση του διαψάλματος, ο λόγος αλλάζει πρόσωπο και προσθέτει: «Εξομολογήσονται οι ουρανοί τα θαυμάσιά σου»· και πάλι, αφού ειπώθηκε η υπόσχεση εκ προσώπου του Θεού, από τη φράση «Εθέμην βοήθειαν επί δυνατόν» μέχρι το «και μάρτυς εν ουρανώ πιστός», με την εκ νέου παρεμβολή του διαψάλματος, ο λόγος μεταβάλλει το νόημα και λέει: «Συ δε απώσω και εξουδένωσας, ανεβάλου τον Χριστόν σου». Κατόπιν, αφού εξέθεσε τα πιο θλιβερά γεγονότα, τοποθετεί πάλι το διάψαλμα και εναλλάσσει τη διδασκαλία λέγοντας: «Έως πότε, Κύριε, αποστρέψεις εις τέλος;»· και αφού ανέπεμψε την προσευχή, χρησιμοποιεί ξανά ενδιάμεσα το διάψαλμα και καταλήγει: «Πού εστι τα ελέη σου τα αρχαία, Κύριε;».

Η ψυχή δε, όπως έχει λεχθεί, είναι η πόλη, το κατοικητήριο του Θεού. Από αυτούς, λοιπόν, λέγει, βρέθηκε η ψυχή, όπως βρέθηκε κάποτε από τον καλό ποιμένα το πρόβατο, για το οποίο όλες οι χορείες των αγγέλων συγκινήθηκαν με ευφροσύνη, σύμφωνα με τον λόγο του Κυρίου. Έτσι βρέθηκε κάποτε και η δραχμή χάρη στον λύχνο, για την οποία χαίρονται όλοι, και οι φίλοι και οι γείτονες. Τέτοιο εύρημα γίνεται και ο Δαβίδ, ο δούλος του Κυρίου, καθώς η ψαλμωδία αναφέρει εκ προσώπου του Θεού: «Βρήκα τον Δαβίδ τον δούλο μου, με το άγιο έλαιό μου τον έχρισα». Και εφόσον αυτός έγινε κτήμα εκείνου που τον βρήκε, ας ακούσουμε ποιων δωρεών αξιώνεται: «Το χέρι μου», λέγει, «θα τον συνδράμει και ο βραχίονάς μου θα τον ενισχύσει· δεν θα ωφεληθεί εχθρός εις βάρος του και υιός ανομίας δεν θα τον βλάψει, και θα συντρίψω από μπροστά του τους εχθρούς του και θα τρέψω σε φυγή αυτούς που τον μισούν»· καθώς και όσα άλλα περιέχει ο κατάλογος των ευλογιών. Επομένως, είναι καλό το να βρεθεί κανείς από τους αγγέλους που περιστοιχίζουν την πόλη, δηλαδή την ψυχή. Διότι έτσι μας προτρέπει να κατανοήσουμε ο μέγας Δαβίδ λέγοντας: «Θα στρατοπεδεύσει άγγελος Κυρίου γύρω από εκείνους που τον φοβούνται και θα τους σώσει». Επομένως, αυτή που είπε ότι «οι φύλακες με χτύπησαν», καυχήθηκε ότι πέτυχε κάποια περαιτέρω αύξηση στην προς τα άνω προκοπή της.

«Τότε ελάλησας»: Σε όλους τους προφήτες, προλέγοντας τα μυστήριά του και την έλευσή του [και τη δευτέρα παρουσία του]. Και είπες: Διά του Χριστού, ο οποίος είναι ο κυριακός άνθρωπος, την βοήθεια του γένους μας. «Ύψωσα»: Αναφέρεται μεν στον Δαβίδ, αλλά εννοείται ο Χριστός. «Βρήκα»: Εδώ υπαινίσσεται τον Χριστό, διότι κατά σάρκα προέρχεται από τον Δαβίδ. «Εν ελέει»: Τότε μεν τον Δαβίδ με το έλαιο του χρίσματος, τώρα δε με το έλαιο της χάριτος αυτούς που προσέρχονται στο βάπτισμα. «Διότι η χείρ»: Η δεξιά του Πατρός στον Υιό [και η χάρις του Αγίου Πνεύματος σε αυτόν που βαπτίζεται]. «Και ο βραχίονας»: Αναφέρεται μεν στον Δαβίδ εναντίον των εχθρών· είναι όμως ο Χριστός που νίκησε τον πόλεμο του εχθρού πάνω στον σταυρό. «Δεν θα ωφελήσει»: Διότι ούτε ο διάβολος ούτε οι Ιουδαίοι αποκόμισαν κάποιο όφελος, στρεφόμενοι εναντίον του Χριστού. «Και υιός ανομίας»: Υπαινίσσεται τον Ιούδα ως υιό ανομίας, διότι δεν μπορεί πλέον να μηχανευτεί τίποτα εναντίον του Χριστού. Πρέπει δε να εννοήσουμε τον διάβολο, ότι δεν εξουσιάζει πλέον τον άνθρωπο, αφότου αυτός σφραγίστηκε με το όνομα του Χριστού και Θεού. «Και θα συντρίψω»: Από προσώπου του ανθρώπου τους δαίμονες· διότι αυτοί είναι αληθινά οι εχθροί του ανθρώπου, και νεκρώθηκαν με την έλευση του Χριστού. «Και αυτούς που μισούν»: Τους Ιουδαίους· διότι αυτοί μίσησαν τον Χριστό. «Και η αλήθεια»: Είναι μαζί με τον Χριστό· διότι μόνο σε αυτόν αρμόζουν αυτά. «Και στο όνομα»: Διότι αυτός είναι το ύψιστο κέρας και η δύναμη του Πατρός.

Γι' αυτό δεν λέει απλώς, «θα τον βοηθήσει», αλλά, «θα συμπαρασταθεί σε αυτόν»· δηλαδή για να προσφέρει βοήθεια και συμπαράσταση· δείχνοντας ότι έχει την άνωθεν χείρα ως σύμμαχο στους αγώνες, η οποία συμμερίζεται τους κόπους. «Δεν θα ωφεληθεί εχθρός εναντίον του»· είναι προφανές ότι εννοεί τον διάβολο· διότι δεν θα μπορέσει να μας απομακρύνει από την πίστη στον Χριστό. «Και ο υιός της ανομίας δεν θα μπορέσει πλέον να τον βλάψει». Εννοεί τον Αντίχριστο, που αναμένεται να έρθει, για τον οποίο έγραφε και ο Παύλος προς τους Θεσσαλονικείς: «Διότι, εάν δεν έρθει πρώτα η αποστασία και αποκαλυφθεί ο άνθρωπος της ανομίας, ο υιός της απωλείας, ο οποίος εναντιώνεται και υπερυψώνει τον εαυτό του πάνω από καθετί που ονομάζεται Θεός ή σέβασμα».

Η ταπεινοφροσύνη είναι άβυσσος ευτέλειας, η οποία είναι απρόσιτη σε όλους τους κλέφτες. Η ταπεινοφροσύνη είναι πύργος ισχύος απέναντι στον εχθρό. Δεν θα πετύχει τίποτα ο εχθρός εναντίον του, και ο γιος της ανομίας, ή μάλλον ο λογισμός, δεν θα μπορέσει πια να τον βλάψει, και θα συντρίψει από μπροστά του τους εχθρούς του, και θα κατατροπώσει εκείνους που τον μισούν.

Διότι, αν και εθέωσε τη χοϊκή ουσία την οποία προσέλαβε, εντούτοις μέσω αυτής υπηρέτησε ως δούλος, γινόμενος μεσίτης μεταξύ Θεού και ανθρώπων. «Διότι το χέρι μου θα τον συντρέξει, και γιος ανομίας δεν θα μπορέσει πλέον να τον βλάψει». Διότι ο θάνατος έπειτα από αυτά «δεν θα τον κυριεύσει πλέον». «Και θα συντρίψω από μπροστά του τους εχθρούς του, και θα κατατροπώσω εκείνους που τον μισούν».

Καλά είναι, λοιπόν, όσα έχεις ήδη κατορθώσει στη στεριά και στη θάλασσα, αλλά λαμπρότερα –συν Θεώ ας λεχθεί αυτό– είναι όσα πρόκειται, για την αγαθή τύχη των Ρωμαίων, πολύ σύντομα να επιτελεστούν. Διότι θα μοιράσεις τα κατορθώματά σου στη γη και στο νερό, και, περνώντας μέσα από φωτιά και νερό, εννοώ δηλαδή την καυτή μάχη και το ρεύμα του ποταμού, οι βάρβαροι, αφού ταλαιπωρηθούν και τελικά απηυδήσουν, θα υποταχθούν στον ζυγό της εξουσίας σου ως ανακούφιση. Το να τα φαντάζομαι αυτά δεν μου το επιτρέπει κάποια παράλογη επιθυμία ή μια τυφλή και ανεκπλήρωτη ελπίδα, αλλά η πρόνοια του Θεού για εμάς και η δική σου γενναιότητα στις μάχες και η πάντοτε νικηφόρα πορεία σου. Επειδή, ακριβώς όπως παλαιότερα στον Δαβίδ, έτσι και σε εσένα εξαγγέλθηκαν από τον Θεό και έχουν πλέον εκπληρωθεί τα λόγια: δεν θα υπερισχύσει εναντίον σου ο εχθρός, ούτε γιος ανομίας θα μπορέσει πλέον να σε βλάψει. Επομένως, την ευφροσύνη που απολάμβαναν οι υπήκοοι μετά τις λαμπρές νίκες και μάχες επί των προηγούμενων αυτοκρατόρων, εμείς καυχόμαστε πως την έχουμε πριν ακόμη παραταχθείς για να πολεμήσεις τους βαρβάρους, όχι σε μικρότερο βαθμό από τη χαρά που θα απολαύσουμε μετά την επιστροφή σου από εκεί.

Έχω την πεποίθηση ότι, έχοντας θέσει τέτοια ακλόνητα θεμέλια στην εξουσία των Ρωμαίων, τα οποία υπερβαίνουν και εκείνους τους ακατέργαστους ογκώδεις λίθους με τους οποίους ο Σολομών έχτισε άλλοτε τον περίφημο εκείνο ναό, θα προσθέσεις σε αυτήν και το απόλυτα ταιριαστό επιστέγασμα της οροφής και στους πονηρούς γείτονες Πέρσες θα ανταποδώσεις τα επταπλάσια στον κόρφο τους ξανά και ξανά, και θα τους απογυμνώσεις με τον ίδιο τρόπο που εκείνοι μας απογύμνωσαν, ώστε με αυτόν τον τρόπο να αποδειχθεί πιο φανερά ότι ο Κύριος έδωσε βοήθεια σε δυνατό και ύψωσε δυνατό άνδρα από τον λαό του, και ότι δεν θα ωφεληθεί ο εχθρός εις βάρος σου ούτε γιος ανομίας θα μπορέσει πλέον να σε βλάψει καθόλου. Τότε θα επιτύχεις και τον μακαρισμό του Δαβίδ, συντρίβοντας πάνω στην πέτρα τα νήπια των βαρβάρων.

Τέτοια αμφιδέξια δύναμη οι Έλληνες αποδίδουν μυθολογικά στον Απόλλωνα, παραδίδοντάς του λύρα και λόγχη, ενώ το βιβλίο των Βασιλειών την αποδίδει στον Δαβίδ, αναδεικνύοντάς τον σοφό στους λόγους και εφοδιασμένο με ανίκητα χέρια από τους ώμους του· του οποίου την εικόνα βλέπουμε ξεκάθαρα σμιλεμένη στο πρόσωπό σου, βασιλιά, έτσι ώστε το αντίγραφο να διαφέρει από το αρχέτυπο μόνο σε τούτο: ότι εκείνος έζησε στα παλαιά χρόνια και, αφού βασίλεψε στην Παλαιστίνη, έχει πλέον απέλθει, ενώ εσύ ασκείς την αυτοκρατορική εξουσία· διότι, αν τοποθετήσουμε δίπλα δίπλα τον Δαβίδ και τον Αλέξιο, θα βρούμε και τους δύο σοφούς στους λόγους, και τους δύο με χέρια διδαγμένα από τον Θεό για τον πόλεμο, απαράμιλλους στην ομορφιά του σώματος, ασυναγώνιστους στην ευγένεια της ψυχής, ασύγκριτους στη συμπόνια και στην πραότητα. Και το σπουδαιότερο, όπως ακριβώς κανένας εχθρός δεν κατίσχυσε εναντίον του, ούτε βέβαια γιος της ανομίας μπόρεσε να τον βλάψει, έτσι ακριβώς και στην περίπτωσή σου, καθένας που επαναστατεί εναντίον σου δρα μάταια, όπως έχουμε διαπιστώσει με ακρίβεια τόσο από τα παλαιότερα όσο και από τα πρόσφατα γεγονότα.